Viet Nam va WTO Nhung loi ich khi gia nhap

Tags: Viet Nam, to chuc thuong mai the gioi, cai cach kinh te, giai quyet tranh chap, tro cap xuat khau, vong dam phan, hang nong san, cac san pham, ve so luong, cac nuoc, gia nhap, hiep dinh, hang det, trong nuoc, doi voi, WTO


WTO la To chuc Thuong mai The gioi dieu chinh nhung hoat dong buon ban da phuong mang tinh chat tuong doi tu do, cong bang va tuan thu nhung luat le ro rang. Gia nhap WTO, VN se duoc huong nhieu loi ich.

Loi ich cho linh vuc nong nghiep:

Thuong mai hang nong san tu truoc den nay van la linh vuc duoc bao ho cao trong chinh sach thuong mai cua cac nuoc phat trien thong qua tro cap cao cho nong dan trong nuoc, tro gia cao cho xuat khau, han che nhap khau nong san thong qua thue quan cao va cac hang rao phi thuong mai…

Viet Nam va WTO: Nhung loi ich khi gia nhap
Thuy san la mat hang xuat khau chiu nhieu rao can thuong mai.

Theo Bo Nong nghiep Hoa Ky (USDA), uoc tinh muc thue quan trung binh doi voi hang nong san trong WTO la 62%, trong khi do doi voi hang cong nghiep chi 4%. Dieu do da ngan can cac nuoc dang phat trien (DPT) xuat khau sang cac nuoc phat trien (PT). Trong khi do nong pham lai la hang xuat khau quan trong cua cac nuoc DPT. Van de thuong mai hang nong san, vi vay, luon la doi tuong xung dot giua cac nuoc DPT va PT. No hau nhu khong duoc dua ra ban bac cho toi vong dam phan Urugoay nam 1987. Van de la can phai di toi mot giai phap chung, mot su thoa thuan chung vi nhu vay se co loi cho ca doi ben. Cuoi vong dam phan Urugoay, cac nuoc da cung nhau ky ket Hiep dinh ve nong nghiep, theo huong giam tro cap xuat khau hang nong san cung nhu giam muc ho tro trong nuoc cua cac nuoc thanh vien, mo cua thi truong hang nong san va thue hoa cac bien phap phi quan thue. Tuy nhien, Hiep dinh nong nghiep con nhieu bat binh dang va nhieu nuoc trong WTO da khong tuan thu nghiem tuc Hiep dinh nay. Boi vay, tai Hoi nghi Bo truong Doha, van de nong nghiep da tro thanh tam diem dam phan. Tuyen bo Doha buoc cac thanh vien WTO phai cam ket khong cat giam, ma con loai bo dan tat ca cac hinh thuc tro cap xuat khau. La mot nuoc nong nghiep va dac biet la mot nuoc xuat khau gao dung thu ba the gioi, Viet Nam se co nhieu thi truong xuat khau gao va thi truong doi voi nong pham hon vi cac han che ve so luong doi voi gao va nong pham se duoc chuyen thanh thue va thue phai cat giam theo Hiep dinh nong nghiep. Viet Nam se co loi nhieu khi cac thi truong gao mo cua, dac biet la thi truong cua Nhat Ban va Han Quoc. La mot nuoc DPT ngheo, theo Hiep dinh nong nghiep, Viet Nam khong phai dua ra cac cam ket giam tro cap xuat khau nong san (trong khi do cac nuoc cong nghiep phat trien phai cat giam 36% nguon ngan sach danh cho tro cap nong pham xuat khau trong vong 6 nam, cac nuoc DPT noi chung phai cat giam 24% trong vong 10 nam). Viet Nam cung khong bi yeu cau cat giam ho tro trong nuoc doi voi nong dan (trong khi do, cac nuoc nong nghiep phai cat giam 20% muc ho tro trong nuoc trong thoi gian 6 nam, cac nuoc DPT khac la 13,3% trong vong 10 nam). Tuy nhien, neu hang hoa cua Viet Nam la hang hoa canh tranh, thi nhung su mien tru noi tren se bi loai bo trong vong 8 nam.

Trong linh vuc xuat khau hang det may

Viet Nam va WTO: Nhung loi ich khi gia nhap
San xuat hang det may xuat khau.

Giong nhu nong san, hang det - may cung la mot van de hoc bua trong WTO. Truoc vong dam phan Urugoay, thuong mai hang det - may duoc dieu chinh bang Hiep dinh da soi (MFA). Hiep dinh nay cho phep cac nuoc duoc ky ket cac hiep dinh song phuong hoac tien hanh cac hanh dong don phuong de dat ra han ngach nhap khau hang det – may. Thuc chat cua Hiep dinh da soi la mot co che hep hoi theo dinh huong han ngach do My va chau Au khoi xuong de bao ve cac nganh cong nghiep trong nuoc cua ho. Hang det - may khong nhung phai chiu muc thue trong khoang tu 15 den 30% doi voi hau het cac san pham, ma tham chi con te hon la phai chiu han ngach xuat khau. Hang det – may cung nhu nong san la nhung hang hoa ma cac nuoc DPT co the san xuat mot cach hieu qua nhat va chiem phan lon trong tong xuat khau cua ho, boi vay, nhung rao can ma cac nuoc PT dat ra doi voi cac nuoc DPT se rat bat loi cho ho va can phai duoc giam dan di. Tai vong dam phan Urugoay, Hiep dinh ve hang det – may (ATC) da duoc ky ket. Hiep dinh nay quy dinh ro chuong trinh nhat the hoa cac san pham det – may vao he thong thuong mai da bien. Viec thuc thi Hiep dinh nay duoc tien hanh theo 2 tuyen. Thu nhat, dua mot so san pham vao chiu su dieu chinh cua co che thuong mai da bien, va mot khi cac san pham da duoc nhat the hoa thi khong phai chiu su han che ve so luong nua. Thu hai, noi long cac han che ve so luong doi voi cac san pham con lai. Chuong trinh nay duoc trien khai trong vong 10 nam. Hang det – may la mot trong nhung mat hang chu luc cua Viet Nam. Hon nua, day con la mat hang ma Viet Nam co loi the so sanh trong viec su dung nhieu lao dong. Khi tro thanh thanh vien cua WTO, Viet Nam se duoc huong nhung loi the do Hiep dinh ve hang det – may (ATC) tai vong dam phan Urugoay va khong phai chiu cac han che MFA khi xuat khau hang det – may cua minh sang cac nuoc thanh vien.

Loi ich tu viec cai thien co che giai quyet tranh chap:

WTO la dien dan thuong mai ma o do, moi thanh vien co quyen tu bao ve minh khi xay ra tranh chap thuong mai. Tuy nhien, trong pham vi GATT, co che giai quyet tranh chap co nhieu han che. Co quan giai quyet tranh chap (DSB) moi duoc thanh lap trong WTO co nhieu uu diem. Dac diem chung cua co che nay la tinh thong nhat va chac chan. Truoc het, DSB khuyen khich va cho phep cac nuoc thanh vien dam phan de di den mot bien phap hoa giai. Neu that bai, mot ban giai quyet tranh chap se duoc thanh lap de phan xu va nho mot co quan khang an dua ra quyet dinh cuoi cung (Uy ban khang nghi). Tat ca cac phan quyet cuoi cung nay phai duoc cac ben co lien quan chap thuan. Neu ket qua giai quyet tranh chap khong duoc thi hanh nghiem tuc, ben co quyen loi bi vi pham co the ap dung nhung bien phap tra dua.

Viec thiet lap toa an quoc te nay da lam cho hieu qua cua he thong thuong mai da bien duoc nang cao rat nhieu. No da dua nhung luat le vao the gioi thuong mai, mot the gioi ma truoc day nhung nuoc yeu khong du suc khang cu lai nhung nuoc manh. Gio day, nhung nuoc yeu nhu Viet Nam co quyen thuong luong va khieu nai mot cach cong bang hon voi cac cuong quoc thuong mai trong tranh chap dua tren nhung luat le chung.

Thuc day cai cach kinh te trong nuoc:

Cong cuoc cai cach kinh te o nuoc ta duoc thuc hien tu nam 1986, trai qua hon 15 nam, da thu duoc nhung thanh tuu nhat dinh. Tuy nhien cung con rat nhieu van de nan giai can phai duoc giai quyet tiep tuc. De tiep tuc di sau va day manh cai cach trong nuoc, Viet Nam can phai co dong luc moi. Viec gia nhap WTO se la dong luc ben ngoai thuc day manh me cai cach trong nuoc. Boi vi, viec thuc hien nhung cam ket va luat le cua WTO se cung co manh me va tang toc cai cach trong nuoc. Nhan to WTO se dua cai cach trong nuoc phat trien manh me den muc ma nhung tac dong trong nuoc se kho dat duoc. Gia nhap WTO, Viet Nam phai cam ket ap dung va giam sat he thong luat cua minh theo cac nguyen tac quoc te: minh bach, hop ly, cong bang va dong bo. Gia nhap WTO, Viet Nam phai tang cuong thuc hien cac cai cach kinh te vi mo (trong chinh sach tai chinh va tien te) de sao cho vua dap ung duoc nhung yeu cau cua qua trinh tu do hoa thuong mai, vua co the tranh thu duoc toi da nhung loi ich ma no mang lai. Gia nhap WTO, Viet Nam phai thuc su khuyen khich va cho phep khu vuc kinh te tu nhan phat trien nham tao ra nhung luc luong kinh te manh co kha nang canh tranh tren truong quoc te…

Tom lai, gia nhap WTO la co hoi lon va la su lua chon dung dan doi voi Viet Nam. Gia nhap WTO se mang lai loi ich lon cho dat nuoc: phat trien manh me thuong mai, tang cuong thu hut FDI, day nhanh toc do tang truong kinh te, day manh cai cach kinh te trong nuoc va xay dung nha nuoc phap quyen vung manh.

  • Tien si Nguyen Thanh Duc (Vien kinh te the gioi)
Viet Bao

Tìm hiểu: Viet Nam, to chuc thuong mai the gioi, cai cach kinh te, giai quyet tranh chap, tro cap xuat khau, vong dam phan, hang nong san, cac san pham, ve so luong, cac nuoc, gia nhap, hiep dinh, hang det, trong nuoc, doi voi, WTO
Viet Nam WTO
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0