Viet Nam Vuot ra ngoai chuyen ca va dong tau

Tags: Viet Nam, Nhat Ban, Trung Quoc, Viet Foods, Nguyen Huu Thanh, qua trinh cai cach, lap mot cong ty, Che Bien Thuy San, truong dai hoc, nha dau tu, cua nha nuoc, van tai bien, thi truong, chi phi, co the, viec


Nam 1986, ong Nguyen Huu Thanh tu bo cong viec o truong Dai hoc de chuyen sang lam tai mot cong ty che bien thuy san cua Nha nuoc. Sau 11 nam voi vo van kho khan ve hanh chinh, ong da vay duoc tien de lap mot cong ty thuy san tu nhan de xuat khau sang thi truong Nhat Ban. Nam 2000, nam dau tien Cong ty hoat dong, doanh thu cua cong ty da dat 5 trieu do la. Den nam 2006, Viet Foods da cung cap gan 40% luong tom su dung lam mon an sushi tai thi truong Nhat Ban, voi muc doanh thu ky luc dat 63 trieu do la, va tuyen dung 3.300 cong nhan.

Cach Hai Phong 1000km, cong ty van tai bien Nam Trieu, mot cong ty thanh vien cua Tap doan Cong nghiep Dong tau Viet Nam (Vinashin), hien dang hoan tat nhung cong doan cuoi cung de dong them mot tau trong tai 53.000 tan theo hop dong ky ket voi Tap doan Van tai bien Graig cua Anh. Nam 2006, Vinashin, mot Tap doan cua Nha nuoc, dat doanh thu 718 trieu do la va tuyen bo danh duoc cac don dat hang tri gia khoang 10 ty dola. Nganh ca va dong tau la nhung nganh chu chot cua cai ma cac nha hoach dinh chinh sach cua Viet Nam goi la “kinh te bien”, mot y tuong duoc neu trong “Chien luoc bien den nam 2020” cua Chinh phu, xuat ban dau nam nay. Khai thac dau va khi dot ngoai bien va su dung bo bien cho du lich cung la nhung linh vuc Viet Nam muon phat huy nham tan dung toi da 3200 km bo bien va cac nguon tai nguyen bien. Chinh phu hy vong toi nam 2020, cac nganh ca, dong tau, van tai bien, du lich va cac nganh dich vu lien quan se chiem hon mot nua GDP so voi muc 15% GDP nam 2005. Nhu cau cua the gioi ve ca nuoi va tau bien trong tai lon dang tang. Cac chuyen gia ve nganh du lich du bao rang toi nam 2010 se co khoang 50 trieu nguoi Trung Quoc di du lich nuoc ngoai va con so nay nam 2020 se dat toi 100 trieu nguoi. Nhieu nguoi trong so ho se cung voi cac khach du lich den tu Nhat Ban, Han Quoc, Dai Loan den nhung bai bien va san gon moi cua Viet Nam.

Viet Nam Vuot ra ngoai chuyen ca va dong tau

Kinh te bien con mang y nghia bieu tuong. Sau khi lam cach mang tren nhung canh dong lua cua dong bang song Hong va song Cuu Long, ngay nay Viet Nam dang huong ra bien va xuc tien mot tien trinh moi bat dau tu viec cai cach doanh nghiep nam 1989, tiep do la tiep can thi truong Lien Minh Chau Au vao nam 1995 va dac biet la ky ket Hiep dinh Thuong mai song phuong voi Hoa Ky nam 2001. Tro thanh thanh vien cua To chuc Thuong mai The gioi nam 2007 la dinh cao cua qua trinh cai cach ma nguoi Viet Nam quen goi la qua trinh “doi moi”, song tren thuc te day chinh la su chuyen doi chinh sach het suc manh me cua Viet Nam. Trong khi Trung Quoc dang pha bo cac nong trang (hop tac xa) vao nam 1978 thi Viet Nam lai dua ra chinh sach tap the hoa sai lam o Dong bang Song Cuu Long va viec nay da dua dat nuoc ben bo vuc cua nan doi. Tuy nhien, vao nam 1996, Viet Nam da tu bo cac mo hinh hop tac xa va tro thanh nuoc xuat khau gao dung thu 2 tren the gioi. Viet Nam cung da noi len tro thanh mot nuoc hang dau ve xuat khau ca phe, hai san, ho tieu, hat dieu, cao su, cung nhu quan ao va giay dep.

Dau ra cho san xuat thang du

Nhung thanh tuu cua kinh te Viet Nam trong suot thoi ky cai cach doi moi that an tuong. San pham quoc noi tang binh quan 7% trong giai doan hon 20 nam, va tang truong xuat khau da vuot muc 20% nam.

Nam 2006, xuat khau hang hoa dat 40 ty dola, chiem 65% GDP - ty le nhieu gap hon 2 lan so voi thap ky truoc.

Xuat khau da thuc day su tang truong cua Viet Nam theo mo hinh co dien “dau ra cho san xuat thang du” thuong thay do nhu cau ben ngoai da tao dong luc lam tang su dung lao dong nhan roi va dat dai phuc vu san xuat. Viec san xuat gao, ca phe, ca, quan ao, day dep va do go da tao ra hang trieu viec lam, trong so do co rat nhieu lao dong khong tay nghe, lao dong nu den tu cac vung nong thon dong dan cua Viet Nam.

Viet Nam Vuot ra ngoai chuyen ca va dong tau

The nhung ngay ca nhung nha quan sat nhiet thanh nhat doi voi Viet Nam cung nhan ra rang nen kinh te Viet Nam van phu thuoc nang ne vao luong nhan cong thap va cac nguon tai nguyen thien nhien de thuc day xuat khau va tang truong. Va muc luong thap khong phai la mot chien luoc phat trien ben vung ve mat dai han. Mac du nguoi ta noi nhieu den viec san xuat gia cong nhung tren thuc te lao dong chiem mot phan rat nho trong toan bo chi phi san xuat. Binh quan, chi phi cho lao dong truc tiep o cac nuoc xuat khau dang phat trien chi chiem 3% toi 4% trong tong gia tri san pham tai cang va chiem duoi 1% gia ban le cua san pham.

Nhung chi phi khac nhu dien, van chuyen, lien lac, an ninh, cac chi phi hanh chinh va do tham nhung la nhung chi phi khong kem phan quan trong hoac tham chi con quan trong hon doi voi cac nha dau tu. Tai Viet Nam, mot so chi phi ke tren o muc cao khi so sanh voi cac doi thu canh tranh khac. Theo A.T. Kearney, mot cong ty tu van quan ly, gia dien cong nghiep o Viet Nam bang voi gia dien o Trung Quoc, Thai Lan va cao hon gia o Malaysia va Indonesia. Tuy nhien, chi phi van tai bien tinh theo kilomet cua Viet Nam lai o muc cao nhat trong so 5 nuoc tren, va chi phi cho dich vu vien thong va thue van phong tai cac khu trung tam cung o muc cao nhat trong so 5 nuoc tren.

Mot van de khac doi voi cac mat hang xuat sieu nhu gao, ca, ho tieu, ao so mi va giay la cac mat hang co muc cau co gian theo thu nhap thap. Noi cach khac, khi nguoi dan giau co hon, thi ho se khong co y dinh mua nhieu gao va ca phe hon voi phan thu nhap tang them. Hien tai, Viet Nam thuc su canh tranh trong cac nganh cong nghiep co suc tang truong cham.

Mot trong nhung bi quyet thanh cong cua su phat trien Dong A la su tap trung co tinh toan vao cac mat hang co muc cau co gian theo thu nhap lon nhu hang dien tu cao cap va o to. Nhung mat hang nay chiem ty trong ngay cang lon trong tong luong tieu dung cua nhieu khu vuc tren the gioi nhu Bac My hay chau Au. Su on dinh chinh tri, vi tri dia ly, cua cai tai nguyen, mot thi truong noi dia dang tang truong nhanh chong va bay gio la thanh vien cua WTO se tiep tuc dua Viet Nam tro thanh mot diem den hap dan cua cac nha dau tu trong mot khoang thoi gian nua tuong lai. Nam 2006, dau tu truc tiep nuoc ngoai dong dat 2,3 ty dola, tang 20% so voi nam truoc va hy vong con so nay tiep tuc tang trong nam nay. Tuy nhien, khi dat nuoc tro nen giau co hon thi Viet Nam se can phai da dang hoa hon nua tu viec day manh nhap khau va san xuat cac mat hang co gia tri gia tang thap sang cac nganh su dung nhieu cong nghe va co tiem nang tang truong cao hon. Hau het cac doanh nghiep hien co o Viet Nam deu nho, mac du cung co vai doanh nghiep nuoc ngoai lon dang hoat dong trong linh vuc giay dep va may mac. Cong nghe gian don, lai suat thap va san xuat phu thuoc nang ne vao dau vao nhap khau. Cac nuoc cong nghiep hoa thanh cong phai vuot qua mo hinh tang truong vent for surplus de phat trien cac doanh nghiep trong nuoc co du quy mo va cong nghe dap ung duoc cac tieu chuan ve gia ca va chat luong cua quoc te, va lien ket cac doanh nghiep nay voi nhung day chuyen cung ung toan cau co vai tro chi phoi san xuat trong the ky 21.

Cac uu tien chinh sach moi

Tiep theo viec gia nhap WTO, Viet Nam da bat dau qua trinh thu hut dau tu vao cac nganh san xuat hang hoa co muc cau co gian theo thu nhap. Cac cong ty nhu Intel, Foxconn, Compal va Nidec da tuyen bo dau tu vao lap rap linh kien dien tu. Cong ty Saigon Hi-Tech Park noi len la mot trung tam cong nghe ket noi cac nha dau tu nuoc ngoai voi cac cong ty trong nuoc va cac co so nghien cuu, dao tao. Muc tieu nham hoc theo chien luoc cua Trung Quoc va Dai Loan ve chuyen doi tu cho chi lap rap sang cho ket noi cac nha dau tu trong linh vuc cong nghe cao voi cac nha cung cap trong nuoc.

Viec thuc hien chien luoc nay doi hoi phai co nhung thay doi chinh sach mang tinh quyet doan trong hang loat cac van de tu quan ly kinh te vi mo den cai cach he thong luat phap. Tuy nhien, co 3 linh vuc can duoc cac nha hoach dinh chinh sach danh uu tien:

"Cac truong dai hoc cua Viet Nam da that bai trong viec bien nhung tri tue tho tren thanh cac ky nang co the su dung ngay cho nganh cong nghiep hay de tao ra nhung nghien cuu co gia tri kinh te".

- Giao duc dai hoc. Cac doanh nhan trong nuoc va nuoc ngoai thuong coi su thieu hut tay nghe la can tro lon nhat va duy nhat doi voi tang truong va nang cap cong nghe. Viet Nam khong thieu nhan tai tho, co the thay dieu nay qua nhung huy chuong vang cua nuoc nay tai cuoc thi Olympic Toan quoc te moi day. Toyota cho biet thoi gian de dao tao cong nhan Viet Nam nhanh hang thu 2 tren the gioi. Tuy nhien, cac truong dai hoc cua nuoc nay da that bai trong viec bien nhung tri tue tho tren thanh cac ky nang co the su dung ngay cho nganh cong nghiep hay de tao ra nhung nghien cuu co gia tri kinh te. Cac truong dai hoc cua Viet Nam dat muc thap nhat ve so luong bai tren cac tap chi khoa hoc va cong nghe trong khu vuc. Va vao nam 2002 – nam co so lieu cap nhat nhat - Viet Nam chi dang ky co 2 bang sang che ung dung. Khong giong nhu Trung Quoc, cac vien nghien cuu khoa hoc Viet Nam co moi lien ket rat han che oi gioi kinh doanh.

Khung hoang ve dao tao va nghien cuu khong chi don thuan la do van de tai chinh. Mac du ty le thu nhap quoc gia danh cho giao duc cua Trung Quoc thap hon Viet Nam, song vai trong so cac truong dai hoc tot nhat cua nuoc nay da tiep can duoc voi cac tieu chuan chat luong toan cau. Cac truong dai hoc cua Viet Nam la nhung tan du cuoi cung cua mo hinh ke hoach hoa tap trung, tao ra cac giao trinh lac hau, do trung uong quan ly thong qua cac he thong chang may thay doi ke tu nhung nam 1980. Se khong co buoc tien nao cho toi khi cac truong dai hoc va cac vien nghien cuu duoc trao quyen tu quyet can thiet de ganh dua tren co so chat luong, danh tieng va kha nang thich ung.

"Su cham che kinh nien va chi phi qua muc tai cac du an cua khu vuc nha nuoc da gay ra nhung can tro kinh te nghiem trong (trong phat trien co so ha tang)".

- Ha tang co so. Viet Nam phat trien tu cho trai qua hang thap ky chien tranh va co che ke hoach hoa tap trung voi su tut hau nang ne ve ha tang co so. Cac he thong duong bo, cang, san bay, nha ga, he thong tuoi tieu va cung cap nuoc deu thuc su can phat trien va xay dung lai. Su cham che kinh nien va chi phi qua muc tai cac du an cua khu vuc nha nuoc da gay ra nhung can tro kinh te nghiem trong. Sau 20 nam cai cach, Viet Nam van chua co cang nuoc sau de co the don cac tau van tai lon, gop phan lam tang them khoang 28% chi phi cho viec van chuyen toi My. Tinh trang mat dien pho bien o cac thanh pho lon va duong pho bi qua tai den muc tac nghen. Viec xay dung nha may loc dau dau tien cua nuoc nay, duoc khoi dong tu nam 1995 voi uoc tinh chi phi khoang 1,3 ty dola, thi den nay hy vong se hoan thanh vao nam 2009 voi chi phi la 2,5 ty dola. Nam 2000, Chinh phu da thong qua ke hoach xay dung 17 phong thi nghiem quoc gia moi toi nam 2005. Den nay chi co 2 phong thi nghiem hoat dong tu giua nam 2007. Trong khi do, Chinh phu da thong qua ke hoach xay dung duong xe lua cao toc 33 ti dola de noi giua Ha Noi va thanh pho Ho Chia Minh, dieu nay dat ra cau hoi ve cac uu tien cua Chinh phu.

"Trong khi cac doanh nghiep Viet Nam phai vat lon de kiem tim cac nguon tai chinh dai han, cac nha dau tu trong nuoc lai do tien vao thi truong nha dat va bat dong san dang rat nong".

- Thi truong von. Trong khi cac doanh nghiep Viet Nam phai vat lon de kiem tim cac nguon tai chinh dai han, cac nha dau tu trong nuoc lai do tien vao thi truong nha dat va bat dong san dang rat nong. Chi so VNI tang gan gap 3 lan ve gia tri trong vong 7 thang ke tu thang 8/2006, truoc khi quay lai muc 20% trong nhung thang gan day. Viec dinh gia co phieu khong phu thuoc vao ket qua hoat dong cua doanh nghiep, va thi truong bi dieu tiet boi cac hop dong noi gian su thao tung thong tin. Thi truong nha va chung cu cao cap da mot lan nua bi sot. Khao sat cua UNDP cho thay cac doanh nghiep lon nhat cua Viet Nam dang dau co rat nhieu vao thi truong bat dong san va thi truong chung khoan nham som thu duoc loi nhuan. Viec hinh thanh cac bong bong tai san cung voi su han che tin dung cho doanh nghiep la dau hieu chac chan cho thay thi truong von dang that bai trong viec thuc hien chuc nang co ban cua minh la huy dong cac nguon tich luy trong nuoc de cap von cho cac du an dau tu moi. Trong khi ngan hang tra cac khoan lai suat o muc am tren thuc te cho nguoi gui tiet kiem trong nuoc, thi cac cong ty nhu Vinashin lai trong cho ngay cang nhieu vao cac khoan tin dung nuoc ngoai de phuc vu cho cac ke hoach mo rong tai chinh cua ho. No bang do la ma khong co bao hiem thi se khong chi mao hiem doi voi cac cong ty lien quan ma con tao ra mot nhom loi ich chinh tri phan doi viec giam gia dong Viet Nam va dieu nay co the se tao thiet thoi cho cac nha xuat khau.

Tro nen co trach nhiem hon

"Chung ta co the ky vong la gioi lanh dao se tiep can qua trinh cai cach mot cach than trong va tren co so tiem tien, nham bao dam di theo con duong vua co the giai phap su nang dong cua nen kinh te ma khong lam ton hai den su doan ket va on dinh chinh tri ma ko khan lam dan toc nay moi gianh duoc. Tuy nhien, cau hoi mo la lieu tien trinh nhu vay co the thuc hien duoc nua khong va lieu luong gio cua kinh te quoc te se tiep tuc thoi mot cach thuan loi nhu hien nay hay khong".

Soi chi xuyen suot ket noi cac van de tren chinh la van de trach nhiem cong cong. He thong cua Viet Nam da the hien su dieu luyen trong viec phan phoi loi ich kinh te va cac loi ich khac - dat dai, co phan, von vay ngan hang, danh hieu giao su v.v...o muc du rong cho nhom tinh hoa .... (bien tap cat). Tuy nhien, khi loi ich chinh tri bi ca nhan hoa thi cac chi phi kinh te se bi xa hoi hoa. Chat luong ngheo nan cua cac truong pho thong va cac truong dai hoc trong nuoc da buoc cac gia dinh thuoc tang lop trung luu phai vay muon vuot tren kha nang hoan tra cua ho de cho con hoc o truong tu hoac o nuoc ngoai. Su cham che va boi chi trong cac du an dau tu cong cong lam giam toc do tang truong va lam chuyen huong cac quy dau tu khoi cac dich vu co ban nhu y te va giao duc. Gia dat ngay mot tang buoc nhung nguoi ngheo o thanh thi roi vao tinh trang nha cua chat hep dong duc va lam cho so luong tranh chap nha dat tang len trong khi cac quan chuc duoc mua dat gia re va ban co loi.

Nhu cau ve trach nhiem cong cong lon hon chac chan se tang len khi xa hoi thanh thi hoa va nen kinh te duoc da dang hoa va mo rong. Tuy nhien, ...(bien tap cat). Chung ta co the ky vong la gioi lanh dao se tiep can qua trinh cai cach mot cach than trong va tren co so tiem tien, nham bao dam di theo con duong vua co the giai phap su nang dong cua nen kinh te ma khong lam ton hai den su doan ket va on dinh chinh tri ma ko khan lam dan toc nay moi gianh duoc. Tuy nhien, cau hoi mo la lieu tien trinh nhu vay co the thuc hien duoc nua khong va lieu luong gio cua kinh te quoc te se tiep tuc thoi mot cach thuan loi nhu hien nay hay khong.

Tac gia: Jago Penrose, Jonathan Pincus va Scott Cheshier

- Ong Penrose la mot nha tu van doc lap, hoat dong tai Ha Noi.

- Ong Pincus la chuyen gia kinh te cao cap cua Chuong trinh Phat trien Lien Hop Quoc tai Viet Nam.

- Ong Cheshier la nghien cuu sinh tien sy tai Truong Quan ly Kinh doanh, thuoc Dai hoc Queen Mary cua Luan don.

Bai dang tren Tap chi Kinh te Vien Dong FEER Thang 9 nam 2007

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Viet Nam, Nhat Ban, Trung Quoc, Viet Foods, Nguyen Huu Thanh, qua trinh cai cach, lap mot cong ty, Che Bien Thuy San, truong dai hoc, nha dau tu, cua nha nuoc, van tai bien, thi truong, chi phi, co the, viec

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Việt Nam: Vượt ra ngoài chuyện cá và đóng tàu

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Việt Nam: Vượt ra ngoài chuyện cá và đóng tàu bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Viet Nam Vuot ra ngoai chuyen ca va dong tau

Nhan xet, hay lien he ve tin Viet Nam Vuot ra ngoai chuyen ca va dong tau co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Viet Nam Vuot ra ngoai chuyen ca va dong tau de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Kinh nghiem trong chuyen muc Kinh te.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Kinh nghiem
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0