Trach nhiem xa hoi goc nhin tu doanh nghiep

Tags: Viet Nam, trach nhiem xa hoi, Phat trien ben vung, kinh te the gioi, nen kinh te, su da dang, nha quan ly, nguoi tieu dung, doanh nghiep, loi nhuan, san pham, du luan, thi truong, dieu kien, lam


Trach nhiem xa hoi goc nhin tu doanh nghiep

Tao dieu kien lam viec cho nguoi lao dong la dieu cac doanh nghiep nen lam

Quan sat xu huong phat trien kinh te the gioi trong nhung thap nien vua qua, dac biet qua lang kinh mo hinh chuyen doi o nuoc ta, co the rut ra ba nhan xet dang chu y:

(i) Toan cau hoa thuc day mo rong pham vi hoat dong cung nhu tam anh huong cua cac tap doan da quoc gia. Su thay doi nay dong nghia voi su da dang ve san pham, nguoi tieu dung, nhan vien lao dong, chu dau tu, co dong tu nhieu thanh phan khac nhau, nhieu dat nuoc khac nhau…

Cong ty nao muon vuon ra chiem linh thi truong toan cau thi phai luon doi mat voi nhung van de mang tinh toan cau, chiu trach nhiem truoc mot du luan toan cau.

(ii) Su da dang tren duoc tiep suc boi tien bo vuot bac cua khoa hoc cong nghe. Dac biet, su bung no cua Internet va nhung phuong tien luu chuyen cua thong tin dan dan hinh thanh mot he thong mien dich truoc nhung khoang trong khong minh bach cua thi truong. Em nhem thong tin la mot tu se duoc xoa dan trong tu dien cua cac doanh nhan.

(iii) Qua trinh co phan hoa cac cong ty o nuoc ta tao ta mot tinh huong moi, hoan toan chua co tien le truoc do. Mot mat, cac cong ty nha nuoc hoat dong duoi “tu duy bao cap” trong mot thoi gian dai, dang tang toc chuyen minh qua “tu duy co phan”, voi su nang cap ve trach nhiem cu the trong tung cong viec. “Tay lam ham nhai”, thay vi san xuat va an luong theo ke hoach.

Mat khac, su troi day cua tang lop tu doanh, voi nhung chinh sach khuyen khich cua Nha nuoc, da lam tang tinh quy mo ve so luong lan chat luong cua thanh phan nay. He qua: Nhung bien dong tren dat cac doanh nghiep truoc mot doi hoi lon ve thay doi tu duy trong kinh doanh.

Viec hoi nhap manh me vao nen kinh te quoc te tu dau nam nay mo ra cho nen kinh te nuoc nha nhieu co hoi song hanh cung thach thuc. Lam sao de kinh te Viet Nam phat trien ben vung trong nhung nam ke tiep dang la mot cau hoi quan trong hang dau.

Truoc het, o tam vi mo, cac doanh nghiep trong vai tro xuong song cua nen kinh te cung phai tim cho minh con duong phat trien ben vung thich hop truoc nhung doi thay tu trong lan ngoai.

Xin muon y kien cua tac gia Tran Hong Thuy: “Chung ta khong co con duong nao khac hon de di ra khoi vong ngheo doi la phai phat trien, lam giau bang cach tan dung moi co hoi san co va co the co. Dung la co thuc moi vuc duoc dao, nhung bao gio chung ta cung co su lua chon giua phat trien mu quang va phat trien sang suot. Phat trien sang suot la phat trien co van hoa. Don gian nhat la chung ta phai biet chung ta dang lam gi, sinh ra he qua gi va phai biet ho then voi luong tam” (DNSGCT 211).

Tu nhung nam 1970, luan diem noi tieng cua nha kinh te hoc Milton Friedman, “Trach nhiem xa hoi cua doanh nghiep se lam tang loi nhuan cua ho” da chiem linh cac dien dan tranh luan tu gioi khoa hoc, chinh tri den cac tang lop doanh nhan. Khai niem “trach nhiem xa hoi cua doanh nghiep” (Corporate Social Responsibility) nhanh chong tro thanh xu huong cua tang lop tien bo o cac nuoc phat trien.

Sau gan 30 nam, quan diem nay tiep tuc phat trien va pho bien rong rai, thanh mot nguyen tac bat buoc cho hau het cac tap doan va cong ty da quoc gia. Khong nhung rang buoc trong pham tru dao duc, phan lon cac nguyen tac nay da duoc luat hoa, hoac duoc cong nhan bat thanh van tren san choi toan cau.

Khai trien cung hai y tren, duoi goc nhin cua doanh nghiep, phat trien co van hoa phai chang la kinh doanh de vua sinh loi nhuan vua cong hien cho xa hoi? Trach nhiem xa hoi cua doanh nghiep nen duoc hieu nhu the nao, la muc tieu, dong luc hay chien luoc de cong ty phat trien thanh cong? Va trong qua trinh gia nhap con thuyen kinh te the gioi, khai niem tren se co anh huong doi voi cac doanh nghiep Viet Nam nhu the nao?

Kinh te hay dao duc?

Tren binh dien ly thuyet, co nhieu tranh cai xung quanh dinh nghia hoan chinh cho khai niem nay. Tuu trung, “trach nhiem xa hoi cua doanh nghiep” co the duoc phan loai nhu sau: (1) trach nhiem voi thi truong va nguoi tieu dung; (2) trach nhiem ve bao ve moi truong, hoac it nhat khong vi ly do kinh te ma gay hai den moi sinh; (3) trach nhiem voi nguoi lao dong, it nhat la doi voi cac cong nhan vien trong hang xuong cua minh (luong bong, dieu kien lam viec, che do dai ngo...); (4) ngoai ra, doanh nghiep con nen co trach nhiem chung voi cong dong. Gan nhat la dia phuong, noi doanh nghiep hoat dong.

Nhu vay trach nhiem xa hoi cua doanh nghiep lien quan toi nhieu thanh phan khac nhau trong xa hoi, tu nguoi tieu thu den cac nha cung cap nguyen lieu vat lieu tai cho, tu cong nhan vien cho den cac co dong cua doanh nghiep. Tuy theo dieu kien kinh te, xa hoi, chinh tri, phap luat va van hoa cua tung nuoc ma viec thuc thi “trach nhiem xa hoi cua doanh nghiep” sau rong den dau. Thong thuong nha kinh doanh nao cung muon dat loi nhuan cao nhat, nen it ai muon phai chi them phi ton lam anh huong den doanh thu.

Tuy vay, toan cau hoa khong chi mo rong co hoi cho cac doanh nghiep ma con dat ho vao mot he thong giam sat co he thong. Tu du luan cua mot nuoc thanh du luan chung cua toan the gioi. Co the ke ra day truong hop cua tap doan the thao khong lo Nike. Vao nhung nam 1990, dieu kien lao dong khac nghiet tai cac nha may cua Nike o Dong A va Dong Nam A, trong do co Viet Nam, da bi nhieu to chuc phi chinh phu va phuong tien truyen thong len an kich liet. Tu do da day len phong trao tay chay san pham Nike tai cac thi truong chinh cua tap doan o Tay Au va Bac My.

Tuy phong trao tay chay khong anh huong truc tiep den loi nhuan, nhung Nike da lap tuc dua ra nhung chuong trinh xay dung lai hinh anh. Hien tai, ben canh vo so nhung chuong trinh trach nhiem xa hoi tai thi truong tieu thu cua Nike o cac nuoc phat trien va dang phat trien, Nike da thanh lap mot he thong cac to chuc giam sat doc lap nham kiem tra lao dong tai cac nha may o vung chau A.

De dam bao loi nhuan cua minh, cac doanh nghiep y thuc rang khong the phat trien ma phot lo suc ep cua du luan von vua la khach hang, cong nhan vien hoac ca cac doi tac, chu dau tu trong nuoc lan quoc te. Cac nha quan ly doanh nghiep quoc te khong nhung biet cach lam tang toi da loi nhuan cho cong ty, ma con y thuc rat ro duoc viec tao nen nhung dieu kien de duy tri va phat trien ben vung nhung loi ich.

Mot thi du kinh dien trong lich su the ky XX la su dieu chinh cua chu nghia tu ban trong chinh sach doi voi nguoi lao dong. Su gia tang cac phong trao cong nhan buoc cac nha tu ban phai tang luong, giam gio lam, cai thien he thong an sinh xa hoi. Nhung dieu nay da tang chi phi, giam loi nhuan truoc mat cua cac cong ty, nhung bu lai ho dat duoc chu ky on dinh de phat trien lau dai.

Phong trao “xanh” vao nhung nam 1980 la mot thi du khac. Xuoi theo ap luc du luan, van de bao ve moi truong trong kinh doanh duoc dat len hang cot loi. Doanh nghiep khong chi don cay vet rung de san xuat va xuat khau, ma phai quan tam den viec trong cay gay rung. Cac san pham canh tranh tren thi truong cang mang nhieu tieu chi moi truong nhu sach, tiet kiem nang luong, nguyen vat lieu hay hoa chat su dung khong duoc gay doc hai cho nguoi san xuat, van chuyen va khach tieu thu.

Hon the nua, nhung dieu kien nay dem lai cho ho loi the dac biet. Mot mat day la hinh thuc xay dung thuong hieu mot cach hieu qua nhat khi san pham cua minh co diem khac biet noi bat so voi cac mat hang cung chung loai. Mat khac no danh vao tam ly chung cua gioi tieu thu, khi tan dung nhung van de xa hoi thanh mot phuong cham cho mat hang kinh doanh.

Gan day la truong hop san pham muoi iot cua Tap doan Unilever. Lien ket voi Quy Nhi dong Lien Hiep Quoc (UNICEF), Unilever da cho ra san pham muoi iot tai thi truong an Do. Khong chi nham muc dich loi nhuan ma gan lien voi loi ich suc khoe, san pham muoi cua Unilever da nhanh chong chiem linh 35% thi phan muoi An Do, du kien tang len 50%.

Vay la tu nhung y niem dao duc ban dau duoi suc ep cua du luan tro thanh luat, cac quy dinh bat thanh van..., cac doanh nhan cung da tu nhan ra viec tuan thu cac dieu le nay cung la co hoi de tang loi nhuan. Khong nghi ngo gi nua, viec hoan thanh trach nhiem xa hoi tao ra cho doanh nghiep nhung con duong phat trien ben vung hon trong tuong lai.

Va da den luc ban ve trach nhiem doanh nghiep Viet Nam?

Can phai noi ngay la cac khai niem ve “trach nhiem xa hoi” hay “phung su xa hoi” van con kha moi me o nuoc ta. Nhung chac chan xu huong do dang chuyen dong duoi tac dong cua ba chat xuc tac chinh.

Thu nhat, tac dong tu ben ngoai sau khi nuoc ta gia nhap WTO va duoc huong quan he kinh te binh thuong voi Hoa Ky, goi la quy che PNTR, cac doanh nghiep Viet Nam can tuan thu mot so quy tac kinh doanh co trach nhiem voi xa hoi, nhu cac doanh nghiep quy mo tren the gioi.

Thu hai, qua trinh chuyen doi thanh phan cua nen kinh te quoc dan xac dinh mot nen tang cau truc kinh te moi. Su da dang va cu the hoa ve trach nhiem khien cho cac nha quan ly khong the lam ngo truoc nhung doi hoi tu xa hoi. Trach nhiem cua ban giam doc truoc Hoi dong quan tri phai duoc cu the hoa bang trach nhiem cua cong ty voi nguoi tieu dung, the hien qua chat luong san pham. Do la con duong duy nhat de cac nha quan ly tru lai truoc su sang loc gat gao truoc het cua cac co dong, sau do la cua thi truong.

Thu ba, kinh nghiem cua cac nuoc phat trien cho thay, tam quan trong “trach nhiem xa hoi cua doanh nghiep” chi duoc nhan manh va tro nen cap thiet khi xay dung duoc mot co che giam sat dong bo ket hop giua chinh quyen va cac luc luong dan su trong xa hoi, dac biet la cac hoi doan thien nguyen, to chuc phi chinh phu va cac phuong tien truyen thong.

Khong phai tu nhien ma trong thoi gian gan day cac van de nhu “vu nuoc tuong den”, “lang ung thu”, “cac dong song chet”... lai duoc du luan khap noi danh dong mot cach dong bo va rong khap den nhu the. Ket luan o day la, khi cac doanh nghiep van con chua ngo ra rang phat trien ben vung la phuong thuc toi da hoa loi nhuan mot cach hieu qua nhat, thi viec xay dung mot co che khuyen khich du luan dung ra tu bao ve cac quyen loi chinh dang cua minh va nhung bien phap che tai hop ly se la nhung dieu toi can thiet de hinh thanh y thuc “trach nhiem xa hoi cho doanh nghiep” o nuoc ta.

Theo LUONG PHAN- NGUYEN CHINH TAM
Doanh nhan Sai Gon Cuoi tuan

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Kinh Tế NỔI BẬT

Sân bay Long Thành: Chưa xây đã có “ma trận” thông tin bủa vây

Được mong đợi sẽ đưa thị trường hàng không Việt “bay cao”, tuy nhiên sân bay Long Thành với số vốn đầu tư 7,8 tỷ USD lại đang bị bủa vây bởi “ma trận” thông tin.

Tìm hiểu: Viet Nam, trach nhiem xa hoi, Phat trien ben vung, kinh te the gioi, nen kinh te, su da dang, nha quan ly, nguoi tieu dung, doanh nghiep, loi nhuan, san pham, du luan, thi truong, dieu kien, lam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Trách nhiệm xã hội, góc nhìn từ doanh nghiệp

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Trách nhiệm xã hội, góc nhìn từ doanh nghiệp bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Trach nhiem xa hoi goc nhin tu doanh nghiep

Nhan xet, hay lien he ve tin Trach nhiem xa hoi goc nhin tu doanh nghiep co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Trach nhiem xa hoi goc nhin tu doanh nghiep de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Doanh nghiep trong chuyen muc Kinh te.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Doanh nghiep
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0