Thi truong bao hiem Viet Nam tang truong nhanh nhat the gioi
|
Thi truong bao hiem Viet Nam co toc do tang truong nhanh va on dinh nhat the gioi. Tuy nhien, thoi gian toi, cac DN se phai doi mat voi cac thach thuc bi thu hep thi phan khi hoi nhap va su doi hoi ngay mot cao cua nen kinh te. TS da cung ong Le Song Lai - Pho Vu truong Vu Bao hiem, Bo Tai chinh - nhin lai thi truong bao hiem nam qua.
Thi truong bao hiem Viet Nam phat trien nhanh nhat the gioi Ong co the giup doc gia TS nhin mot cach tong the ve thi truong bao hiem tai Viet Nam nam 2004? Nam 2004, thi truong bao hiem Viet Nam da co nhung buoc tien nhanh, manh, an toan va vung chac xet tren nhieu tieu chi quan trong. Mot trong nhung thanh cong noi bat cua thi truong bao hiem trong nam 2004 va duoc du luan danh gia cao la viec thuc hien thang loi cong tac co phan hoa Bao Minh va Cong ty Tai bao hiem quoc gia (Vinare), di doi voi viec to chuc sap xep lai Bao Viet thanh mot trong nhung tap doan tai chinh hang dau tai Viet Nam. Thanh cong cua cong tac co phan hoa Bao Minh va Vinare da tao tien de thuc tien quan trong va la buoc thu nghiem can thiet cho nhung quy dinh moi mang tinh dot pha trong tien trinh co phan hoa DNNN theo Nghi dinh 187/2004/ND-CP ngay 16/11/2004 ve viec chuyen cong ty nha nuoc thanh cong ty co phan. Tinh den thoi diem nay, thi truong bao hiem Viet Nam dang co toc do tang truong nhanh va on dinh nhat khu vuc cung nhu the gioi, voi toc do tang truong binh quan doanh thu phi bao hiem giai doan 1993-2004 dat khoang 29%/nam. Trong mot thap ky qua, ty trong doanh thu phi bao hiem tren GDP da tang tu 0,37% (1993) len den 1,8 % (2004). Muc tieu dat ra den nam 2010, ty trong doanh thu phi bao hiem tren GDP cua thi truong bao hiem Viet Nam se dat 4,2%. Trong nam 2004, tong doanh thu cua toan nganh bao hiem dat khoang 14.232 ty dong, tang 25% so voi nam 2003, trong do doanh thu phi bao hiem nhan tho dat 7.637 ty dong, tang khoang 17%; doanh thu phi bao hiem phi nhan tho dat khoang 4.763 ty dong, tang 25%, phan con lai la thu nhap tu hoat dong dau tu. Khoi DNNN tiep tuc khang dinh vi tri dan dau ve thi phan doanh thu phi bao hiem phi nhan tho (76%), trong do Bao Viet chiem 40%, Bao Minh: 24%, PVIC: 12%. Ve co cau doanh thu theo nghiep vu, bao hiem suc khoe va tai nan con nguoi chiem ty trong cao nhat: 22,33%; tiep den la bao hiem xe co gioi: 20%... Nhin chung, ket qua hoat dong cua thi truong bao hiem trong nam 2004 la kha quan, the hien o cho thi truong tiep tuc phat trien on dinh, lanh manh, vung chac va an toan; dam bao kha nang tai chinh; chat luong dich vu duoc cai thien mot buoc; nguoi tham gia bao hiem co the lua chon san pham dap ung nhu cau da dang cua nhieu doi tuong khac nhau. Voi ket qua do, cac nha dau tu nuoc ngoai van danh gia cao ve tiem nang va moi truong quan ly, kinh doanh cua thi truong bao hiem. Bang chung la chi tinh rieng trong nam 2004, da co them 3 cong ty bao hiem nhan tho nuoc ngoai duoc phep mo VPDD tai Viet Nam de nghien cuu thi truong va chuan bi cac du an dau tu, bao gom Cathay Life (Dai Loan), Great Eastern Life (Singapore), Ping An (Trung Quoc). Ve so luong, cac con so deu tang, nhung chat luong bao hiem lieu co duoc cai thien? Bao hiem nhan tho: da qua thoi ky bung no Thua ong, tong doanh thu phi toan thi truong bao hiem nhan tho dat 7.637 ty dong, tang khoang 17% so voi nam 2003. Nhu vay la trong nam 2004, toc do tang truong cua bao hiem nhan tho khong manh nhu cac nam truoc. Dieu do co phai do bao hiem nhan tho da khien nhieu khach hang e ngai ? Dieu nay cung khong nam ngoai du bao cua Bo Tai chinh va co the do nhung nguyen nhan chu yeu sau day: Thu nhat, chi so gia tieu dung tang cao tren 9%, lam cho toc do khai thac hop dong bao hiem moi bi cham lai, do tam ly nguoi dan so dong tien mat gia khi tham gia cac san pham bao hiem nhan tho (thuong co thoi han dai tu 5 nam tro len). Thu hai, thi truong bao hiem nhan tho da qua thoi ky bung no, nhat la trong giai doan moi hinh thanh (1996-2003). Noi cach khac, thi truong da dan di vao the on dinh, do do, toc do tang truong doanh thu cham lai se la dieu de hieu. Theo kinh nghiem cua cac nuoc trong khu vuc, sau khi quy mo thi truong dat den 1,5% GDP, toc do tang truong doanh thu hang nam chi dat khoang tu 10 den 15% va sau khi vuot 2% GDP toc do tang truong se chi khoang tu 5 den 10%. Thu ba, cac cong cu dau tu tren thi truong ngay cang tro nen da dang ve hinh thuc, hap dan ve quyen loi va tien loi trong phan phoi, voi su xuat hien cua nhieu hinh thuc tiet kiem huong lai suat cao (tiet kiem dinh ky, tiet kiem du thuong, so tien gui moi lan duoc giam xuong thap, ca biet nhu tiet kiem buu dien co the gui moi lan la 50.000 dong...) da canh tranh truc tiep voi cac san pham bao hiem nhan tho. Tom lai, toc do tang truong cua thi truong bao hiem khong nhanh nhu moi nam la do boi canh kinh te vi mo khong thuan loi, su xuat hien cua nhieu san pham canh tranh nhu tiet kiem ngan hang, tiet kiem buu dien... va mot so vu tranh chap phat sinh giua khach hang va DN bao hiem dan den viec nghi ngai mua bao hiem... Nhan thuc duoc xu the nay, trong giai doan hien nay, cac DN da chu trong nhieu hon den phat trien di doi voi chat luong, chuyen tu kinh doanh tren dien rong sang tap trung vao nhung san pham co kha nang sinh loi cao, do rui ro thap...
Ong co the giai thich vi sao ty trong bao hiem hang hoa xuat nhap khau cua chung ta rat thap tuy tiem nang rat lon? Dieu nay xuat phat tu nhieu ly do, trong do ly do chu yeu la do hop dong mua ban ngoai thuong ky giua cac DN Viet Nam va doi tac nuoc ngoai thuong trao cho phia nuoc ngoai quyen lua chon viec mua bao hiem, trong khi khong the bat buoc cac DN mua bao hiem xuat nhap khau tai Viet Nam. Toc do tang truong dang chung lai Toc do tang truong cua thi truong bao hiem trong nuoc tuy van cao nhung da cham lai. Day co phai dau hieu khong vui? So voi toc do tang truong 50-60% trong mot vai nam truoc day, toc do tang truong khoang 25% cua nam 2004 tuy co thap hon nhung khong phai la dau hieu tieu cuc. Vi can cu theo cac muc tieu cua Chien luoc Phat trien thi truong bao hiem Viet Nam tu nam 2003 den nam 2010 da duoc Thu tuong Chinh phu phe duyet, tat ca cac chi tieu chu yeu cua thi truong deu dat va vuot. Tren thuc te, sau giai doan phat trien nhu vu bao luc dau, thi truong da bat dau chu trong vao chat luong tang truong. Chuyen gia ADB danh gia, thi truong bao hiem Viet Nam da rat gan voi cac chuan muc quoc te, trong do rieng thi truong bao hiem nhan tho tren nhieu phuong dien ve mat quan ly Nha nuoc da ngang bang voi cac nuoc trong khu vuc nhu Singapore... Ve phan minh, Bo Tai chinh cung nhan thuc duoc su can thiet cua viec gan tang truong voi yeu cau an toan, lanh manh va ben vung thong qua nhung cong cu kiem tra, giam sat huu hieu. Ong co the noi ro hon ve bieu hien lech lac, cung nhu viec vua roi Bo Tai chinh da phai co cong van chan chinh lai hoat dong "khong lanh manh" cua cac DN bao hiem, vi sao vay? Canh tranh noi chung va canh tranh khong lanh manh noi rieng la dieu kho tranh khoi trong mot thi truong co su tham gia cua dong dao cua cac DN thuoc moi thanh phan kinh te nhu bao hiem. Van de la o cho phai huong canh tranh vao con duong lanh manh, vi quyen loi cua nguoi tham gia bao hiem va sau het la quyen va loi ich chinh dang cua ban than cac DN. Moi hinh thuc, bieu hien canh tranh khong lanh manh nhu su dung cac bien phap menh lenh hanh chinh de ep buoc tham gia bao hiem trai phap luat, ha phi bao hiem duoi muc an toan, hay su dung hoa hong bao hiem, hoa hong moi gioi bao hiem khong dung muc dich deu phai bi phat hien kip thoi, xu ly nghiem minh va thich dang de duy tri su phat trien ben vung cua thi truong. Tuy nhien, ben canh viec dau tranh phong va chong cac hanh vi canh tranh khong lanh manh, cung can canh giac voi nhung bieu hien doc quyen, nhat la trong pham vi mot so nganh, linh vuc bao hiem dac thu. Quan diem cua Bo Tai chinh la khuyen khich canh tranh, ha thap chi phi nhung o muc an toan (tuc la thu xep duoc tai bao hiem voi cac DN co thu hang cao). Theo ong phai lam gi de cham dut cac hien tuong canh tranh khong lanh manh tren? Thi truong bao hiem rat nhay cam, viec xu ly can dam bao nguyen tac than trong, khach quan, dung nguoi, dung viec de khong vi xu ly mot ca nhan, mot DN ma gay anh huong khong dang co den cac DN lam an trung thuc. Phan lon cac thi truong bao hiem nhieu nuoc trong khu vuc dang di dan theo xu huong phi dieu tiet - tuc khong dieu tiet ty le phi bao hiem ma de cho cac ben tu thoa thuan voi nhau. O Viet Nam muc phi bao hiem cung do cac DN xay dung theo co che tu thoa thuan voi khach hang, tru truong hop mot so loai hinh bao hiem bat buoc nhu bao hiem xe co gioi, bao hiem tu van dau tu va xay dung, bao hiem xay dung lap dat doi voi cac du an su dung von dau tu cua Nha nuoc thi Bo Tai chinh ban hanh quy tac, dieu khoan bao hiem, muc phi bao hiem toi thieu de khong the ha phi xuong qua thap duoi muc an toan. Muc phi bao hiem noi chung do cac DN thoa thuan can cu theo muc do rui ro, theo qua trinh ton that. Vi du, doi voi DN da tung xay ra ton that nhieu thi phi bao hiem se cao hon so voi DN khac nhung chua xay ra ton that bao gio. Kien quyet xu ly viec canh tranh khong lanh manh Bo Tai chinh thoi gian toi se lam gi de lanh manh hoa va thuc day thi truong bao hiem? Trong thoi gian qua, Bo Tai chinh luon theo sat dien bien thi truong va da kip thoi phat hien, kien quyet xu ly va chan chinh nhung bieu hien lenh lac nhu canh tranh khong lanh manh, truc loi, khong tuan thu cac yeu cau tai chinh v.v. lam anh huong den quyen va loi ich chinh dang cua nguoi tham gia bao hiem. Bo cung se kien quyet xu ly nghiem cac hanh vi vi pham phap luat ve kinh doanh bao hiem; giu vung trat tu, ky cuong va dam bao moi truong kinh doanh binh dang giua cac thanh phan kinh te, canh tranh lanh manh va dung phap luat. De tiep tuc khai thac nhung tiem nang the manh cua thi truong de dap ung nhu cau bao hiem cua nen kinh te va dan cu, trong nam 2005 nay Chinh phu du kien se ban hanh Nghi dinh ve bao hiem tuong ho - mot loai hinh bao hiem hoan toan moi xuat hien lan dau tien tai Viet Nam va mot so Nghi dinh ve che do bao hiem bat buoc chay no, bao hiem trach nhiem dan su cua chu phuong tien giao thong duong thuy noi dia. Uu tien phat trien bao hiem phuc vu nong, lam, ngu nghiep Vay trong nam nay, ong du bao thi truong bao hiem noi dia co bien dong gi khong? Nam 2005, Nha nuoc se tiep tuc thuc hien phuong an phat trien Bao Viet theo mo hinh tap doan dich vu tai chinh. Ben canh do, se tang cuong cong tac kiem tra, giam sat cac DN bao hiem, nhat la danh gia thuc trang tai chinh cua ho, kha nang thanh toan, trich lap du phong, hieu qua dau tu, tinh hinh canh tranh, hoat dong dai ly, moi gioi bao hiem... Thi truong bao hiem dang dung truoc nhieu van hoi va thach thuc moi, trong do dang ke nhat la nhung tac dong nhieu chieu cua viec Viet Nam gia nhap WTO. Dong thoi, can phai tiep tuc khuyen khich nguoi dan tham gia bao hiem, uu tien phat trien san pham bao hiem nhan tho co tinh chat dau tu dai han, cac san pham bao hiem phuc vu nong, lam, ngu nghiep va viec cung cap dich vu bao hiem cho cac vung sau, vung xa, vung co dieu kien kinh te - xa hoi kho khan. Nguy co bi thu hep thi truong Ong co the noi ro hon ve nhung kho khan cua nganh bao hiem khi hoi nhap? Ve phan minh, Bo Tai chinh dang phoi hop voi cac co quan chuc nang tao dieu kien thuc day hoat dong dau tu cua cac DN bao hiem chang han nhu viec chap thuan ve nguyen tac viec cho phep Cong ty bao hiem Prudential Viet Nam duoc thanh lap Cong ty quan ly quy... day la mot cach de mo ra huong di moi trong viec su dung hieu qua nguon von huy dong tai Viet Nam; cac khoan dau tu cua cac DN bao hiem co von dau tu nuoc ngoai va cac khoan dau tu trong nuoc duoc huong nhung uu dai khuyen khich dau tu trong nuoc; hoat dong cho vay thuong mai cua cac to chuc bao hiem Trong cuoc canh tranh nay, cac DN bao hiem Viet Nam dang thieu cai gi? Trong nhung nam vua qua, thuc hien chu truong mo cua, bo mat cua thi truong bao hiem Viet Nam da co nhieu chuyen bien ro net, trong do co su tham gia ngay cang tang cua cac DN bao hiem co von dau tu nuoc ngoai. Trong boi canh phai canh tranh voi cac cong ty nuoc ngoai, nhieu DN trong nuoc da co nhung no luc vuon len de dung vung va tiep tuc phat trien. Day la dieu dang mung, the hien ban linh kinh doanh, su nang dong, sang tao cua cac DN trong nuoc trong cuoc dua day cam go nay. Tuy nhien, cung phai thang than thua nhan rang so voi cac doi thu canh tranh nuoc ngoai, cac DN bao hiem trong nuoc con phai co gang nhieu dac biet trong cac mat cong nghe thong tin, ky nang thiet ke va dinh gia san pham, doi ngu can bo, chuyen gia… Ve phan minh, ban than cac DN trong nuoc cung nhan thuc ro duoc nhung han che nay va dang chu dong thuc hien nhieu bien phap quyet liet, manh me de cai thien vi the canh tranh cua minh. Chang han, trong thoi gian qua, cac cong ty bao hiem co phan cung chu dong tang cuong nang luc tai chinh, nang luc kinh doanh, tich cuc chuan bi cho hoi nhap quoc te. Den nay, tat ca cac cong ty co phan bao hiem deu da duoc to chuc lai theo huong tang von dieu le toi thieu len 70 ty dong. Nam 2005 nay, cac cong ty co ke hoach tang von len it nhat la 100 ty dong, rieng Cong ty co phan Vien Dong se tang von len 200 ty dong. Cung voi do, la mot loat cac Trung tam dao tao nguon nhan luc cung da duoc cac DN trien khai nhu Bao Minh, PJICO... Day chinh la nhung buoc chuan bi thiet thuc cua nganh bao hiem Viet Nam cho qua trinh tu do hoa thi truong bao hiem. Xin cam on ong!
|
|||
|
Viet Bao
|
