Su kien kham pha mo thuyen Chau Can lan thu II Van de dan duoc sang to tiep theo

Hai noi gom tim thay trong mo thuyen.

Nhom hien vat bang go khac cung gay nen su chu y la nhom hien vat duoc son hai mau do va den, bong va dep. Do la mot chiec dia va 2 chiec “nhi boi” (dung cu uong ruou cua nguoi Trung Quoc thoi co). Nhung hien vat nay co duoc o Chau Can la do giao luu van hoa giua ta va Trung Quoc bay gio.

Ben canh su “nhap ngoai”, nguoi Viet xua cung “xuat ngoai” nhieu san pham “Made in... Van Lang, Au Lac” sang tan Trung Quoc tu cach day hon 2.000 nam. Do la nhieu trong dong Dong Son cua ta tim duoc o cac tinh mien nam Trung Quoc. Gan day nhat la chiec trong dong minh khi nam ngay trong khu mo tang Thuong Ma Son o xa Luong Bang, huyen An Cat, tinh Triet Giang (TQ). Chiec trong dong cua nguoi Viet co da “luu lac” gan 2.000 cay so cach dia ban sinh thanh cua no. Ben canh vai chuc chiec trong dong cua nguoi Viet co co mat o Hoa Nam, con co mot loai san pham khac cung duoc “xuat ngoai”. Do la nhung chiec thap dong. Trong ngoi mo cua Vua Nam Viet noi tieng o Quang Dong, Trung Quoc, ben canh hang nghin do tuy tang thi co den 9 chiec thap dong Dong Son, co chiec duoc trang tri hoa van dep nhu hoa van trong dong Ngoc Lu.

Su giao luu van hoa nay, ma dien hinh la “nhi boi” va “trong dong Dong Son” da he mo mot kha nang co su giao thuong nhon nhip ven bo bien Dong dai hang nghin cay so. Mam mong cho nen ngoai thuong ven bien giua ta va Trung Quoc sam uat sau nay co le da co tu thoi dai cua nhung ngoi mo co Chau Can.

Tap tuc chon cat

Nguoi Viet o Chau Can co tuc chon nguyen xac trong quan tai hinh thuyen. Day la mot trong nhung nghi thuc chon cat doc dao cua toc nguoi khai pha vung dat trung, khi do con lay loi cua dong bang Bac Bo. Cuoc song vua lam nong vua gan bo voi song nuoc da cho thay tung buoc vuon len day gian lao cua ho trong cuoc muu sinh. Cau tuc ngu “song ngam da, chet ngam xuong” qua la dung voi nguoi Chau Can. Cuoc song o the gioi ben kia cua ho cung phai co mat hinh bong chiec thuyen quen thuoc hang ngay, duoc hinh tuong hoa bang quan tai hinh thuyen la than cay khoet rong. Khi chon cat, vi o khu dat con lay loi, quan tai cung con phai “neo” lai duoi huyet dat bang nhung cay coc ghim cam hai ben.

Chu nhan cua hai ngoi mo nay la nhung chien binh dung cam, su dung thanh thao giao dong, co “ho tam phien” bao ve nguc... Khi chet, ho duoc mai tang voi nhung nghi thuc trong the.

Vao thoi diem nay (tuc vai tram nam truoc Cong nguyen), o nuoc ta cung co nhung khu mo dac biet, duong nhu la chung tich cua mot cuoc chien tranh. Vi du nhu khu mo Nui Nap o Quang Nap, xa Dong Hung, Dong Son, Thanh Hoa. Voi mot dien tich rat hep ma chat chong len rat nhieu xuong, duoc sap xep lon xon, co the dem duoc 70 xuong dui, mot so xuong ong chan, canh tay, xuong ham, xuong so... Cac nha khao co cho rang day la nhung cai chet “khong binh thuong” hoac cach chon “khong binh thuong” va doan dinh “day la mot khu mo dia voi nhung cai chet khong binh thuong”.

Su mai tang xuong cot lon xon, nhieu xuong bi thieu, ro rang la nguoi Nui Nap da gom nhung manh thi the lai de dem chon. Dieu do co the ly giai rang noi day da co mot cuoc chien tranh. Sau cuoc chien, nguoi xua da thu gom xac lai de chon cat.

(Theo Lao Dong, 7/2).