Su danh doi giua ngheo doi va tang truong tai VN

Tags: bat binh dang, su danh doi, nen kinh te, toc do tang, tang truong, thu nhap, phat trien, chinh sach, the gioi, nguoi giau, VN, nam, nuoc, hoi, ty


Mot lop hoc pho thong tai tinh Ha Tay - dia phuong con gap nhieu kho khan.

Trong giai doan 1993-2003, khi VN dat duoc toc do tang GDP hang dau the gioi thi su phan hoa giau ngheo lai gia tang. Vi the, theo cac chuyen gia, toi day, Chinh phu co the se phai thuc hien rat nhieu bien phap de dung hoa muc tieu tang truong nhanh va cong bang xa hoi.

Trong 18 nam tien hanh doi moi (bat dau tu 1986), VN da ngay cang duoc biet den nhu mot nen kinh te nang dong hang dau trong danh sach cac nuoc dang phat trien tren the gioi. Mac du vay, tu do hoa, dac trung bang qua trinh mo cua va hoi nhap vao kinh te khu vuc va the gioi, cung da lam nay sinh su gia tang chenh lech ve thu nhap giua cac nhom dan cu. So lieu dieu tra cua Tong cuc thong ke (GSO) cho thay, he so Gini (dac trung cho su bat binh dang muc song) cua VN da tang tu 0,35 nam 1993 len 0,38 nam 1998 va 0,42 nam 2002.

Vi vay, viec nghien cuu moi quan he giua tang truong va bat binh dang thu nhap la mot van de cap thiet va co y nghia. Lam the nao de dinh luong phan phoi thu nhap tai VN? Phai chang co su danh doi giua cac muc tieu tang truong va thu hep khoang cach giau ngheo? Chinh phu can co chinh sach gi de dung hoa hai muc tieu nay?

Truoc het, ve khia canh tang truong. Trong giai doan 1993-2002, GDP cua VN da tang gap 2 lan, do toc do tang truong dat trung binh gan 7,5%/nam, chi xep sau Trung Quoc tai chau A (theo ly thuyet, de nhan doi GDP trong 10 nam, mot quoc gia can dat toc do tang truong trung binh 7%/nam). Bang duoi day vien dan so sanh cua Quy tien te Quoc te (IMF):

1998 1999 2000 2001 2002 2003
Chau A 4,0 6,1 6,8 5,7 6,5 6,3
An Do 5,8 6,7 5,4 4,2 4,9 5,1
Trung Quoc 7,8 7,1 8,0 7,3 8,0 7,5
Thai Lan -10,5 4,4 4,6 1,9 5,2 4,2
Viet Nam 5,8 5,2 6,8 6,9 7,0 7,2

Tang truong nhanh cung kem theo chuyen dich co cau kinh te theo huong tang ty trong cac khu vuc cong nghiep va dich vu, giam ty trong khu vuc nong nghiep trong GDP, giai quyet nan that nghiep... Doi voi cac van de xa hoi, thanh cong cua VN trong viec nang cao chat luong y te, giao duc da duoc the gioi biet den nhu mot dien hinh tieu bieu. Chang han, ty le hoc sinh nhap hoc cap 2 tang tu 42% nam 1992/1993 len 61% nam 1997/1998 va 70% nam 2002/2003.

Tuy nhien, gia tang bat binh dang thu nhap lai la mot thach thuc lon. Theo cac nghien cuu cua Ngan hang the gioi (WB), Chuong trinh Phat trien Lien hop quoc (UNDP), Ngan hang Phat trien chau A (ADB)…, khong chi co su chenh lech ngay cang tang ve thu nhap giua cac nhom dan cu ma hien tuong nay con xay ra giua thanh thi voi nong thon, giua cac tinh co dieu kien kinh te xa hoi khac nhau. Bao cao thuong nien nam 2003 cua GSO chi ro, trung binh nhom 20% so nguoi thuoc nhom thu nhap cao nhat hang nam kiem them duoc so tien nhieu gap 8,1 lan so voi nhom 20% so nguoi thu nhap thap nhat.

Theo mot nghien cuu moi day cua Dai hoc Kinh te quoc dan Ha Noi, bat binh dang co ca tac dong truc tiep va gian tiep den tang truong kinh te. Neu tang 1 diem phan tram ve bat binh dang thu nhap thi GDP tang them 1,55 diem phan tram. Ket qua nay co the duoc ly giai nhu sau: Trong qua trinh doi moi, bat dau theo duoi “kinh te thi truong”, nen kinh te VN co hieu suat sinh loi cua dong von dau tu cao. Nhung nguoi giau co nhieu dieu kien hon nguoi ngheo de san xuat, kinh doanh va su sinh loi nhanh da tao them thu nhap cho ho, gop phan lam tong san pham quoc noi tang truong nhanh hon. Cung luc, tai cac dia phuong co ty le von dau tu cao so voi GDP va chat luong giao duc tot hon thi nhom nguoi giau cang co co hoi tich tu tai san, day manh lam an thu loi. Su tang truong cua cac dia phuong nay vua tao them cua cai cho nguoi giau (tang chenh lech giau - ngheo), lai gop phan thuc day tang truong.

Kinh nghiem lich su cho thay, doi voi cac quoc gia co muc thu nhap dau nguoi thap nhu VN, moi thay doi nho ve chinh sach chi tieu cong cong thuong dem lai nhieu loi ich hon cho nguoi giau. Theo Bao cao Phat trien the gioi 2004 cua WB, cong bo cuoi thang 9/2003, nhom 1/5 ngheo nhat cua dan cu nhan duoc it hon 1/5 chi tieu cho giao duc hoac y te, trong khi nhom 1/5 giau nhat lai nhan duoc nhieu hon. Ly do co ban la chi tieu cong cong da nghieng lech ve nhung dich vu duoc nguoi giau tieu dung nhieu hon, cho du ban dau no co xu huong vuon toi nguoi ngheo. Doi voi VN, nhung han che chung nay van con ton tai, cho du o muc do kem nghiem trong. Cac chinh sach huong den cai thien cuoc song cho nguoi ngheo nhieu khi lai vo hinh dung tao thu nhap cho nguoi giau (ma dien hinh la chuong trinh 135 cua voi hang loat cac sai pham trong quan ly ngan sach. Theo bao cao cua Chu tich Hoi dong dan toc Trang A Pao truoc Quoc hoi khoa X, binh quan 4 nam qua, Nha nuoc da dau tu cho 2.300 xa thuoc dien ngheo 2 ty dong, nhung den nay chua mot xa nao duoc xet thoat khoi tinh trang dac biet kho khan. Hang tram ty dong ngan sach cua chuong trinh 135 da bi that thoat qua cac khau, ma chu yeu vao tui nguoi giau).

Theo kinh te gia noi tieng Simon Kutznets, thuong thi tai cac nuoc bat dau thuc hien tu do hoa, mo cua kinh te (nhu tai phuong Tay giua the ky 20), bat binh dang thu nhap tang nhanh, sau do cham dan roi den mot thoi diem nao do bat dau giam xuong. Nguyen nhan cua hien tuong nay la do cac yeu to lien quan den cau. Cu the, tai thoi diem bat dau thuc hien cong nghiep hoa, cong nghe va the che thay doi se keo theo nhu cau ve von va lao dong co ky nang, trong khi ha thap vai tro cua lao dong khong co ky nang. Sau do, ky thuat moi lien tuc xuat hien (theo nguyen tac dan nhan bay - “catching up”), con the che thi thay doi cham hon. Nho do, thu nhap cua dai bo phan lao dong (chuyen mon kem) cung duoc cai thien boi vai tro cua yeu to nhan luc trong co cau san pham lai duoc chu trong.

Qua viec chi so Gini tai VN tang tu 0,33 (nam 1993) len 0,38 (nam 1998) va 0,42 (nam 2003), co the thay bat binh dang thu nhap ngay mot gia tang, nhung da bat dau cham lai. Mot su nam bat thau dao cac kinh nghiem quoc te, qua do hoach dinh cac chinh sach phu hop se giup chan duoc su gia tang bat binh dang thu nhap, song song voi viec nen kinh te tiep tuc trong top dan dau khu vuc ve tang truong GDP.

Nhung phan tich tren da khang dinh: bat binh dang thu nhap da vua truc tiep vua gian tiep gop phan vao tang truong GDP. Tuy nhien, ro rang dieu nay se keo theo cac van de xa hoi ngay mot tro nen nan giai hon. Duoi day la mot so kien nghi chinh sach co the giup dung hoa duoc hai khia canh nay:

- Thu nhat, can dam bao nguoi ngheo duoc huong cac loi ich tu cac chinh sach cong nhu giao duc, y te, ha tang co so… Dieu nay khong chi co nghia la Nha nuoc tang cuong tien bac cho cac dia phuong con gap kho khan, ma con phai tim cach dam bao cho nguoi dan tai day duoc truc tiep nhan nhung uu dai nay. Mot kinh nghiem quoc te la cho nguoi ngheo duoc tham gia vao qua trinh de xuat, hoach dinh chinh sach, de roi tu ho theo doi, giam sat qua trinh thuc thi chinh sach. Trong bao cao “Nuoc cho tat ca” vua duoc ADB cong bo, cac tac gia da chung minh duoc rang trong khi tai cac thanh pho lon o cac nuoc dang phat trien, nguoi dan keu ca ve gia nuoc cao thi tai cac vung nong thon, lai khong co du nuoc sach de dung va “nguoi dan ngheo san sang tra gia nuoc sach cao hon tai thanh pho neu ho duoc cung cap nguon tai nguyen thien nhien nay day du va thuong xuyen”.

- Thu hai, chinh sach dau tu phat trien can lam sao de tang cuong von cho cac dia phuong con trong dieu kien kho khan. Mot thuc te rat ro la von cao se di doi voi tang truong cao khi ma nen kinh te van dang duoc danh gia la nang dong hang dau khu vuc. Vi vay, viec can doi cac khoan giai ngan ODA cung can huong den muc tieu lau dai hon la tao ra su phat trien ben vung va can bang trong nen kinh te. Viec hien dai hoa cac thanh pho lon bang tien ODA (chang han TP HCM co ke hoach vay theo hinh thuc vien tro nay 2 ty USD trong 2 nam 2004-2005, bang gan nua nhu cau cua ca nuoc ma muc dich chinh la xay duong, cau, cong vien…) o khia canh cong bang thi can giam xuong, thay vao do la nghien cuu xem cac tinh vung sau, xa, tay nguyen… dang can ho tro nhung gi. Hien, moi nam VN nhan duoc cam ket cho vay uu dai khoang 2,4-2,5 ty USD tu cac nha tai tro quoc te, trong do, nam 2004, luong ODA se dat ky luc: 2,8 ty USD.

- Thu ba, tiep tuc day nhanh phat trien kinh te thi truong va hoi nhap kinh te quoc te. Loi the cua VN la gia nhan cong re, nguon tai nguyen thien nhien phong phu. Mo cua kinh te se giup tat ca cac linh vuc co co hoi phat trien, tao thu nhap cho nguoi dan, dong thoi qua do giai quyet duoc cac muc tieu Thien nien ky. Mot dieu tat yeu la qua trinh nay can duoc tien hanh song song voi viec quan ly cua Nha nuoc, tren co so hoach dinh ra cac chien luoc lau dai qua nhung co che chinh sach phu hop, boi neu khong se xay ra tinh trang loi bat cap hai cua toan cau hoa la: VN tro thanh noi don nhan nhung cong nghe lac hau tren the gioi, thu nhap dau nguoi duoc cai thien cham chap.

Neu thuc hien dong bo cac bien phap co ban tren, ve lau ve dai, khoang cach giau - ngheo se duoc thu hep lai ma nen kinh te van tiep tuc phat trien ben vung.

Thanh Xuan

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Kinh Tế NỔI BẬT

Thấy gì từ con số hơn 200 người siêu giàu ở Việt Nam?

PGS,TS. Lê Bộ Lĩnh, Phó chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội bình luận gì về con số hơn 200 người siêu giàu ở Việt Nam vừa được UBS và Wealth-X công bố.

Tìm hiểu: bat binh dang, su danh doi, nen kinh te, toc do tang, tang truong, thu nhap, phat trien, chinh sach, the gioi, nguoi giau, VN, nam, nuoc, hoi, ty

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Sự đánh đổi giữa nghèo đói và tăng trưởng tại VN

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Sự đánh đổi giữa nghèo đói và tăng trưởng tại VN bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Su danh doi giua ngheo doi va tang truong tai VN

Nhan xet, hay lien he ve tin Su danh doi giua ngheo doi va tang truong tai VN co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Su danh doi giua ngheo doi va tang truong tai VN de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin kinh te trong chuyen muc Kinh te.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin kinh te
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0