Nhung vet bam tren dai cat mien Trung
Dau vet buon cua con tom tren cat
 |
| Ao nuoi tom bo hoang o xa Phong Hai, huyen Phong Dien, Thua Thien - Hue - Anh: T.T. |
Noi dau thieu nuoc
Khi mo hinh nuoi tom tren cat dua vao trien khai, da co nhieu y kien khen che khac nhau doi voi mo hinh nay. Ba Nguyen Thi Hoa, pho giam doc So Thuy san Khanh Hoa, nho lai: "Khi Bo Thuy san dua ra chu truong nay, chung toi da khong dong y do luong truoc cac anh huong den moi truong sinh thai tu viec nuoi tom tren cat. Chung toi da tung nuoi tom tren nuoc lo va phai tra gia ve moi truong". The nhung khong phai tinh nao cung kien quyet khong nuoi tom tren cat de bao ve moi truong nhu Khanh Hoa.
Khong chi ho dan nho le lao vao nuoi tom, cac cong ty trong nuoc va ngoai nuoc cung lap du an xin nuoi voi qui mo vai chuc den vai ngan hecta nhu: Cong ty Viet My nuoi voi qui mo 2.000ha o huyen Quang Ninh va Le Thuy (Quang Binh); Cong ty CTI cua Dai Loan voi nhung du an o Ha Tinh, Quang Binh, Quang Tri voi dien tich len den 5.000ha; Cong ty Thien Tan (Quang Ngai) voi qui mo 27ha...
Theo tinh toan cua Vien Kinh te va qui hoach (Bo Thuy san), vung cat cua cac tinh ven bien mien Trung thuoc vung bai ngang, phan lon deu hoang so, chua co vet tich cua san xuat cong nghiep nen moi truong nuoc bien rat sach, ly tuong cho viec nuoi tom. The nhung chi sau mot vai nam ho hoi dao ao nuoi tom, nguoi dan phai doi mat voi chuyen thieu nuoc.
Chi nuoi co bon sao tom su (khoang 8.000m2), song ho ong Le Van Lo (huyen Quang Dien, Thua Thien - Hue) phai khoan toi nam gieng nuoc ngot, moi gieng sau 12m, moi ngay bom 5 tieng moi du nuoc cho tom. Moi thang ong Lo phai thay nuoc ba lan, moi lan bom nuoc may chay het 3-4 thung dau, moi vu nuoi phai bom nuoc het gan tram lit dau. "Rua ma han chet cu chet, nuoi cai con tom ni kho lam", ong Lo noi.
|
Theo Vien Kinh te va qui hoach (Bo Thuy san), mot hecta nuoi tom can 15.000-20.000 m3 nuoc lo moi nam. The nhung khi ve den cac vung nuoi tom tren cat, hau nhu cac vung cat duoc qui hoach de nuoi tom deu khong co nguon nuoc ho thuy loi, chi co cac ao ho nho khong dang ke. Ca doanh nghiep lan nguoi nuoi tom deu su dung nuoc ngam de nuoi tom tren cat. Neu cu theo thong ke so bo cua Bo Thuy san, hien ca nuoc co khoang 20.000ha nuoi tom tren cat thi luong nuoc ngam se can den la… 400 trieu m3/nam. |
O Ninh Thuan, tai cac xa Phuoc Dinh, Khanh Hai, nhung hang phi lao chan cat cung chet heo, gieng cua nguoi dan trong vung bi kho can.
Trong cai nang loang loang nhu do lua, ca dai dat kho han can coi, it thay bong cay, chi co cac dam co bui. Chung toi ghe nha ong Vo Bay nhap ngum nuoc tra ong Bay rot moi, nghe man chat. Ong Bay noi: "Bay gio nuoc o vung nay nhiem man het tron roi. Truoc nguoi ta goi dat Ninh Thuan la vat cat ra vang, bay gio vang dau chang thay, chi thay nuoc o day von kho han gio cang tro nen khan hiem".
Ong Le Viet Can (thon An Hai, xa Phuoc Dinh) cho biet sau khi phong trao nuoi tom ram ro dien ra o cac xa, nuoc gieng cua cac ho song trong vung bi kiet dan va nhiem man. Thieu nuoc dung, ong phai dao gieng sau den hon 30m nhung van khong co nuoc.
Gia dinh ong Can truoc cung nuoi tom, khi nuoc khong con du cung cap cho ho, tom bi benh phan trang teo gan ma chet, ong bo luon nghe. Cac con ong that nghiep, chuyen sang nghe di lay nuoc ve ban cho moi nguoi trong thon. Ong xot xa: "Vi nuoi tom ma de moi nguoi thieu nuoc, tui xot long lam".
Bam nat ca dai cat mien Trung
Trai doc suot ca mot vung bien vai kilomet o xa Duc Minh, Pho An (Quang Ngai) la cac ao tom day dac. Nhung ao tom tren cat o day phan lon deu nam phia sau nhung doi duong xanh tot, hau het deu co ong dan nuoc va ong bom nuoc kha dai noi tu ao ra bien, con chat thai tu cac ao nuoi tom cung thong qua ong xa nhung chi ra den bai cat.
Chat thai cua tom nhay va tanh, bam thanh tung mang va chuyen sang mau xanh den duoi nang gat. Nhung con song khi tran bo cuon troi luon nhung mang xanh den do, the nhung cung co nhung khe chat thai khong bi song cuon, lau ngay tao thanh nhung ho chua nuoc den tren bai. Cac ho nuoi tom nho le day chat thai ra bai, con cac cong ty nuoi qui mo hang chuc hecta thi dao ho va thai chat ban len doi duong, khuat lap trong cac lum cay.
 |
| Ca mot vung doi duong me Ngheng (Quang Binh) 200ha bi chat pha de nuoi tom tren cat |
Tac dong tu moi truong nuoc truoc het nham vao cac ao nuoi tom khien tom benh, nguoi nong dan nuoi trong thuy san phai ton ca chuc trieu dong mua che pham tri benh cho tom, sau do luong thuoc tru benh tom nay thai truc tiep ra moi truong va tai gay o nhiem nguon nuoc, tao thanh vong luan quan o nhiem cho nguoi nuoi tom.
Khi phong trao nuoi tom tren cat ro len, rat nhieu doi duong doc ven bien von rat dep cung bi chat pha xo xac de lam ho. Mac du cac can bo o UBND xa Duc Minh deu cho biet la chi cho phep xay ho phia truoc doi duong, the nhung thuc te rat nhieu ao deu co dau tich nhung goc duong bi chat pha. Mot so noi doi duong con duoc tan dung lam cac ho chon nuoc thai. O doc 10, xa Pho An (Quang Ngai), phia truoc mot vung doi duong xanh mat chi con tro lai vai goc cay.
Ong Phan Sua, nguoi nuoi tom o xa Bao Ninh (Quang Binh), ke rang tu khi ong cung voi nhieu ho trong xa chat pha ca mot vung doi duong ven bien de nuoi tom, nang va gio o vung dat nay khac nghiet hon. Khi gio Lao ve, khong co cay chan, cat bay cang mu mit. Doc con duong trai dai tu Hai Ninh ve Nhon Trach, mot ben la bien, ben con lai la cac hang rao bao quanh cac ao nuoi tom.
Ca mot vung hai dao xa Hai Ninh nay chi con vai hecta trong duong, so con lai da bi khai pha de lay dat. Khong con cay chan gio nen mua nang o day cung khac nghiet hon. Moi khi troi dong, gio cuon cat mu mit, mua nang hat theo tung con gio quat vao nguoi dau den tim mat.
THU THAO
