Nhung thoi khac kho khan cua kinh te the gioi

Tags: Getty Images, Pho Wall, Lehman Brothers, Freddie Mac, New York, Fannie Mae, kinh te the gioi, Bo truong Tai Chinh, nha dau tu, The ky 17, cua ngan hang, dai suy thoai, sup do, khung hoang, chung khoan, gia


Ke tu bong bong gia dau tien vao the ky 17, kinh te the gioi da it nhat 14 lan lam nguy. Dinh diem cua nhung kho khan nay la Dai suy thoai 1929-1933 va cuoc khung hoang hien tai.

Nhung thoi khac nay duoc to Newsweek tong hop lai vao thoi diem kinh te toan cau van chua thoat khoi suy thoai va he thong tai chinh My ky niem mot nam roi vao khung hoang.

1. Hoi chung cuong hoa tulip

Mot trang sach co tu the ky 17 ghi lai hinh anh bong hoa tulip gan lien voi quyen luc. Anh: Library of Congress, US

Vao the ky 17 tai Ha Lan, hoa tulip duoc xem la bieu tuong cho gia tri va vai ve trong xa hoi. Dau nam 1637, gia loai hoa nay leo thang khong the kiem soat. Nguoi ta gianh giat nhau mua tu khi tulip moi chi la cu vui trong dat. Vao dinh diem cua "su dien cuong", theo cach goi hien nay, gia moi bong len toi 4.200 dong gulden, cao gap 20 lan so voi luong hang nam cua mot lao dong co tay nghe. Phan lon nha kinh te hien dai thong nhat day co the coi la bong bong gia dau tien trong lich su the gioi. Con sot bat nguon tu su doc quyen cua nha nuoc trong viec dieu hanh thi truong.

2. Con so hai cua nam 1837

Buc tranh mo ta lai con so hai cua dan chung trong thoi ky 1837. Anh: Libarary of Congress. US

Nam 1836, Tong thong thu bay cua My, Andrew Jackson, dong cua Ngan hang lien bang de giai phong nen kinh te khoi nhung quy dinh tin dung qua ha khac do ngan hang nay de ra. Ong bien cac quy dau tu thanh ngan hang voi quy dinh noi long hon, dong thoi dua ra nhieu chinh sach dat dai dung dan. Tuy nhien den 1837, vi tong thong thu tam la Martin Van Buren khong hoan thanh nhung viec dang do cua nguoi tien nhiem va dua kinh te quay lai thoi ky tam toi. Buc tranh mieu ta suy thoai lan rong lam gia tang tinh trang that nghiep. O goc tranh, chu dat lap lo ngoai cua cho chuc vao xiet no, con nguoi nong dan than van voi vo minh ve tinh trang khong tien bac, trong khi dan con lien tuc doi an banh my.

3. Noi so hai cua cac nha bang, nam 1907

Buc tranh mieu ta Tong thong Roosevelt dang xua gau danh duoi nhung ke gay hai cho Pho Wall. Anh: Library of Congress, US

Tam ly so hai bao trum Pho Wall sau khi Cong ty Knickerbocker Trust that bai trong viec lung doan thi truong. Chi mot tuan sau do, cac ngan hang lan luot tu choi tra tien cho sec cua Knickerbocker, gay ra cuoc chay dua giua cac cong ty quy tin thac. Toan bo he thong chung khoan nam trong nguy co bi sup do. Trong no luc cuu thi truong, nguoi khong lo ngan hang J. P. Morgan da tap hop mot doi cuu tro bao gom cac thanh vien chinh phu va chu tich ngan hang. Trong hinh minh hoa co tu nam 1907, Tong thong Theodore Roosevelt dang lua ra hai con gau (Toa an lien bang va Uy ban Thuong mai cac tieu bang) de xua duoi nhung thu pham khien Pho Wall lao dao.

4. Dai Suy thoai nam 1929

Vao 20/7/1931, cac nha dau tu keo nhau den vay kin cua Ngan hang American Union Bank khi ngan hang nay sup do, Anh: Getty Images

Sau suot mot thap ky tang truong leo thang, thi truong chung khoan My tro nen mat kiem soat va gay ap luc giam gia. Cac co phieu xuong doc trong nhieu tuan truoc 29/10/1929, con duoc goi la "Ngay thu ba den toi" khi chung khoan roi tu do, tan pha he thong tai chinh My. Tinh den luc suy thoai cham day vao nam 1932, chung khoan nuoc nay mat toi 90% gia tri. Co toi 11.000 trong so 25.000 ngan hang bi dong cua. Buc anh chup vao ngay 20/7/1931 mieu ta mot dam dong dang dung truoc American Union Bank tai New York sau khi ngan hang nay sup do.

5. Ngay thu hai den toi, 1987

Nha dau tu met moi trong "Ngay thu hai den toi" khi thi truong chung khoan roi tu do. Anh: Getty Images

Vien canh kinh te xau di cung voi cang thang leo thang tai Trung A khien gioi dau tu lo ngai Pho Wall co the sup do bat cu luc nao. Trong "Ngay thu hai den toi" 19/10/1987, chung khoan My chung kien da lao doc toi te nhat ke tu sau The chien lan thu 2. Chi so S&P 500 giam 20% diem chi trong mot ngay, keo chung khoan toan the gioi di xuong. Cac chuyen gia moi gioi, nhu nguoi trong anh, ngap trong hang tram cu dien thoai yeu cau giao dich cua nha dau tu. Cho den nay, ngay nay van duoc goi la ngay dien ro nhat trong lich su Pho Wall.

6. Bong bong bat dong san o Nhat Ban, 1996

Hon 10.000 nguoi da tham gia bieu tinh phan doi chinh sach cuu tro cac cong ty nha dat hoi 1996. Anh: AP

Gia bat dong san tai Nhat Ban khong ngung leo thang vao cuoi nhung nam 1980, dau 1990. Co nhung thoi diem gia san tai khu Imperal Palace, Tokyo dat hon bat cu bat dong san tai Canada luc do. Tuy nhien, den 1996, bong bong nay tan vo va gia nha dat lao doc toi 75% so voi dinh diem.Trong anh, nguoi dan tai Tokyo xuong duong phan doi chinh phu vi ke hoach dung tien cong di cuu cac cong ty nha dat ben bo vuc pha san.

7. Khung hoang ngan hang tai Argentina, 2001 - 2002

Nguoi dan Argentina xuong duong bieu tinh khi nuoc nay roi vao canh pha san. Anh: Getty Images

He thong ngan hang Argentina sup do vao vao thang 12/2001, nhan chim mot trong nhung trung tam kinh te nang dong va thanh cong nhat tai khu vuc Nam My. Gan nhu chi sau mot dem, dat nuoc nay roi vao canh doi ngheo. Tinh canh sau do het suc hon don. Chi trong vong 1 tuan, co toi 5 vi tong thong len va xuong chuc. Nguoi dan, cong nhan, vien chuc xuong duong bieu tinh. Chinh quyen Argentina cho rang thu pham la cac chinh sach ma Quy Tien te Quoc te va Ngan hang The gioi ap dung tai day tu nhung nam 1990. Ke tu do den nay, gioi lanh dao nuoc nay di theo mot duong loi tai chinh doc lap va da phuc hoi dang ke. Tuy nhien, van con mot chang duong xa de Argentina dat duoc suc manh nhu ho da tung co.

8. Thau tom hai ngan hang Fannie Mae va Freddie Mac, 2008

Anh chup Bo truong Tai chinh My vao ngay 7/9 nam ngoai khi ong tuyen bo chinh phu nam quyen kiem soat hai ngan hang Fannie Mae va Freddie Mac. Anh: Getty Images

Trong anh chup vao ngay 7/9/2008, Bo truong Tai chinh cua My luc do, ong Henry Paulson va Chu nhiem Uy ban Tai chinh nha dat Lien bang James B. Lockart dang chuan bi tuyen bo chinh quyen lien bang se nam quyen kiem soat hai ngan hang Fannie Mae va Freddie Mac. Truoc do vai thang, hai nha cho vay the chap lon nhat, chiem toi 40% thi phan cua My, da tuyen bo ho khong con kha nang thanh toan. De nam quyen kiem soat hai khoi rac roi lon, Bo Tai chinh cua My da tieu ton toi 200 ty USD .

9. Su sup do cua Ngan hang Lehman Brothers , 2008

Nhung khuon mat dam chieu cua nha dau tu khi nghe tin Ngan hang Lehman Brothers sup do. Anh: AP

Trong anh, cac nha dau tu voi khuon mat lo lang dang dung doi ben ngoai tru so chinh cua Ngan hang Lehman Brothers tai New York vao ngay 15/9/2008 sau khi ngan hang nay tuyen bo tinh trang pha san.

10. Cuu vot AIG , 2008

Du chi nhanh AIA cua AIG tai chau A dan thong bao nhan manh cuoc khung hoang tai My khong anh huong toi cac khach hang cua AIA, nguoi dan tai Singapore van chen chan di rut tien. Anh: AP

Tam ly lo ngai bao trum len toan cau khi dai gia bao hiem American International Group ben bo vuc pha san do khung hoang the chap duoi chuan. Chung khoan toan cau lao doc ke ca khi chinh phu My lien tuc bom tien vao AIG. Trong anh, khach hang cua AIG tai Singapore xep hang cho rut tien tai mot chi nhanh vao ngay 17/9.

11. Su sup do cua Ngan hang Washington Mutual

Nhung nguoi bieu tinh phan doi WaMu bang cach phun son vao cua mot chi nhanh cua ngan hang nay sau khi no sup do. Anh: AP

Vu sup do cua Washington Mutual (WaMu) gay chan dong boi no la nan nhan lon nhat trong lich su ngang ngan hang My. Ngan hang dat ky luc truoc do la Continential Illinois National Bank & Trust hoi 1984 co quy mo chi bang mot phan tu WaMu. Phan lon trong khoi tai san 307 ty USD cua WaMu bi Ngan hang JPMorgan Chase thau tom.

12. Con chan dong Wachovia

Mot khach hang su dung may rut tien cua Ngan hang Wachovia. Anh: Getty Images

Co phieu cua Wachovia xuong gia toi 90% trong buoi sang ngay 29/9/2008. Doi dien voi nguy co sup do, Wachovia tro thanh mieng moi ngon cho hai dai gia Citigroup va Well Fargo tranh gianh. Den ngay 9/10 nam ngoai, Citigroup tuyen bo tu bo cuoc dua nhung van tiep tuc cuoc chien phap ly doi Wachovia va Well Fargo phai boi thuong hang chuc ty USD sau thoa thuan mua hut.

13. Goi cuu tro ngan hang, 2008

Nguoi phat ngon cua Ha vien, ba Nancy Pelosi dang ky vao bien ban cuoi cung, danh dau goi cuu tro tri gia 700 ty USD duoc hoan toan thong qua. Anh: Getty Images

Nhung vu sup do lien tiep keo kinh te My vao cuoc khung hoang tram trong, dan den ngay 27/9/2008, Bo truong Tai chinh Henry Paulson phai ban bo trinh trang khan cap. Hom do, ong doc ban tuong trinh dai 3 trang, cong bo goi cuu tro tri gia 700 ty USD de ho tro nganh tai chinh chong choi voi suy thoai. Hai ngay sau do, goi cuu tro duoc Thuong vien thong qua voi, va cuoi cung cung duoc Ha vien phe duyet sau nhieu tranh cai nay lua . Trong anh, nguoi phat ngon cua Ha vien Nancy Pelosi dang ky vao bien ban cuoi cung cua Dao luat khan cap Binh on nen kinh te nam 2008 duoi su chung kien cua cac nha lam luat khac.

14. Khung hoang toan cau, 2008 -2009

Mot nha moi gioi bi cang thang khi thi truong the gioi chua the phuc hoi. Anh: Getty Images

Goi cuu tro cua Quoc hoi duoc chinh thuc thong qua vao ngay 3/10 nam ngoai van khong ngan chan duoc tinh trang bat on tren thi truong tai chinh My va the gioi. Nhung thang tiep theo do, chi so trung binh cong nghiep Dow Jones va thi truong cac nuoc chung kien nhieu phien giam diem. Chinh phu khap the gioi hop suc voi My trong no luc cuu nhung ngan hang co van de. Trong anh, mot nha moi gioi tai New York dang trong con stress vao ngay giao dich 7/10/2008.

Thanh Binh

Viet Bao

Tìm hiểu: Getty Images, Pho Wall, Lehman Brothers, Freddie Mac, New York, Fannie Mae, kinh te the gioi, Bo truong Tai Chinh, nha dau tu, The ky 17, cua ngan hang, dai suy thoai, sup do, khung hoang, chung khoan, gia

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Những thời khắc khó khăn của kinh tế thế giới

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Những thời khắc khó khăn của kinh tế thế giới bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nhung thoi khac kho khan cua kinh te the gioi

Nhan xet, hay lien he ve tin Nhung thoi khac kho khan cua kinh te the gioi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nhung thoi khac kho khan cua kinh te the gioi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de The gioi trong chuyen muc Kinh te.

Cac tin khac:

Xem tiep ... The gioi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0