Nhung ghi chu ve kinh te Viet Nam trong so tay

Tags: Kinh te Viet Nam, ngan hang nha nuoc, so lieu thong ke, nen kinh te, toc do tang, ve kinh te, bo tai chinh, thong tin, ngan sach, co the, hien nay, van de, tien dong, nam


Toi da dinh viet mot bai nham danh gia chat luong nen kinh te cua Nha nuoc hien nay. Nhung roi thay de tai nhu the can nhieu so lieu thong ke ma he thong quan ly nha nuoc van chua lam hoac co lam nhung chua cong bo day du, vay chi co the trinh bay cac ghi chu.

Van de thong tin thong ke

Nhung ghi chu ve kinh te Viet Nam trong so tay
Lam phat da len toi 2 con so
So voi truoc day, co the thay mot so chuyen doi kha tot ve viec cung cap thong tin cua Tong cuc Thong ke, tuy nhien cac nganh khac van binh chan nhu vai. Mang Ngan hang Nha nuoc gan nhu khong co thong tin. Danh phai dung so lieu ve tien te tin dung Viet Nam nop cho IMF, hoac ADB nhung roi gap van nan moi nguon mot phach.

Co le nhung noi nay phai su dung mot so so lieu duoc cung cap, tim them so lieu tu cac nguon khac va roi tu tinh. Van khong hieu tai sao thong tin ve tien te tin dung, Ngan hang Nha nuoc chi uu ai cho to chuc va nguoi nuoc ngoai nhung lai giu bi mat voi dan den the.

Mang cua Uy ban Chung khoan Nha nuoc co kha hon mot chut, co mot so cac van ban, nhung muon theo doi thong tin co tinh chat tong hop thi khong biet tim o dau. Khong hieu nhiem vu theo doi, tong hop thong tin ve thi truong chung khoan thuoc ve ai: Ngan hang Nha nuoc nhu o My hay Uy ban Chung khoan Nha nuoc.

Cu theo nhiem vu duoc giao cho uy ban nay la “thuc hien che do bao cao ve chung khoan va thi truong chung khoan…” va “to chuc nghien cuu khoa hoc ve chung khoan va thi truong chung khoan” thi at nhiem vu thu thap thong ke ve thi truong chung khoan phai thuoc Uy ban Chung khoan Nha nuoc.

Tim thong tin hang ngay ve chung khoan thi phai den cac san giao dich rieng nhu o TPHCM va Ha Noi la duong nhien, nhung day khong phai la noi thu thap ma chi la noi phai cap thong tin de Nha nuoc nam tinh hinh, chang han nhu ve gia tri co phieu ma nguoi nuoc ngoai hien nam giu. Nhung thong tin nay cuc ky can thiet de Nha nuoc ra quyet sach. Viec rut khoi thi truong cua von nuoc ngoai co the lam te liet nen kinh te.

Noi ve thong tin thi khong phai chi xem co thong tin hay khong ma cung phai duyet qua chat luong thong tin. Bo Tai chinh co khau hieu kha an tuong “cong khai ngan sach nha nuoc” tren mang cua bo. Cac nuoc thuong cong bo thu chi ngan sach tam ket toan ngay sau nam tai khoa, de so voi du toan, roi sau do dieu chinh dan cho den khi co quyet toan (ngay o chau Au, nhieu nuoc tiep tuc dieu chinh it nhat la nam nam sau do, khong phai chi vi cac khoan chi thu can duoc lam sang to ma con vi su thay doi cua nguyen tac ke toan).

O nuoc ta, Bo Tai chinh moi chi quyet toan nam 2005 vao gan cuoi nam 2007, tuc la gan hai nam sau moi dua ra so lieu. Tuy vay, so lieu nam 2005 nay giup ta thay duoc mot tinh trang kha kinh ngac ma hinh nhu chua ai de y toi: do la su khac biet lon giua quyet toan va du toan.

Thi du nam 2005, quyet toan chi la 313.000 ti so voi du toan chi do Quoc hoi dinh la 230.000 ti, cao hon 36%, (neu tru di phan da xuat quy nhung chuyen sang nam toi de chi thi quyet toan chi van cao hon du toan la 28%). Day mot con so qua lon lam ta phai danh dau hoi ve kha nang kiem soat thu chi nha nuoc cua Quoc hoi.

Ke ra, cong khai nhu the cung da la buoc tien “nhay vot” ke tu sau doi moi boi truoc do ngan sach la bi mat quoc gia. Tuy nhien, bo cung can them buoc “tieu nhay vot” nua vi trong ngan sach hien nay van co den 12-15% ngan sach chi cho su nghiep suot tu nam 2000 den nay khong biet chi vao dau. Ngoai ra moi nam lai con mot phan kha mu mo, do la phan da xuat quy nhung chua quyet toan, nam nao cung lon, thi du nam 2004 len toi 9% chi ngan sach. Noi tom lai, so lieu cho thay co tren 20% chi ngan sach chua co loi giai thich.

So lieu ve lao dong co viec lam la thong tin quan trong de danh gia chat luong kinh te, va nham theo doi sat sao tinh hinh kinh te. Cac nuoc thuong xuat ban so lieu nay hang thang, con Tong cuc Thong ke chi dieu tra hang nam vao thang 7, nhung so lieu cong bo vao luc nay tren mang thi chi co den nam 2004.

Khoi sac va van de moi phai doi mat

Toc do tang GDP co the noi la khoi sac. No nuoc ngoai thap. Kha nang tra no khong co van de. Viec Viet Nam gia nhap WTO da mo rong them kha nang gan bo va mo rong thi truong voi kinh te the gioi ma khong con bi van de chinh tri ngan can.

Su ho hoi cua nguoi nuoc ngoai voi nen kinh te Viet Nam la chua tung thay. Dieu nay da phan anh qua luong ngoai te do vao Viet Nam cao nhat tu xua den nay tu dau tu truc tiep den dau tu gian tiep qua viec mua co phieu va trai phieu Viet Nam. Khi so lieu thong ke nam 2007 duoc thu thap day du, ta se thay ro van de nay hon.

Nam 2007, so ngoai te dua vao Viet Nam ma Ngan hang Nha nuoc mua vao da len toi 9 ti USD hoac hon. Chinh vi vay, Viet Nam dang co tim cach quan ly tinh hinh phuc tap nay. Ngoai te vao nhieu tao ra hai van de. So cung ngoai te nhieu se lam ngoai te mat gia, hay noi khac di, tien dong len gia doi voi ngoai te.

Van de thu hai la viec phat hanh tien dong de doi ngoai te sang tien dong da lam tang so cung tien dong tren thi truong. Dieu nay neu khong co bien phap xu ly nham triet tieu so tien dong tren se lam lam phat nhay vot. Khong the phat hanh trai phieu nha nuoc vi tien thu ve, Bo Tai chinh se dem ra chi, lam tang ap luc lam phat.

Thuc te trong tinh hinh hien nay la phai giam chi cua Bo Tai chinh. Nhu vay, chi co Ngan hang Nha nuoc moi co the lam viec triet tieu tien tren thi truong bang cach phat hanh trai phieu ngan hang thu tien ve va giu trong kho.

Van de phat hanh tien dong qua tron da xay ra tu lau, lam phat cao cung da xay ra tu lau, it ra tu nam 2004. Luong ngoai te do them vao Viet Nam nam 2007 chi nhu do dau them vao lua thoi. Hien tuong phat hanh tien Viet qua nhieu trong thoi gian dai la nham vao muc dich tang chi tieu nha nuoc, nhat la vao dau tu de chay dua lap thanh tich dat con so tang GDP cao.

Do do khong the danh dong ty le tang GDP cao voi ty le phat trien kinh te. GDP to nhung bi cat xen bo tui rieng, chat luong xay dung thap kem, o nhiem moi truong nang ne, tang ty le ngheo doi…

Lam phat

Gia tang lien tuc co le dang lam tang ty le dan khong du an, pha vo mot thanh tich dat duoc trong thoi doi moi, dac biet la lam phat gia luong thuc va thuc pham trong 10 thang dau nam len tren 10%, rieng luong thuc la 15%.

Khong du an duoc dinh nghia la khong du 2.100 calories hang ngay va tinh theo thoi gia la 200.000 dong mot thang. Ty le dan khong du an la 19,5% nam 2004 theo nghien cuu cua Viet Nam cong bo tren website cua World Bank. Nhu vay co den hon 16 trieu nguoi khong kiem noi 200.000 dong mot thang.

Lam phat cao va lien tuc lam nguoi co luong co dinh ngheo di. Tu nam 2000 den nay, neu khong duoc tang luong thi muc song cua nguoi lao dong vao nam 2006 da giam 42%. Dan lao dong kho co the ngoi yen ma khong doi tang luong, va viec tang luong lai gop them vao vong xoay lam phat.

Luong tang nhung gia tri tien dong lai len gia so voi ngoai te, lam cho chi phi san xuat tang cao, se anh huong den dau tu nuoc ngoai, vi hang Viet Nam mat kha nang canh tranh ve gia. Dieu nay lai cang lam cho can can xuat nhap khau am lon hon hien nay.

Co mot hien tuong nghich ly trong nen kinh te Viet Nam tu nam 2004 den nay la viec tang tin dung, phat hanh tien da lam tang lam phat, lam tien dong nhanh chong mat suc mua trong noi bo nen kinh te, trong khi do gia tri tien dong so voi dong USD My lai tang gia, lam mat tinh canh tranh cua hang Viet Nam. Trong vong bon nam qua dong Viet Nam da len gia 13% so voi dong USD My.

Neu ai hoi toi ve chinh sach uu tien can thuc hien hien nay thi toi phai tra loi do la chong lam phat. Neu khong lam, xa hoi se ngay cang mat on dinh. That kho hieu khi nhieu nha lam chinh sach van ho hao lam sao giu lam phat thap hon toc do phat trien la duoc.

Neu lam phat cu 8% hoac cao hon moi nam, nguoi lao dong ngay cang ngheo, nguoi co tai san ngay cang giau vi moi nguoi co kha nang se do xo mua tai san vi no la bien phap duy nhat bao ve gia tri tai san. Luc do thi toc do tang truong du co dat 8 hay 10% chi co loi cho nguoi giau, con nguoi ngheo se bi bo lai ben le xa hoi. Ma nguoi ngheo co the toi 80-90% dan so chu khong it. Truoc doi moi, lam phat lam moi nguoi cung ngheo. Hien nay chi co dan khong co tai san moi bi anh huong.

Ngoai ra, lai co ly luan het suc buon cuoi la lam phat hien nay la do gia dau tang. Cu nhin thong ke thi thay lam phat o Viet Nam khong moi, da o muc khong chap nhan duoc tu nam 2004.

Ly luan tren nguoc lai voi nhung thong tin san co ve lam phat thap o nhieu nuoc mac du ho cung gap van de gia dau tang. Viet Nam la mot trong nhung nuoc co toc do tang gia cao nhat. Trong sau nam qua, dong tien da mat suc mua 42%. Con nhung nuoc khong co xang dau nhu Nhat thi giam phat, Singapore va Han Quoc thi lam phat rat thap du ho khong co dau hoa.

Tat nhien viec tang gia dau co tac dong den mat bang gia chung, nhung chinh sach tien te va tin dung dung dan van co kha nang dieu chinh. Hien nay, nam 2007, My co bi ap luc tang gia do gia dau tang, nhung cung chi toi muc 3,5%. Nhat van tiep tuc am. Con Thai Lan, Singapore deu duoi 2,7%, Malaysia duoi 2%.

Cac nuoc khac lam phat cao thi deu la do sai lam ve chinh sach, chu khong chi vi gia dau. Chi nhin toc do tang tien te hay tin dung hang nam o Viet Nam la biet tai sao gia tang.

Chay dua GDP

Viec chay dua dat toc do tang GDP than ky da pho bien rong khap toan xa hoi. Nhung con so moi nhat ma cac tinh dua ra cho thay toc do tang GDP cua ho la than ky gia tao. (Dang le van de cong bo thong ke phai thuoc Tong cuc Thong ke chu khong thuoc tinh). Nhung con so ma ma cac tinh bao cao cho thay dieu phi ly la ho chay nhanh hon ca nuoc.

Voi tinh trang hien nay, trung uong chay dua va cac tinh cung cung chay dua theo tieng coi chi tieu GDP. Khong biet dau tu tu ngan sach (len den tren 9% GDP, bang mot phan ba ngan sach) se phi pham biet chung nao.

Da la mot nen kinh te thi truong thi dang le viec dat toc do tang khong nam trong tay Nha nuoc ma trong tay doanh nghiep va dan chung. Vay thi co ly gi phai co chi tieu tang GDP de phi pham.

Dong y la can du bao GDP de ca Chinh phu lan doanh nghiep co the tinh toan ve thi truong va ve nhu cau dau tu cho ha tang nhu dien, nuoc, duong sa, cau cang... nhung khong nen xem no la chi tieu phai dat de roi phi pham ngan sach. Du bao va chi tieu la hai dieu hoan toan khac nhau.

TS. Vu Quang Viet
Truong nhom chuyen gia phan tich thuoc Cuc Thong ke LHQ (New York)

Theo TBKTSG

Viet Bao

Tìm hiểu: Kinh te Viet Nam, ngan hang nha nuoc, so lieu thong ke, nen kinh te, toc do tang, ve kinh te, bo tai chinh, thong tin, ngan sach, co the, hien nay, van de, tien dong, nam

Chu de lien quan: Nhung ghi chu ve kinh te Viet Nam trong so tay

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Những ghi chú về kinh tế Việt Nam trong sổ tay

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Những ghi chú về kinh tế Việt Nam trong sổ tay bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nhung ghi chu ve kinh te Viet Nam trong so tay

Nhan xet, hay lien he ve tin Nhung ghi chu ve kinh te Viet Nam trong so tay co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nhung ghi chu ve kinh te Viet Nam trong so tay de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin kinh te trong chuyen muc Kinh te.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin kinh te
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0