Nhin lai nen kinh te My

Tags: Trung Quoc, Nen kinh te thi truong, cong ty xuyen quoc gia, thi truong chung khoan, ngan hang trung uong, Kinh te My, toan cau hoa, chinh phu My, cua thi truong, do la, phat trien, cua My, cua cac, xa hoi, nhin lai, nam


Nhin lai nen kinh te My
Thi truong chung khoan New York, noi phan anh tinh hinh kinh te My

My co nen kinh te thi truong lon nhat the gioi - nam 2005, GDP cua My uoc tinh dat hon 12.000 ti do la (theo thoi gia). Do la mot to hop gom 20 trieu cong ty lon nho, trong do co nhieu cong ty xuyen quoc gia voi doanh so tu vai chuc ti den mot, hai tram ti do la.


Mot nen kinh te voi nhieu ky luc

Hien o My, cac nganh khong truc tiep san xuat ra hang hoa gom thuong mai, giao thong van tai, ngan hang da tao ra den 70% GDP, trong khi ty trong cua cac nganh nhu nong nghiep con khoang 3%; cac nganh cong nghiep che tao truyen thong nhu det may suy giam tu nhung nam 1970; nganh o to tuy van la nganh quan trong nhung dang co nguy co pha san vi bi canh tranh gay gat ve gia ban.

Dac trung cua kinh te My la co mot thi truong von rat phat trien. Thi truong chung khoan My co tong gia tri len den 33,4 ngan ti do la, tuc gap gan ba lan GDP cua mot nam. Rieng gia tri cua thi truong chung khoan New York da la 20.000 ti do la, voi hon 2.000 cong ty niem yet, giao dich co ngay len den hon 2,5 ti co phieu. Hon mot nua dan so My tham gia dau tu tai cac thi truong chung khoan, trong khi do su hien dien cua cac nha dau tu nuoc ngoai cung ngay cang tang. Tinh den thang 4-2005, cac nha dau tu ngoai quoc so huu 38% trai phieu chinh phu My, 23% trai phieu cua cac cong ty My va 11% trai phieu cua cac to chuc, cac quy cua My.

Dong do la cua My van la dong tien thanh toan quoc te thinh hanh nhat. Hien khoang 60% tien mat do la luu hanh o ngoai nuoc My; tat ca thanh toan trong linh vuc dau khi, nang luong the gioi deu bang do la My. Trong dieu kien do, ty gia do la luon la mot van de mau chot trong quan he kinh te thuong mai cua My voi ben ngoai, la mot noi dung chu yeu cua cac cuoc gap G7/G8 hang nam. My va cac doi tac cua My co the mat hoac duoc loi hang ti do la, va suc canh tranh kinh te co the bi tac dong lon chi vi su thay doi ty gia do chu khong phai do ket qua cua san xuat truc tiep. Vi vay chinh sach tien te va quan he voi thi truong von va tai chinh the gioi ra sao la mot van de dai su trong nen kinh te. Viec da so cac nuoc den nay du tru ngoai te chu yeu bang do la My mang lai loi the cho My (tuy cung co mat khac, lam dong tien My tuy thuoc tinh hinh ben ngoai). Gan day Trung Quoc va mot vai nuoc da tinh den da dang hoa du tru do qua cac dong tien khac de tranh rui ro lon neu gia do la tut giam do tinh trang tham thung cac can doi tai chinh cua My.

Tong kim ngach xuat nhap khau cua My hien chiem khoang 25% GDP, la muc khong phai cao tren the gioi, nhung gia tri tuyet doi la rat lon. Vi du, hang nam My nhap khau 72-76 ti do la hang det may, 15 ti do la giay dep, 25-27 ti do la do go... Thanh thu khi vao thi truong My, hau nhu khong may ai lo nghi den suc mua. Xa hoi My van noi tieng la xa hoi tieu dung voi nhieu muc thu nhap khac nhau; muc tieu dung chu khong phai muc tiet kiem ca nhan cua nguoi My (chi 2-3%) moi la yeu to thuc day kinh te phat trien.

Su phat trien cua nen kinh te My gan lien voi su canh tranh buoc cac cong ty phai luon nang dong va cai tien de ton tai va di len. Ke tu vu tranh chap buon ban gay gat nhat ve che nhap khau voi mau quoc Anh vao thang 12-1773 den nay, nen kinh te My da trai qua 232 nam voi su canh tranh khong ngung va ngay cang quyet liet.

Dieu tiet thi truong theo kieu My

Nhieu nguoi van cho rang My co nen kinh te tu do nhat so voi cac nuoc khac. Dieu do co le chi dung mot phan. Thuc te la nha nuoc My cung nhu bat cu nha nuoc nao deu phai chu tam vao su dung cac cong cu thi truong de dieu tiet. Cai khac la lieu luong va nghe thuat su dung nhung cong cu do trong nhung dieu kien cu the cua tung nuoc tuy tinh hinh kinh te va muc tieu cua chinh phu, va do do dua den nhung hieu qua khac nhau. Thuoc do trinh do phat trien cung nhu quan ly kinh te khong co gi quan trong bang chi so nang suat lao dong, va su khac biet cuoi cung va lon nhat la o khau phan phoi ket qua do nen kinh te dat nuoc lam ra.

Thang 1-2006, Thong doc Ngan hang Trung uong My Greenspan, nguoi duoc coi la nha dieu hanh thanh cong nhat nen kinh te My, ve huu sau hon 18 nam dam nhiem chuc vu nay qua bon doi tong thong. Nhung ket qua dieu hanh kinh te trong “ky nguyen Greenspan” co y nghia den muc lam nay sinh du luan ve mot giai doan phat trien “khong chac chan” cua kinh te My trong thoi gian toi! Trong gan hai thap ky qua, kinh te My da phat trien kha quan, trai qua ba chu ky ruoi len xuong, ngoai tru nam 1991 la GDP am 0,2%, con lai deu co chi so tang duong, trong do co 11 nam dat tu 3,5 den 4,5%. Lam phat duoc kiem soat trong khoang 6,4% (1990) - 2,3% (nam tai chinh 2004) so voi tren 12% nhung nam 1970. Nang suat lao dong gan nhu tang on dinh, dat tu 3,4% den 4% trong bon nam gan day (2000-2004).

Suot thoi Greenspan, trong "ro cong cu kinh te thi truong" thi lai suat la cong cu dieu tiet vi mo duoc coi trong hang dau. Thong qua viec tang giam lai suat cua Ngan hang Trung uong, cac nha dieu hanh kinh te My tac dong vao dong von dau tu trong xa hoi, va sau do den toan bo nen kinh te noi chung nham muc tieu thuc day tang truong di lien voi kiem che lam phat. Phuong cham co ban trong hoc thuyet dieu tiet cua Greenspan la "su linh hoat" (flexibility). Ong cho rang: "Can biet dua vao thi truong de tranh phai tien hanh nhung dieu chinh lon (theo y chu quan cua chinh phu)... Va nen kinh te co su linh hoat cang cao thi kha nang de khang cang manh truoc nhung bien co bat thuong khong du doan duoc; su linh hoat da giup My doi pho voi su mat gia dot ngot cua thi truong chung khoan, voi cac cuoc khung hoang tai chinh toan cau va nhung hau qua cua cac cuoc tan cong khung bo trong nhung nam qua". (Washington Post 15-11-2004).

May nam nay kinh te My dang mac lai nhung can benh tham hut nghiem trong ve ngoai thuong, can can thanh toan va ngan sach. Tuy nhieu nha kinh te dang thuc giuc can thiep manh de tranh tinh huong xau, nhung Greenspan van cho rang trong khi cac tham hut van chua den muc bao dong (con duoi 5% GDP), nhip do tang truong kinh te van kha quan (3-4%), cac chi so ve lam phat, that nghiep van trong tam kiem soat (4,7% va 5% tuong ung vao thang 9-2005), thi do hap dan ve dau tu cua thi truong My van cao, va do do cac nha dau tu nuoc ngoai tiep tuc do von vao My. My dung nguon von nay can doi lai cac tham hut cua minh, tiep tuc chap nhan tinh trang no lon. Den het nam 2004, rieng chinh phu cac nuoc chau a da mua 1,1 ngan ti do la trai phieu chinh phu My, tang 22% so voi nam truoc do; tinh den thang 9/2005 Nhat Ban mua cua chinh phu My 687 ti, Trung Quoc 252 ti va Anh 182 ti do la chung khoan.

Song cai gi cung co mat trai va gioi han. Ban than ong Greenspan moi day da canh bao chinh phu My can gia tang tiet kiem chi tieu. Lai suat cua Ngan hang Trung uong My sau khi da dieu chinh len den 4,5%, thi du dia nang tiep khong con nhieu vi kinh te da co dau hieu tang truong cham lai (bieu hien qua su nguoi xuong cua thi truong dia oc), va lam phat gia tang. Du doan lai suat toi da co the nang len den 5% trong nam nay. Tu nam 2007, kinh te My se kho tranh su chung lai do chu ky phat trien. Ngan sach My cungkho hon nhieu boi ganh nang an sinh va bao hiem xa hoi tang vot tu nam 2008 do so nguoi sinh sau The chien II ve huu hang loat. Kinh te My cang phat trien thi nhung mat tieu cuc cua kinh te thi truong cang noi len va tac dong xa hoi, dac biet la su phan hoa giau ngheo ngay cang sau sac. Trong bon nam qua, tuy kinh te phat trien kha quan, co hon 4 trieu nguoi My roi vao tang lop ngheo, lam ty le nguoi ngheo tang tu 11,3% nam 2000 len den 12,7% nam 2004.

Tac dong cua toan cau hoa

Va co mot dieu moi xuat hien, ma du My la mot sieu cuong kinh te-cong nghe cung khong tranh duoc. Do la nhung tac dong sau rong nhieu mat cua toan cau hoa.

Tuy My co nhieu loi the de tan dung va thuc day toan cau hoa co loi nhat cho minh, nhung su phat trien nhanh chong va khach quan cua toan cau hoa, su gia tang tuy thuoc ve kinh te giua cac nuoc cung dang gay cho My khong it van de. Neu noi My thua tren thi truong noi dia thi do la mot phan su that. Hien o My tran ngap hang tieu dung Trung Quoc gia re, va cac nha kinh te danh gia dieu do da tro thanh yeu to khong the thieu cho kinh te My phat trien voi lam phat thap. Su khung hoang cua nhieu nganh cong nghiep truyen thong do bi canh tranh ve gia thanh la them nhung thi du nua.

Truoc su dau tranh cua quoc te doi hoi thiet lap cac quan he kinh te binh dang, cung co loi, My cung bi suc ep phai giam tro cap, hoac bai bo nhung quy dinh luat phap bao ho khong cong bang doi voi mot so nganh san xuat trong nuoc. Va gio day phuong cach kinh doanh "san xuat bat cu dau va ban bat cu dau" (mien la co loi nhuan cao) cua cac cong ty My do toan cau hoa "thuc giuc" dang la yeu to nhieu khi vuot khoi mong muon chinh tri cua chinh phu. Dong dau tu My tiep tuc vao Trung Quoc trong khi tinh trang tham hut thuong mai ky luc voi nuoc nay dang la van de noi com cua quan he My-Trung ma My muon xu ly bang cach doi Trung Quoc nang ty gia dong nhan dan te... Toan bo tinh hinh nay cang khong don gian khi du la sieu cuong, nhung My chi con chiem hon mot phan tu GDP cua the gioi so voi mot nua vao thoi hoang kim sau The chien II.

(theo Thoi bao kinh te Sai gon)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Trung Quoc, Nen kinh te thi truong, cong ty xuyen quoc gia, thi truong chung khoan, ngan hang trung uong, Kinh te My, toan cau hoa, chinh phu My, cua thi truong, do la, phat trien, cua My, cua cac, xa hoi, nhin lai, nam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Nhìn lại nền kinh tế Mỹ

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Nhìn lại nền kinh tế Mỹ bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nhin lai nen kinh te My

Nhan xet, hay lien he ve tin Nhin lai nen kinh te My co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nhin lai nen kinh te My de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin kinh te trong chuyen muc Kinh te.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin kinh te
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0