Lam phat 3 hay 7
 |
Co gi khac nhau giua CPI va lam phat co ban? Chung toi da trao doi cung ong Truong Van Phuoc - vu truong Vu Quan ly ngoai hoi (NH Nha nuoc) - ve van de nay.
* Thua ong, CPI co gi khac voi lam phat co ban?
- CPI khac voi lam phat co ban o cho khong tinh den cac bien dong gia tam thoi, ngan han hoac that thuong. O VN chu yeu la gia luong thuc - thuc pham. Kinh nghiem cua cac nuoc cho thay gia luong thuc - thuc pham va gia nang luong la hai loai gia bien dong that thuong, phu thuoc vao tai nguyen, thoi tiet va cac bien dong chinh tri.
Cac bien dong nay mang tinh tam thoi, ngan han trong khi lam phat phai the hien duoc nhung thay doi muc gia chung mang tinh lau dai. Do vay o nhieu nuoc cung nhu NH trung uong nhieu quoc gia da loai bo cac yeu to tam thoi, chu yeu la bien dong cua gia luong thuc - thuc pham va gia nang luong ra khoi CPI. Tu day da hinh thanh nen chi so lam phat co ban, trong do the hien bien dong muc gia chung da loai bo cac bien dong mang tinh tam thoi.
|
Hien nay, theo cac chuyen gia ve gia, cung co hai quan diem trai nguoc nhau: - Mot ben cho la CPI cua sau thang dau nam la 7,2% cung la lam phat vi bi tac dong boi cac nguyen nhan ca ngan han lan lau dai: ngan han la do tang gia, do cac bien dong bat thuong o trong nuoc (thien tai, dich benh) va the gioi (gia the gioi tang); dai han la do chinh sach tai khoa va tien te (tin dung tang cao trong nhieu nam, kich cau...). - Mot ben cho rang CPI da bi chi phoi boi cac yeu to tam thoi (gia luong thuc - thuc pham), do vay neu loai bo cac gia bien dong mang tinh tam thoi thi chi so lam phat co ban chi bang chua toi phan nua CPI. - Mot quan diem khac trung dung hon nhung dat ra cau hoi do la lam phat co ban hay chi so gia khi cho rang lam phat phai the hien suc mua doi noi va doi ngoai cua dong tien. The nhung sau thang suc mua doi noi cua VND giam 7,2% nhung suc mua doi ngoai cua VND lai khong giam di nhu the, the hien ro qua dien bien ti gia trong sau thang dau nam: VND chi giam nhe, khoang 0,5%. |
* Thua ong, co phai vi the nen NH Nha nuoc khong thay doi lai suat co ban bat ke CPI tang cao va lai suat tiet kiem so voi CPI la so am?
- Neu NH Nha nuoc dua vao CPI de dieu hanh chinh sach tien te thi se tao ra mot moi truong kinh te vi mo khong on dinh. Khong the gan chinh sach tien te - von doi hoi su on dinh - voi cac bien dong ngan han, that thuong cua mot vai nhom hang hoa. Khong chi VN ma NH trung uong nhieu quoc gia cung can cu vao chi so lam phat co ban de dieu hanh chinh sach tien te.
* Nhu vay ong cho rang “ro gia” ma chung ta dang su dung la chua hop ly?
- Dien bien CPI trong cac nam tu 2000 den nay da the hien ro dac diem nay cua “ro gia” khi CPI luon bam sat cac bien dong cua gia luong thuc - thuc pham. Thoi gian qua da co nhieu chuyen gia cho rang “ro gia” phu thuoc qua nhieu vao luong thuc - thuc pham la phan anh chua chinh xac xu huong tieu dung cua xa hoi vi chat luong cuoc song cua nguoi dan da duoc nang len. Khong phu nhan rang VN van la mot nuoc co ti trong nong nghiep cao nhung cung can phai tinh lai “ro gia”.
* Vay theo ong chung ta nen su dung CPI hay lam phat co ban? Nguoi gui tien nen dung chi so nao de tinh toan thiet hon?
- Muc gia chung cung nhu mot san bong ma khan gia ngoi o tung khan dai khac nhau se co goc nhin khac nhau, tu do dan den nhung danh gia khac nhau ve tung chi tiet cua tran dau nhung hoi tu lai va van gap nhau o khong khi cua tran dau.
Cac chi so cung the, co cach tinh khac nhau, thuoc do khac nhau nhung ve lau dai van hoi tu o mot diem do la bien dong cua muc gia chung. Vay thi chon chi so nao de lam thuoc do cho minh la su lua chon cua moi nguoi, moi to chuc.
Tuy nhien, van de ma da so nguoi gui tien tiet kiem o NH nen quan tam do la loi tuc tu viec gui tien dem lai co du bu dap cho nhung chi phi can thiet cua cuoc song. Voi lai suat hien nay ma cac NH dang ap dung, so voi CPI thi am nhung so voi lam phat co ban thi van duong.
Cung so tien lai do, so voi truoc co the mua duoc it gao hay it thit hon nhung neu mua hang dien tu gia dung, mot so vat lieu xay dung (tru thep) hay nhung mat hang khac co gia khong bien dong thi chang co van de gi. Do vay chung ta nen cong bo nhieu chi so de xa hoi quen dan, co nhieu thuoc do cho cac hoat dong kinh te va cac tinh toan cua ca nhan.
Mot so nuoc da co chi so tieu dung ca nhan. Nha san xuat thi quan tam den chi so gia san xuat PPI (thuoc do do tang giam cua chi phi san xuat cua xa hoi nhu lai suat, nhan cong, nhien lieu...). Nhung cung co nuoc quan tam den chi so lam phat GDP... Moi chi so se co “khach hang” cua no. Nhieu chi so nhung chinh xac se gop phan tao dung long tin cho nguoi tieu dung va nha dau tu, qua do tao ra mot thi truong hieu qua.
T.TUYEN thuc hien
