Khung hoang thi truong lua gao Do bi chinh tri hoa

Tags: Viet Nam, Nhat Ban, Peter Timmer, Thai Lan, Global Development, An Do, thi truong lua gao, san pham thuong mai, huong ve thi truong, tong cong ty, khong phai la, duoc biet den, gao noi dia, chinh tri, luong thuc, nguoi


C. Peter Timmer, trung tam Phat trien toan cau.

Giao su C. Peter Timmer (trung tam Phat trien toan cau – Center for Global Development) – chuyen gia hang dau ve thi truong gao - cho biet: “Gao khong phai la san pham thuong mai thuan tuy, ma duoc biet den tren the gioi nhu mon hang chinh tri. Vi the, Nha nuoc can phai tim ra nhung chinh sach khoa hoc huong ve thi truong gao…”

An Do cham ngoi

Theo ong dau la nguyen nhan chinh cua cuoc khung hoang lua gao nam ngoai?

Toi vua tham du hoi thao ve chinh sach phat trien thi truong lua gao chau A dien ra tai Thai Lan. Cau hoi chu de ma hoi thao dat ra la “dieu gi da xay ra voi gia gao?”. Theo ca nhan toi va hoi nghi cung ket luan nhu vay, cuoc khung hoang la do hai “tay choi” lon tren thi truong lua gao la An Do va Trung Quoc rut ra khoi thi truong lua gao toan cau. Bat nguon tu An Do, cau chuyen an ninh luong thuc lai duoc chinh phu nuoc nay thoi phong len, nam 2007, ho ngung xuat khau, con nhap toi sau trieu tan voi gia rat cao de phan phoi cong, khien gia ca theo do leo thang. Trung Quoc thi khong quan tam den viec binh on thi truong the gioi, ho dam bao an ninh luong thuc cua minh bang cach “tu cung tu cap”. Viet Nam sau do cung cam xuat khau. Do la ve phia cung.

Con ve phia cau, cac nuoc nhap khau da phan ung nhu the nao? Tong thong Philippines, tot nghiep tien si kinh te o My nhung lai tuyen bo rang bang bat cu gia nao, chinh phu cung se dam bao du luong thuc cho nguoi dan. He qua la khong an duoc dan ma con khien tam ly hoang so bao trum, ai ai cung tru gao. Tam ly hoang so lan sang ca Cali, nuoc My, noi von an gao rat it. Khach hang cua Wal-Mart cung bi buoc chi duoc mua voi mot so luong nhat dinh.

Chinh cac chinh phu, bang cac quyet dinh, hanh dong cua minh, da lam meo mo thi truong.

Nhat Ban – ke cuu roi

Vay thi vi sao gia gao lai ha nhiet, thua ong?

Vao thoi diem xay ra sot gia, Trung Quoc du tru toi may chuc trieu tan gao. Chi can ho ban ra hai trieu tan la co the ha nhiet thi truong nhung nhu da noi o tren, ho khong quan tam den viec nay.

Nhat Ban cung dang ngoi tren mot dong gao. Ho co trong kho 1,7 trieu tan duoc bao quan trong dieu kien tot, chu yeu mua tu Viet Nam, Thai Lan, My, Uc... Theo cac thoa thuan thuong mai quoc te, Nhat Ban bi “ep” mua gao tu cac nuoc va khong duoc xuat ra ngoai, ho lai bao ho nen san xuat lua gao trong nuoc. Nguoi Nhat chi an gao san xuat trong nuoc, nen gao mua ve duoc chat trong kho, cho het “dat” thi xay xat lam thuc an gia suc.

Chinh toi cung mot dong su da truc tiep den bo Nong nghiep Hoa Ky dat van de nen cho phep Nhat Ban ban so gao nay, tat nhien cung can phai co su cho phep cua Thai Lan va Viet Nam – nhung nuoc xuat khau lua gao lon.

Gao o My co anh huong ve mat chinh tri du nguoi My san xuat va an it. Chinh bo Nong nghiep My cung ngan ngai, so nong dan trong lua gao o My phan doi, nen phai di van dong hanh lang mat ba tuan. Thai Lan va Viet Nam moi dau cung ngan ngu. Nhat Ban cung khong phai la chiu tung gao ra ngay. Cuoi cung, ngay ngay Nhat Ban tung ra 300 ngan tan dau tien, giong mot cai bong bong bi chich xi hoi, gia gao the gioi ha nhiet. Nguoi ta khong tru nua ma ban ra, den mot muc nao do nguoi mua khong mua nua the la u hang.

Chinh tri thay vi kinh te?

Co ve nhu thi truong lua gao bi chi phoi khong chi boi quy luat kinh te neu khong muon noi la boi cac quyet dinh mang tinh chinh tri?

Khoi thuy thi truong lua gao la thi truong tu do, viec tiep thi, mua ban do khu vuc tu nhan thuc hien, dua tren quan he quen biet, tin nhiem lan nhau. Tu nhung nam 1960 – 1980, gao tro thanh mot mon hang de dau co chinh tri. Day cung la thoi ky dinh diem cua su can thiep cua Nha nuoc vao thi truong. Dieu nay xuat phat tu quan niem on dinh gia gao la nghia vu cua he thong cong de duy tri quyen luc. Khong nuoc nao, ke ca nuoc ngheo o chau Phi dam tu bo nghia vu nay. Chinh phu doc tai nhu chinh phu cua Suharto o Indonesiaia cung khong dam. Vi vay, ho ho tro nong dan, can thiep vao he thong phan phoi, xuat nhap khau, lam meo mo thi truong. Co the noi chinh phu cac nuoc da bi nhung tam nhin chinh tri ngan han chi phoi duoi danh nghia dam bao an ninh luong thuc.

Bai toan an ninh luong thuc thuc su la...

Viet Nam cung ra lenh cam xuat khau trong thoi diem sot gia. Bai hoc nao cho Viet Nam giua van de du tru de dam bao an ninh luong thuc va ban hang?

Van de an ninh luong thuc co ba chieu kich. O muc do toan cau thi co du luong thuc de dap ung cho dan so dang tang hay khong. O muc do quoc gia, mot quoc gia co the san xuat du luong thuc tinh bot (gao) cho nguoi dan nuoc do hay khong. O muc do ho gia dinh, moi nguoi ke ca nguoi ngheo co the co du luong thuc cho nhu cau dinh duong cua ho hay khong.

Giai phap de Viet Nam bao dam duoc an ninh luong thuc cho chinh minh la nhan ra moi quan he qua lai giua ba chieu kich do va chuan bi cho nhung bat on khong the tranh khoi tren thi truong gao the gioi. Dieu nay doi hoi mot luoi an toan cho nhung ho ngheo bi thieu hut gao (dac biet la vi thieu tien mat) san sang phan ung nhanh khi gia gao tang vot. Cung luc do, nhung nong ho thua gao can phai tiep can duoc voi gia cao de tang thu nhap (va tang tiet kiem du phong cho nhung luc gia gao rot xuong thap), vi the tach roi thi truong the gioi la mot sai lam.

Mot phan cua van de la ngheo, gao khong co san. Phan nua la chi phi (san xuat) cao, gia ca cua thi truong noi dia khong hop ly, can phat trien co so ha tang, xay dung chinh sach chinh phu ve ton tru va kinh doanh tot hon.

An ninh luong thuc lau dai do thu nhap that su cua nhung ho ngheo quyet dinh. Tuong lai thanh cong cua an ninh luong thuc Viet Nam phu thuoc vao dau tu phat trien nong nghiep va kinh te nong thon.

Xoa doc quyen xuat khau

Hien nay, viec xuat khau gao Viet Nam chu yeu thong qua cac tong cong ty luong thuc, tao ra the doc quyen. Vay co nen cho xuat khau tu do khong?

Kiem soat hop ly nhat la cung cap nhung nha lam chinh sach va mot co che binh on gia gao noi dia.

Chinh hoat dong cua cac tong cong ty xuat khau gao Viet Nam lam bat on gia gao noi dia, lam ton hai ca nong dan lan nguoi tieu dung. Loi ich duy nhat cua he thong xuat khau gao hien nay la cua chinh cac tong cong ty. Ho kiem soat doc quyen giay phep xuat khau gao, chi phoi he thong cung cap gao noi dia, va co che tai chinh rat co loi cho cac tong cong ty nay. Nhung nhung dieu nay buoc Viet Nam phai tra gia dat bang chinh danh tieng cua minh.

Hau het cac nha kinh te thuong mai nghi rang, da dang hoa thue xuat nhap khau gao la co che hieu qua nhat de binh on gia gao noi dia. Nhung cac chinh phu co nhung kho khan ve chinh tri va quan lieu trong viec ap dung chinh sach lac quan nay.

Ong vua noi den van de danh tieng cua Viet Nam voi tu cach la mot nha xuat khau?

Trong thoi diem xay ra khung hoang ve gia gao, Viet Nam da bo qua co hoi de the hien la mot nha xuat khau dang tin cay trong mat cac nha nhap khau khi quyet dinh cam xuat khau.

Con ve lau dai, tu giua nhung nam 1990, he thong sieu thi noi len nhu nguoi mua chinh cua thi truong lua gao. Hien nay, Viet Nam da mo cua doi voi thi truong ban le. Co the nhung he thong sieu thi lon nhu Wal-Mart khi vao Viet Nam se bat dau bang viec dau tu cac nha may xay xat, va ho chi thich lam an voi trung nong, hay cac dai dien trang. Dieu nay se tao ap luc sap nhap hoat dong san xuat, tich tu ruong dat noi nguoi nong dan.


(theo Sai Gon tiep thi)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Kinh Tế NỔI BẬT

Việt Nam có 2 tỷ phú đô la, 208 triệu phú siêu giàu nắm 20 tỷ USD

Wealth-X và ngân hàng Thụy Sĩ (UBS) vừa công bố báo cáo về những người siêu giàu trên thế giới năm 2014. Trong đó, Việt Nam góp mặt 210 đại diện với tổng tài sản trị giá 20 tỷ USD.

Tìm hiểu: Viet Nam, Nhat Ban, Peter Timmer, Thai Lan, Global Development, An Do, thi truong lua gao, san pham thuong mai, huong ve thi truong, tong cong ty, khong phai la, duoc biet den, gao noi dia, chinh tri, luong thuc, nguoi

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Khủng hoảng thị trường lúa gạo: Do bị chính trị hoá

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Khủng hoảng thị trường lúa gạo: Do bị chính trị hoá bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Khung hoang thi truong lua gao Do bi chinh tri hoa

Nhan xet, hay lien he ve tin Khung hoang thi truong lua gao Do bi chinh tri hoa co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Khung hoang thi truong lua gao Do bi chinh tri hoa de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin kinh te trong chuyen muc Kinh te.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin kinh te
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0