Khung hoang kinh te toan cau vi tu bo ban vi vang

Tags: Viet Nam, Trung Quoc, Richard Duncan, Ong Richard Duncan, khung hoang kinh te the gioi, che do ban vi vang, khung hoang tai chinh, suy thoai kinh te, kha nang chi tra, nen kinh te, nguyen nhan chinh, cac quoc gia, nguoi di vay, hien nay, toan cau, nam


Chuyen gia khung hoang tai chinh Richard Duncan (My) cho rang nguyen nhan chinh gay ra khung hoang kinh te the gioi hien nay la cac quoc gia da mat kiem soat khi in tien giay va tu bo che do ban vi vang.

Sang Viet Nam noi chuyen voi sinh vien kinh te TP HCM, tac gia cua cuon sach “The Dollar Crisis: Causes, Consequences, Cures” - Tien si Richard Duncan da co cuoc phong van rieng voi TS ve suy thoai kinh te toan cau va tinh hinh kinh te Viet Nam.

- Cac chuyen gia kinh te the gioi deu lo ngai tai chinh toan cau se tiep tuc suy thoai. Con nhan dinh cua ong?

- Kha nang tiep tuc xay ra khung hoang tai chinh toan cau, cuoc khung hoang kep la rat lon. Tin dung cua My da tang 50 lan so voi 50 nam truoc, tu 1.000 ty USD len thanh 50.000 ty USD. Khoan tien nay duoc bom ra giup cho nen kinh te phat trien manh. Tuy nhien, den mot luc nao do, nguoi di vay khong con kha nang chi tra thi cuoc khung hoang se bung no. Hien nay chinh phu My van co gang bom tien vao nen kinh te nhung den mot luc nao do chinh phu khong the bom tien thi kha nang xay ra suy thoai la rat lon.

- Theo ong cuoc suy thoai kinh te hien nay co gi khac so voi nam 2008- 2009? Nguyen nhan cua cuoc khung hoang lan nay la gi?

- Cuoc khung hoang tai chinh nam 2008-2009 va cuoc khung hoang hien nay khong co su khac biet, tham chi ca hai cuoc khung hoang nay co the duoc xem la su tiep noi. Nam 2008-2009, khi khung hoang no ra, chinh phu My thay nen kinh te co dau hieu di xuong da bom tien ra de nang do nhung khong hieu qua. Khung hoang hien nay la giai doan hai cua cuoc khung hoang lan truoc.

Cuoc khung hoang dang de so sanh nhat la cuoc khung hoang tai chinh no ra vao nam 1930 theo sau chien tranh the gioi lan thu nhat nam 1914. Luc do, cac ngan hang My tu bo he thong tien te duoc dam bao bang vang, con goi la ban vi vang. Cac ngan hang bat dau in tien giay va phat hanh ra thi truong. Ve mat ly thuyet, khi nen kinh te co nhieu tien se tao nen su phat trien vuot bac. Nam 1929-1930 nen kinh te My phat trien rat manh me. Tuy nhien den khi nguoi di vay khong con kha nang chi tra thi nen kinh te roi vao cuoc khung hoang. Chinh phu My luc do da khong can thiep vao cuoc khung hoang nay ma de cho cac yeu to noi tai cua thi truong tu chi phoi, dieu chinh va tu phuc hoi. Song khi nen kinh te tao duoc su can bang vao nam 1932 thi tong san luong giam gan 50%.

Cuoc khung hoang hien nay cung bat nguon tu nguyen nhan giong nhu truoc day, cac nuoc, trong do co My tuy tien in tien giay va tu bo ban vi vang. Sau chien tranh the gioi lan thu hai, dong USD duoc gan voi gia tri vang. Duoi che do ban vi vang, to chuc phat hanh tien mat (o dang giay bac hay tien xu) cam ket san sang nhan lai tien mat va tra vang neu duoc yeu cau. Cac chinh phu su dung thuoc do gia tri co dinh nay neu chap nhan thanh toan ca tien mat cua chinh phu nuoc khac bang vang se co lien he tien te an dinh (luong tien mat luu hanh, ty gia quy doi...), cu 35 USD quy doi ra mot ounce vang. Che do ban vi vang la lieu thuoc de khang duoc su banh truong tin dung va no nan. Mot khi dong tien duoc bao dam bang vang se khong cho phep chinh phu tuy tien in tien giay.

Sau do, chinh sach ban vi vang bi My bo di va ap dung che do tien luat dinh, in tien nhung khong gan voi gia tri vang. Chinh phu My da lien tuc in tien giay va bom ra thi truong de phat trien nen kinh te dua vao tin dung. Nam 1971 hiep uoc Bretton Woods sup do, cac nuoc da bom nhieu tien vao nen kinh te va dung che do tien luat dinh dua tren tin dung. Tuy nhien, mot khi nguoi di vay khong con kha nang chi tra va chinh phu khong du suc bom tien vao nen kinh te thi cuoc khung hoang nhanh chong chuyen sang giai doan suy thoai.

"Khung hoang kinh te toan cau vi tu bo ban vi vang"
Ong Richard Duncan chuyen nghien cuu ve linh vuc khung hoang tai chinh, trong buoi noi chuyen voi sinh vien kinh te TP HCM hoi cuoi thang 9. Anh: Vu Le

- Vay theo ong dau la nguyen nhan chinh cua cuoc khung hoang?

- Toi nghi rang nguyen nhan chinh la do cac nen kinh te mat kiem soat trong viec in tien giay. Truoc day tien tuong ung voi vang va duoc xem nhu hang hoa, het vang thi khong in tien nua. Nhung hien nay tien co tinh phap dinh do nha nuoc in ra, khong con la hang hoa quy doi tu vang. Cu the, trong vong 40 nam qua, chinh phu in tien va bom vao nen kinh te. Lau dan, den mot luc nao do ca nguoi di vay va chinh phu deu mat kha nang kiem soat.

- Nhieu lo ngai tinh hinh no cong cua EU va My se anh huong den kinh te toan cau. Quan diem cua ong ra sao?

- No cong cua chau Au va My bat nguon tu nhieu nguyen nhan, trong do, nguyen nhan chinh la chinh phu khong co kiem soat trong van de in tien va dong thoi cung khong co kiem soat trong van de vay muon tien. Hai yeu to nay co moi lien he chat che voi nhau. Truoc day tien gan lien voi vang nen chinh phu khong the vay duoc nhieu vi vang co han, do do nguoi dan cung khong vay duoc nhieu. Hien nay chinh phu vay qua nhieu thi lai suat se bi day len. Khi lai suat tang cao thi nen kinh te bi giam sut. Tien mang tinh phap dinh nen chinh phu muon vay bao nhieu thi vay, vay cang nhieu thi chi tieu cang nhieu. Dieu nay tuong ung voi cau "Bao phat thi bao tan".

Khong kiem soat trong chi tieu cung nhu trong viec in tien cua chinh phu la nguyen nhan dan den tinh hinh no cong gia tang cua cac nuoc chau Au. Dieu nay cung anh huong rat lon den thuong mai quoc te. Neu tien duoc dam bao bang vang thi My muon mua hang Trung Quoc va tra bang USD thi phai dam bao co tien trong ngan hang Trung uong. Luc nao can doi tu tien USD qua vang thi phai luon co san. Mot luc nao do dung het vang thi chinh phu phai dung, khong mua hang ngoai duoc nua.

Hien nay the gioi mat di su can bang ve tai chinh. Don cu My tham hut thuong mai voi Trung Quoc hang nam khoang 250 ty USD. Hoac truong hop cua nuoc Duc xuat khau nhieu hang hoa sang Trung Quoc de lay USD ve nhung ho lai cho Hy Lap muon de chi tieu. Nhung hien Hy Lap sup do nen se anh huong day chuyen den Duc lan Trung Quoc. Neu cac nen kinh te van duy tri he thong ban vi vang thi tinh trang hien nay se khong xay ra. Viec dong USD dang chay long vong khap the gioi va gay anh huong khung hoang domino den nhieu nuoc.

- Dong von dau tu dang co xu huong dich chuyen sang cac nen kinh te moi noi. Theo ong su dich chuyen nay anh huong nhu the nao den Viet Nam va cac nuoc trong khu vuc?

- Tinh trang hien nay o hau het cac nen kinh te la cai gi cung giam nhung ty le that nghiep lai tang cao. Thach thuc cua Viet Nam va cac quoc gia trong khu vuc chinh la nuoc My. Neu the gioi gap kho khan thi Viet Nam cung gap kho khan. Toi tin tuong Viet Nam se co nhieu co hoi phat trien trong thoi gian toi.

Viet Nam moi o giai doan dau cua qua trinh phat trien. Toi da song va nghien cuu kinh te chau A 20 nam va nhan ra rang Trung Quoc da phat trien qua nhanh va hien nay bat dau xuat hien nhung bong bong khong lo. Con Viet Nam chi moi o giai doan dau. Nhu vay trong vong 30 nam nua Viet Nam moi phat trien nhu Trung Quoc bay gio. Do la ly do tai sao nen kinh te Viet Nam van con nhieu tiem nang.

Dong von dich chuyen khap the gioi chu khong chi den chau A hay cac thi truong moi noi. Khong chi den Trung Quoc, Viet Nam... ma von cung chay den My de bu dap khoan tham hut ngan sach cua nuoc nay. Neu nhin ve chau A thi gan day von FDI dang chay ve Trung Quoc rat nhieu. Dieu quan trong de ngan ngua rac roi la phai kiem soat duoc luong tin dung. Tin dung qua nong, tang qua nhanh se tao ra nhieu nguy co tieu cuc cho nen kinh te. Tin dung tang 10% mot nam da la qua nhieu. Truoc day toi tung o Thai Lan, co luc tin dung nuoc nay da tang den 25%.

Viet Nam co rat nhieu dieu kien thuan loi thu hut dong von dang chay khap the gioi vi giau tai nguyen thien nhien, bo bien dai, hai vung dong bang lon, co gia nhan cong re...

"Khung hoang kinh te toan cau vi tu bo ban vi vang"
Ong Richard Duncan bat tay sinh vien Viet Nam. Anh: Vu Le

- Chuyen nghien cuu ve khung hoang tai chinh, theo ong cac nen kinh te nen lam gi de vuot qua khung hoang? Dau la diem cuoi cua suy thoai kinh te toan cau?

- Theo toi, nen tang luong cho nguoi lao dong trong cac nha may, cac xuong san xuat. Trong thoi ky dau cua giai doan cong nghiep hoa o chau Au, luong cong nhan rat thap du ho lam ra rat nhieu san pham nhung khong co kha nang tai chinh tieu thu nhung san pham do ho lam ra. Nguoi dan khong the mua duoc hang hoa vi luong qua thap se khien cho cung cau mat can doi cho nen kinh te va xay ra khung hoang.

Hien nay khong phai la giai doan cong nghiep hoa ma la toan cau hoa, co nhieu nen kinh te moi noi gay chu y. Chang han nhu Trung Quoc, ho san xuat hang hoa nhieu nhung luong cua nguoi dan van thap, vi vay cung cau cung khong gap nhau va dieu tat yeu la se xay ra khung hoang.

Nhu vay, chinh phu cac nuoc phai lam sao, tren toan cau noi chung, luong cua cong nhan trong mot nam phai tang it nhat mot USD. Vi du hien nay doanh nghiep va nha nuoc dang tra luong cong nhan 5 USD moi ngay thi sang nam phai tra cho ho 6 USD mot ngay. Thu nhap tang chinh la dong luc de nhung nguoi nay tieu thu hang hoa, cung cau gap nhau thi nen kinh te se phat trien on dinh.

Tren binh dien toan cau hoa, tang luong cho cong nhan chi la mot trong so nhieu giai phap quan trong de cac nen kinh te vuot qua giai doan khung hoang. Tuy vao dac thu rieng cua tung quoc gia ma viec dieu tiet va can nhac cac goi giai phap kha khac sao cho phu hop. My, chau Au hay Trung Quoc tat nhien deu phai co nhung giai phap dac thu rieng biet de vuot qua giai doan khung hoang.

Hien nay khong ai biet kinh te toan cau lieu co roi vao suy thoai hay khong. Kinh te toan cau hien nay chua thuc su roi vao suy thoai nhung tinh trang khung hoang da ro ret. Chinh phu cac nuoc dang tim cach nang do nen kinh te va chua ai dam doan lieu dau la diem cuoi cua qua trinh nay.

- Tung nghien cuu ve tinh hinh thi truong tai chinh chau A, ong danh gia nhu the nao ve thi truong tai chinh Viet Nam? Theo ong Viet Nam nen co nhung giai phap gi de ung pho voi tinh hinh khong on dinh cua thi truong tien te hien nay?

- Toi khong dung o vi tri co the tra loi cac van de lien quan truc tiep den Viet Nam. Tuy nhien, lam phat noi chung tren the gioi deu co hai nguyen nhan. Thu nhat la do yeu to ben ngoai, ngan hang trung uong My bom tien ra thi truong qua nhieu khien cho gia luong thuc thuc pham bi day len cao va cac quoc gia khac khong the kiem soat duoc tinh trang nay. Nguyen nhan thu hai la yeu to noi tai, dac biet doi voi cac nuoc dang phat trien co the la do toc do phat trien qua nhanh.

Ong Richard Duncan tung giu vi tri Giam doc toan cau cua Cong ty quan ly quy dau tu ABN AMRO (London), chuyen gia tai chinh cua World Bank (Washington D.C). Ngoai ra, ong con giu vai tro quan ly tai James Capel Securities and Salomon Brothers (Bangkok), chuyen gia tu van cho Quy tien te Quoc te tai Thai Lan. Hien tai Richard Duncan la thanh vien trong hoi dong quan tri quy dau tu Blackhourse (Singapore).

Vu Le

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Viet Nam, Trung Quoc, Richard Duncan, Ong Richard Duncan, khung hoang kinh te the gioi, che do ban vi vang, khung hoang tai chinh, suy thoai kinh te, kha nang chi tra, nen kinh te, nguyen nhan chinh, cac quoc gia, nguoi di vay, hien nay, toan cau, nam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: "Khủng hoảng kinh tế toàn cầu vì từ bỏ bản vị vàng"

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet "Khủng hoảng kinh tế toàn cầu vì từ bỏ bản vị vàng" bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Khung hoang kinh te toan cau vi tu bo ban vi vang

Nhan xet, hay lien he ve tin Khung hoang kinh te toan cau vi tu bo ban vi vang co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Khung hoang kinh te toan cau vi tu bo ban vi vang de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin kinh te trong chuyen muc Kinh te.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin kinh te
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0