Hiep dinh chung ve thuong mai dich vu GATS quy dinh gi

Tags: Hiep dinh chung ve Thuong mai Dich vu, phan biet doi xu, cac nganh dich vu, thi truong noi dia, cac dich vu, duoc ap dung, cac cong ty, nha cung ung, cam ket, cac nuoc, doi voi, co the, mo cua, phu luc, GATS


Hiep dinh chung ve thuong mai dich vu GATS quy dinh gi
+ Hiep dinh chung ve thuong mai dich vu trong WTO quy dinh cai gi? Co the dan luoc so bo cac quy dinh do? ( kid_nhatlinh@yahoo ...)

- Hiep dinh chung ve thuong mai dich vu (GATS) la tap hop dau tien va duy nhat nhung quy dinh da bien dieu chinh thuong mai dich vu the gioi. Duoc dam phan trong vong Uruguay, hiep dinh duoc soan thao trong boi canh nganh dich vu dat muc tang truong nhanh chong trong vong 30 nam qua va dang co them nhieu tiem nang phat trien nho cuoc cach mang thong tin.

Dich vu la linh vuc tang truong nhanh nhat cua nen kinh te the gioi; chung chiem 60% san xuat tren toan the gioi, tao ra 30% viec lam va chiem gan 20% thuong mai.

Khi y tuong dua cac quy dinh ve dich vu vao he thong thuong mai da bien duoc neu ra vao dau va giua nhung nam 80, mot so nuoc da to ra nghi ngai, tham chi con phan doi. Ho cho rang mot hiep dinh nhu vay co the anh huong xau toi kha nang cac chinh phu theo duoi nhung muc tieu chinh sach quoc gia va han che kha nang dieu tiet cua chinh phu. Tuy vay, hiep dinh da duoc soan thao mot cach het suc mem deo, ca ve mat quy dinh chung lan nhung cam ket cu the ve tiep can thi truong.

Giai thich hiep dinh GATS

Hiep dinh chung ve thuong mai dich vu bao gom ba phan: van ban chinh cua hiep dinh neu ra nhung nghia vu va quy dinh chung, phan phu luc bao gom cac quy dinh duoc ap dung cho cac linh vuc khac nhau va cac cam ket cu the cua cac nuoc nham dam bao mo cua thi truong noi dia, ke ca nhung chi dan doi voi truong hop cac nuoc tam thoi tu bo nguyen tac khong phan biet doi xu, nen tang cua dieu khoan toi hue quoc.

Cac nghia vu va quy dinh chung

Hiep dinh dieu chinh thuong mai tat ca cac loai dich vu. GATS duoc ap dung cho tat ca cac loai dich vu duoc trao doi tren the gioi, chang han nhu cac dich vu ngan hang, vien thong, du lich, cac dich vu chuyen nghiep ... Hiep dinh cung dinh nghia 4 phuong thuc trao doi dich vu:

- Mot nuoc cung ung dich vu cho mot nuoc khac (chang han cac cuoc goi quoc te), duoc goi ten chinh thuc la “cung ung dich vu qua bien gioi” (hay “phuong thuc 1” theo ngon tu cua WTO)

- Nguoi tieu dung hoac doanh nghiep su dung dich vu tai mot nuoc khac (vi du nhu du lich), duoc goi ten chinh thuc la “tieu dung dich vu o nuoc ngoai” (“phuong thuc 2”)

- Doanh nghiep nuoc ngoai lap chi nhanh hoac cong ty con tai mot nuoc nham cung ung dich vu tai nuoc do (chang han cac giao dich cua ngan hang nuoc ngoai tai mot nuoc), duoc goi ten chinh thuc la “hien dien thuong mai” (“phuong thuc 3”)

- Cac ca nhan roi khoi mot nuoc de sang cung ung dich vu tai mot nuoc khac (vi du nhu hoat dong cua nguoi mau thoi trang hoac nha tu van), duoc goi ten chinh thuc la “hien dien cua tu nhien nhan” (“phuong thuc 4”)

Doi xu toi hue quoc (MFN): Uu dai nao da duoc danh cho mot nuoc thi phai duoc danh cho tat ca cac nuoc khac. Nguyen tac MFN co nghia la tat ca cac doi tac thuong mai duoc doi xu cong bang, theo dung nguyen tac khong phan biet doi xu.

Trong khuon kho cua GATS, neu mot nuoc mo cua mot linh vuc cho canh tranh nuoc ngoai thi nuoc do se phai danh co hoi dong deu cho cac nha cung ung dich vu cua tat ca cac nuoc thanh vien WTO. (Nguyen tac nay duoc ap dung ngay ca khi mot nuoc khong dua ra cam ket cu the nao ve mo cua thi truong cua minh cho cac cong ty nuoc ngoai trong khuon kho WTO).

Dieu khoan toi hue quoc duoc ap dung cho tat ca cac loai dich vu, nhung cac nuoc duoc phep tam thoi mien ap dung dieu khoan nay doi voi mot so nganh dac biet. Khi GATS co hieu luc, mot so nuoc da ky truoc do voi cac doi tac thuong mai nhung hiep dinh uu dai ve dich vu, trong khuon kho song phuong hoac giua mot nhom nuoc nhat dinh.

Cac thanh vien cua WTO cho rang can duy tri cac uu dai nay trong mot khoang thoi gian nhat dinh. Vi vay, cac nuoc tu danh quyen tiep tuc doi xu uu dai hon doi voi mot so nuoc nao do trong mot linh vuc dich vu nhat dinh bang cach liet ke cac “ngoai le doi voi nghia vu MFN” dong thoi voi cac cam ket ban dau cua minh. De bao ve nguyen tac toi hue quoc, cac nuoc da quyet dinh ngoai le chi duoc chap nhan mot lan duy nhat va khong duoc bo sung them. Hien nay cac ngoai le dang duoc xem xet lai nhu da quy dinh va ve nguyen tac thoi han cua chung la 10 nam.

Cac cam ket mo cua thi truong va dai ngo quoc gia: Cam ket cua cac nuoc ve mo cua thi truong noi dia - va muc do mo cua - trong cac linh vuc cu the chinh la ket qua cua cac cuoc dam phan. Cac cam ket nay duoc liet ke lai trong cac “danh muc” cac nganh se duoc mo cua, muc do mo cua doi voi moi nganh (nhung han che doi voi su tham gia cua doi tac nuoc ngoai duoc neu ro neu can) va cac han che co the co doi voi nguyen tac dai ngo quoc gia (tuc khi mot so uu dai duoc danh cho cac cong ty trong nuoc nhung khong danh cho cac cong ty nuoc ngoai).

Vi du: neu cho phep cac ngan hang nuoc ngoai hoat dong tren thi truong noi dia, chinh phu mot nuoc nao do da dua ra cam ket ve mo cua thi truong. Neu chinh phu do han che so luong giay phep duoc cap thi do chinh la han che mo cua thi truong. Cuoi cung, neu chinh phu do tuyen bo cac ngan hang nuoc ngoai chi co the lap mot chi nhanh duy nhat trong khi cac ngan hang trong nuoc lai co the lap nhieu chi nhanh thi do duoc coi la mot ngoai le cua nguyen tac dai ngo quoc gia.

Nhung cam ket nay duoc qui dinh ro rang va duoc “rang buoc”: cung giong nhu cac muc thue quan “tran” trong thuong mai hang hoa, cac cam ket trong thuong mai dich vu chi co the duoc thay doi sau khi da thuong luong voi cac nuoc lien quan. Do rat kho bi pha vo, cac cam ket nay chinh la su dam bao doi voi dieu kien hoat dong cua cac nha xuat khau nuoc ngoai, cac nha nhap khau trong nuoc cung nhu cac nha dau tu trong linh vuc nay.

Cac dich vu cong duoc loai khoi hiep dinh va khong co qui dinh nao cua GATS buoc cac co quan cong quyen phai tu nhan hoa cac nganh cong nghiep dich vu. Tren thuc te, thuat ngu “tu nhan hoa” tham chi cung khong ton tai trong van ban cua GATS. GATS cung khong cam doc quyen cua nha nuoc va doc quyen cua tu nhan.

Ngoai le nay tao thanh mot cam ket ro rang tu phia cac chinh phu thanh vien WTO cho phep dung quy cong tai tro cho cac dinh vu trong nhung linh vuc co ban thuoc trach nhiem cua cac chinh phu. Trong hiep dinh, cac dich vu cong duoc dinh nghia la cac dich vu duoc cung ung khong mang tinh thuong mai hay canh tranh voi cac nha cung ung dich vu khac. Cac dich vu nay khong chiu su dieu chinh cua GATS, chung khong duoc dua ra dam phan, va cac cam ket ve mo cua thi truong va dai ngo quoc gia (tuc doi xu nhu nhau doi voi cac cong ty trong va ngoai nuoc) khong duoc ap dung cho cac loai dich vu nay.

Theo cach tiep can cua GATS doi voi cac cam ket, cac nuoc thanh vien khong bi buoc phai dua ra cam ket ve tat ca cac nganh dich vu. Mot chinh phu co the khong muon cam ket ve muc do canh tranh nuoc ngoai trong mot nganh nhat dinh, boi ho cho rang do la mot chuc nang co ban cua chinh phu hoac vi bat cu ly do gi khac. Trong truong hop nay, cac chinh phu chi tuan thu nhung nghia vu toi thieu nhu dam bao su minh bach trong cach thuc dieu tiet nganh dich vu nay va khong duoc phan biet doi xu giua cac nha cung ung dich vu nuoc ngoai voi nhau.

Tinh minh bach: Theo GATS, cac chinh phu phai cong bo tat ca cac luat, quy dinh xac dang va thiet lap cac diem thong tin trong cac co quan hanh chinh cua minh. Tu cac diem thong tin nay, cac cong ty va chinh phu nuoc ngoai co the lay thong tin lien quan den cac qui dinh dieu chinh nganh dich vu nay hay nganh dich vu khac. Cac nuoc thanh vien cung phai thong bao cho WTO tat ca nhung thay doi ve qui dinh dieu chinh cac nganh dich vu la doi tuong cua cac cam ket cu the.

Cac qui dinh:

Khach quan va hop ly: Do qui dinh trong nuoc chinh la cong cu tac dong va kiem soat doi voi thuong mai dich vu, Hiep dinh quy dinh chinh phu cac nuoc phai dieu tiet cac nganh dich vu mot cach hop ly, khach quan va cong bang. Khi dua ra mot quyet dinh hanh chinh tac dong den dich vu thi chinh phu cung phai lap co che cong minh cho phep xem xet lai quyet dinh nay (nhu thong qua toa an chang han).

GATS khong buoc cac nuoc phai do bo moi quy dinh trong bat cu nganh dich vu nao. Cac cam ket tu do hoa khong lam phuong hai den quyen cua cac nuoc duoc an dinh nhung chuan muc ve chat luong, do an toan hay gia ca cung nhu quyen duoc dua ra cac qui dinh nham theo duoi bat cu muc tieu chung nao ma ho cho la phu hop. Chang han mot cam ket ve doi xu quoc gia chi co nghia la cac quy dinh duoc ap dung nhu nhau cho cac nha cung ung trong nuoc va nuoc ngoai. Duong nhien la cac nuoc van co quyen dua ra cac quy dinh ve trinh do chuyen mon cua cac bac sy hay luat su va an dinh cac chuan muc nham dam bao suc khoe va su an toan cho nguoi tieu dung.

Cong nhan: Khi hai (hay nhieu) chinh phu ky cac hiep dinh cong nhan he thong chat luong cua nhau (chang han trong viec cap giay phep hoac chung nhan cho cac nha cung ung dich vu), thi GATS quy dinh rang ho phai tao dieu kien cho cac thanh vien khac duoc dam phan voi ho ve cac thoa thuan tuong tu. Viec cong nhan he thong chat luong cua cac nuoc khong duoc mang tinh phan biet doi xu cung nhu mang tinh bao ho tra hinh. Cac hiep dinh phai duoc thong bao cho WTO.

Thanh toan va chuyen tien quoc te: Mot khi da cam ket mo cua mot nganh dich vu cho canh tranh nuoc ngoai thi ve nguyen tac chinh phu khong duoc han che viec chuyen tien ra nuoc ngoai duoi danh nghia chi tra cho cac dich vu da tieu dung (“giao dich vang lai”) trong nganh nay. Chi co mot truong hop ngoai le duy nhat duoc quy dinh trong hiep dinh do la mot nuoc co the ap dung cac han che khi gap kho khan ve can can thanh toan, nhung ngay ca trong truong hop nay thi cac han che chi co the duoc ap dung tam thoi va phai tuan thu nhung han che va dieu kien khac.

Tu do hoa tung buoc: Vong dam phan Uruguay chi la buoc khoi dau. GATS quy dinh rang cac nuoc se tien hanh cac vong dam phan moi. Cac vong dam phan nay da duoc khoi dong tu dau nam 2000 va tu nay chung nam trong chuong trinh dam phan phat trien Doha. Muc tieu chinh la thuc day hon nua tu do hoa bang cach tang muc do cam ket ghi trong cac danh muc.

Cac phu luc: Cac nganh dich vu khong giong nhau

Thuong mai hang hoa quoc te la mot khai niem kha don gian: do la mot san pham duoc van chuyen tu nuoc nay sang nuoc khac. Thuong mai dich vu thi da dang hon. Cac cong ty dien thoai, ngan hang, cac cong ty hang khong va cac van phong ke toan cung ung dich vu cua ho theo cac cach rat khac nhau. Cac phu luc cua GATS se giup chung ta hieu duoc doi chut su da dang nay.

Cac quy dinh ve di tru doi voi tu nhien nhan: Phu luc nay lien quan den ket qua dam phan ve quyen cua cac ca nhan duoc tam thoi luu lai mot nuoc de cung ung mot dich vu. Phu luc neu ro hiep dinh khong ap dung cho nhung nguoi dang tim kiem mot viec lam thuong xuyen cung nhu khong duoc su dung nhu mot dieu kien da duoc dap ung de xin quy che cong dan, luu tru hoac mot cong viec thuong xuyen.

Dich vu tai chinh: Su bat on cua he thong ngan hang co the lam phuong hai toi toan bo nen kinh te. Theo phu luc ve dich vu tai chinh thi cac chinh phu co toan quyen ap dung cac bien phap phong ngua, chang han de bao ve cac nha dau tu, nguoi gui tien va nguoi mua bao hiem, de dam bao tinh thong nhat va on dinh cua he thong tai chinh. Phu luc cung quy dinh ro hiep dinh khong ap dung doi voi cac dich vu duoc cung cap nham thuc thi quyen luc cua chinh phu doi voi he thong tai chinh, vi du nhu cac dich vu do cac ngan hang trung uong cung cap.

Vien thong: Nganh vien thong dong mot vai tro kep, no vua la mot nganh hoat dong kinh te rieng biet vua la mot thanh to cua he thong co so ha tang phuc vu cho cac hoat dong kinh te khac (chang han nhu viec chuyen tien dien tu). Theo phu luc nay, chinh phu cac nuoc phai dam bao cho cac nha cung ung dich vu nuoc ngoai duoc su dung cac mang vien thong cong cong ma khong phai chiu bat cu su phan biet doi xu nao.

Cac dich vu van tai hang khong: Theo nhu phu luc nay quy dinh, cac quyen khong luu va cac hoat dong di kem voi chung khong thuoc pham vi dieu chinh cua GATS. Chung duoc dieu chinh boi cac hiep dinh song phuong. Tuy nhien phu luc cung neu ro GATS se duoc ap dung cho cac dich vu sua chua va bao tri may bay, cho viec thuong mai hoa cac dich vu van tai hang khong va cho cac dich vu cua he thong dat ve qua mang. Hien nay cac nuoc thanh vien dang xem xet lai phu luc nay.

Tren day, chung toi tong hop so luoc thong tin ve GATS, ban co the tham khao va tim them tu lieu tai: www.wto.org , hay www.niciec.gov.vn (Trang web cua UBQG ve hop tac kinh te quoc te). Than chuc ban vui!

Nguon: www.wto.org , www.niciec.govn , sach Tim hieu ve WTO, Nhung trang vang WTO

TS

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Chủ đề liên quan
Tìm hiểu: Hiep dinh chung ve Thuong mai Dich vu, phan biet doi xu, cac nganh dich vu, thi truong noi dia, cac dich vu, duoc ap dung, cac cong ty, nha cung ung, cam ket, cac nuoc, doi voi, co the, mo cua, phu luc, GATS

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Hiệp định chung về thương mại dịch vụ (GATS) quy định gì?

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Hiệp định chung về thương mại dịch vụ (GATS) quy định gì? bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Hiep dinh chung ve thuong mai dich vu GATS quy dinh gi

Nhan xet, hay lien he ve tin Hiep dinh chung ve thuong mai dich vu GATS quy dinh gi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Hiep dinh chung ve thuong mai dich vu GATS quy dinh gi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin kinh te trong chuyen muc Kinh te.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin kinh te
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0