Bi quyet chon nguoi ke thua

Giao su William J.Rothwell

Giao su William J. Rothwell, Chu tich Cong ty Rothwell & Associates, vua den TP.HCM tham du hoi thao “Quan ly tai nang chien luoc, mo hinh gia tri va nang luc” do truong Dai hoc Kinh te TP.HCM va ITD VN to chuc.

Ong da chia se kinh nghiem cua mot trong nhung chuyen gia bac thay trong linh vuc nhan su, ve kinh nghiem quan ly va phat trien doi ngu ke thua trong doanh nghiep.

+ Theo ong, tai nang bam sinh hay tai nang phat trien do dao tao, cai nao quan trong hon?

- Cau hoi nay cung giong nhu dieu ma lau nay nguoi ta van hay ban khoan: lanh dao la nguoi duoc sinh ra hay duoc tao nen. Tra loi cho ca hai cau hoi tren, quan diem cua toi la ho vua co nhung kha nang thien phu vua duoc dao tao.

Nhin o goc do cua mot nha quan ly doanh nghiep, nguoi tai nang la nguoi co kha nang dat den vi tri lanh dao cao hon, hay ho cung co the la nguoi mang lai loi the canh tranh cho doanh nghiep bang kien thuc chuyen mon, su sang tao va nhung kha nang dac biet cua minh. Toi nghi rang neu nhung nguoi nay duoc dat vao dung vi tri, dung thoi diem thi ca nhan ho se tien rat xa va se dong gop duoc rat nhieu cho doanh nghiep.

+ Theo nhu cach ong vua noi thi tai nang chinh la von con nguoi va von tri tue cua mot doanh nghiep. Nhung lam the nao de nha lanh dao co the chon dung nguoi tai, huan luyen va dat ho vao dung vi tri?

- Day la mot thach thuc that su cho nguoi dieu hanh doanh nghiep va nhung nguoi lam cong tac nhan su. Ho phai co cac cong cu de do luong hieu qua cong viec, nang luc cua nhan vien, co cac chuong trinh huan luyen de phat trien doi ngu.

Toi khong the giai thich het o day nhung dieu quan trong cua viec tuyen chon nguoi tai trong doanh nghiep la su khach quan. Nguoi ta rat de pham sai lam trong viec chon nguoi tai, nguoi ke thua theo kieu “no giong toi” hay “rat hop voi chung ta”.

+ Ong da dam nhan cong viec tu van xay dung va quan ly doi ngu nhan su ke thua cho hon 30 doanh nghiep da quoc gia. Xin ong cho biet dau la sai lam ma doanh nghiep thuong gap nhat khi xay dung chien luoc nhan su cho minh?

- Cac tong giam doc thuong cho rang xay dung chuong trinh phat trien va quan ly tai nang la nhiem vu cua bo phan nhan su. Va vi the ho giao pho toan bo cong viec nay cho giam doc nhan su. Toi thi khong nghi nhu vay. Xay dung mot chien luoc phat trien nhan su, dao tao mot doi ngu ke thua doi hoi phai co mot su dau tu thich dang ve suc nguoi va suc cua. Do phai la mot phan cong viec cua nguoi lanh dao.

Lanh dao phai biet minh lam gi va giam doc nhan su lam gi. Giam doc nhan su, ngay ca khi co bang tien si ve nganh nay, thi ho cung chi gioi trong linh vuc chuyen mon cua minh, se kho co duoc mot tam nhin bao quat. Tong giam doc phai chap nhan dau tu thoi gian de co the gan gui tiep xuc, tim hieu cac ung vien tai nang trong cong ty de tu do xay dung cac chuong trinh quan ly va huan luyen thich hop.

+ Co mot thong ke noi rang tren 60% cac cong ty My khong tiet lo ve ke hoach bo nhiem cho doi ngu hau bi. Theo ong, lam cach nay co dung khong?

- Ly do ma phan lon cac cong ty My khong muon cho nhan vien biet ai da duoc chon vao vi tri nao vi ho muon tranh su tu man. Mot khi biet chac minh se duoc thang tien, nguoi duoc chon co the khong tiep tuc hoc, tiep tuc phan dau ma chi ngoi cho ngay duoc len chuc. Nhung nguoi o cap cao hon dang giu cac vi tri do cung se rat kho lam viec.

+ The nhung, neu nhung nhan vien gioi khong duoc biet ve con duong phat trien nghe nghiep hoac co hoi thang tien cua minh, doanh nghiep se rat kho giu chan ho?

- Noi hay khong noi cho nhan vien biet ve vi tri sap toi cua ho cung la dieu gay ra nhieu tranh cai. Van de la noi nhu the nao va noi vao luc nao. Cach tot nhat la chi thong bao cho ho biet anh, chi, nam trong danh sach tiem nang cua nam nay. Va phai tuyet doi giu bi mat danh sach tren.

Cach lam nay se tao dong luc cho nhung nhan vien tai nang tiep tuc lam viec hang say, chung to nang luc cua minh. Dung bao gio dua ra loi cam ket theo kieu anh chinh la nguoi se ke thua mot vi tri, dac biet la nhung vi tri cao. Boi vi dieu nay se rat co hai neu sau mot thoi gian vi ly do nao do khong the bo nhiem ho vao vi tri da hua.

Neu lien he van de nay den cac cong ty nho o VN, toi nghi ho cung nen luu y. O cac cong ty gia dinh, nguoi ta thuong di theo truyen thong con trai ca se ke nghiep khi cha qua doi. Nhung nguoi ke nghiep nhu the nay khong phai luc nao cung gioi, vi the neu nguoi cha co mot su lua chon khac thi phai biet cach chuan bi tam ly cho nhung nguoi trong gia dinh va ngay ca trong cong ty de tranh su sup do cong ty sau nay.

+ Co mot thuc te o cac doanh nghiep lon tai VN hien nay la nhieu nguoi tre sau khi duoc bo nhiem vao cac vi tri cao nghi rang minh da gioi va thuong khong chiu hoc nua. Ve lau dai dieu nay se anh huong den su phat trien cua doanh nghiep. Theo kinh nghiem cua ong, phai lam gi de thay doi tinh hinh nay?

- Phai tiep tuc tao ra thach thuc cho ho va phai thay doi cach dao tao ho. Cho ho den hoc cac chuong trinh cao hoc quan tri kinh doanh (MBA) khong phai la mot cach dao tao tot. Boi vi nhin tong the, cac mon hoc cua MBA deu mang nang tinh ly thuyet, ky thuat hon la huong den nhung van de ma ho phai doi dau trong thuc tien, vi the viec hoc nay hoan toan khong mang lai su hap dan cho ho.

Thay vao do, toi nghi doanh nghiep nen lam cac chuong trinh huan luyen voi nhung chu de that cu the va nhung nguoi phu trach huan luyen that su xuat sac. Lam theo cach nay chac chan chi phi se nhieu hon, nhung toi tin la se thay doi duoc thuc trang.

+ Theo ong, van de dao duc kinh doanh phai duoc cac nha lanh dao chu trong den muc nao khi chuan bi doi ngu ke nhiem?

- Sau nhung vu nhu Enron, Global Crossing, WorldCom va nhieu vu be boi cua cac cong ty khac, nguoi ta ngay cang quan tam hon den nhung van de ve dao duc va gia tri. Dao tao nguoi co tai nhung phai co dao duc. Noi thi de nhung de lam duoc khong phai la don gian. Boi vi danh gia con nguoi ve dao duc khong giong nhu danh gia ve hieu qua cong viec cua ho. Va khong the tron lan hai viec nay lai voi nhau. Gia tri dao ly doi khi lai la rao can, han che ket qua kinh doanh.

Toi cho rang moi cong ty phai xay dung cho duoc nhung gia tri, chuan muc dao duc that cu the, chang han nhu nhung hanh vi gi cong ty mong muon tu nhan vien, hanh vi nao khong, chu khong phai la bang liet ke nhung loi sao rong. Phai to chuc cac buoi trao doi ve van de dao duc voi cac tinh huong thuc te cu the cho cac cap quan ly.

Nguoi dung dau doanh nghiep phai nhin thay duoc dau la cac van de dao duc ma cap quan ly cua minh se phai doi dau, va truoc nhung tinh huong xay ra ho phai hanh xu nhu the nao... Trong mot moi truong kinh te-xa hoi tran ngap hang gia, hang nhai, hoa don gia, te nan tham nhung gia tang... thi co nhung tinh huong nguoi ta se kho phan dinh ro rang cai dung va cai sai.

Nhung nguoi dieu hanh co dao duc thi doanh nghiep moi tao duoc niem tin tu co dong va khach hang.

Theo Thoi bao kinh te Sai Gon