APEC Co hoi lon cho doanh nghiep Viet Nam
Sang qua, tai TP HCM, gan 200 dai bieu trong va ngoai nuoc da trao doi nhung thach thuc va co hoi cua doanh nghiep trong Khu vuc hop tac kinh te chau A - Thai Binh Duong (APEC). Day la hoi thao truc tuyen dau tien tai Viet Nam, va voi su hop tac cua TS, no da dien ra thanh cong. Hoi thao khai mac luc 9h45 voi phat bieu cua Thu truong Ngoai giao Chu Tuan Cap. "Su co mat dong dao cua cac vi khach quoc te, cac doanh nghiep trong va ngoai nuoc chung to moi quan tam cua chung ta toi viec xay dung tinh than cong dong APEC noi chung, cung nhu thuc day hop tac thuong mai, dau tu trong khu vuc" - Thu truong Chu Tuan Cap noi. Trong phat bieu cua minh, ong Chu Tuan Cap cho rang, hoi thao nay la co hoi quy bau de cac hoc gia, nha lap phap, doanh nghiep trong khu vuc cung nhau trao doi y kien ve cac bien phap nham cai thien moi truong kinh doanh. Day cung la minh chung ve su hop tac hieu qua giua cac thanh vien APEC trong viec giup Viet Nam tham gia ngay cang sau hon vao Dien dan.
“Day cung la mot trong so it nhung dien dan hop tac khu vuc co su tham gia manh me cua gioi doanh nghiep va khu vuc tu nhan. Doanh nhan la mot trong nhung luc luong ung ho manh me cac buoc di dan den viec thanh lap APEC cung nhu cac hoat dong hop tac trong khoi”, ong Cap them vao. Thu truong Ngoai giao dan chung, hop tac trong APEC da gop phan lam giam dang ke thue quan trung binh cua khu vuc, tu 12% nam 1995 xuong con 8% nam 2000. Trong nam 1995, chi co 57% hang nhap khau vao APEC duoc huong muc thue duoi 5% thi den nam 2000 con so nay da tang len 69%. Sau mot thap ky ton tai, APEC gop phan tao them 195 trieu cong an viec lam va doi ngheo da giam di 1/3, tuc la 165 trieu nguoi trong khu vuc da thoat khoi canh ngheo doi.
Tiep loi Thu truong Chu Tuan Cap, Chu tich UBND TP HCM Le Thanh Hai phat bieu chao mung hoi thao: “TP HCM hieu rat ro y nghia cua viec Viet Nam gia nhap vao cac to chuc kinh te quoc te nhu APEC, WTO. Dieu nay se tao nhieu co hoi cho viec phat trien kinh te cua VN noi chung va thanh pho noi rieng”. Ong Hai cho rang, vao APEC, Viet Nam co nhieu co hoi mo rong quan he, trong do co nhieu doi tac lon quan trong. “Chung ta co co hoi thu hut von, tranh thu chuyen giao cong nghe phuc vu cho cong cuoc cong nghiep hoa, hien dai hoa dat nuoc”, ong noi va cho rang, lam sao de tan dung duoc nhung thuan loi de tiep thu khoa hoc cong nghe… se rat quan trong doi voi doanh nghiep Viet Nam.
“APEC la mot dien dan gom 2,5 ty nguoi sinh song tai khu vuc chau A - Thai Binh duong. Tat ca thanh vien APEC cung nhau xay dung mot tinh than cong dong kinh te - xa hoi gan ket hon. Chung ta dang bac nhip cau hai bo Thai Binh duong nham tang cuong su hieu biet, trao doi cong nghe, day manh quan he thuong mai va dau tu”, ong Artaza noi. “Nhu cac ban biet, Viet Nam la niem tu hao cua gia dinh APEC. Chi chua day 3 nam nua, moi su chu y cua khu vuc se huong ve VN khi cac ban la nuoc chu nha cua APEC 2006. Nam 2004, Chile se dang cai APEC. Va voi tat ca nhung kinh nghiem va thong tin cua Chile se duoc chuyen cho Viet Nam de gop phan lam APEC 2006 thuc su tro thanh mot ky niem dang nho”.
Vai nam tro lai day, hop tac trong APEC da duoc mo rong truoc nhung thach thuc do qua trinh toan cau hoa va su phat trien kinh te moi mang lai. Trong do phai ke den no luc thiet lap co so ha tang cong cong vung chac hon tai cac nen kinh te thanh vien. Theo ong Artaza, nham tien toi muc tieu Bogor (duoc xac dinh tai Hoi nghi cac nha lanh dao nam 94, Indonesia), APEC da tien hanh rat nhieu hoat dong hop tac xoay quanh 3 linh vuc chinh: Tu do hoa thuong mai va dau tu; Thuan loi hoa kinh doanh; va Hop tac kinh te, ky thuat. Thu nhat, ve Tu do hoa thuong mai va dau tu: APEC da thanh cong trong viec xoa bo cac rao can va mo cua thi truong doi voi tat ca nen kinh te thanh vien, tao dieu kien mo rong hop tac thuong mai xuyen quoc gia. Khi APEC moi thanh lap, hau het cac thanh vien deu ap dung muc thue trung binh hon 10%, den nay chi con 3 thanh vien van con giu muc thue nay. Cac rao can duoc thao do da lam mat di su thieu hieu qua, nhan to bay lau nay can tro hoat dong cua cac doanh nghiep va cac nen kinh te cung nhu lam cham lai trien vong tang truong kinh te.
Tru cot hop tac thu hai cua APEC, Thuan loi hoa kinh doanh, la linh vuc hop tac co y nghia thiet thuc hon doi voi doanh nghiep. Song song voi viec thuc hien cat giam thue doi voi hang hoa va dich vu, APEC dong thoi cung nhan thuc duoc su can thiet phai tap trung vao van de rao can phi thue doi voi hoat dong thuong mai va dau tu, nhung kho khan doanh nghiep thuong gap phai nhu van de thu tuc hai quan khong thong nhat, quan ly vung bien khong hieu qua... Muc tieu chinh cua chuong trinh thuan loi hoa kinh doanh la xoa bo nhung thu tuc ruom ra. De lam duoc dieu nay, cac nha lanh dao APEC da cam ket giam 5% giao dich trong khu vuc vao nam 2006. Viec cat giam se tiet kiem duoc 280 ty USD cho kinh te khu vuc noi chung. Tru cot thu ba cua APEC la hop tac kinh te ky thuat hay con goi la ECOTECH. Chuong trinh nay co noi dung thuc day nhung hoat dong ho tro ky thuat can thiet cho cac thanh vien. ECOTECH cung gop phan cho APEC thu hep khoang cach giua cac nen kinh te phat trien va dang phat trien, thuc day su phat trien binh dang. ECOTECH tap trung vao 6 linh vuc uu tien nhu Phat trien nguon nhan luc; Xay dung thi truong von an toan va hieu qua; Khai thac cac cong nghe trong tuong lai; Thuc day tang truong ben vung; Khuyen khich su phat trien cua cac doanh nghiep vua va nho… Tiep do, Thu truong Thuong mai Mai Van Dau da phat bieu tai hoi thao: “Trong 5 nam qua, tuy la thanh vien APEC moi, Viet Nam da tich cuc, chu dong tham gia cac chuong trinh hop tac thuong mai, dau tu cua khoi, khang dinh quyet tam hoi nhap kinh te the gioi cua Viet Nam”.
Mot so thanh vien APEC da va dang tro thanh doi tac chien luoc trong ke hoach phat trien quan he thuong mai gan gui hon doi voi Viet Nam. Khi tham gia APEC, Viet Nam da xac dinh phai doi mat voi nhieu thu thach va canh tranh gay gat tu ben ngoai. Tuy vay, nhung thach thuc nay se tao da cho cac doanh nghiep nang cao suc canh tranh cua minh, dong thoi co the tan dung cac chuong trinh ho tro ky thuat trong khuon kho APEC de giup Viet Nam nhanh chong rut ngan khoang cach ve trinh do phat trien kinh te - xa hoi.
Gia nhap APEC, cac doanh nghiep cua APEC noi chung va cua Viet Nam noi rieng co the huong loi rat nhieu tu cac chuong trinh hop tac cua APEC vi mot trong nhung uu tien hang dau cua cac nha lanh dao APEC la tao thuan loi toi da cho cong dong doanh nghiep trong qua trinh mo rong thi truong kinh doanh, tim hieu doi tac va tang cuong suc canh tranh cua cac doanh nghiep trong khu vuc, dac biet la cac doanh nghiep vua, nho va rat nho. Viec thong qua va dua vao thuc hien Ke hoach hanh dong thong nhat cua APEC (SPAN) nham ho tro cac doanh nghiep vua va nho la mot trong nhung cach the hien su quan tam cua cac nha lanh dao APEC toi cong dong doanh nghiep. Trong tuyen bo cua cac nha lanh dao APEC nhung nam gan day deu nhan manh toi tam quan trong cua cac doanh nghiep vua, nho va rat nho. Cu the, Tuyen bo Hoi nghi cap cao APEC nam 2001 tai Thuong Hai nhan manh: “Cac nha lanh dao ghi nhan tinh can thiet cua viec uu tien cho cac doanh nghiep vua, nho va rat nho mot cach xuyen suot toan bo chuong trinh nghi su cua APEC”. Tiep theo, Hoi nghi cap cao APEC nam 2002, tai Mexico, cung chi dao: “Viec chu trong toi cac doanh nghiep vua va nho la yeu to then chot de APEC tien toi muc tieu binh dang gioi, tang truong kinh te, xoa giam doi ngheo va tang cuong an sinh xa hoi”.
Hon nua, APEC con thiet lap chuong trinh The di lai cua doanh nhan, cho phep nhung doanh nhan mang the nay duoc di lai tu do ma khong can xin thi thuc giua mot so thanh vien APEC nham tao dieu kien thuan loi hon cho cac doanh nghiep trong qua trinh kinh doanh. Tham gia APEC, quyen loi co ban cua cac thanh vien la co hoi tang cuong hop tac va mo rong thi truong, tang cuong the va luc tren truong quoc te. Tuy nhien cac quyen loi tren khong phai luon san co, ma moi thanh vien tham gia APEC phai thuc su co nang luc, sang tao va nhay ben moi co the bien co hoi tren thanh quyen loi thuc te. Viet Nam tham gia APEC 10 nam sau cac thanh vien khac, lai dang trong giai doan phat trien o trinh do thap nen chung ta phai rat no luc va co cach tiep can van de rieng moi co the khai thac tot cac co hoi ma APEC dem lai de phat trien va tang suc canh tranh.
Song song voi viec tham gia nhung chuong trinh nay, Viet Nam cung dang tich cuc day nhanh tien do xay dung va hoan thien he thong van ban phap luat cho phu hop voi cac quy dinh quoc te cung nhu co nhung chuong trinh tuyen truyen, pho bien thong tin cho doanh nghiep ve he thong chinh sach phap luat kinh doanh cua cac doi tac lon qua nhieu kenh khac nhau. Nhung hoat dong nay nham tao co hoi cho cac doanh nghiep Viet Nam trong viec nam bat thong tin, nhanh chong lam quen va thich ung duoc voi nhung thay doi chinh sach cua cac doi tac trong APEC. Mot diem cuoi cung, cac doanh nghiep Viet Nam cung duoc huong loi tu cac du an, chuong trinh dao tao, ho tro xay dung nang luc trong khuon kho APEC tu truoc toi nay. Ket thuc bai phat bieu, Thu truong noi: “De day nhanh hoi nhap trong APEC va giam bot khoang cach ve trinh do phat trien can rat nhieu no luc hop tac, xay dung nang luc va chuyen giao cong nghe tich cuc hon giua cac nen kinh te APEC. Nhan dip nay, toi cung keu goi cac nen kinh te phat trien APEC tiep tuc danh nhung dai ngo cong bang va thuan loi hon nua, mo cua thi truong cho hang hoa cua Viet Nam noi rieng va cho cac thanh vien APEC dang phat trien noi chung”. Ong Chris De Cure, Tro ly Bo truong Ngoai giao va Thuong mai Australia, da co bai tham luan tai hoi thao voi chu de “APEC va loi ich mang lai cho doanh nghiep”. Theo ong, tien trinh APEC dang mang den nhung ket qua cu the, trong do cac doanh nghiep vua la mot chu the quan trong, dong thoi cung duoc huong loi tu tien trinh hop tac nay. Ong De Cure noi: “APEC da gan ket cac nen kinh te trong khu vuc voi nhung moi quan tam chung va niem tin rang hoi nhap khu vuc, trao doi tu do va nen kinh te mo se mang den su thinh vuong va cuoc song tot dep hon cho nguoi dan trong khu vuc chau A - Thai Binh duong”.
Australia, Viet Nam, cung nhu 19 nen kinh te thanh vien khac cua APEC mong muon mot khu vuc hoa binh, thinh vuong. APEC chinh la co che hop tac tot nhat de dat duoc muc tieu thinh vuong va on dinh cho cong dong va gia dinh cua chung ta. APEC bao gom nhieu nen kinh te lon, co vai tro quan trong trong nen kinh te toan cau nhu My, Trung Quoc, Nhat Ban, Nga, cung nhu da so thanh vien ASEAN. Dac biet, day la dien dan hop tac duy nhat ma tai do cac nha lanh dao cua My, Trung Quoc va Nhat Ban co co hoi thuong xuyen gap go, trao doi voi nhau. Voi dan so khoang 2 trieu nguoi, cac nen kinh te thanh vien APEC hien chiem toi 63% GDP the gioi, khoang 19,5 nghin ty USD, va gan mot nua thuong mai toan cau. Doi voi Viet Nam, quan he thuong mai voi cac nen kinh te thanh vien APEC chiem khoang 62% co cau xuat khau va 72% co cau nhap khau. Ve phia Australia, con so nay khoang 72% xuat khau va 69% nhap khau. Do do, APEC giu vai tro vo cung quan trong doi voi kinh te cua hai nuoc.
Hien nay, hau het cac nen kinh te thanh vien APEC da tham gia, hoac dang xem xet viec su dung nhung sang kien thuong mai song phuong, khu vuc va tren binh dien toan cau nham mo cua thi truong, day manh xuat khau. Nhung sang kien tren duoc dua ra boi le nguoi ta nhan thay thuong mai tu do va mo la bao dam tot nhat cho su thinh vuong va tang truong kinh te. Hiep dinh thuong mai My - Viet, mot buoc tien lich su trong viec binh thuong hoa quan he giua hai nuoc, la mot minh chung cho nhan dinh tren. Australia cung dang theo duoi cac sang kien ve hop tac song phuong voi muc tieu thuc day qua trinh tu do hoa sau, rong hon. Hiep dinh Thuong mai tu do moi duoc hoan tat giua Australia va Singapore hay toi day la Hiep dinh Thuong mai tu do voi Thai Lan va My la nhung minh chung cu the. APEC khong phai la noi de thao luan ve cac thoa thuan thuong mai. Thay vao do, APEC mang lai nhung dinh huong thiet thuc cho viec cam ket hoi nhap kinh te va tu do hoa thuong mai trong khu vuc. Cac nen kinh te thanh vien khoi da dat duoc nhieu buoc tien quan trong trong qua trinh tu do hoa. Dinh huong chinh tri va dong luc cua APEC co vai tro thuc day Vong dam phan Doha cua WTO.
Chung ta co the nhan thay dieu nay qua bat ky vong dam phan thuong mai nao trong khuon kho WTO, vi du nhu vong dam phan Doha bat dau tu 2001 tai Qatar va hien nay van dang tiep tuc. Tuy nhien, thanh cong cua vong dam phan thuong mai da phuong Doha se dac biet quan trong khong chi doi voi Australia ma con ca doi voi ca Viet Nam vi no huong toi mo cua cac thi truong nong nghiep. Ong De Cure noi tiep, cat giam chi phi kinh doanh trong khu vuc APEC cung la mot noi dung rat quan trong cua qua trinh hop tac. Theo do, thuan loi hoa thuong mai lam cho qua trinh trao doi thuong mai don gian hon va chi phi thap hon doi voi cac doanh nghiep. Cac nha lanh dao APEC da cung nhat tri giam 5% chi phi giao dich vao nam 2006. Sang kien nay co the se dem lai khoang 154 ty USD moi nam cho GDP cua khu vuc APEC.
Australia dang di dau trong viec tao thuan loi cho kinh doanh trong mot so linh vuc nhu di lai cua doanh nhan, tieu chuan hai quan, quyen so huu tri tue, hay cac sang kien ve chung nhan dien tu. Dong thoi chung toi cung di dau trong linh vuc quan ly doanh nghiep, tang cuong co so ha tang phap ly kinh te, va cai thien chuc nang cua cac thi truong. De cap den van de cai cach co cau, ong De Cure cho rang, khi cac hang rao thue quan duoc do bo, nguoi ta cang quan tam nhieu den van de nay. Cai cach co cau duoc trien khai tren nhieu linh vuc nhu cai cach luat phap, giam bot cac rao can phi quan thue, tu nhan hoa cac cong ty doc quyen nha nuoc, tu do hoa thi truong (dac biet trong cac linh vuc vien thong, dich vu cong cong, hang khong, dich vu tai chinh), va tang cuong tinh linh hoat cua thi truong lao dong. Moi quan he giua doanh nghiep va qua trinh cai cach co cau la ro rang. Viec giam chi phi, tang tinh hieu qua cua kinh te trong nuoc, cai cach co cau se thuc day kha nang canh tranh kinh te quoc te cua cac nen kinh te thanh vien APEC.
Thong qua viec cai thien chuc nang thi truong, qua trinh cai cach co the se giup thao do kho khan, tan dung toi da va co hieu qua cac nguon luc; giup cho cac chinh phu dat duoc cac muc tieu kinh te xa hoi tren dien rong. Qua trinh cai cach voi nhung khung phap ly minh bach va cong bang se nang cao long tin cua cac nha dau tu va gioi doanh nghiep nhat la trong moi truong day bien dong cua nen kinh te toan cau. Dong thoi, cai cach co cau thanh cong se gop phan thuc day hon nua qua trinh tu do hoa thuong mai va dau tu, va huong toi muc tieu ve mot khu vuc thuong mai tu do chau A - Thai Binh duong ma chung ta da dua ra tai Bogor gan 10 nam truoc. Kinh nghiem tu cai cach co cau da giup Australia dat duoc rat nhieu muc tieu, dac biet la nang cao kha nang canh tranh. Nam 2001, kha nang canh tranh cua nen kinh te nay da vuon len vi tri thu 5 tren the gioi so voi vi tri thu 11 hoi nam ngoai. Cuoi bai phat bieu, ong De Cure noi: “La mot thanh vien moi cua APEC, Viet Nam co the se gap kho khan trong viec thuc hien cac cam ket cua minh. Tuy nhien, tu kinh nghiem cua Australia, toi co the khang dinh rang con rat nhieu co hoi day tiem nang dang don cho cac ban. Viet Nam se la thanh vien dang cai APEC 2006, va tiep theo la Australia vao nam 2007. Chung toi mong muon hop tac chat che hon voi Viet Nam ve cac van de cua APEC, huong toi nam 2006”. Tien sy Robert S.Q. Lai voi tham luan cuoi cung tai hoi thao "Kinh nghiem va su dong gop cho su phat trien doanh nghiep vua va nho” bat dau luc 11h5 cho biet, nam 2002, Dai Bac dung thu 15 tren the gioi ve thuong mai, trong do doanh nghiep vua va nho chiem toi 97% tong so.
Cac doanh nghiep vua va nho tai Dai Bac hoat dong duoc 10-20 nam chiem 25%; doanh nghiep tren 20 nam chiem 18% (hau het la doanh nghiep do mot ca nhan so huu). Nam 2002, hon 91.000 doanh nghiep vua va nho moi duoc thanh lap va tren 64.000 doanh nghiep dong cua. Tuy nhien, thanh phan kinh te nay van duy tri duoc kha nang kinh doanh noi troi tai vung lanh tho nay.
Tu kinh nghiem thuc te tai Dai Bac, ong Robert kien nghi cac chinh phu thanh vien APEC can duy tri on dinh chinh tri - xa hoi, kip thoi thuc hien cac chinh sach co hieu qua; thong qua chien luoc phat trien huong ra xuat khau va lua chon nhom nganh nghe chien luoc tap trung cac nguon luc phat trien. Dong thoi, cac chinh phu can phoi hop voi cac to chuc dia phuong xuc tien ngoai thuong, qua do ho tro cac doanh nghiep tiep can thi truong quoc te; duy tri ty gia hoi doai on dinh de tang cuong tich luy va chuyen thanh von san xuat; cung cap von ban dau cung voi nhung ho tro quan ly va von tu co cho nhung doanh nghiep vua va nho moi thanh lap nham tang cuong ty le thanh cong; tao moi truong thuan loi doi voi doanh nghiep va han che cac doanh nghiep lon chiem giu het cac nguon luc.
Khu vuc Hop tac Kinh te chau A - Thai Binh duong (APEC) co 21 thanh vien, trong do co cac cuong quoc kinh te nhu My, Trung Quoc, Nhat Ban, Nga. Gia nhap to chuc nay tu nam 1998, Viet Nam da va dang dong mot vai tro tich cuc hon cho viec tang hop tac giua cac nuoc trong khoi, dac biet ve phat trien kinh te. K.D. |
|||||||||||||||||||||||||
|
Viet Bao
|
Trong tham luan dau tien tai hoi thao ve “Gia nhap APEC va nhung loi ich doi voi hoat dong kinh doanh”, Pho giam doc Ban thu ky APEC, ong Mario Artaza da neu bat nhung no luc cua khoi trong viec thuc day tang truong va phat trien kinh te.
Thu truong Thuong mai cho hay, thi truong APEC co tiem nang rat lon doi voi cac doanh nghiep Viet Nam. Thong ke nhung nam gan day cho thay, kim ngach xuat khau sang thi truong 2,5 ty dan nay chiem khoang 70% tong kim ngach xuat khau cua Viet Nam. Gia nhap APEC, Viet Nam thuc su co nhieu doi tac lon voi vi tri dia ly gan gui nhu: cac nuoc ASEAN, Nhat Ban, Trung Quoc va ca cac quoc gia xa xoi nhu My, Australia, New Zealand va Nga...
Mot yeu to nua cung dong vai tro quan trong la Chinh phu Viet Nam rat chu trong den loi ich thiet thuc cua cac doanh nghiep khi gia nhap APEC. Viet Nam da tham gia rat tich cuc vao cac chuong trinh hop tac lien quan toi doanh nghiep nhu: Tham gia Hoi dong tu van kinh doanh APEC, Tiep can thi truong, Thu tuc Hai quan, Tieu chuan va hop chuan, to chuc cac doan doanh nghiep tham gia hoi cho thuong mai, dau tu APEC... nham giup cac doanh nghiep tang cuong quan he doi tac voi cac thanh vien APEC.
Australia mong doi Viet Nam som tro thanh thanh vien chinh thuc cua WTO, qua do nang cao san luong, dau tu, va tang truong kinh te. Dac biet, Viet Nam se duoc huong loi tu cac quy dinh, luat le quoc te ma trong do tat ca cac nen kinh te deu co trach nhiem va vai tro quan trong trong viec xay dung nhung quy dinh moi. Tro thanh thanh vien cua WTO, Viet Nam se co quyen bac bo nhung bien phap co the gay anh huong toi thuong mai, dich vu, cung nhu quyen so huu tri tue cua minh.
Cat giam chi phi kinh doanh thong qua cac sang kien nhu giao dich thuong mai phi giay to, chinh la mot ket qua quan trong cua APEC, giup nang cao hieu qua kinh te cua cac doanh nghiep. Chuong trinh thuan loi hoa thuong mai cua APEC bao gom cac tieu chuan chung, cac nguyen tac kinh doanh, quan ly va minh bach hoa la can thiet boi cac ly do: Gop phan lam giam chi phi thuong mai; Tang kha nang tiep can cac thong tin thuong mai; Phu hop voi chien luoc tu do hoa thuong mai.
