Voi rong Con thinh no cua thien nhien

Tags: con thinh no, o to tai, trong nhay mat, voi rong, co the, mat dat, thien nhien, hinh thanh, toa nha, khi, xuong, vung, len, xoay


Voi rong Con thinh no cua thien nhien
Voi rong o Nam My.

Mot vung may xoay khong lo tren bau troi xam xit vuon dai chiec voi hut ngoan ngoeo xuong mat dat. No co the xe toang chiec o to tai 10 tan, be mot toa nha 5 tang tu chan len dinh nui, va chi trong nhay mat da nem vang mot toa tau hoa di xa khoang 2 cay so… “Hung than” do chinh la voi rong.

Voi rong la hien tuong mot luong khong khi lon xoay tron mo rong ra tu mot dam may dong xuong toi mat dat. Duong kinh cua voi rong co the thay doi tu vai chuc met den 2 km, trung binh khoang 50 m.

Voi rong hinh thanh o ban cau bac thuong tao ra gio xoay nguoc chieu kim dong ho, xung quanh mot tam co ap suat khong khi cuc ky thap. O ban cau nam, gio hinh thanh tu voi rong di theo chieu kim dong ho. Van toc gio toc da co the toi 120-500 km/h.

Phan lon voi rong duoc hinh thanh tu mot dang may dong dac biet, goi la may dong tich dien. Mot dam may dong tich dien co the keo dai trong vai gio, xoay tron trong vung co duong kinh tu 10-16 km, chu du hang tram dam va sinh ra mot so “ong hut” khong lo nhu vay.

Cac nha khoa hoc cho rang voi rong hinh thanh giua mot vung co luong khi nong di len va mot vung co luong khi lanh di xuong. Buoc dau tien la qua trinh tuong tac giua nhung con dong huong len tren va gio. Con dong nay la mot luong khi nong am, duoc nang len khoi mat dat trong qua trinh hinh thanh bao. Su tuong tac khien cho tang khi nong di len xoay tron trong khong trung. Giai doan hai la su phat trien cua dong khi lanh di chuyen theo huong di xuong mat dat o phia kia cua con bao. Toc do dong khi di xuong co the vuot qua 160 km/h. Voi rong loai yeu hon co the duoc tao ra ngoai bien. Chung thuong xuat hien trong cac vung nuoc nhiet doi.

Viec do toc do gio cua voi rong mot cach truc tiep la vo cung kho khan, boi no co the pha huy nhieu thu xuat hien tren duong di. Nam 1971, ong Theodore Fujita, mot nha khi tuong thuoc dai hoc Chicago da che tao ra mot he thong phan biet cap do cua voi rong dua tren viec do tac hai cua no doi voi nhung cong trinh nhan tao. Thiet bi duoc goi la can F. Do manh cua voi rong tang dan tu F0-F5. Voi rong yeu nhat (F0) co the pha huy ong khoi va cac bien hieu, trong khi o cap manh nhat (F5) chung co the thoi bay nhung can nha khoi mong.

My la noi co so luong voi rong trung binh moi nam cao nhat the gioi, khoang 800 con. Australia xep thu hai. Voi rong cung xay ra o nhieu nuoc nhu Trung Quoc, Nga, An Do, Anh va Duc.

Tran loc xoay voi rong toi te nhat o My xay ra ngay 18/3/1925. Cung mot luc 7 voi rong da xuat hien o 3 bang Illinois, Misrousi, Indiana lam 740 nguoi thiet mang va pha huy nhieu cau truc ha tang. Mot tham hoa voi rong khac cung dang nho khong kem xay ra vao 3/4/1974, no la tap hop cua 148 voi rong nho, giet chet 315 nguoi tu bac Alabama den bang Ochio.

Trong thoi gian dien ra voi rong, moi nguoi phai ngay lap tuc tim noi tru an trong mot tang ham hay noi kin dao cua toa nha nhu phong hop, phong tam… Tuyet doi tranh tru an trong xe hoi va nha di dong boi chung co the bi thoi bay bat cu luc nao. Khong nen o trong nhung nha lon co mai rong nhu thinh phong, hay sieu thi la nhung noi de bi sup do. Neu dang o ngoai duong, ban nen chui xuong mot cai ranh hay muong sau va che dau can than de khoi bi thuong do dat da roi xuong.
Bich Hanh (theo Encarta).

Viet Bao

Chủ đề liên quan
Tìm hiểu: con thinh no, o to tai, trong nhay mat, voi rong, co the, mat dat, thien nhien, hinh thanh, toa nha, khi, xuong, vung, len, xoay

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Vòi rồng: Cơn thịnh nộ của thiên nhiên

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Vòi rồng: Cơn thịnh nộ của thiên nhiên bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Voi rong Con thinh no cua thien nhien

Nhan xet, hay lien he ve tin Voi rong Con thinh no cua thien nhien co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Voi rong Con thinh no cua thien nhien de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Chuyen do day trong chuyen muc Khoa hoc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Chuyen do day
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0