Rong bien huyen thoai va su thuc

Tags: An Do Duong, Hoi Dong, Lien Xo, vat khong lo, dong vat hoc, su ton tai, khong phai la, mot con, nghien cuu, Con Vat, hinh ran, huyen thoai, the ky, rong, tau


Rong bien huyen thoai va su thuc
Hinh ve rong bien tren sach bao.
Anh: Suc Khoe & Doi Song.

Khi bay sat mat bien An Do Duong vao mot ngay cuoi nam 1968, hai phi cong Lien Xo nhin may con quai vat khong lo hinh ran. Ho khong phai la nhung nguoi duy nhat gap "rong bien", mot loai vat ma su ton tai da duoc nghien cuu tu the ky 13.

Tu xa xua, rong bien da la mot de tai pho bien trong sinh hoat tinh than, van chuong, hoi hoa, tin nguong... cua cu dan mien duyen hai; ngay ca Kinh Thanh cung noi den no. Nguoi Bac Au tham chi con mieu ta rong bien co than hinh luon song, dai toi 30 m, dau giong nhu dau ngua. Tuy nhien, chi may the ky gan day, tinh xac thuc va hap dan cua de tai nay moi troi day manh me do hang loat su kien ve rong bien duoc ghi nhan.

Trong chuyen vuot Dai Tay Duong nam 1843, thuy thu nguoi Tay Ban Nha Roberto Garcia khang dinh thay mot con rong den dai chung 10 m xuat hien vao mot buoi chieu bien dong du doi. Thuy thu nguoi Anh Charlie Hoose khi qua An Do Duong vao mot ngay song gio nam 1901 cung thay mot quai vat khong lo hinh giong ran. Ca doan thuy thu tau Paulina thi cam doan ngay 13/7/1858, ho da chung kien canh rong bien danh nhau voi ca voi!

Ngay 6/8/1848, cac thuy thu chien ham Anh Doedalus nhin thay o khoang giua mui Hao Vong va dao Elena mot con vat rat lon hinh ran, boi luot tren bien, dau ngoc han len mat nuoc. 7 nam truoc do, mot ngay cuoi nam 1841, gan Oporto, nhom si quan tau chien Anh Plumper da ve lai mot con vat la va khi so sanh cac buc ve cua 2 doan thuy thu, nguoi ta thay chung giong nhau. Nhung buc ve sau do cua doan thuy thu tau Emogen (nam 1856) va tau Princess (nam 1858) cung vay.

Cuoi cuoc chien tranh the gioi lan thu nhat, mot chien ham Duc ban chim chiec tau Anh Iberian o phia Bac Dai Tay Duong. Theo loi vien chi huy va cac thuy thu Duc, sau khi tau Anh no chim duoi mat nuoc, cung voi manh xac tau noi len la mot con vat hinh ran rat lon, no vung vay manh liet trong khoang 12-15 giay roi lan mat tam. Nam 1947, chiec tau My Santa Clara cung gap quai vat tuong tu. Nam 1951, ngu dan vinh Herios chung kien mot con vat hinh ran dai hon 12m, mau xanh xam, lung co vay nhon hoat nhu vay ca tuyet va boi rat nhanh.

Tai An Do Duong ngay 2/12/1968, khi bay o do cao 30 m cach mat bien, hai phi cong Lien Xo Ivan Djouss va Fedor Dolienko bong thay mot quai vat khong lo dai hon 10 m, duong kinh than gan 1 m dang boi ngoan ngoeo. Vai phut sau, ho lai thay quai vat thu nhi co hinh dang tuong tu.

Vao mot buoi sang dep troi thang 1/1984, anh ky su may tau Jim Thomson vua cau duoc mot con ca o gan Vancouver (Canada) thi dot nhien cach tau anh chung 60 m noi len mot con vat hinh ran dai chung 8 m, mom den nhon, tai to, tren dau co nhung chiec sung kha dep. Con vat nhin anh giay lat roi nhao lon rat nhanh xuong nuoc.

Cac nha khoa hoc noi gi?

Tu the ky 13 da xuat hien nhung nguoi chuyen nghien cuu ve “hien tuong rong bien” nhung chi tu cuoi the ky 19, viec nghien cuu moi thuc su mang tinh he thong va khoa hoc. Dung dau linh vuc nay phai ke den nha bac hoc Jzlo Oudamans - Uy vien Hoi Dong vat hoc Ha Lan. Voi tac pham Con ran bien khong lo day gan 600 trang, xuat ban nam 1892, Oudamans trinh bay chi tiet, day suc thuyet phuc ve su ton tai cua loai rong bien. Theo ong, toi thoi diem do, nguoi ta da ghi nhan duoc 162 lan xuat hien cua rong bien va da cong bo 350 bai viet (dang tuong thuat, khao cuu...) ve loai vat nay.

Nam 1868, xac mot con “rong bien” bi song danh dat vao bai bien Stonsa va duoc bac si lung danh Barclay nghien cuu, xem xet. Ong cong bo du lieu ve no: Than dai 16,75 m, duong kinh 0,9 m, co long o co, co vay boi trong nhu canh ngong trui. Dang tiec la ban bao cao cua ong da khong duoc gioi sinh vat hoc duong thoi chu y.

Nam 1899, chiec tau Anh Emu tren duong toi Sydney (Australia) da dung lai dao Sawa va bat gap noi day xac mot quai vat hinh ran dai 18 m, nang chung 30 tan, dau giong nhu dau ngua, co rang, da den xam phu long rat cung, dang thoi rua. Hai to bao khoa hoc uy tin thoi do la English Mecanic va Nature da tuong thuat su kien nay. Tuy nhien, do cam giac kho chiu truoc dong da thit phan huy nen cac thuy thu da khong lay ve bo phan nao cua con vat de lam bang chung giup cho viec nghien cuu ve rong bien.

Ngay 13/1/1903, Hoi Dong vat hoc Phap hop nghe bao cao cua nha khoa hoc Emilio Racovitza (tung tham gia tham hiem Nam Cuc) ve su co thuc cua rong bien. Ong bao ve thanh cong quan diem cua minh truoc cac dong nghiep va Hoi Dong vat hoc Phap da nhat tri dang cong bo ban bao cao nay tren tap san khoa hoc cua Hoi.

Cung tai Phap, nam 1968, cuon sach Theo vet thuong luong bien cua nha dong vat hoc noi tieng Bernard Evenmal - Chu tich Hoi Nghien cuu Dong vat an quoc te - duoc xuat ban va lap tuc gay tieng vang lon. Trong sach, tac gia da dan ra 500 truong hop thay quai vat bien. Ong chia chung thanh 3 nhom voi 9 loai, trong do mot nhom duoc coi la rong bien gom 4 loai mau (loai dau bom, loai co vay, loai giong luon bung vang va loai giong than lan nuoc).

Cung voi nhung su kien va kham pha, so nguoi tin rong bien co that khong ngung tang len. Theo ho, dai duong menh mong an chua nhieu dong vat la ma gioi khoa hoc chua biet den hoac chua co dieu kien tiep can ky cang; rong bien la mot trong so do. Cac nhan chung da bat gap, tuong thuat, ve lai rong bien o nhieu vung tren khap the gioi va su mieu ta cua nhung nhan chung khac nhau ve rong bien o moi vung lai rat giong nhau - do la bang co dang tin cay.

Nguoc lai, cung khong it nguoi coi rong bien chi la con vat huyen thoai. Theo ho, du da co nhieu loi ke, hinh ve ve rong bien nhung den nay van chua ai bat, chup anh, ghi am, ghi hinh duoc no. Chua truong hop nao phat hien xac rong bien troi dat vao bo ma duoc kham nghiem khoa hoc truoc su chung kien rong rai, khach quan cua phuong tien thong tin dai chung. Nhung cuoc san lung quy mo lon voi thiet bi hien dai yem tro tai nhung vung nghi co rong bien cung deu chua phat hien duoc dau tich gi ve quai vat nay. Boi the, viec bat gap rong bien hoac la do bia dat, hoac do ao giac, hoac do nham lan voi nhung dong vat bien binh thuong (ca map, ca nha tang, hai su, bach tuoc...) trong dieu kien dac biet ma thoi.

Cac nha khoa hoc va thuy sinh vat neu quan diem than trong hon. Ho cho rang neu rong bien ton tai thuc su thi chung co le la mot trong so nhung loai vat con sot lai tu thoi tien su - chang han mot loai ngu long nao do, thuong song noi bien sau va rat it khi noi len mat nuoc. Gia thuyet nay de duoc chap nhan vi trong thuc te con khong it loai “hoa thach song” - nhu truong hop con Ceratodus nua ca nua than lan van dang song sot o Australia sau khi dong giong chung da tuyet chung cach day hang trieu nam, hay nhu loai Apterix o New Zealand duoc coi la hau due ti hon va bien dang cua con Moa khong lo von da bi tuyet diet tu lau.

Mot gia thuyet khac lai cho rang rong bien co the chi la loai ran bien cuc lon, vi gioi khoa hoc da tim thay hang tram loai ran song trong cac dai duong thuoc ho Hydrophiidae gom 2 giong chinh Laiticanda va Aepysurus, trong do co loai lon va dai toi 8 - 9 m.

Nhu vay, den nay van chua the khang dinh chinh xac rong bien co that hay khong. Day cung la mot nguyen nhan lam tang tinh hap dan cua de tai nay, khien ngay cang nhieu nguoi quan tam, hao huc cho don nhung thong tin moi va ket luan cuoi cung ve no trong tuong lai.

(Theo Suc Khoe & Doi Song)

Viet Bao

Tìm hiểu: An Do Duong, Hoi Dong, Lien Xo, vat khong lo, dong vat hoc, su ton tai, khong phai la, mot con, nghien cuu, Con Vat, hinh ran, huyen thoai, the ky, rong, tau

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Rồng biển - huyền thoại và sự thực

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Rồng biển - huyền thoại và sự thực bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Rong bien huyen thoai va su thuc

Nhan xet, hay lien he ve tin Rong bien huyen thoai va su thuc co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Rong bien huyen thoai va su thuc de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin Khoa Hoc trong chuyen muc Khoa hoc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin Khoa Hoc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0