Lo phan ung hat nhan Da Lat Dung Uranium do giau thap

Tags: Da Lat, Hoa Ky, Dung Uranium, Lo Da Lat, To chuc Nang luong Nguyen tu Quoc te, Vien Nang luong Nguyen tu Viet Nam, lo phan ung hat nhan, lo phan ung nghien cuu, thanh nhien lieu, loai nhien lieu, chua su dung, do giau, nhan da, thap


Ngay 15/9, Lo phan ung hat nhan Da Lat chinh thuc chuyen sang dung nhien lieu uranium "giau thap", khang dinh muc tieu ung dung nang luong nguyen tu vi hoa binh cua Viet Nam. Day con la mot hop tac thanh cong "tay ba": Viet-My-Nga qua To chuc Nang luong Nguyen tu Quoc te IAEA.

Hoan tat chuyen doi nhien lieu lo hat nhan Da Lat
Nguoi anh em song sinh cua Uranium
Lam giau Uranium: Cong nghe tu than
Uranium ngheo: Xin dung hieu sai!

Mot su kien dac biet vua dien ra o Lo phan ung hat nhan Da Lat: cho thanh nhien lieu uranium moi den va mang thanh nhien lieu chua su dung ve. Dieu nay co y nghia gi ve mat cong nghe, ve cac moi quan he quoc te khien du luan quoc te chu y?

Lo phan ung hat nhan Da Lat Dung Uranium do giau thap
Truoc ban dieu khien Lo phan ung hat nhan Da Lat (Anh: VARANSAC)

Chuyen doi uranium tu "giau cao" qua "giau thap"

Lo phan ung hat nhan Da Lat duoc Hoa Ky xay dung, dua vao hoat dong nam 1963 va su dung nhien lieu cua Hoa Ky. Sau 8 nam gian doan, nam 1983 lo lai hoi phuc hoat dong va chuyen qua su dung nhien lieu cua Nga. Tu bay den nay, hon 20 nam, cac nha khoa hoc hat nhan Viet Nam da van hanh an toan va khai thac thanh cong thiet bi hat nhan nay vao nhung muc tieu hoa binh trong doi song va cong cuoc xay dung dat nuoc.

Hon 20 nam qua, bao nhieu lan thay doi thanh nhien lieu uranium tren lo Da lat, bao nhieu lan dao cac thanh nhien lieu tu vung ngoai vao vung trong tam lo, thay nhung thanh chay het bang nhung thanh moi. Nhung tat ca deu la loai nhien lieu thong dung trong cac lo phan ung cua Nga (Lien Xo truoc day) va cung co mot do giau urani.

Con bay gio, su chuyen doi nhien lieu tien hanh o lo Da Lat mang tinh chat khac, khac ve do giau, ve chat uranium cua nhien lieu…

Nguoc voi khai niem uranium ngheo gan day duoc noi nhieu tren bao chi, uran giau la loai nhien lieu duoc su dung trong phan lon cac lo phan ung hat nhan, trong do co lo Da Lat. Tuy nhien, Uranium giau con duoc chia thanh hai loai: Uranium do giau thap va uranium do giau cao.

Loai nhien lieu uranium, san xuat o Nga, duoc dung tu 1983 cho den nhung ngay gan day tai lo Da Lat chua ham luong U235 den 36%, thuoc loai uranium do giau cao (High-enriched uranium - HEU). Con cac thanh nhien lieu vua cho den Da Lat, de thay the cac thanh da dung, dang dung trong lo hoac dang cat giu trong kho, thuoc loai uranium do giau thap (Low-enriched uranium - LEU) voi ham luong U235 gan 20%.

Nhu vay, thuc chat cua viec thay doi cong nghe voi Lo Da Lat hien nay chi la su chuyen doi muc do giau cua cac thanh nhien lieu, tuc la chuyen tu muc giau cao ve muc giau thap hon ma thoi.

Nhung tai sao phai lam nhu the? Cau hoi nay, co the nhieu nguoi dat ra, se duoc lam sang to ngay sau day.

"Bat tay" khong pho bien vu khi hat nhan

Lo phan ung hat nhan Da Lat Dung Uranium do giau thap

Lo nghien cuu phan ung hat nhan Da Lat (Anh: Vien Nghien cuu Hat nhan)

Tren the gioi hien co nhung 160 lo phan ung nghien cuu nhu lo Da Lat. Nhieu nhat la Nga (62 lo), tiep theo la Hoa Ky (54), Nhat (18), Phap (15), Duc (14) va Trung Hoa (13). Nhieu nuoc nho hoac dang phat trien cung co, nhu: Bangladesh, Algeria, Colombia, Ghana, Jamaica, Libya, Thai Lan va Viet Nam.

Do giau nhien lieu cua cac lo nghien cuu noi tren cung rat da dang. Nhieu lo co do giau U235 den 80-90%, chi mot so it la dung nhien lieu LEU voi do giau 20%.

Cac nhien lieu co do giau cao (HEU), ve mat ly thuyet, co the co nguy co lon duoc khai thac de che bien thanh nhien lieu cho vu khi nguyen tu . Nhieu nuoc, truoc het la Hoa Ky, nhieu nam nay da to ra rat quan ngai dieu nay.

Tu nhung nam 80 cua the ky truoc, mot du an quoc te duoc Lien Hiep Quoc bao tro da de xuat viec giam do giau nhien lieu uranium trong cac lo phan ung nghien cuu xuong ham luong duoi 20%. Va cong viec chuyen doi nay duoc tien hanh trong khuon kho cac chuong trinh RERTR (Chuong trinh ha thap do giau nhien lieu hat nhan cho cac lo phan ung nghien cuu va lo phan ung thu nghiem) cua hai nuoc Nga va My.

Du cong suat cua Lo Da Lat (500 kilowat), thap duoi 1000 kilowat, nhung cung la doi tuong duoc quan tam chuyen doi trong xu huong chung ma nhieu nuoc da va dang thuc hien.

Thang ba nam nay, 2007, Co quan An ninh Hat nhan Quoc gia (NNSA) thuoc Bo Nang luong Hoa Ky da ky mot van ban thoa thuan voi Vien Nang luong Nguyen tu Viet Nam (VAEC) thuoc Bo Khoa hoc Cong nghe Viet Nam o thu do Washington, theo do lo phan ung Da Lat cua Viet Nam se duoc chuyen doi tu su dung nhien lieu uranium lam giau o muc cao 36% (HEU) sang nhien lieu uranium lam giau o muc thap duoi 20% (LEU).

Mat khac, giua Cong ty JSC TVEL (Lien bang Nga), Vien Nang luong nguyen tu Viet Nam va Trung tam dich vu (thuoc NNSA , Bo Nang luong Hoa Ky) da ky hop dong ve che tao va cung cap nhien lieu co do giau uranium thap cho Lo phan ung hat nhan Da Lat. Nhu vay, nhien lieu LEU moi cung cap cho Lo Da Lat khong phai san xuat o Hoa Ky, ma do Hoa Ky dat hang cho Cong ty TVEL cua Nga tai Novosibirsk che tao. Chinh cong ty nay cung da cung cap nhien lieu LEU cho lo phan ung VR-1 cua CH Sec tai Praha va lo phan ung tai Trung tam nghien cuu hat nhan Tajoura cua Libya moi day.

Dong thoi, cung da ky hop dong giua Co quan Nang luong nguyen tu quoc te IAEA, Cong ty nghien cuu & phat trien "SOSNY" (Lien bang Nga) va Vien Nang luong nguyen tu Viet Nam ve viec dua cac thanh nhien lieu co do giau uranium cao chua su dung tai Lo phan ung hat nhan Da Lat do Nga cung cap truoc day tro ve Lien bang Nga.

Cac hop dong nay la buoc hoan tat cac cam ket neu trong Tuyen bo chung Viet Nam-Hoa Ky duoc cong bo trong chuyen tham cua Tong thong Bush den Viet Nam hoi thang 11/2006.

Voi su chuan bi chu dao va chat che noi tren, cuoi cung, qua trinh nhan cac thanh nhien lieu LEU moi, dong thoi giao cac thanh nhien lieu HEU chua su dung de chuyen lai nuoc Nga da thuc hien suon se o Lo phan ung hat nhan Da Lat, trong tuan giua thang 9/2007. Day la mot thoi diem dang ghi nho khong chi trong lich su cua mot lo phan ung ma ca trong moi quan he giua ba nuoc Viet Nam, Nga, My.

Voi su kien noi tren, Viet Nam mot lan nua khang dinh muc tieu su dung nang luong nguyen tu vi muc dich hoa binh cua minh, thuc hien trong hanh dong cam ket quoc te khong pho bien vu khi hat nhan, cong tac chat che voi Co quan Nang luong Nguyen tu Quoc te IAEA va mo rong hop tac voi cac cuong quoc hat nhan Nga va My trong cai bat tay mang tam thoi dai.

Uranium do giau thap, do giau cao

Kim loai uranium lai gom hai thanh phan dong vi chu yeu, U-238 va U-235. Trong do, U-238 chiem ham luong ap dao voi 99,3%. Con dong vi U-235 qua u ngheo, chi chiem 0,7% (tuc 7 phan ngan). U-235 hiem va quy vi chi voi U-235 moi xay ra phan ung phan hach.

Lo phan ung hat nhan Da Lat Dung Uranium do giau thap
Mo hinh phan ung phan hach hat nhan U235 (Nguon: ffden-2.phys.uaf.edu)

Trong phan ung phan hach, duoi tac dung cua notron, hat nhan U -235 bi phan ra hai manh, toa ra mot nang luong lon 200 MeV (200 trieu dien tu-von), dong thoi giai phong 2-3 notron moi. Chinh cac notron nay da tao nen phan ung day chuyen rat can thiet de duy tri hoat dong cua cac lo phan ung hat nhan hoac tao nen su no cua bom hat nhan.

Vi vay, phuong phap nang cao ham luong U235 trong vat lieu urani, goi la phuong phap (hay ky thuat) lam giau urani, dong vai tro rat quan trong trong cong nghe hat nhan. Do la cac phuong phap ly tam, khuyech tan khi…, co the nang cao ham luong U235 tu 0,72% (trong tu nhien) len 5, 10, 20, 30 ... den 80, 90% (dung trong lo phan ung), hoac cao hon 90% (dung trong bom nguyen tu).

Chinh cac san pham uranium duoc tinh che nay goi la uran giau. Nhu vay, tuy theo muc ham luong dong vi U235, nguoi ta phan loai thanh: uran ngheo (ham luong U235 be hon 0,72%), uran tu nhien (ham luong U235 co 0,72%) va uran giau (ham luong U235 lon hon 0,72%, tu vai % den tren 90%). Trong loai uranium giau, con chia ra: giau thap (Low-enriched uranium - LEU) va giau cao (High-enriched uranium HEU).

  • Minh Tran
Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Ngân hàng ồ ạt cho vay mua nhà

Cho vay doanh nghiệp khó khăn, các ngân hàng tìm cách đẩy mạnh cho vay tiêu dùng, trong đó nhắm tới nhu cầu mua sắm, sửa chữa nhà ở. Nhưng với kỳ vay dài hạn luôn ẩn chứa rủi ro không chỉ với các ngân hàng mà cả nền kinh tế.

Tìm hiểu: Da Lat, Hoa Ky, Dung Uranium, Lo Da Lat, To chuc Nang luong Nguyen tu Quoc te, Vien Nang luong Nguyen tu Viet Nam, lo phan ung hat nhan, lo phan ung nghien cuu, thanh nhien lieu, loai nhien lieu, chua su dung, do giau, nhan da, thap

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt: Dùng Uranium độ giàu thấp

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt: Dùng Uranium độ giàu thấp bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Lo phan ung hat nhan Da Lat Dung Uranium do giau thap

Nhan xet, hay lien he ve tin Lo phan ung hat nhan Da Lat Dung Uranium do giau thap co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Lo phan ung hat nhan Da Lat Dung Uranium do giau thap de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin Khoa Hoc trong chuyen muc Khoa hoc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin Khoa Hoc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0