Len dong nhin tu goc do khoa hoc

Tags: Viet Nam, su ton tai, cho den nay, nha khoa hoc, tu am thi, len dong, cua nguoi, chua benh, hinh thuc, trang thai, nhu cau, nhan, nhin, viec, than


Cho den nay, chua co nha khoa hoc nao thuc su khang dinh “co” hay “khong” su ton tai cua mot the luc sieu nhien trong viec xuat nhap hon. Nhung co le dieu do xuat phat mot phan tu long tin, su tu am thi, nhu cau chua benh va ca tam ly phan chan, bi hiem do chinh cac buoi len dong tao ra.

Mot hoi thao quoc te ve Tin nguong tho Mau va le hoi Phu Giay vua dien ra trong hai ngay tai Cau lac bo Bao chi Ha Noi. Chu de chinh duoc ban luan la cac hinh thuc xuat nhap hon tren the gioi va viec goi ten la Shaman con gay nhieu tranh cai.

Truoc khi ngoi vao ban thao luan, cac nha khoa hoc quoc te da sang Phu Giay, trung tam tho Mau cua nguoi Viet, “muc so thi” cac le hau dong. Trong so khoang 40 tham luan, hon 1/3 ban ve lich su, tin nguong tho Mau, con lai la nhung nghien cuu buoc dau ve nghi le hau dong cua nguoi Viet, nghi le Then cua nguoi Tay, Moi cua nguoi Muong… Va rat nhieu hinh thuc Shaman (xuat nhap hon) tren the gioi.

Chan dung nhung thay phap, nguoi len dong duoc mieu ta kha ky. Nhung nguoi nay hau het da trai qua nhung bien co bat thuong ve tinh than, da so da di den khung hoang, be tac.

Nhan to am thi

Khao sat tren 10 nguoi hau dong tai khu vuc Phu Giay Nam Dinh, bac si Tran Manh Cuong dua ra ket luan: Len dong le hoi Nam Dinh la mot trang thai bien doi y thuc do nhan to am thi va tu am thi gay ra. Nhan to manh nhat la long tin truyen thong cua nguoi hau dong cung nhu gia dinh va nhung nguoi xung quanh vao su ton tai cua than linh va kha nang tiep xuc giua nguoi tran voi than linh qua than the cua nguoi hau dong. Roi nhac cu go, mau sac kich thich (do va vang), nhac, huong khoi, hat chau van, chat kich thich (ruou, thuoc la, trau cau…), su say me va nhiet tinh cua con nhang de tu… cung la nhung yeu to thuc day trang thai bien doi y thuc cua nguoi hau dong.

Nhu cau chua benh

Nhac len dong - chau van, co nguoi vi la rock Viet Nam voi hai dac trung la su lap di lap lai cua trat tu cac nghi le va tinh chat manh me, nao nhiet cua tiet tau nhay, phu hop voi nhieu kieu van dong va trang thai tinh cam khac nhau, luc thi khien tam hon nguoi ta bay bong, luc dau don buon thuong, luc lai hung huc khi the, luc phan chan say me… Nhin tu phuong dien y hoc, len dong khong phai la mot trang thai tam ly dac biet… va ro rang trong xa hoi co ton tai mot nhu cau chua benh bang hinh thuc len dong (tham luan cua Tien si Nguyen Kim Hien, Vien Nghien cuu Ton giao).

Cac dai bieu tham du hoi thao cung duoc gioi thieu nhieu hinh thuc co tinh nhap, xuat hon nhu: Hien tuong giang but o Viet Nam; Hien tuong dien xuong su thi; Phi Mot - phuong phap chua benh cua nguoi Thai; Shaman giao cua nguoi H’Mong o Lao Cai, Shaman cua nguoi Malaysia; Hon nhan huyen bi va viec tich luy suc manh Shaman giua cac dan toc Bana (mieu ta va nghien cuu giac mong ve quan he nam nu voi than thanh cua nguoi duoc chon la Shaman)…

Tuong tuong chu khong ghi nho

Truong hop cac nghe nhan Muong, Bana, Mnong, Ede, Raglai… ngoi va nam ke su thi cung nhu mot trang thai nhap than. Ba Pinang Mutot, nam nay 95 tuoi, nguoi Raglai o Khanh Son, Khanh Hoa khi ke su thi trang thai tam than khong binh thuong nhu luc chuyen tro, ba thay hien ra truoc mat cac nhan vat nhu Udai-Uja, phong canh nui non song suoi. Co nghe nhan ke su thi mot leo suot 42 tieng va vi the viec ke thuoc long mot khoi luong rat lon su thi khong phai la kho hieu neu chung ta cho rang nghe nhan dang thuat lai nhung gi hien len trong dau chu khong phai huy dong tri nho (tham luan cua PGS. TSKH Phan Dang Nhat).

Ve hien tuong giang but, GS Vu Ngoc Khanh de nghi gioi khoa hoc phai nhin nhan nghiem tuc hon de theo doi. Cung voi giang but, sinh hoat dao giao nhu cau co va nhung tro choi dan gian: phu dong choi, dong chen, dong ech… deu la nhung hinh thuc mang tinh chat gan gui voi tuc len dong.

Cho den nay viec nghien cuu co che tri lieu cua len dong noi rieng va cac hinh thuc tri lieu dan gian khac ve phuong dien tin nguong - tam linh con it duoc chu y den o Viet Nam.

(Theo Tien Phong, 12/4)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Brendan Rodgers: Thất bại do dụng binh kém

Liverpool hiện tại là một mớ hỗn độn. Thành tích kém cỏi suốt thời gian qua bắt nguồn từ chính cách sử dụng nhân sự thiếu khôn ngoan của HLV Brendan Rodgers.

Tìm hiểu: Viet Nam, su ton tai, cho den nay, nha khoa hoc, tu am thi, len dong, cua nguoi, chua benh, hinh thuc, trang thai, nhu cau, nhan, nhin, viec, than

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Lên đồng nhìn từ góc độ khoa học

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Lên đồng nhìn từ góc độ khoa học bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Len dong nhin tu goc do khoa hoc

Nhan xet, hay lien he ve tin Len dong nhin tu goc do khoa hoc co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Len dong nhin tu goc do khoa hoc de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin Khoa Hoc trong chuyen muc Khoa hoc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin Khoa Hoc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0