Khung long to bang xe buyt ho hap giong chim

Tags: nha khoa hoc, he ho hap, khung long, loai chim, phat hien, cach day, tui khi, xe buyt, xuong, giong, song, nam, dai


Mot loai khung long an thit to lon song cach day 85 trieu nam co he ho hap rat giong voi loai chim ngay nay, theo phan tich khao co hoc tiet lo, dieu nay da cung co soi day lien ket tien hoa giua khung long va loai chim hien dai.

Phat hien da lam sang to giai doan chuyen tiep giua theropod (nhom khung long an thit di bang hai chan) va chim. Cac nha khoa hoc nghi rang chim tien hoa tu mot nhom theropod co ten la maniraptor (song cach day khoang 150 trieu nam vao ky Jura), qua trinh tien hoa keo dai trong khoang 206 den 144 trieu nam ve truoc.

Nha nghien cuu Jeffrey Wilson – nha co sinh vat hoc thuoc dai hoc Michigan – cho biet: “Day la mot bang chung nua bo sung vao danh muc bang chung lien ket loai chim voi khung long”.

Loai khung long ky la

Loai khung long hai chan Aerosteon riocoloradensis cao toi 8 fut (2,5m) tinh tu hong, voi chieu dai co the khoang 30 fut (9m) tuong duong voi chieu dai mot chiec xe buyt.

Wilson cung voi nha co sinh vat hoc Paul Sereno thuoc dai hoc Chicago va mot so nha khoa hoc khac da phat hien ra tan tich bo xuong cua A. riocoloradensis trong mot chuyen tham hiem den Achentina vao nam 1996. Trong nhung nam sau do cac nha khoa hoc da lam sach bo xuong roi sau do quet bang tia X.

Ket qua cho thay co mot so lo hong nho trong cot song, xuong don (xuong nguc tao nen chac xuong don) va xuong hong dan den hinh thanh cac khoang rong lon. Khi con khung long con song, cac khoang rong nay duoc lot bang cac mo mem chua khi. Chung tuong tu nhu dac diem phat hien thay o loai chim hien dai cung o cac xuong nhu the. 

Aerosteon.jpg

Hinh minh hoa khung long san moi Aerosteon voi la phoi mau do va tui khi (nhieu mau khac) khi chung con song cach day 85 trieu nam. (Anh: Todd Marshall c 2008, courtesy of Project Exploration)

Trong khi khong co bang chung chung minh khung long co mot lop long vu tren nguoi hay bay giong chim khi con song, cac phat hien noi tren cho thay chung da ho hap giong loai chim.

Chim hien dai co phoi khong linh dong, chung khong mo ra va co lai giong nhu phoi cua chung ta. Thay vao do, he thong tui khi lam nhiem vu thoi khong khi qua phoi. Dac diem ky la nay chinh la ly do giup chim bay cao hon va nhanh hon doi. Cung giong nhu tat ca cac loai dong vat co vu, doi co gian phoi nen co qua trinh ho hap kem hieu qua hon.

Cac tui khi khac cua chim nam theo cot song. Nguoi ta cho rang chung lam xuong cua chim nhe di do do bay de dang hon.

Wilson noi voi LiveScience: “Chung toi dang bat dau tim hieu sau hon ve cach thuc tien hoa cua he ho hap chuyen biet o loai chim bang cach lan theo dau vet ho hang co dai cua chung. Dieu thu vi la nhung loai ho hang co dai nay lai chang he giong chim”.


Giam trong tai


Wilson cung cac cong su cho rang xuong rong va tui khi co le mang rat nhieu muc dich khac nhau, vi du nhu giup khung long co the ho hap hieu qua hon.

Theo Wilson, voi trong luong bang mot con voi Aerosteon cung co the su dung cac lo hong de giai phong luong nhiet khong mong muon o ben trong co the. 

Mendoza.jpg

Nam 1996 tin tuc lan truyen nhanh chong ve phat hien loai khung long moi dau tien o tinh Mendoza (Achentina). Tren anh nhom khai quat dang chi dong xuong cho du khach. (Anh: David Varricchio c 2008, courtesy of Project Exploration)

Mot loi ich nua cua bo xuong co nhieu khi co le la de giam bot trong luong. “Xuong song nhe nhung van khoe manh co the giu mot chuc nang quan trong nao do. Khi chung ta co co the to lon thi can nang cung la mot van de quan trong”.

Mot so hoa thach khung long cung mang nhieu dac diem giong chim, mac du chua co con khung long an thit nao duoc phat hien co mang bang chung ve tui khi trong xuong don.


Vi du, cac nghien cuu trong qua khu cho thay khung long maniraptor, nhu loai velicoraptor hay tyrannosaur chang han, duoc trang bi voi cac cau truc giup cu dong xuong suon va xuong uc trong qua trinh ho hap nhu o loai chim.

Cac nha khoa hoc cung dong thoi phat hien tui khi trong cot song cua sauropod, nhom khung long an co voi co va duoi dai song vao cuoi ky Triat va giua ky Jura cach day 180 trieu nam.

Phat hien duoc cong bo truc tuyen chi tiet tren to PloS ONE.

 Vietbao (Theo: khoahoc)

Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Khoa Học NỔI BẬT

2.000 người Mexico phong tỏa phản đối vụ sinh viên mất tích

Ngày 26/11, hơn 2.000 người Mexico đã phong tỏa tuyến đường cao tốc nối liền thủ đô Mexico City với thành phố Acapulco trong cuộc biểu tình đánh dấu tròn 2 tháng kể từ ngày 43 giáo sinh bị bắt cóc ở bang miền Nam Guerrero.

Tìm hiểu: nha khoa hoc, he ho hap, khung long, loai chim, phat hien, cach day, tui khi, xe buyt, xuong, giong, song, nam, dai

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Khủng long to bằng xe buýt hô hấp giống chim

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Khủng long to bằng xe buýt hô hấp giống chim bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Khung long to bang xe buyt ho hap giong chim

Nhan xet, hay lien he ve tin Khung long to bang xe buyt ho hap giong chim co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Khung long to bang xe buyt ho hap giong chim de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Khao co trong chuyen muc Khoa hoc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Khao co
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0