Ga de nhat Bac Ky

Tags: Hoi Ga Ho, Vien Chan, Ga Ho, Bac Ky, Lac Tho Bac, Thuan Thanh, co trong luong, dan ga, bao ton, nuoi ga, thuan chung, nguoi dan, da co, giong, con


Ga de nhat Bac Ky
Ga Ho me cham con
TTCN - Ga Ho, ga Dong Cao, ga ri la nhung giong ga qui cua mien Bac ... Nhung hien nay chi con hon 200 con tuong doi thuan chung dang duoc nuoi o lang Ho (thon Lac Tho Bac, thi tran Ho, huyen Thuan Thanh, Bac Ninh) trong tinh canh lay lat.

Hoi Ga Ho van con“truc chien”

“Cau la truong hop dac biet toi moi cho tiep xuc voi ga. Bay gio neu chua duoc phep cua tram thu y, chung toi van chua cho phep ai den gan chuong ga”. Phai ne nang lam anh Nguyen Dang Trung - hoi truong Hoi Ga Ho - moi cho toi chup may kieu anh dan ga hon 50 con tuong doi thuan chung dang duoc cham soc can than trong khu chuong duoc quay kin mit bang go va luoi sat B40.

Vua mo cua chuong, dan ga du co da ua ra vay lay chu sau bao ngay bi giam biet lap. Dich cum ga da qua nhung doi voi nhung nguoi dan nuoi ga Ho, chuong ga van la khu vuc “noi bat xuat, ngoai bat nhap”.

Nhung nguoi cao tuoi trong thon cung khong biet ga Ho co tu bao gio nhung ai cung biet chac mot dieu: tu xua, trong tranh dan gian Dong Ho da co ve ga Ho. Day la giong ga to con, co the dat trong luong 10kg/con, thit rat thom ngon va co kha nang khang benh rat cao. Thich nghi voi dieu kien va moi truong song cua dia phuong hang ngan nam nay, con ga Ho da tro thanh bieu tuong cho ngoi lang ven song Duong hien hoa. Ngay xua, nam nao lang cung to chuc hoi thi ga sau tet. Nguoi doat giai nhat ngoai phan thuong hon mot quan tien con duoc mien phu phen, tap dich. Moi nguoi nuoi ga chu yeu de chon ga tien vua va dung trong le lat, chi khi nao nha co viec dai su ho moi thit ga.

Bang di mot thoi gian, ga Ho mai mot gan nhu tuyet chung vi bi lai tap qua nhieu. Gan chuc nam nay, cac nha khoa hoc va nguoi dan lang Ho bat dau tim cach khoi phuc giong ga nay. Nam 1991, anh Trung cung voi mot so nguoi thanh lap Hoi Ga Ho. Nam 1992, ho to chuc hoi thi ga tro lai nham khuyen khich phong trao nuoi ga va phat hien nhung con thuan chung con sot lai. Sat canh cung nguoi dan, Vien Chan nuoi quoc gia cung nhay vao cuoc bang hoi thao bao ve, gin giu ga Ho to chuc vao nam 1993 ngay tai lang. Cu the giong ga Ho dan dan phat trien tro lai. Ngoai 22 ho tham gia Hoi Ga Ho, ca thon nha nao cung nuoi giong ga nay. Ai ngo tran dich cum ga lam moi nguoi dieu dung.

Anh Trung ke lai: “Luc co tin dich cum ga do Vien Chan nuoi bao ve, chung toi chon ra 261 con ga thuan chung va 286 con gan thuan chung tu 22 ho trong hoi giao cho 10 ho nuoi tap trung de cach ly. Ngoai ra, ca thon con co 570 con ga Ho khac. Vay la trong thoi diem dich chung toi co 1.117 con ga Ho”. Nhung ngay do ca thon nhu san sang danh tran. Chinh quyen va nganh thu y lap vanh dai, dat chot kiem dich khap huyen khong cho ai mang gia cam ra vao. Cac nga duong vao lang Ho deu co chot kiem dich canh giu suot ngay dem.

Rieng cac ho gom ga nuoi tap trung chi co mot nguoi trong gia dinh duoc phep vao chuong cho an, tay ue. Ngoai ra khong ai duoc lai gan chuong ga. Cu 2 lan/ tuan, dan ga lai duoc phun thuoc sat trung. Tet vua qua, hoi thi ga cung khong to chuc de dam bao an toan cho dan ga. So ga khong thuan chung trong thon cung duoc giet thit dan chi de lai nhung con giong goc. May man thay, nho su bao ve chu dao cua nguoi nuoi, nho kha nang khang benh troi ban nen khong mot chu ga Ho nao nhiem benh. Hien nay hoi khong gom ga nuoi tap trung nua nhung van giu che do cach ly va phun thuoc deu dan.

Lao dao gin giu giong ga

Ga de nhat Bac Ky
Truong thon Do Tien Toan ben chuong ga day dau voi bot
Vat va de bao ve dan ga nhung nhung thanh vien Hoi Ga Ho lai rat vui moi khi nhin thay nhung chu ga con moi no. Tu khi gom ga chong dich toi nay da co hon 200 chu ga con chao doi. Day la mot thanh cong ngoai mong doi cua nhung nguoi nuoi ga. Truoc day ho chi mong cuu dan ga thoat dich, bay gio lai ham ho phat trien dan ga. Ong truong thon Do Tien Toan khong giau duoc niem vui khi chi cho toi xem hai dan ga con vua no dep nhu ken tam. Bay gio dan ga cua ong da co 50 con, tat ca deu thuan chung.

Ong cho biet: “Muon thanh hoi vien Hoi Ga Ho phai co toi thieu mot co ga gom mot con trong va bon con mai. Muon cai tao dan ga de chon giong chuan, moi nguoi phai doi ga cho nhau de chung phoi giong. Lam the se tranh duoc hien tuong dong huyet va tang dong mau ga Ho trong tung con. Hien thoi day la cach bao ton gen tot nhat ma chung toi lam duoc”.

Ngoai ra, de bao ton giong chuan moi nguoi deu nuoi cach ly ga Ho voi cac loai ga khac. Anh Trung cho biet them: “Thay con nao pha vai soi long trang la loai lien. Muc dich lon nhat cua chung toi la chon va giu giong thuan”. Theo loi anh, con trong cua ga Ho chi co hai mau long dac trung la mau linh, mau man. Ga chuan chan phai tron, vay min va co mau nhu hat dau nanh, than ga phai cao, mao tron (mao sit) hoac hoi nhu (mao lu), dau to va xu xi (dau goc). Con ga mai phai co long mau dat tho (ma tho) hay mau qua nhan (ma nhan). De biet chinh xac ga thuan ho con phai nho Vien Chan nuoi lay mau mau kiem tra gen.

Hien nay nguoi ta nuoi ga Ho khong phai de an thit. Ho nuoi de giu giong, de tang nguoi than hay ban cho nguoi choi ga, mua ga ve tao giong. Co nguoi lan loi tu Dong Nai, Quang Nam den lang Ho de mua ga. Ga vua no nua thang da co gia 20.000 dong/con nhung khong du ban. Nguoi ta chi ban ga choai nam thang tuoi trong luong 2 kg/con chu khong ai ban ga giong bo me. Con ga trong 7kg cua ong Toan co nguoi tra tren 1 trieu dong nhung ong quyet giu no de phoi giong cho ca dan.

Trong tham tam nguoi dan lang Ho luon muon giu gin giong ga qui ma cha ong de lai. Nhung ho van gap nhieu tro ngai. Ga Ho co thit cuc thom ngon, gen khang benh tot nhung sinh san it (chi dat 50 trung/con/nam, ti le ap no dat 70%). Kha nang kiem an cua ga Ho trong moi truong tu nhien khong thua cac loai ga khac, nhung o lang Ho do dien tich dat vuon it nen khong co dieu kien chan tha. Vi vay nguoi nuoi phai cho chung an chu yeu la cam ngo, gao xay hay nau gan chin, cam nau, thoc song hoac ngam, du gia khong cao hon gia ga thuong. Ly do la ga co trong luong lon nhung tang truong cham. Mot con ga nuoi hai nam moi truong thanh, nang 5-6 kg/con. Neu nguoi dan que mua mot con ga loai nay ca gia dinh an khong het, bay co cung khong hop vi thit to va day nhin khong dep mat.

Den nay nhung nguoi nuoi ga van chua nhan duoc mot so tien tro cap nao ngoai so tien bao tro qui gen 5 trieu dong/nam cua Vien Chan nuoi. So tien do chang tham vao dau so voi so luong dan ga. Trong khi do thon Lac Tho Bac lai nam giua thi tran Ho la trung tam cua huyen Thuan Thanh nen toc do do thi hoa dien ra rat nhanh, nguoi nuoi ga khong con vuon de chan tha. Hoi Ga Ho dang de nghi chinh quyen cap dat de xay trai nuoi ga tap trung nhung van chua thay tra loi.

TUAN PHUNG

Trao doi voi TSKH Le Thi Thuy - nguoi phu trach phong thi nghiem cong nghe gen dong vat cua Vien Chan nuoi quoc gia, chu tri de tai “Bao ton giong ga Ho”)

+ Giong ga Ho co nhung dac tinh khoa hoc qui hiem nao?

- Day la giong ga ban dia thich nghi voi dieu kien va moi truong song cua Viet Nam hang nghin nam nay. Dac diem qui nhat cua giong ga nay la co trong luong lon nhat trong cac giong ga noi dia, khang benh dich rat tot, thit ngon va ma dep.

+ Chung ta da tien hanh bao ton giong ga Ho nhu the nao trong nhung nam qua?

- Ngay xua, nguoi dan dia phuong da co hoi thi ga hang nam de chon ga tot nen co phong trao nuoi ga Ho. Day la mot cach chon loc tu nhien de luu giu giong tot. Tuy nhien, do khong duoc quan tam cham soc nen giong ga Ho bi lai tap nhieu. Nhan thuc duoc van de nay, nam 1989 Nha nuoc da co chinh sach bao ton giong ga Ho de giu nguon gen qui. Vien Chan nuoi da vao cuoc cung nguoi dan dia phuong thanh lap Hoi Ga Ho, tuyen chon nhung con ga hat nhan (thuan chung). Dan dan da chon loc va khoi phuc tro lai giong ga Ho. Ban dau (1989) do bi pha tap nhieu ga chi co trong luong 4 kg/con (con trong), den nay da dat 5 - 6kg. Da xuat hien nhung con ga mai cho 80-90 qua trung /nam.

+ Hien nay vien dang bao ton ga Ho theo huong nao?

- Chung toi dang thuc hien ca hai phuong phap bao ton la cat giu mau gen va bao ton tai nong trai. Phuong phap cat mau gen chong duoc nguy co rui ro rat cao, co the cat giu hang tram nam ma khong bien doi di truyen. Phuong phap nay doi hoi ky thuat cao va thiet bi hien dai.

Ga Ho van la so 1 trong hon 20 loai gia cam qui hiem nhat cua Viet Nam. Vi vay can uu tien giong goc trong cac dong ga. Ngoai ra, Bo Khoa hoc - cong nghe va Bo NN & PTNT can co chinh sach ho tro de dong vien nhung ho bao ton ga Ho. Moi con ga moi nam ngon het cua nguoi nuoi 250.000 dong tien thuc an, thuoc thu y va chi phi khac. Neu duoc thi nen dau tu trai lon de bao ton. Day la giong ga cuc hiem, co so luong rat it. Neu khong giu tot se tuyet chung. Ma mat la mat nguon gen qui cua quoc gia.

Viet Bao

Tìm hiểu: Hoi Ga Ho, Vien Chan, Ga Ho, Bac Ky, Lac Tho Bac, Thuan Thanh, co trong luong, dan ga, bao ton, nuoi ga, thuan chung, nguoi dan, da co, giong, con

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Gà "đệ nhất Bắc Kỳ"

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Gà "đệ nhất Bắc Kỳ" bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ga de nhat Bac Ky

Nhan xet, hay lien he ve tin Ga de nhat Bac Ky co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ga de nhat Bac Ky de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin Khoa Hoc trong chuyen muc Khoa hoc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin Khoa Hoc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0