|
Mot loai thuoc dung de chua tri benh tam than phan liet (schizophrenia) vua moi ra doi va no duoc xem la mot buoc ngoat cua nganh duoc hoc trong hon mot thap ky qua. Loai thuoc nay to ra rat hieu nghiem khong chi trong thu nghiem lam sang ma con trong cac ca dieu tri y duoc pho bien. No rat uu viet va it co phan ung phu.
 |
|
Su khac nhau giua nao binh thuong va nao bi tam than phan liet o nam va nu (Trai: nao thuong, phai: nao bi tam than phan liet, tren: nao cua nam gioi, duoi: nao cua nu gioi) - Anh: www.schizophrenia.com
|
Khong giong nhu cac loai thuoc chong roi loan tinh than hien co ngan can su hoat dong tu nhien cua mot chat hoa hoc goi la dopamine, loai thuoc moi nay tac dung len mot chat hoa hoc khac cung co chuc nang truyen tin hieu giua cac te bao than kinh goi la glutamate.
Dopamine la mot chat hoa hoc truyen tin hieu giua cac te bao than kinh trong nao, chu yeu tham gia dieu khien suy nghi, tinh cam, hanh vi va tri giac.
Cho den nay, the gioi chi moi co loai thuoc han che cac trieu chung nang nhung lai gay ra tac dung phu o co quan thu cam dopamine.
Trong cuoc thu nghiem lam sang, mot nhom nghien cuu duoi su chi dao cua nha khoa hoc Sandeep Patil da phan phat loai thuoc moi co ten la LY2140023 cho 97 benh nhan, dong thoi cac nhom doi chung duoc cho uong thuoc tran an hay olanzipine, mot loai thuoc thuong duoc ke don de chong roi loan tinh than.
Theo nghien cuu duoc cong bo tren to Nature Science Sunday cua Anh, phuong thuoc moi nay cung gay ra it phan ung phu khong mong muon. LY2140023 da to ra co hieu qua tuong duong voi olanzipine trong viec dieu tri cac trieu chung duong tinh nhu cac ao giac cung nhu cac trieu chung am tinh nhu tinh trang tram lang, vo cam, song thu minh.
 |
| Nguoi bi benh tam than phan liet (anh: medicalimages.allrefer.com |
Dieu dang chu y la loai thuoc nay tranh duoc cac tac dung phu cua cac loai thuoc tac dong vao dopamine nhu tang can, tang cac chat beo trong mau goi la triglycerides, periodontitis va chung viem loi.
Nhung chat hoa hoc nay trong nao bi mat can bang gay nen cac trieu chung thuong ton cua can benh tam than phan liet nhu ao giac, ao tuong, hay bi suy yeu tram trong kha nang boc lo cam xuc. Ngoai ra, cac nhan to moi truong cung co tac dong trong qua trinh phat sinh can benh nay.
Nguoi benh thuong nghe thay tieng nguoi noi vang vong trong dau va cho rang nguoi khac dang doc duoc suy nghi va dieu khien tu tuong cua ho, theo doi, am hai ho hay tin rang minh bi mac benh nguy hiem, mang trong toi hoac nhin thay nhung dieu nguoi khac khong thay ma thuc ra tat ca deu khong co thuc.
Dieu nay khien cho nguoi benh so hai, bi kich dong manh, dap pha, ho het vo co hay tro nen tram lang, lanh lung, vo cam, song thu minh, tranh tiep xuc ngay ca voi nguoi than.
 |
| Hinh minh hoa nguoi bi tam than phan liet (anh:www.treklens.com) |
Trong hang thap ky qua, cac nha khoa hoc da kha nghi su sai sot trong viec truyen tin hieu giua cac te bao than kinh cua glutamate co lien quan toi benh tam than phan liet nhung cho toi bay gio ho van chua tim ra co che hoat dong cua no chinh xac la nhu the nao.
Cac nha nghien cuu cung canh bao rang day moi chi la mot nghien cuu cho thay tinh kha thi va trien vong cua loai thuoc moi trong viec dieu tri benh tam than phan liet, hien van con can thu nghiem LY2140023 so voi cac loai thuoc khac sau sat hon va trong thoi gian dai hon.
Theo To chuc y te the gioi (WHO), hien van chua co thuoc chua tri can benh nay o muc man tinh. Benh man nay anh huong den cuoc song cua 1/250 nguoi, phat sinh o nam gioi cuoi thoi thanh thieu nien va o nhung nam dau cua do tuoi 20, con o phu nu thi no xay ra muon hon 10 tuoi.
Con o Viet Nam, theo thong tin tren website Thong tin y duoc Viet Nam, so nguoi Viet Nam bi mac benh tam than phan liet chiem ty le tu 0,3-1% dan so.
|