Chi co khoa hoc va cong nghe moi dua Viet Nam but pha

Tags: Viet Nam, Han Quoc, Nguyen Quan, Dai Loan, Trung Quoc, phat trien kinh te, nghien cuu co ban, Lao Dong Gian Don, cong nghe moi, nha khoa hoc, Luat Doanh nghiep, cach phat trien, chung ta, linh vuc, co the, lam


Tien si Nguyen Quan, Thu truong Bo Khoa hoc va Cong nghe. Anh do Thu truong cung cap.

"De co 10 nam tang truong manh vua qua, chung ta da coi troi trong nong nghiep bang khoan 10, trong cong nghiep bang luat doanh nghiep. Vuong mac ve co che da gan nhu thao go het va da huy dong toi da tiem luc cua lao dong gian don. Gio day muon tien xa hon, chi con cach phat trien khoa hoc va cong nghe”, tien si Nguyen Quan, Thu truong Bo KH&CN khang dinh voi TS.

- Nam nay se tong ket 10 nam thuc hien nghi quyet Trung uong 2 khoa VIII, coi khoa hoc va cong nghe la quoc sach hang dau de phat trien kinh te xa hoi. Thu truong danh gia the nao ve vai tro cua khoa hoc va cong nghe (KH&CN) trong thoi gian qua?

- Neu hoi cu the KH&CN da dong gop bao nhieu, thi cac con so dua ra deu la dinh tinh. Thu nhat, theo toi, do la vi KH&CN co do tre nhat dinh, khong the thay hieu qua ngay. Thu hai, dau tu cho linh vuc nay tiem an su “mao hiem”. Ngay ca tai cac nuoc phat trien, ty le nghien cuu thanh cong co the ap dung vao doi song va san xuat cung chi khoang tren duoi 20%. Nhieu nguoi nghi rang moi nghien cuu deu phai thanh cong, phai co ket qua, do la suy nghi sai lam. Thu ba, co nhieu san pham khoa hoc mang lai hieu qua lon nhung gian tiep hoac vo hinh. Vi du, nghien cuu vac xin, chi phi vai tram nghin USD co the cuu mang ca trieu em nho… ma sinh mang con nguoi thi khong the tinh bang tien duoc.

Mot loai cung rat kho tinh hieu qua thanh tien la nghien cuu co ban. Co y kien cho rang ta nen su dung nghien cuu co ban cua nuoc ngoai, va chi nen tap trung nghien cuu ung dung thoi. Nhung theo toi, ta van phai chu dong trong linh vuc nay, vi khong phai nghien cuu co ban nao cua nuoc ngoai cung co the chuyen giao cho ta va co the ap dung duoc vao hoan canh VN, dac biet trong linh vuc an ninh, quoc phong, benh dich…

Trong 20 nam doi moi, neu khong co KH&CN, chung ta khong the co nhung thanh tuu nhu vay. Nho viec lam chu cong nghe tien tien ma nganh dong tau nuoc ta dang co co hoi xep vao top 10 nuoc tren the gioi. Nho co cac giong moi, quy trinh canh tac moi... da gop phan dua nuoc ta thanh nuoc xuat khau gao hang dau the gioi.

Nhung khach quan ma noi, KH&CN thoi gian qua van chua xung voi vi tri la quoc sach hang dau, la dong luc cua nen kinh te. Doi ngu can bo dong nhung chat luong khong cao, cac cong bo quoc te cua VN rat thap, so sang che, giai phap huu ich, kieu dang cong nghiep duoc cap bang bao ho it oi, so cac cong trinh co y nghia lon doi voi phat trien kinh te xa hoi cung rat it.

- Dieu gi khien cho khoa hoc va cong nghe o Viet Nam chua thuc su dong vai tro "then chot"?

- Truoc het, do la do dau tu cho linh vuc nay cua nha nuoc con thap (2% tong chi ngan sach, khoang 0,5 - 0,6% GDP), ty trong dau tu cua doanh nghiep con it, chua den 0,1% GDP. Boi hau het doanh nghiep deu la cac doanh nghiep nho va sieu nho, ban dau phai lo ton tai trong thuong truong, chua co dieu kien dau tu cho KH&CN. Cac doanh nghiep lon chu yeu la doanh nghiep nha nuoc thi dau tu cho linh vuc nay rat thap, tham chi thap hon tu nhan. Hay so sanh: dau tu cho KH&CN tren dau nguoi Viet Nam nam 2007 la khoang 5 USD, o Han Quoc la khoang 1000 USD, con o Trung Quoc nam 2004 la khoang 20 USD. Ty le dau tu cua Trung Quoc cho KH&CN tu ngan sach Nha nuoc so voi khu vuc ngoai Nha nuoc khoang 1 : 3, con VN thi nguoc lai khoang 5 : 1.

Thu hai, su quan tam cua xa hoi doi voi linh vuc nay thap. Neu nhu nganh Giao duc (cung la linh vuc quoc sach hang dau) chi co mot dong thai nho nhu thay doi gia sach giao khoa cung da lam xon xao du luan, thi nganh KH&CN muon doi moi phai qua qua trinh dai, nhung lai it nhan duoc phan hoi cua cong luan.

Sau cung, chung ta chua co mang luoi quan ly KH&CN den co so. Neu nganh Giao duc co chan re den tan thon ban, thi KH&CN moi chi co don vi quan ly den cap tinh. Trong khi do, ket qua nghien cuu phai co co so ung dung, nhat la doanh nghiep. Neu mang luoi quan ly khong voi toi co so, doanh nghiep, thi du ta co cac vien nghien cuu rat lon, viec ung dung ket qua nghien cuu cung khong thanh cong.

- Vay thoi gian toi, khoa hoc va cong nghe o nuoc ta se phai duoc dat o vi tri nao?

- Trong tuong lai, KH&CN van phai la dong luc phat trien kinh te. Vi ngay cac nuoc moi phat trien nhu Han Quoc hay Dai Loan, den thoi diem nay van phai giu ton chi do. Chi co dieu, chung ta phai lam the nao de bien no thanh hien thuc, chu khong chi tren giay to, nghi quyet.

Phai hieu rang su tang truong cua nhung nam doi moi chu yeu la do chung ta tu “coi troi” minh. Nhung den nay, co the noi giai doan tang truong nho thao go co che da qua roi, nhung gi can thao go chung ta da lam roi. Nong dan da duoc lam chu ruong dat, cong nhan da duoc lam chu trong doanh nghiep cua ho, ke ca cac thanh phan kinh te khac, trong do co cac nha dau tu nuoc ngoai, chung ta da huy dong gan nhu toi da. Ve mat co che chinh sach, hau nhu khong con rao can, dac biet ke tu khi gia nhap WTO, hoi nhap quoc te ASEM, APEC…

Tu day tro di, neu khong phat trien khoa hoc va cong nghe, chac chan su tang truong kinh te se bi han che, tham chi cham lai. Dang ta da xac dinh muc tieu den 2020, ve co ban VN tro thanh mot nuoc cong nghiep. Day la muc tieu kho khan neu chung ta khong co nhung quyet sach lon ve KH&CN. Bai hoc cua cac nuoc trong khu vuc va tren the gioi deu nhu vay, boi gia tri gia tang cua khoa hoc va cong nghe chiem ty trong rat lon trong nhip do phat trien.

- Thu truong co the noi cu the hon ve bai hoc tu cac nuoc ban trong van de nay?

- Vi du khu cong nghe cao Tan Truc (Dai Loan) chi co khoang 100.000 nguoi lam viec, san xuat 2 san pham chinh la man hinh tinh the long va chip may tinh. Hang nam, gia tri hang hoa ma ho tao ra len den 46 ty USD (so lieu nam 2004). Binh quan mot nguoi tao ra san pham co gia tri nua trieu USD. Trong khi do tai Viet Nam nam 2007, mot nguoi o do tuoi lao dong dong gop GDP trung binh la 1.500 USD. So sanh nhu vay de thay la nguoi lao dong trong linh vuc cong nghe cao co nang suat lon gap nhieu lan so voi lao dong thong thuong.

Chinh vi the Han Quoc, hay Dai Loan du gan nhu khong co tai nguyen hay dat nong nghiep, nhung ho van dan dau the gioi trong nhieu linh vuc, Han Quoc co the dung vao top 10 cua the gioi. Ngay Trung Quoc cung da xay dung mot chu thuyet moi : “Khoa hoc phat trien quan” - phat trien dat nuoc dua tren the gioi quan khoa hoc. Va chinh vi vay, Trung Quoc hien co moi thanh tuu khoa hoc ma the gioi co, nhu ten lua, vu khi hat nhan, tau vu tru co nguoi lai, may bay chien dau, may bay cho khach, tau san bay…

Viet Nam cung nen di theo con duong cua cac nuoc moi cong nghiep hoa.

- Viet Nam can phai lam gi de KH&CN thuc su tro thanh dong luc kinh te?

- Toi chia lam 3 nhom giai phap cu the. Truoc het la nhom giai phap ve co che, co hai van de.

1- Phai triet de doi moi trong cach quan ly. Chinh phu da giao cho cac to chuc KH&CN quyen tu chu rat cao, ca ve tai chinh, to chuc, bien che. Dieu nay da duoc quy dinh ro trong Nghi dinh 115 va Nghi dinh 80, duoc vi nhu “khoan 10” trong khoa hoc. Van de la cac cap quan ly phai hieu ro va thuc hien tot chu truong nay.

2- Phai som hinh thanh mot he thong doanh nghiep KH&CN. Day la mot loai hinh doanh nghiep moi, do cac nha khoa hoc lap ra, ung dung ket qua nghien cuu de lam ra san pham co ham luong chat xam cao. Day duoc coi la con duong ngan nhat de dua ket qua nghien cuu vao san xuat. Mot vi du dien hinh la Vien May va Dung cu Cong nghiep. Nam 2002, vien nay duoc thi diem hoat dong theo mo hinh cong ty me - cong ty con. Vien la cong ty me, trong vien co nhieu cong ty con. Trong vong 5 nam qua, doanh so cua Vien da tang tu mot vai chuc ty len den gan 1.000 ty. Mot vi du khac la Cong ty Son tong hop Hai phong, trong 5 nam qua da tang doanh so len hon 10 lan, dat gan 400 ty dong nam 2007.

Thu hai, phai doi moi ve co che tai chinh: cho phep cac nha khoa hoc co quyen tu chu cao hon trong su dung kinh phi cua nha nuoc. Khong nen quyet toan theo nam tai chinh ma theo thoi gian nghien cuu. Cho phep ho duoc linh hoat chuyen doi thuan loi noi dung nghien cuu, tao dieu kien cho ho di trao doi khoa hoc o nuoc ngoai cung nhu moi chuyen gia nuoc ngoai vao hop tac nghien cuu trong nuoc.

Thu ba, Nha nuoc nen xac dinh nhung de tai co anh huong lon den dat nuoc, coi do nhu nhiem vu KH&CN cua quoc gia, hinh thanh nhung tap the nghien cuu manh, giao cho ho quyen tu chu cao de ho lam duoc viec do. Voi co che manh mun hien nay (co khi cung mot van de, vien A nghien cuu, vien B cung nghien cuu, bo C cung co de tai tuong tu…), chung ta khong the giai quyet duoc nhung van de mang tinh chien luoc, tam quoc gia.

Xin minh hoa bang mot kinh nghiem thoi khang chien chong My. Khi My phong toa cang Hai Phong bang thuy loi, Nha nuoc giao cho giao su Vu Dinh Cu lap nhom GK1 voi co che tu chu cao, nghien cuu giai phap pha thuy loi. Trong thoi gian rat ngan nhom GK1 da thanh cong, sau nay cong trinh duoc Giai thuong Ho Chi Minh. Ngay nay, ta cung co the ap dung tuong tu, bang cach giao cho mot nha khoa hoc chu tri mot du an lon, duoc giao mot khoan kinh phi du lon, duoc quyen chu dong moi va tra luong cao cho cac nha khoa hoc khac cung lam viec, chu dong mua sam thiet bi, tham du cac hoi nghi quoc te, moi chuyen gia nuoc ngoai hop tac… Nha nuoc chi quan tam den san pham cua du an. Theo kinh nghiem cua cac nuoc, co nhu the moi co the trien khai thanh cong cac du an lon.

Thuan An thuc hien

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Chủ đề liên quan

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Nghịch lý "dính" tham nhũng, "bỗng dưng" bị tâm thần

"Dư luận đặt ra có phải ông đó tâm thần không? Vấn đề là tại sao tham nhũng lại bị tâm thần nhiều thế?". Người ta bảo khi giám định là tâm thần, nhưng giải quyết việc gia đình lại rất bình thường.

Tìm hiểu: Viet Nam, Han Quoc, Nguyen Quan, Dai Loan, Trung Quoc, phat trien kinh te, nghien cuu co ban, Lao Dong Gian Don, cong nghe moi, nha khoa hoc, Luat Doanh nghiep, cach phat trien, chung ta, linh vuc, co the, lam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: "Chỉ có khoa học và công nghệ mới đưa Việt Nam bứt phá"

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet "Chỉ có khoa học và công nghệ mới đưa Việt Nam bứt phá" bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Chi co khoa hoc va cong nghe moi dua Viet Nam but pha

Nhan xet, hay lien he ve tin Chi co khoa hoc va cong nghe moi dua Viet Nam but pha co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Chi co khoa hoc va cong nghe moi dua Viet Nam but pha de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin Khoa Hoc trong chuyen muc Khoa hoc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin Khoa Hoc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0