Bien doi khi hau de doa cuoc song nhan loai

Tags: Viet Nam, Hoi Khoa, Nguyen Huu Ninh, TS Nguyen Huu Ninh, khoa hoc va ky thuat, Bien Doi Khi Hau, hieu ung nha kinh, be mat trai dat, lien quan den, co lien quan, muc nuoc bien, nhiet do tang, nhan loai, tang len, hien tuong, nam


Bien doi khi hau dang tac dong ra sao den doi song nhan loai?... TS Nguyen Huu Ninh, Trung tam Nghien cuu, Giao duc va Phat trien Moi truong thuoc Lien hiep cac Hoi Khoa hoc va ky thuat Viet Nam tra loi nhung cau hoi thuong gap nhat lien quan den van de bien doi khi hau toan cau.

Vai net ve TS. Nguyen Huu Ninh

Bien doi khi hau de doa cuoc song nhan loai

TS. Nguyen Huu Ninh (Anh: Ng. Huyen)

Sinh nam 1954 tai Ha Noi. Nam 1971 - 197 hoc o Hungary. Sau do, cong tac tai Truong DH Tong hop Ha Noi. 1982 - 1986: Nghien cuu sinh o Hungary va tot nghiep thac sy ve sinh hoc. Nam 1986: Quay lai DH Tong hop va bat dau nghien cuu ve van de bien doi khi hau va moi truong toan cau. Trong qua trinh nghien cuu, ong da hop tac voi cac nha khoa hoc cua hang chuc nuoc tren the gioi. Nam 1991, ong thanh lap Trung tam Nghien cuu, Giao duc va Phat trien Moi truong thuoc Lien hiep cac Hoi Khoa hoc va ky thuat Viet Nam. Tien si sinh hoc Nguyen Huu Ninh la mot trong 6 tac gia chinh cua chuong 10 (Chau A) thuoc Bao cao danh gia lan thu 4 cua Uy ban lien chinh phu ve bien doi khi hau (Intergovernmental Panel on Climate Change - IPCC). Nam nguoi con lai la: Yurij Anokhin (Nga), Batima Punsalmaa (Mong Co), Yasushi Honda (Nhat), Mostafa Jafari (Iran) va Congxian Li (Trung Quoc). (Xem: http://www.ipcc-wg2.org)

Gan day, bao lu mien Trung va mien Nam co gia tang nhieu, van de nay co lien quan gi den bien doi khi hau?

Mot dieu chac chan la van de bao lu co lien quan den bien doi khi hau. Trong may chuc nam qua bien doi khi hau da xay ra va da tac dong den cac yeu to, hien tuong tu nhien rat nhieu.

Nam nay la nam hoat dong cua hien tuong Lanina, theo cac nghien cuu khoa hoc da danh gia trong nhung nam co hien tuong Lanina cac van de bao, mua lu o Viet Nam cao hon muc binh thuong. Tuong tu, nam 1999 co hien tuong Lanina, hoat dong bao lu o Viet Nam bao gio cung nhieu hon.

Van de nay co lien quan den hien tuong thoi tiet cuc doan va chac chan co lien quan den van de bien doi khi hau. Bien doi khi hau lam cho tan suat, cuong do cuc doan cua khi hau tang len rat nhieu. Ban chat cua bien doi khi hau gay ra rat nhieu van de trong do lam cho hien tuong cuc doan cua khi hau tang len. Co the noi do la mot trong nhung yeu to quan trong, la yeu to tac dong chinh gay nen.

Nhung nam gan day, bao chi thuong nhac den "bien doi khi hau"... Vay, bien doi khi hau la gi?

Truoc tien, can hieu khi hau la gi? Khi hau la muc do trung binh cua thoi tiet trong mot khoang thoi gian va khong gian nhat dinh. Trong vong 1.000 nam qua, nhiet do be mat Trai dat co tang, giam khong dang ke va co the noi la on dinh.

The nhung, trong vong 200 nam tro lai day, dac biet la trong may chuc nam vua qua khi cong nghiep hoa phat trien, nhan loai bat dau khai thac than da, dau lua, su dung cac nhien lieu hoa thach... Cung voi cac hoat dong cong nghiep tang len, nhan loai bat dau thai vao bau khi quyen mot luong khi CO2, nito oxit, metan... khien cho nhiet do be mat Trai dat nong len.

Hau het gioi khoa hoc deu cong nhan bien doi khi hau la do nong do cua khi hieu ung nha kinh tang len trong khi quyen o muc do cao. Ban than no da lam cho Trai dat am len, nhiet do be mat Trai dat nong len, nhiet do nong len nay da tao ra cac bien doi trong cac van de thoi tiet hien nay.

Theo bao cao moi nhat cua Lien hiep quoc, nguyen nhan cua hien tuong bien doi khi hau 90% do con nguoi gay ra, 10% la do tu nhien.

Bien doi khi hau de doa cuoc song nhan loai
So do hieu ung nha kinh (Anh: http://www.masternewmedia.org)


Gioi khoa hoc co bang chung gi ve bien doi khi hau?

Tat ca cac tram do nhiet do deu co the do, danh gia va xac nhan duoc bang chung ve bien doi khi hau. Hien nay, nhiet do trung binh da tang len toi 0,3 - 0,4 do C trong may chuc nam vua qua va hien dang co xu huong tang tiep.

Theo cac mo hinh nghien cuu trong the ky 21, nhiet do trung binh cua Trai dat co the tang tu 1,1 - 6 do C kha nang xay ra tu 1,8 - 4 do C trong do tuy theo su phat thai hieu ung nha kinh cat giam den muc do nao de lam giam bot cac khi CO2 va cac khi khac gay hieu ung nha kinh.

Neu nhu ngay tu luc nay, nhan loai dung phat thai khi nha kinh thi nhiet do be mat Trai dat van tiep tuc nong len, nuoc bien van tiep tuc dang len trong vong 50 nam nua. Nhiet do trai dat nong len lam cho bang cua cac day Himalaya va Nam cuc, Bac cuc va cac vung khac tan chay. Nhung nui bang nay tan chay se lam cho muc nuoc bien tang len.

Muc nuoc bien dang len tu 28 - 43 cm. Nhung co the muc nuoc bien nay con cao hon nua tuy theo su phat thai cua hieu ung nha kinh va tac dong cua con nguoi gay ra.

Bien doi khi hau de doa cuoc song nhan loai

Bieu do nhiet do trung binh tren be mat Trai dat da tang len trong vong 140 nam qua (Anh: www.combatclimatechange.ie)



Lam the nao de nhan biet duoc bien doi khi hau?

Nhan biet rat de boi vi hang ngay tat ca cac tram quan trac cua cac quoc gia deu do dac nhiet do, luong mua, buc xa, gio va cac thong so khac sau do tap trung lai dua ra mot so lieu trung binh ra bieu do cua nhiet do va dem so sanh voi cac nam truoc.

Chung ta co the nhan biet mot cach don gian trong cuoc song doi thuong la tai sao nam nay mua dong lai ngan lai, han han, mua lu that thuong khong giong quy luat may chuc nam ve truoc. Cay trong co su thay doi ve thu hoach, dich benh nhieu hon, benh moi xuat hien. Dac biet la cam giac mua dong va mua he cam nhan duoc nhiet do cua mua he cac dot nong tang len va keo dai, mua dong ngan lai... Tat nhung yeu to nay tac dong truc tiep den cuoc song ca nhan cua chung ta.

Bien doi khi hau co nguy hiem den cuoc song cua con nguoi khong? No gay nguy hiem ra sao?

Co, bien doi khi hau la mot dieu cuc ky nguy hiem de doa den van de ton tai cua con nguoi.

Bien doi khi hau gay nguy hiem do no lam cho Trai dat nong len, nuoc bien dang len.

Trai dat co 7 ty nguoi va hien gio, co den hon mot nua so nguoi nay song o vung duyen hai cua Trai dat trong pham vi 100 km tro lai vung bo bien. khi nuoc bien dang len lam anh huong den cuoc song cua hang ty nguoi. Theo du bao cua cac nha khoa hoc, thu do BangKok (Thai Lan) trong vong hai muoi nam nua se bi ngap va hien Thai Lan khong du thoi gian de chuyen thu do sang noi khac. Con doi voi Viet Nam, Dong bang song Cuu Long cung la mot trong nhung noi rat "nhay cam" cua van de bien doi khi hau. Hay, van de trieu cuong cua TP. HCM, bao lu mien Trung con nan giai hon rat nhieu khi tinh den yeu to lien quan boi hien tuong bien doi khi hau.

Doi voi su de doa cua bien doi khi hau thi day la nguy co chung cho doi song nhan loai. Trong viec giai quyet van de nay, tat ca moi nguoi tren Trai dat se khong co ai thang va cung khong co ai thua,

Truoc su de doa ay, moi nguoi deu giong nhau ve mat so phan. Hien tuong bien doi khi hau dang dien ra, con muc do nghiem trong den dau la do con nguoi quyet dinh va con nguoi co day du, co cong nghe, co tien chi con thieu quyet tam ve mat chinh tri cua tat ca cac quoc gia de giai quyet van de nay.

Noi nao tren the gioi chiu anh huong nang nhat cua bien doi khi hau? O Chau A va tai Viet Nam?

Vung chiu anh huong cua bien doi khi hau lon nhat cua Trai dat la Bac cuc va Nam cuc, hai noi nay nhiet do tang len nhanh nhat. Sau do den cac vung nui cao nhu Himalaya, Tay Tang... Theo nghien cuu nhung vung lanh nhat co nhiet do tang len nhanh nhat. Con tai Viet Nam, nhiet do se tang tu 0,3 - 0,5 do C den nam 2010, tu 1- 2 do C vao nam 2020, tu 1,5 - 2 do C vao nam 2070. Nhung khu vuc co nhiet do tang cao nhat la Tay Bac va Viet Bac.

Gioi khoa hoc, noi chung da dong long va nhat tri trong viec nghien cuu va ung dung cac phuong phap nham giai quyet van de nay.

Nhan loai khong thieu tien cua, cong nghe, chat xam nhung van de la o cho: Quyet tam chinh tri cua tat ca cac nuoc co nhat tri de giai quyet tinh trang bien doi khi hau khong? Tong thu ky Lien hiep quoc da keu goi tat ca cac quoc gia hay dong tam nhat tri de giai quyet van de nay.

Thuc te la, khi ky Hiep uoc Kyoto, da co nuoc dung ngoai cuoc, co nuoc gay ra nhung can tro nay khac, co nhieu nuoc van co tinh gay ra cac chat phat thai gay hieu ung nha kinh... Chung ta thieu quyet tam chinh tri va thieu su hop tac.

Moi nguoi nen lam gi de han che tinh trang bien doi khi hau?

Co hai van de can dat ra. Do la la lam giam tac dong bien doi khi hau va thu hai la thich ung voi bien doi khi hau.

De lam giam toc do cua bien doi khi hau co lien quan den nhieu linh vuc nhu nen kinh te chung ta phai lam. Hien nay tat ca cac nuoc tren the gioi dang su dung nguon nhien lieu co nguon goc hoa thach nhu dau lua, than da... Can phai su dung nhien lieu hoa thach mot cach hop ly de giam khi thai nha kinh.

Trong nong nghiep va lam nghiep su dung nhieu phan bon huu co de tranh phat thai khi metan rat nhieu. Co rat nhieu cac bien phap lien nganh va doi hoi cac chinh sach phu hop voi tung nuoc va tung dia phuong voi muc tieu toi da.

Mat khac, chung ta phai lam sao co nhung bien phap doi pho thich nghi song cung bien doi r khi hau va tranh thiet hai toi da, chinh sach, truyen thong cac bien phap ung pho. Khi chung ta dap de bien chung ta trong rung ngap man o phia ngoai de bao ve.

Doi voi moi ca nhan chung ta phai co y thuc trong viec bao ve moi truong. Bao gom giu gin moi truong, su dung giao thong tot nhat nhu di nhieu nguoi mot xe, dung bong den tiet kiem, ra khoi phong tat dien ngay, tat may tinh khi khong dung. Moi ca nhan phai nhan thuc rang nang luong va su bao ve moi truong la het suc quan trong se lam cho the gioi tot hon.

  • Ngoc Huyen (thuc hien)

Ban doc co thac mac xung quanh van de bien doi khi hau, xin ghi vao khung duoi day, chung toi se chuyen den chuyen gia de tra loi

Viet Bao

Tìm hiểu: Viet Nam, Hoi Khoa, Nguyen Huu Ninh, TS Nguyen Huu Ninh, khoa hoc va ky thuat, Bien Doi Khi Hau, hieu ung nha kinh, be mat trai dat, lien quan den, co lien quan, muc nuoc bien, nhiet do tang, nhan loai, tang len, hien tuong, nam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Biến đổi khí hậu đe dọa cuộc sống nhân loại

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Biến đổi khí hậu đe dọa cuộc sống nhân loại bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Bien doi khi hau de doa cuoc song nhan loai

Nhan xet, hay lien he ve tin Bien doi khi hau de doa cuoc song nhan loai co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Bien doi khi hau de doa cuoc song nhan loai de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin Khoa Hoc trong chuyen muc Khoa hoc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin Khoa Hoc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0