Bi mat ve ban nang bac si cua dong vat

Tags: ky sinh trung, nha khoa hoc, con tinh tinh, dong vat, la cay, ban nang, su dung, tho rap, bac si, loai, voi, dung, tay


Bi mat ve ban nang bac si cua dong vat
Anh: Suc Khoe & Doi Song.

Con tinh tinh Hugo hai chiec la sac canh va tho rap cua cay Aspilia. No can than gap la dua vao mom va co nuot chung voi ve mat kho so nhu dang uong thuoc dang. Qua that, day la thuoc tay ky sinh trung duong ruot cua Hugo.

Trong the gioi hoang da co rat nhieu yeu to anh huong den su sinh ton cua cac loai dong vat nhu benh tat, chan thuong... Lam the nao de chung doi pho duoc voi nhung nguy co do? Cac nha khoa hoc da phat hien ban nang “tu dieu tri” benh bang cac loai la cay, dat, da cua cac loai dong vat hoang da.

Cac nha khoa hoc tai vuon thu quoc gia Gombe (Tazania) sau mot thoi gian theo doi cap tinh tinh tai day da phat hien: Con tinh tinh co ten Hugo rat hay di tim la cay Aspilia cho du day khong phai la loai thuc an ua thich cua no. Loai cay nay co gai, la sac canh va tho rap. Hugo hai la Aspilia nhung khong an theo cach thong thuong. No can than gap la dua vao mom va co gang nuot chung voi ve mat nhan nho kho so giong nhu cach chung ta uong mot loai thuoc rat dang de chua benh.

Cac nha khoa hoc quan sat thay con tinh tinh sau do thai ra nhung chiec la Aspilia nguyen ven, tren co nhieu o ky sinh trung (lay nhiem trong duong ruot cua con tinh tinh nay). Tap hop cac bang chung cho thay, hanh vi dung la cay Aspilia de tay ky sinh trung cua tinh tinh la hoan toan co tinh toan; chung an la cay nay khong phai de lay nang luong.

Nhung ghi nhan ve kha nang tu dieu tri trong the gioi tu nhien da co tu xa xua. Nhieu tai lieu thoi Trung Hoa, La Ma co dai mo ta cac loai dong vat nhu meo va cho chon an mot so loai co cay khi bi om. Loai tinh tinh o khu vuc nay su dung toi gan 20 loai la cay khac nhau (cung co dang tho rap) theo cung mot cach de doi pho voi nhieu loai benh.

Nha khoa hoc Cindy Engel trong cuon sach "Wild health" da dua ra rat nhieu minh hoa dang ngac nhien ve kha nang doi pho voi chan thuong, benh truyen nhiem, ky sinh trung... cua cac loai dong vat hoang da. Theo do, chung da dung rat nhieu cach khac nhau de tu bao ve suc khoe nhu su dung la cay, dat, da va ca con trung. Neu so sanh voi vat nuoi trong nha nhu cuu (mot nam duoc chu tay giun san mot lan) thi dong vat hoang da it ky sinh trung hon, va co suc de khang manh hon.

Ong cho rang, neu nhu con nguoi khong ai uong thuoc khi khoe manh thi dong vat cung chi tu dieu tri khi bi om dau. Loai khi dau cho o Ethiopia la mot vi du. Chung chia lam hai noi sinh song o phia tren va duoi thac nuoc. Loai song duoi thac nuoc thuong xuyen phai su dung la cay Balanite de tay ky sinh trung (do chung bi lay nhiem tu loai oc suoi), trong khi loai song phia tren khong bao gio an loai la cay nay.

Khong chi cac loai co cay duoc dong vat dung lam thuoc. Loai voi o nui lua Elgon (Tay Kenia) su dung mot loai da de chong choi voi benh tat. Duong vao khu vuc co loai da nay rat hiem tro, co the tu nan bat cu luc nao, nhung cung khong ngan duoc cac the he voi o day vao chua benh. Chung dung nga xuc da xop o do, dung rang nghien va nuot chung. Loai da mem nay co ham luong natri cao gap 100 lan nhung loai thuc vat thong thuong, lai rat giau kali, canxi. Natri la mot nguyen to quan trong trong qua trinh trao doi chat, dac biet la chong doc to. Nhung vi sao voi lai biet su dung chung de tu chua benh, do van la mot bi mat.

Mot phat hien khac cung kha thu vi o loai voi, do la cach chung chong lai trang thai stress. Voi la mot loai dong vat kha thong minh. Chung co the bi stress khi gap nhung bat on trong khu vuc sinh song nhu bi san duoi, moi truong song thu hep, hoac ban doi chet. Cac nha khoa hoc da phat hien voi su dung mot so loai qua chin da len men, sau do roi vao tinh trang “say xin” trong thoi gian co bieu hien bi stress. Ho cung tinh toan, voi trong luong khong lo cua mot chu voi, neu “quy” ra ruou thi phai can toi 2 lit moi co the lam cho chung nga nga.

Loai vuon cao o Madagasca co kha nang “dung thuoc” trong thoi gian mang thai. Mot tuan truoc khi sinh no, chung an loai la cay Fihamy va Kily, co ham luong tannin cao. Theo cac nha khoa hoc thi chat nay giup tang cuong kha nang mien dich cua no va tranh bi say thai.

Mot so loai dong vat khac o Ruwarda dung dat set, dat moi dun hoac mot so loai go muc de doi pho voi benh dau bung. De doi pho voi con trung nhu bo chet, ran... hay ky sinh trung trong mau, loai khi co xat vao mot loai say chua doc to giup giet con trung bam tren long cua no.

Trong thuc te, con nguoi da hoc duoc nhieu tu ban nang tu chua benh cua dong vat. Vi du, nhieu thay lang dia phuong o Tazania da su dung la cay Aspila de chua benh dau bung, khang khuan, tay cac dong vat ky sinh cho dan chung trong vung.

Cac nha khoa hoc cho rang co den 80% cac loai thuoc bat nguon tu tu nhien. Do do, viec tiep tuc nghien cuu kha nang tu chua benh cua dong vat hoang co the se mang den cho con nguoi nhieu loai thuoc quy hon nua.

(Theo Suc Khoe & Doi Song)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Khoa Học NỔI BẬT

“Loạn” tuyển sinh vì mỗi trường một kiểu?

Dùng kết quả của kỳ thi THPT quốc gia để xét tuyển, nhiều trường xuất hiện tổ hợp khối thi lạ, thậm chí xét cả học bạ, hạnh kiểm… Thêm nữa, mỗi thí sinh sẽ có từ 6-9 nguyện vọng xét tuyển vào ĐH, CĐ khiến kỳ tuyển sinh ĐH, CĐ năm 2015 có phần rắc rối, hỗn loạn cho cả nhà trường lẫn thí sinh.

Tìm hiểu: ky sinh trung, nha khoa hoc, con tinh tinh, dong vat, la cay, ban nang, su dung, tho rap, bac si, loai, voi, dung, tay

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Bí mật về bản năng "bác sĩ" của động vật

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Bí mật về bản năng "bác sĩ" của động vật bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Bi mat ve ban nang bac si cua dong vat

Nhan xet, hay lien he ve tin Bi mat ve ban nang bac si cua dong vat co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Bi mat ve ban nang bac si cua dong vat de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin Khoa Hoc trong chuyen muc Khoa hoc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin Khoa Hoc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0