Bi an nguon goc anh sang cua sao

Tags: Dai hoc British Columbia, kinh vien vong, nha khoa hoc, thien van hoc, cach su dung, ngoi sao, nghien cuu, hinh thanh, anh sang, nguon goc, khi cau, BLAST, Toronto, bui


anh7.jpgCac nha khoa hoc thuoc Dai hoc Toronto va Dai hoc British Columbia da giup tiet lo "noi sinh" cua nhung ngoi sao co dai bang cach su dung mot kinh vien vong nang 2 tan tren mot khi cau co kich thuoc cua toa nha 33 tang.

Sau hai nam phan tich du lieu tu du an Kinh vien vong can milimet do mo lon tren khinh khi cau (BLAST), mot nhom cac nha thien van hoc va vat ly hoc thien the quoc te tu Canada, Hoa Ky, va Vuong quoc Anh tiet lo tren tap chi Nature so ngay 8 thang 4 rang mot nua anh sang cua cac ngoi sao trong vu tru co nguon goc tu nhung thien ha hinh thanh sao tre cach chung ta vai ty nam anh sang.

Giao su thien van hoc Douglas Scott thuoc UBC, cho biet: "Nhung hinh anh quang hoc quen thuoc cua bau troi dem chua vat the rat dep va loi cuon. Tuy nhien nhung buc anh do van thieu mot nua buc tranh toan canh cua lich su hinh thanh sao cua vu tru".

Barth Netterfield, nha vu tru hoc thuoc Khoa thien van hoc va vat ly hoc thien the tai dai hoc Toronto, cho biet: "Cac ngoi sao duoc hinh thanh trong cac dam may khi va bui. Bui hap thu anh sang sao, che khuat nhung ngoi sao tre. Nhung ngoi sao sang nhat trong vu tru thuong co vong doi ngan nhat va rat nhieu trong so do khong bao gio roi khoi noi chung duoc sinh ra. Tuy nhien, bui am phat sang o buoc song can hong ngoai va can milimet - mat nguoi khong the nhin duoc, nhung nhung may do nhiet sieu nhay tren BLAST co the quan sat duoc.

Giao su Mark Halpern thuoc UBC nhan xet: "Lich su cua su hinh thanh sao trong vu tru duoc viet trong du lieu cua chung toi. No thuc su dep va hap dan".

Nhung nam 1990, ve tinh COBE cua NASA da phat hien mot vung sang can milimet, duoc biet den voi ten goi Far Infrared Background. Buc xa nay duoc cho la den tu mot vung bui am bao phu nhung ngoi sao tre, nhung ban chat cua thien ha chua dam bui do van con la mot bi an vao thoi diem do.

Nghien cuu tren tap chi Nature ket hop quan sat can milimet cua BLAST o buoc song khoang 0,3mm - giua buoc song hong ngoai va song cuc ngan - voi du lieu o buoc song hong ngoai ngan hon tu Kinh vien vong khong gian Spitzer cua NASA de xac dinh rang Far Infrared Background den tu mot thien ha o rat xa. Day la cau tra loi cho bi an keo dai hang thap ky ve nguon goc cua buc xa noi tren.

Ngoai viec chi dao phan tich du lieu, cac nha khoa hoc Canada cung tham gia vao viec xay dung du an BLAST. Gio khi cau bang nhom duoc thiet ke de bao ve kinh vien vong, nhung may tinh va du lieu tren khi cau khi ha canh. He thong dong co kiem soat trong tai 2.000 kilogram voi kinh vien vong co duong kinh 2 met - lon nhat trong cac loai kinh vien vong - voi do chinh xac 1/100 cua mot do. He thong may moc phuc tap kiem soat va ghi chep gan 1000 cam bien trong khi phan mem - gan 300.000 dong ma - kiem soat trong tai trong chuyen bay keo dai 39 kilomet.

Dua kinh vien vong len ben tren bau khi quyen cho phep nhom nghien cuu cua BLAST nhin sau vao vu tru xa xam o buoc song khong the thuc hien duoc tu mat dat, va phat hien thien ha duoc bui bao phu, noi an chua mot nua anh sang sao trong Vu tru.

Chapin cho biet: "Trong thap ky vua qua, kinh vien vong can milimet tren mat dat da cho ra doi mot so buc anh "den trang" khong lon hon kich thuoc cua mot mong tay. Chi trong 11 ngay bay, BLAST da dat duoc buoc tien rat lon, cho ra doi nhung buc anh mau voi kich thuoc ban tay cua ban".

BLAST co vai tro nhu "ke tim duong" cho thiet bi SPIRE (Thiet bi nhan hinh anh quang pho va trac quang) tren ve tinh Herschel. Su dung may do tim tuong tu nhu SPIRE, BLAST da cung cap nhung hinh anh vo gia dau tien tren bau troi "can milimet".

Netterfield, thanh vien tham gia du an cung cac dong nghiep thuoc dai hoc Toronto, truong khoa Peter G. Martin, nghien cuu sinh Macro P. Viero, va Enzo Pascale, cho biet: "BLAST da dem lai cai nhin moi ve vu tru. Du lieu chung toi thu thap la tien de cho su ra doi cua cac phat hien moi, tu su hinh thanh sao den qua trinh tien hoa cua cac thien ha o xa".

BLAST cung co kha nang nghien cuu nhung giai doan som nhat cua qua trinh hinh thanh sao trong thien ha Milky Way. Du an BLAST cung cong bo mot nghien cuu, tren tap chi Astrophysical Journal, la khao sat lon nhat ve nhung giai doan som nhat trong qua trinh hinh thanh sao. Nghien cuu nay ghi chep su ton tai cua mot nhom dam may khi va bui lanh, voi nhiet do thap hon -260 do C. Phan loi bang gia, da ton tai trong hang trieu nam, la noi hinh thanh sao.

Marsen nhan dinh: "Trong 9 nam qua, toi da theo du an BLAST tu Vancouver den Toronto, Philadelphia, New Mexico, Texas, Bac Thuy Dien va Nam Cuc. That tuyet voi khi chung toi cuoi cung da co the cong bo ket qua thu duoc. Nhung ket qua nay la mot buoc tien quan trong trong thien van hoc".

Halpern phat bieu: "Thanh cong ve mat khoa hoc cua cac nghien cuu sinh va tien si Canada lam viec trong du an BLAST het suc an tuong va dang vui mung".

Cac cong tac vien cua du an BLAST bao gom: Mark Devlin, Jeff Klein, Marie Rex, Christopher Semisch va Matthew D. P. Truch (Dai hoc Pennsylvania); Mark Halpern, Edward L. Chapin, Gaelen Marsden, Henry Ngo and Douglas Scott (Dai hoc British Columbia); C. Barth Netterfield, Peter G. Martin, Marco P. Viero, Donald V. Wiebe (Dai hoc Toronto); Enzo Pascale, Peter A. R. Ade, Matthew Griffin, Peter C. Hargrave, Philip Mauskopf, Lorenzo Moncelsi va Carole Tucker (Dai hoc Cardiff); James J. Bock (Phong thi nghiem Jet Propulsion); Gregory S. Tucker (Dai hoc Brown); Itziar Aretxaga va David H. Hughes (Instituto Nacional de Astrofsica Optica y Electronica, Mexico); Joshua O. Gundersen va Nicholas Thomas (Dai hoc Miami); Luca Olmi (Dai hoc Puerto Rico, Rio Piedras Campus va INAF), va Guillaume Patanchon (Laboratoire APC, Paris).

Thi nghiem BLAST duoc Co quan hang khong va khong gian quoc gia, Van phong chuong trinh vung cuc Quy khoa hoc quoc gia, Co quan khong gian Canada, Hoi dong nghien cuu khoa hoc tu nhien Canada, va Hoi dong khoa hoc va cong nghe vuong quoc Anh tai tro; voi su tro giup tu cac nguon tin hoc Magnelli, WestGrid va he thong du lieu SIMBAD va NASA/IPAC, Co so thiet bi khi cau khoa hoc Columbia, Cong ty Ken Borek Air, va nhung nguoi leo nui thuoc Tram McMurdo, Nam Cuc.

Viet Bao(Theo Doi song & Phap luat)


TIN Khoa Học NỔI BẬT

Cảnh báo: 5 mối nguy đến tính mạng từ rau muống

Ít ai biết trong rau muống lại tiềm ẩn 5 mối nguy ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, gây ngộ độc, ảnh hưởng đến hệ thần kinh, thậm chí có thể gây tử vong.

Tìm hiểu: Dai hoc British Columbia, kinh vien vong, nha khoa hoc, thien van hoc, cach su dung, ngoi sao, nghien cuu, hinh thanh, anh sang, nguon goc, khi cau, BLAST, Toronto, bui

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Bí ẩn nguồn gốc ánh sáng của sao

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Bí ẩn nguồn gốc ánh sáng của sao bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Bi an nguon goc anh sang cua sao

Nhan xet, hay lien he ve tin Bi an nguon goc anh sang cua sao co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Bi an nguon goc anh sang cua sao de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Vu tru trong chuyen muc Khoa hoc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Vu tru
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0