13 loai dong vat vien co than ky

Tags: dong vat co vu, qua trinh phat trien, Voi Ma mut, nha khoa hoc, duoc coi la, tren thuc te, co the, xuat hien, giong nhu, cach day, ky la, khung long, song, lon, dai


Noi den nhung sinh vat tu thoi vien co ton tai tren Trai dat, dau tien phai noi den su thong tri cua loai khung long cach day 65 trieu nam. Nhung tren thuc te, trong qua trinh phat trien cua cac loai vat tren Trai dat, da xuat hien rat nhieu loai dong vat co xua ky la hon so voi khung long. Nhung nhung loai dong vat nay xuat hien khong nhieu trong cac tac pham, truyen doc, cho nen khung long duoc coi la hinh tuong bao quat cua thoi tien su.

Duoi day la 13 dong vat vien co than ky tieu bieu:

1. Bo cap bien Opabinia

Bo cap bien Opabinia la dong vat co xua thuoc ky Cambri. O ky Cambri, Trai dat da tung xuat hien mot su bung no ve so luong cac loai vat. Sau do co rat nhieu loai dong vat moi xuat hien, theo ghi chep, day la thoi ky cac hung thinh nhat cua the gioi dong vat trong lich su Trai dat. Bo cap bien Opabinia la mot loai dong vat ky la, cac nha khoa hoc da nghien cuu va cho rang no co quan he ho hang xa voi loai tom va khong co moi lien quan voi bat ky loai sinh vat nao dang ton tai hien nay. Bo cap bien Opabinia song cach day 5,3 ti nam duoi dai duong, la khu vuc dat nuoc Canada ngay nay. No trong giong voi nhung con vat ky la trong phim hoat hinh cua tre em, co chieu dai 1,2m, no boi bang 14 chiec mang giong nhau. Dieu ky la nhat nam o phan dau cua loai bo cap nay. Tren dau chung co 5 con mat, va 5 con mat nay luon tho ra trong giong nhu nhung chiec mieng, va phia truoc 5 con mat nay con co mot chiec mieng dai mem mai, tren khoe mieng co moc ra mot chiec cang.


2. Loai rep ky di (Hallucigenia)

Loai rep nay cung giong voi loai bo cap Opabinia song cach day 5,3 ti nam duoi dai duong va duoc phat hien som nhat o Canada. Day cung la loai dong vat noi tieng o ky Cambri. Loai rep nay thuoc ho chan ret, co dau rat lon, moi ben than deu co 7 chiec nganh cung nhon huong len tren. Vi co cau tao ky la nhu vay, nen cac nha khoa hoc khong co cach nao de xac dinh dau la dau, dau la duoi. No dai bang 7 dot song, hinh hai giong mot con con trung, tren co the co 7 chiec rau giao nhau. Mot dau cua no co dang hinh tron nen xem ra do chinh la chiec dau, nhung khong the tim thay mat va mieng dau ca. Tren co the con co mot chiec voi duoi dai va mot chiec khac cuon tren lung, co the do la hau mon va mieng cua chung.

Ten cua loai rep nay co nguon goc tu “giac mo ban ngay ly ky”.

Nam 1977, Morris, nha sinh hoc co dai nuoc Anh khi nghien cuu hoa thach cua loai dong vat nay va nhin thay hai hang gai duoc phan bo co quy luat tren co the thi tuong rang do la vat trang tri cua chung, nhung thuc chat do la nhung chiec chan de di chuyen. Ong da cho rang, loai sinh vat nay “chi co nam mo moi thay”, cho nen duoc menh danh la loai rep ky di.


3. Hai qua (loai dong vat ma co the co hinh trai cay)

Su ky la cua loai vat nay la co the cua chung khong doi xung. Loai nay co ho hang xa voi loai nhim bien, song cach day khoang 3,5 ti nam den 5 ti nam o bien bac ban cau. Nhin no giong nhu mot con nong noc mang vo di dang. Mot so nha khoa hoc cho rang, loai dong vat nay rat co the la to tien cua dong vat co xuong song.


4. Conodonts (loai dong vat co co the giong nhu rang)

Conodonts thuc chat la loai sinh vat bien co bo xuong va cac khi quan hoa thach nho nhat, trong do no co mot vai dac trung cua co the sinh vat co xua. Hinh the cua Conodonts rat da dang, co hinh thu rang nhon hoac rang cua giong voi di the cua dong vat co dai. Day cung la mot trong nhung noi dung nghien cuu quan trong cua sinh hoc co dai, giup giai quyet nhung khuc mac ve cac co the song thoi co xua. Conodonts co co the rat nho, chua day 0,1mm den 4mm. No song cach day khoang 2,1 ti nam den 5,1 ti nam ve truoc. Nhin chung giong nhu hinh chiec rang hoac hinh cai luoc nho, co mat va vay rat dai, trong mieng co rang, nhung khong tim duoc ham duoi hoac bat ky bo phan nao cua co the. Rat nhieu nha khoa hoc cho rang, Conodonts rat co the la mot trong nhung dong vat co xuong song dau tien duoc biet den hien nay.


5. Ca vo xanh (Ostracoderms)

Loai dong vat nay la mot trong nhung dong vat xuong song co vo dau tien, la loai ca khong co ham duoi. Chung song cach day khoang 3,7 ti nam den 4,3 ti nam. Bo xuong cua chung chu yeu la nhung xuong mem, ca co the duoc bao phu boi mot lop vo ngoai day va cung. Chung co kich thuoc co the len den 7,62 cm, nhung phan lon chi ngan khoang 2,54 cm. Tren be mat cua vo con co hai cai lo nho, do chinh la mat.


6. Rong lua (Diplocaulus)

Rong lua song o ky Pecmi, la loai dong vat di tru co hinh dang co quai, chung song cach day 2,7 ti nam, moi truong song cua chung hien nay la o bang Texas nuoc My. Chung cao 1m, nhin rat giong than lan. Dac diem ky la nhat cua no la o tren dau, dau no nhin giong nhu mot cai phi tieu, o dang truoc co hai mat nho, hai ben con moc ra doi canh. Co the chung nho nhan, khoang 60cm. Phan dau chung giong nhu mui ten hinh tam giac va to hon than, hinh dang rat ky la va chung con co mot cai duoi dai. Cac nha khoa hoc cho rang, cau tao co the cua loai rong lua nay rat co the de chung de dang khi boi, va cung co the de chung doi pho voi ke thu.


7. Thuy long (Lystrosaurus)

Thuy long la loai bo sat co da bi tuyet chung, the nhung cau tao co the chung co hinh dang tien hoa giong voi dong vat co vu, con phan dau van the. Chung song ven cac ao ho, song, suoi, la loai dong vat an co. Chung co mieng ngan, nhung dieu dac biet la trong mieng cua chung moc ra hai cai sung dai, than hinh chung chac map va bon chan giong voi than lan. Thuy long dau to, co ngan, co than hinh giong voi ha ma ngay nay. Vi vay cac nha khoa hoc cho rang thuy long co cuoc song giong voi loai ha ma ngay nay. Chung phan bo kha rong, o Nam Phi, An Do, cuc Nam va Tan Cuong Trung Quoc.

Co nghien cuu noi rang loai thuy long da xuat hien o ky Pecmi, no chinh la loai dong vat ton tai sau cuoc diet chung o ky Pecmi. Cac nha nghien cuu khoa hoc noi rang, vao thoi ky dau cua ky Pecmi, sinh vat da phai doi mat voi mot cuoc tuyet chung, 95% dong vat khong the thoat khoi cai chet, nhung Thuy long van ton tai.


8. Ca voi (Ambulocetus)

5 ti nam truoc day, khu vuc sinh song cua ca voi la Pakistan ngay nay. Chung la to tien cua loai ca voi luc dia va loai dong vat co vu ngay nay. Ca voi dai khoang 30,48 cm , nhin chung giong nhu su ket hop giua rai ca va ca sau. Dau lon, mom nhon, mat nam o tren lung. Co o dau va co rat cung. Chung co mot cai dau lon va mot cai mieng dai, chiec rang nhon dung de an cac loai ca khac. Nghien cuu cho rang co luc ca voi uong nuoc bien, co luc uong nuoc ngot. Phuong phap san moi cua ca voi luc dia va ca voi ngay nay la nhu nhau.


9. Seu lon (Phorusrhacos)

Seu lon la loai khong biet bay, la loai chim an thit lon, phan bo o phia nam dai luc chau My. 20 trieu nam truoc day, dai luc Nam My van chua co su xuat hien cua dong vat co vu. Seu lon la loai dong vat dau tien xuat hien o luc dia nay. Loai chim khong biet bay nay cao 2,5m, trong luong len toi 130kg, dau va duoi co kich thuoc lon nhu nhau. Doi canh cua no co the dung de san moi. Chung an nhung dong vat co vu va xac chet. Tuy chung khong biet bay nhung chay rat nhanh. Sau khi bat duoc con moi, seu lon lien dung suc manh cua doi canh de giu moi va dung mo de xe moi.


10. Chuot tui khong lo (Diprotodon)

40.000 nam truoc khi loai nguoi tim ra chau Uc, chau Uc co rat nhieu loai dong vat to lon sinh song. Trong do, loai dong vat lon nhat chinh la chuot tui, chung co than hinh giong nhu ha ma. Thuc an cua chung la la cay va cac loai co, chung chay khong nhanh nhung than hinh to lon cua no cung du de nhung ke san ban lui buoc.


11. Glyptodon

Glyptodon la loai dong vat co vu co bo da bang giap, thuong duoc goi la binh si mac ao giap. Nhung con Glyptodon truong thanh thuong co than dai 4m, phan lung nho cao den 2,5m, duong kinh cua “chiec ao giap sat” thuong len den 2m bao ve co the chung. Co the noi chung co ho hang xa voi loai Tatu. The hinh cua chung giong voi nhung con trung co vo khac. Glyptodon nhin co chut gi do giong voi loai rua bien, cai mai tron tron do rat nhieu manh ghep lai voi nhau. Dieu khac la la, o cuoi duoi cua no co mot cuc tron. Chiec duoi giong nhu cai ong dai 1m, cau tao hinh tron cua duoi giup bao ve chung. An trong chiec vo cung va cai duoi sac nhon nhu vay nen chung tranh duoc su tan cong cua ke thu. Glyptodon la loai dong vat co vu an co, chung song o thoi ky moi, xuat hien dau tien o Nam My.


12. Dong vat mong da (Moropus)

Moropus song cach day 1 van 2 nghin nam truoc o khu vuc nhiet doi chau A, co ho hang xa voi loai ngua, co co the gan giong voi ngua ngay nay, chan co mong va co hinh nhu hon da cho nen goi chung la dong vat mong da. Dau cua chung giong dau ngua, co dai, nhung co the lai giong gau.


13. Voi ma mut (voi co)

Hinh anh voi ma mut xuat hien trong “ky nguyen bang ha” gay an tuong manh voi con nguoi, con nguoi cung biet rang voi ma mut song trong the gioi bang tuyet lanh leo. Voi ma mut song o thoi ky bang ha o ban cau Bac cach day 10.000 nam ve truoc, chu yeu phan bo o dao Wrangel o phia bac Siberia. Ngay nay nguoi ta da tim thay nhung xac uop voi ma mut con nguyen ven o phia bac Siberia va ban dao Alaska o Bac My. Voi ma mut la loai dong vat co vu to lon song trong lanh gia, no co than hinh giong voi loai voi hien nay, chi co dieu khac la nga cua voi ma mut vua dai lai vua cong giong nhu mot chiec rang nanh, hop so rat lon. Khi nhin nghieng, phan lung cua no la phan cao nhat cua co the, o co cua chung co mot khe lom rat ro, chung co long rat dai, nhin chung giong nhu mot nguoi gu. Voi ma mut co the trong rat lon, tung duoc coi la loai voi lon nhat the gioi. Nhung con truong thanh co chieu cao 5m, chieu dai 3m, nang 10 tan, chung an co va la cay, co the chiu duoc thoi tiet lanh gia khac nghiet, chung thuong song tren nhung cao nguyen va nhung ngon doi cao va lanh. Vao nhung nam cuoi cua ky nguyen bang ha, chung khong con co hinh dang giong nhu voi ma mut nua ma trong giong loai trau.


Minh Thu (Bai, anh theo: Xinhua.net)
Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Bộ GD sẽ thay đổi quy định về miễn thi môn Ngoại ngữ

Thông tin từ Bộ GD-ĐT cho biết, hiện Bộ đang nghiên cứu điều chỉnh lại một số quy định miễn thi môn ngoại ngữ THPT quốc gia 2015 vừa công bố để phù hợp với thực tế.

Tìm hiểu: dong vat co vu, qua trinh phat trien, Voi Ma mut, nha khoa hoc, duoc coi la, tren thuc te, co the, xuat hien, giong nhu, cach day, ky la, khung long, song, lon, dai
Tin Khoa Hoc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0