Tu thanh Co Loa den kinh thanh Thang Long

Tags: Au Lac, Viet Nam, Dong Kinh, Dong Do, Van Xuan, Bac Thanh, Kinh thanh Thang Long, Thanh Co Loa, Ly Nam De, Ha Noi, nha nuoc, thanh pho, lich su, xam luoc, trieu dai, nam


Sau khi nha Thuc (Thuc Phan An Duong Vuong) thay trieu dai vua Hung-Au Lac tiep noi Nha nuoc Van Lang, lich su ghi nhan vao nua sau the ky thu III truoc CN, Cha Chu-mot lang que thoi Vua Hung da tro thanh de do nha Thuc, goi ten moi la Co Loa, vung cao rao nam tren go mieng Trung Du-Trung tam nuoc Au Lac, ke ben song Hong Giang (con goi la song Thiep) la mot nhanh cua song Hong o phai Bac chay qua 5 huyen Yen Lang, Kim Anh, Dong Ngan, Tien Du, Yen Phong tu xu Doi sang xu Bac nay thuoc huyen Dong Anh Ha Noi.

Thanh Co Loa

Thu do nuoc Au Lac hien la toa thanh co nhat Viet Nam. Co Loa vua la kinh thanh vua duoc xem la quan Thanh “Ai ve qua huyen Dong Anh/Ghe xem phong canh Loa Thanh Thuc Vuong/Co Loa hinh oc khac thuong/Trai bao nam thang dau thanh con day”.

Vua Thuc va trieu dinh Au Lac chon vung dat dinh do cao rao, giua dat nuoc, giao thong thuan tien. Tu Co Loa theo Hong Giang thuyen be co the nguoc len mien nui phia Bac, Tay Bac, Dong Bac, hay xuong vung dong bang va ra bien.

CL.jpg

Thanh Co Loa duoc dap bang dat, co ba vong, phia ngoai dap doc, phia trong dap xoai de dich vao kho, con ta van dong nhanh, de len mat thanh danh dich. Ben trong thanh co co  mot  mang luoi giao thong thuy lien hoan. Thuyen be di ra thuan tien, lam can cu thuy quan, can cu bo binh.

Ngoai ba vong thanh hao-luy-hoa luy, cac cua thanh ngoai, thanh giua, thanh trong bo tri kheo leo. Duong noi hai cua thanh cung phia deu la duong cheo, quanh co, co 4 u phong ngu hai ben. Thanh trong chu vi 1.650m, co 18 u dat-mot toa thanh tua tua nhu long nhim voi 4 mang ca, 4 goc thanh. Do la mot ky dieu cua co Loa Thanh giup vua Thuc thang 50 van quan Tan, nhieu lan thang Trieu Da, chi co sau nay An Duong Vuong trung phai ke phan gian cua cha con Trieu Da nen da de “co do Au Lac dam bien sau” mat ve tay ke thu.

Ve sau thoi hau Ly Nam De cung lay Co Loa lam trung tam. Sau thoi ky nay nuoc ta bi phong kien Trung Quoc xam chiem do ho. Nam 938, voi chien thang tren song Bach Dang, Ngo Quyen da rua sach tanh vet nho ngan nam mat nuoc. Nam 939 Ngo Quyen (939-944) quay ve dinh do o Co Loa. Nha su hoc Le Van Huu ngoi ca: “Chinh thong cua nuoc Viet duoc noi lai”.

Kinh thanh Van xuan-vung Ha Noi co xua.

Nam 544 nha tien Ly lat do ach do ho nha Luong (Trung Quoc) va danh tan quan Lam Ap, lap Nha nuoc Van Xuan. Dinh do o phia nam Co Loa. Vung ma ngay nay theo cac nha dia ly hoc deu thua nhan rang la “thu do tu nhien” cua dong bang Bac Bo, mo dau cho truyen thong Thang Long cua cac trieu dai Ly, Tran, Le sau nay.

Noi day co lang Vinh Tuy, dam Van Xuan, tuong truyen ben bo co dam nay tung dung lau Van Tho la noi thiet lap trieu dinh Van Xuan. Ly Nam De la nguoi dau tien dap mot toa thanh bang tre, nua, go, dat, tu mot lang que cua song To Lich thanh trung tam dau tien cua Nha nuoc Van Xuan. Noi ngan chan quan xam luoc nha Luong, dung chua Khai Quoc (sau nay la Tran Quoc) ben bo ho Tay, duc tien dong Viet Nam mo dau cho mot nen tai chinh doc lap, tu chu cua Viet Nam ma cac vua Dinh, Le, Ly, Tran…

 Kinh thanh Thang Long

Sau thoi Dinh-Tien Le dong do o Hoa Lu, Ly Thai To da ha chieu doi do den thanh Dai La “O trung tam dat nuoc, co the rong cuon, ho ngoi”. Thuyen den Dai La(1) xuat hien thien tuong Rong bay, da doi Dai La thanh Thang Long. Mot trieu dai nhieu ky tich trong lich su thang ngoai xam khang dinh chu quyen doc lap, phuc hung van hoa Dai Viet.

Nha Ly cho  xay Van Mieu (1070), nam 1075 mo khoa thi “Minh kinh bac hoc” tim nguoi tai giup nuoc, nam 1076 mo Quoc Tu Giam-truong dai hoc dau tien cua Viet Nam, cham chu va phat trien giao duc. Nhieu cho bua duoc mo, pho phuong nghe phat trien, nhieu tho tai kheo “Kheo tay hay nghe, dat le ke cho” tao nen nhung ky tich van minh, van hoa (Chuong Quy Dien, thap Bao Thien, Vac Pho Minh…)

Den trieu Tran (1226-1400): Trieu dinh da tu sua va mo rong Thang Long: “Lam cau Lam Ba o chua Chan Giao qua ho Ngoai thien den cung Thai Thanh rat long lay”. Sau 3 lan quan Nguyen-Mong xam luoc. Kinh do Thang Long bi tan pha nang ne. Nha Tran phai xay dung lai: Dao ho, xep da lam nui, lam ho nuoc man nuoi doi moi, ca, ca sau. Trieu Tran suy yeu nhieu lan che Bong Nga (Chiem thanh) dem quan dot pha kinh thanh.

* Dong Do:

Nam 1400 nha Ho cuop ngoi nha Tran doi ten Thang Long la Dong Do.

* Dong Quan:

Tiep den cuoc xam luoc cua nha Minh (1407-1428) Dong Do duoc doi ten la Dong Quan. Giac Minh voi chinh sach dong hoa da huy diet Thang Long; Den dai, cong trinh kien truc tan tanh, do nat, dieu tan.

* Dong Kinh: Trieu Le (1427-1786)

Nam 1428, sau 10 nam khang chien chong quan Minh thang loi, kinh thanh doi ten la Dong Kinh. Le Thai To tai thiet Dong Kinh: Chinh giua la dien Kinh Thien trang tri hai hang lan can da khoi uy nghi, tram rong, rong may, mo rong them sang phia dong (den pho Ly Nam De ngay nay).

* Thang Long:

Trieu Le-Trinh Binh An Vuong giai phong kinh thanh lay lai ten Thang Long; nam 1630 sua chua dien Tay Kinh, lam 3 toa cung dien, xay lau Ngu Long, lap phu Thai Vuong. Hong thanh duoc xay dung  lai trong hai the ky 17, 18 dua tren co ban thoi Le So, tai tao ve be the, uy nghiem von co tu thoi Ly-Tran. Thoi ky nay, Thang Long la trung tam giao thuong sam suat, thuyen be di lai tap nap, che tac san pham cac nganh nghe thu cong phat trien.

* Bac Thanh:

Tiep den la cuoc xam luoc cua Man Thanh, kinh thanh bi tan pha lan 2, sau 300 nam xay dung long lay nguy nga, vua Quang Trung giai phong Thang Long. Cuoi the ky 19, trieu Tay Son doi Thang Long la Bac Thanh (1789-1802).

* Ha Noi:

Nam 1831 vua Minh Menh lai doi ten Bac Thanh la Ha Noi (thanh pho trong song, nam giua Song Hong va song Day) do mot so cung dien tram khac go, da, gia tri chuyen vao kinh do Hue. Hong Thanh bi hu hai dan.

Roi Phap xam luoc lan thu 2 (1882), Phap pha khu Hong Thanh, xay lo cot, trai linh, chi de lai Cua Bac. Phap lap mot phan nhanh song To va mot so ho de xay dung thanh pho. Ha Noi duoc chia lam 2 khu: Khu Tay va khu nguoi ban xu. Bo mat thanh pho thay doi khong ngung, hinh anh Kinh thanh xua bien mat hoan toan, Gia Long len ngoi Hoang De (1802) thanh Ha Noi duoc xay nho lai kieu kien truc thanh co Chau Au. Nam 1812 xay cot co cao 60m o phia Nam truoc Dien Kinh Thien, cho Dong Xuan (1889). Thoi thuoc Phap Ha Noi hai lan bi do thi hoa manh.

Cach mang thang 8 thanh cong, ngay 2/9/1945 Nha nuoc VNDCCH ra doi, Quoc Hoi chinh thuc thong qua lay Ha Noi la Thu do cua nuoc Viet Nam. Den nam 2008 Quoc hoi cua nuoc CHXHCNVN da thong qua nghi quyet mo rong Thu do: thanh pho co dien tich len toi 3.324,92km2 va dan so 6.232.940 nguoi, nam trong 17 thu do lon nhat the gioi. Ha Noi co 2.104 di tich da duoc xep hang (765 di tich quoc gia).

Ha Noi duoc Dang, Nha nuoc ta phong tang la “Thu do anh hung” duoc UNESCO binh chon la Thanh pho duy nhat o khu vuc Chau A-Thai Binh Duong nhan danh hieu “Thanh pho vi hoa binh” do co mot qua trinh phat trien day an tuong.

Tat ca dau an thang tram cua lich su noi len Thang Long-Dong Do-Dong Kinh-Ha Noi la mot thanh pho co kinh, anh hung va luon phat trien manh me. Ha Noi la trung tam, chinh tri, kinh te, van hoa, la trai tim cua ca nuoc Viet Nam, la thanh qua lich su cua truyen thong nghin nam van hien, truyen thong lap va giu nuoc, truyen thong cach mang kien cuong.

Vietbao (Theo: NHN)

Tìm hiểu: Au Lac, Viet Nam, Dong Kinh, Dong Do, Van Xuan, Bac Thanh, Kinh thanh Thang Long, Thanh Co Loa, Ly Nam De, Ha Noi, nha nuoc, thanh pho, lich su, xam luoc, trieu dai, nam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Từ thành Cổ Loa đến kinh thành Thăng Long

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Từ thành Cổ Loa đến kinh thành Thăng Long bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Tu thanh Co Loa den kinh thanh Thang Long

Nhan xet, hay lien he ve tin Tu thanh Co Loa den kinh thanh Thang Long co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Tu thanh Co Loa den kinh thanh Thang Long de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Ha noi nghin nam thang long trong chuyen muc Kham pha Viet Nam.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Ha noi nghin nam thang long
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0