Thang Long thoi Ly

Tags: Thang Long, Dai La, Hoa Lu, Thien An, Ly Cong Uan, lam tron nhiem vu, ve kinh te, duoc chuan bi, thoi ky dau, Nha Tien Le, lich su, doc lap, kinh thanh, da duoc, phia


Khi nha Dinh, nha Tien Le lam tron nhiem vu lich su cua minh (cung co doc lap dan toc, khoi phuc thong nhat quoc gia) thi Hoa Lu cung vua xong su menh lich su cua mot Thu do thoi ky dau khi dat nuoc gianh lai doc lap. Doc lap to quoc da duoc thu thach va vung vang hon. Nhung tien de can thiet cho buoc nhay vot ve kinh te, phat trien huy hoang ve van hoa da duoc chuan bi qua cac trieu dai Ngo, Dinh, Tien Le. Nam 1009, Ly Cong Uan len ngoi da mo ra mot giai doan moi trong lich su dan toc. Voi nhan quan chinh tri xuat sac cua minh, nha vua da nhan ra vi the dac dia cua thanh Dai La.

Mua thu thang bay nam Canh Tuat (1010), vua dau trieu Ly quyet dinh doi do. Mua nuoc ray, thuyen ngu voi chien thuyen va van vo ba quan ho tong tu Hoa Lu nguoc dong cap ben Dai La. Tai vung dat moi, nha vua doi ten la thanh Thang Long.

null

Kinh thanh moi dai the duoc gioi han bang 3 con song. Phia Dong la song Hong, phia Bac va phia Tay la song To, phia Nam la song Kim Nguu va chia lam hai phan: Hoang thanh va kinh thanh. Hoang thanh nam trong long Kinh thanh, vi tri gan Ho Tay, noi co cac cung dien hoang gia, dong thoi la noi thiet trieu. Trong Hoang thanh con ngan ra mot khu vuc nua goi la Cam thanh. Day la noi o cua hoang gia, goi la Long thanh. Nhung cung dien chinh con ghi chep trong su sach nhu: Dien Kien Nguyen la dien chinh, noi vua lam viec, hai ben ta huu la dien Tap Hien va Giang Vu. Ben trai mo cua Phi Long thong voi cung Nghinh Xuan; ben phai mo cua Dan Phuong thong voi cua Uy Vien; chinh Bac dung dien Cao Minh, dang sau dung dien Long An va Long Thuy de vua nghi ngoi, tiep sau la cung Thuy Hoa va cac cung khac de cac phi tan o,v.v... 

 

null

Gom thoi LY

Nam 1029 vua Ly Thai Ton cho xay dung lai Cam thanh. Tren nen cu cua dien Kien Nguyen dung dien Thien An lam chinh, hai ben ta huu la dien Tuyen Duc va Dien Phuc. Dang truoc Thien An la san rong, hai ben ta huu san rong dung gac chuong, xung quanh bon be deu dung hanh lang va dai vu. Chech ve phia Dong la dien Van Minh va dien Quang vu. Phia truoc san rong la dien Phung Tien, tren dien co lau Chinh Duong noi dat dong ho va bao canh. Dang sau dien Thien An la dien Thien Khanh hinh bat giac, noi lien Thien Khanh voi dien Truong Xuan phia sau la cac cau Phuong Hoang, tren dien Truong Xuan co gac Long Do.

Nam 1203 lai them dot xay dung moi. Vua Ly Cao Ton cho dung them cung dien o phia Tay tam dien: Chinh giua dat dien Thien Thuy, ben trai dung dien Duong Minh, ben phai dung dien Thiem Quang, dang truoc xay dien Chinh Nghi, phia tren dung dien Kinh Thien. Chinh giua mo cua Vinh Nghiem, ben phai mo cua Vet Thanh, them goi la Ngan Hong. Dang sau mo dien Thang Tho, tren co dung gac. Ben trai xay gac Nhat Kim, ben phai xay gac Nguyet Bao, xung quanh deu dung nha hanh lang. Phia trai gac Nguyet Bao dung toa Luong Thach, phia Tay gac xay Duc Duong (nha tam). Ngoai ra con rat nhieu cong trinh khac nhu gac Phu Quoc, them Phuong Tieu, cua Thau Vien, ao Duong Ngu, dinh Ngoan Y. Tat ca cac cong trinh nay deu co trong hoa thom co la, “cach cham tro trang suc kheo leo, cong trinh tho moc dep de xua chua tung co vay”(viet su luoc .t .14). Bao boc cac cung dien la mot buc tuong thanh bao ve goi la Long Thanh voi 10 ve cam quan ngay dem canh gac.
 
 

null

Tuong Phat

Ngoai cac cung dien, nha Ly con xay dung kha nhieu cac den mieu, chua thap, ho, vuon canh de phuc vu cho nhu cau du ngoan va tam linh cua hoang toc nhu chua Van Tue, chua Hung Thien Ngu, chua Chan Giao, den Quan Thanh va hang loat lau cac, dai ta rat dep nhu: dai Chung Tien dung nam 1161 tang tren lop ngoi vang, tang duoi lop ngoi bac; ho Kim Minh van tue co cau Vu Phuong di vao nui da giua ho; ho Thuy Thanh, ung Minh(dao 1051); ho Phuong Lien (dao 1098), canh ho dung dien Sung Uyen, dien Huy Duong, dinh Lai Phuong, dien anh Thiem, dinh at Van cung lau Truong Minh, phia sau bac cau Ngoan Hoa. Nhieu vuon ngu cung duoc mo trongkhu hoang thanh: vuon Quynh Lam, Thang canh, Xuan Quang, Thuong Lam. Trong cac vuon nay con dao ho nuoi tha hai san nhu doi moi ca bien...Tat ca cac cong trinh kien truc trong hoang thanh deu xay dung quy mo trang le, tu lau son gac tia den cac cong trinh van hoa, ton giao hoa quyen voi thien nhien tao nen dang ve rieng cua chon Cuu trung.  

null

Rong thoi Ly

Khu thu hai la khu dan su, quan lai va binh linh o bao boc lay hoang thanh, con goi la kinh thanh. Khu nay chia thanh cac phuong nong nghiep va thu cong nghiep. Ca hai khu (Hoang thanh va kinh thanh) duoc bao boc bang de cua ba con song noi tren.

Doi song kinh te tai Thang Long thoi gian nay da co nhieu thay doi. Tu vi tri la mot mien dan khang vat thinh, nen khi tro thanh Kinh Su dan so Thang Long ngay cang dong, hoat dong kinh te cua kinh thanh ngay cang sam uat, phon thinh hon truoc.

Chi trong khoang hon mot tram nam sau khi tro thanh kinh do, tai Thang Long, nha Ly trong giai doan thinh dat da day manh cong cuoc xay dung va bao ve dat nuoc tren quy mo lon, mo ra ky nguyen van minh Dai Viet trong lich su Viet Nam. Tu dai khi: chuong Quy Dien, thap Bao Thien, tuong Quynh Lam, vac Pho Minh chinh la duoc thiet ke tu thoi ky nay. Nha Ly da trai qua 9 doi o kinh thanh Thang Long, doi quoc hieu la Dai Viet, ton tai 215 nam.  

Vietbao (Theo: hanoi.gov.vn)


Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Thang Long, Dai La, Hoa Lu, Thien An, Ly Cong Uan, lam tron nhiem vu, ve kinh te, duoc chuan bi, thoi ky dau, Nha Tien Le, lich su, doc lap, kinh thanh, da duoc, phia

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Thăng Long thời Lý

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Thăng Long thời Lý bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Thang Long thoi Ly

Nhan xet, hay lien he ve tin Thang Long thoi Ly co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Thang Long thoi Ly de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Ha noi nghin nam thang long trong chuyen muc Kham pha Viet Nam.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Ha noi nghin nam thang long
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0