Le hoi dua Voi

Tags: Hoi dua voi, su giau co, Day Truong Son, Con Voi, ngay hoi, dieu khien, hoang da, tieng, nguoi, buon, lam, rung


Voi dong bao cac toc doc theo day Truong Son, voi la vat quy hiem nhat, la hien than cua suc manh va su giau co cua moi gia dinh, moi buon lang. Tu mot giong vat hoang da, khi duoc bat ve va thuan duong, voi tro thanh nguoi ban than thiet voi con nguoi trong doi song hang ngay: van chuyen, di lai, lam ray, keo go, lam thuy loi…
8.jpg

Voi la loai vat co than hinh to lon, nhung cung la con vat thong minh va giau tinh nghia nhat trong quan the dong vat hoang da. Su sach xua da tung ghi lai nhieu mau chuyen ve duc tinh nay cua voi doi voi nguoi. Chuyen hai voi chien cua Hai Ba Trung da ru nhau ve ben Dong Hat, noi hai ba tu tu, roi nhin an cho den chet. Den tho Voi Phuc (Ha Noi) la noi ghi lai su tich nay. Cam dong biet bao khi giua phap truong, con voi khong chiu day nu tuong Bui Thi Xuan - nguoi chu cua minh - da bi Gia Long khep vao toi hinh. Ba phai goi no, vo ve: "Mi hay giet ta, neu khong mi se chet oan, ta tha toi cho mi". Con voi chien cui dau, cong voi, bai ba ba cai, nuoc mat ran rua, roi dung voi quan ba tung len cao, dua cap nga nhon don chu, de ba chi dau mot lan khi chet. Sau do, voi tim cach pha xich chay vao rung sau. Chuyen nhung con voi chien trong mui tien cong danh don Ngoc Hoi cua quan Tay Son duoi su chu huy cua do doc Dang Tien Dong nam At Dau (1789); chuyen con voi gia cua vua Ham Nghi pha xich chay vao rung nhin an cho den chet, khi vua bi bat v.v... la nhung hinh anh dep ve long trung nghia cua con vat nay. 

Nhin chung trong ca nuoc, voi tap trung nhieu nhat o tinh Dac Lac (hon 400 con voi nha), trong do huyen Ea Sup co dan voi dong nhat. Ban Don thuoc huyen Ea Sup, noi quy tu nhieu toc nguoi M'nong, Ede, Lao... khong nhung noi tieng voi dan voi nha hang tram con, ma con la xu so cua nghe san bat va nuoi day voi tu lau doi. 

San bat voi la mot nghe vo cung ly thu, nhung day gian lao nguy hiem, doi hoi su thong minh, long dung cam tuyet voi va su phan ung nhanh nhay cua nghe tho san trong moi tinh huong.

Hoi dua voi thuong dien ra vao mua xuan, cu the hon vao dip thang ba am lich, do la thang dep nhat trong nam o day: troi nang diu, dat rung kho rao, doc ben cac bo song, bo suoi, cac loai hoa rung dua nhau khoe sac, trang, vang, tim, hong... Nguoi Tay Nguyen thuong vi von do la mua con ong di lay mat, mua con voi xuong song uong nuoc; mua em di phat ray lam nuong; anh vao rung dat bay gai chong. 

De chuan bi cho ngay hoi, tu vai thang truoc do, nhung chang trai trong buon cung nhu nhung mogat (nguoi quan tuong) dua voi den nhung cum rung co nhieu cay co lam thuc an cho voi de chung duoc an uong no ne. Ho con boi duong them chuoi chin, du du chin, mia cay, bap ngo, khoai lang, cam gao va hau nhu khong bat voi phai lam nhung viec nang nhoc de giu suc.

Den ngay hoi, nhung dan voi tu cac buon lang xa gan nuom nuop keo ve buon Don, tap trung o mot so bai, hoac canh rung thua ven song Serepoc. Cung voi nhung dan voi, dan chung khap noi do ve du hoi voi nhung bo ao quan mau sac ruc ro. 

Bai dua la mot dai dat tuong doi bang phang (thuong la khu rung bang, it cay to) be ngang du de 10 con voi giang hang di mot luc, be dai tu mot den hai kilomet. 

Mot hoi tu va ruc len, dan voi duoi su dieu khien cua nhung chang mogat lan luot tien vao khoang dat bang, dan thanh hang ngang ngay ngan. Nhieu con rong vang, nhu de bao hieu rang chung sap buoc vao mot cuoc thi tai quan trong. Theo lenh dieu khien, tung top voi di vao dung o tuyen xuat phat. Con dau dan buoc len phia truoc, trong tu the uy nghi, hai chan truoc dung thang, ngang cao, quay cai voi may vong roi cui dau chao khan gia hai ben, xong lai lui vao vi tri cu. Tieng hoan ho cung nhung trang vo tay co vu vang day, trong khi tieng chieng, tieng trong dong len tung hoi ron ra nhu thuc, nhu giuc. Khong khi truong dua luc nay lang im, cang thang, moi nguoi hoi hop cho doi. Tren moi con voi co hai chang mogat dung manh, trong bo trang phuc sac so kieu tuong linh ngay xua dang trong tu the san sang cho lenh. Mot tieng tu va ruc to bao lenh xuat phat. Nhung chiec chan voi to nhu cay cot nha, thuong ngay nhac len tung buoc ung dung, ue oai, thang tuot, dot nhien bat len nhu nhung chiec lo xo phong ve phia truoc trong tieng ho reo, la het cua khan gia cung tieng chieng, tieng trong am vang ca nui rung. Chang mogat ngoi phia truoc dau voi cui rap minh, ngang dau quan sat va dieu khien voi bang mot thanh sat nhon dai do mot met goi la kreo (tieng M'nong la gay dieu khien) dung de dam manh vao da, thuc voi tang toc do, con anh chang mogat thu hai ngoi o phia sau thi dung chiec bua go koc nen manh vao mong voi de voi chay nhanh va thang duong. Tren duong dua, bui dat, la cay kho boc len, tieng gio rit, tieng canh la bi va quat xen lan voi tieng ram rich cua nhung buoc chan voi… 

Khi bong dang chang mogat ngoi tren lung chu voi di dau vua xuat hien tu xa trong vong quay tro ve dich, thi tieng reo ho cua khan gia vang len nhu sam. Tieng trong, tieng chieng giuc gia lien hoi. Tiep theo la tieng hoan ho nhung nguoi thang cuoc. Nhung chu voi duoc giai, gio cao chiec voi vay chao moi nguoi, roi ngoan ngoan buoc di ung dung, doi tai phe phay, mat lim dim dua voi nhan nhung khuc mia mau tim hay ong duong cua ba con cac noi mang den ung ho. 

Cuoc dua voi ket thuc, nhung chu voi du thi lan luot tro lai cac buon lang xa xoi, mang theo tieng hat, loi ca va khong khi ron rang cua ngay hoi, khi ve buon lang, lai mot lan nua duoc dan chung keo nhau ra tan dau buon de han hoam chao don, thuong qua nhu nhung nguoi chien thang. Thuong thuong nhung con voi thang cuoc van thuoc ve buon Don, mot buon cua nguoi M'nong co nhieu voi nhat va co truyen thong cham soc, huan luyen voi gioi nhat trong vung. 

Ngay hoi dua voi la ngay vui lon o Tay Nguyen, no phan anh tinh than thuong vo cua nguoi M'nong, mot dan toc giau duc tinh dung cam, da tung quen voi toc do, tung doi dien voi bao tinh huong hiem nguy cang thang trong nhung cuoc san bat voi rung. Chinh cai khung canh hung vi cua thien nhien Tay Nguyen - noi dien ra cuoc dua dac sac - da lam tang len boi phan chat hung trang cua ngay hoi co truyen cua ho.

Vietbao (Theo: quehuongonline.vn)

Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Hoi dua voi, su giau co, Day Truong Son, Con Voi, ngay hoi, dieu khien, hoang da, tieng, nguoi, buon, lam, rung

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Lế hội đua Voi

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Lế hội đua Voi bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Le hoi dua Voi

Nhan xet, hay lien he ve tin Le hoi dua Voi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Le hoi dua Voi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Am thuc Viet Nam trong chuyen muc Kham pha Viet Nam.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Am thuc Viet Nam
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0