Xay dung giai phap dua giao duc dai hoc Viet Nam hoi nhap khu vuc va the gioi

Tags: Viet Nam, bo giao duc va dao tao, giao duc dai hoc, co so vat chat, khoa hoc ky thuat, truong dai hoc, quan tam den, soan chuong trinh, co kha nang, sinh vien, xay dung, giang vien, chuyen mon, cung nhu, thieu


Xay dung giai phap dua giao duc dai hoc Viet Nam hoi nhap khu vuc va the gioi
HS Truong PTTH Le Hong Phong - nhung sinh vien DH tuong lai (anh: D.D.Minh)
Khi hoi nhap vao khu vuc ASEAN va the gioi, muon ton tai va phat trien bat buoc chung ta phai co suc manh canh tranh. Muon co suc manh canh tranh cao va dai hoi, bat buoc chung ta phai dau tu manh me vao giao duc, nhat la giao duc dai hoc va phai bat dau ngay tuc thi de co chat luong ngay cang cao.

Dang va nha nuoc ta da co chu truong rat dung dan: “Giao duc la quoc sach hang dau” va cung da co nhung bien phap cu the cai cach giao duc. Tai sao nganh giao duc van loay hoay lung tung, chua dap ung yeu cau ngay cang cao cua xa hoi doi voi giao duc? Tai sao khi ta coi troi cho nong dan va cho cac nha doanh nghiep, thi nong nghiep va doanh nghiep phat trien? Tai sao chung ta khong coi troi cho giao duc de giao duc phat trien?

Ai troi buoc va ai se coi troi cho giao duc?

Chinh la tu tuong bao cap, quan lieu va cao bang, xa roi thuc te, duy y chi, phan biet doi xu cung nhu viec lan lon chuc nang cua co quan nay voi co quan khac hien pho bien o nhieu noi dang tu troi buoc chung ta. Chang han nhu chuc nang quan ly nha nuoc cua Bo Giao duc va Dao tao ve giao duc dang lan lon voi chuc nang thuc hanh giao duc cua cac co so giao duc. Nhu hien nay Bo dang lam cong tac tuyen sinh thay cho cac truong dai hoc trong khi moi truong dai hoc co nhung yeu cau khac nhau, lai co mot doi ngu tri thuc lon, lam sao Bo thay the noi.

Nhung viec can lam thi chua lam, hay lam chua tot, trong khi lai lan san sang cong viec cua cac co so giao duc, khien ach tac, roi boi, lam cho te liet tinh chu dong, sang tao cua cac co so giao duc, lam tang gap boi “tinh than nang oc khoa cu, luyen thi trong xa hoi”, “benh thanh tich”, “benh doi pho”, “benh dau da”, “benh thieu trung thuc” dang tran lan khap noi, o moi nguoi ke ca thay lan tro ma hien tuong quay cop dang hoanh hanh, tro thanh quoc nan!

Nhu mot thay thuoc can chan doan dung benh va cho dung thuoc, thuoc dang gia tat, benh nang den dau cung chua duoc! Phai thang than nhin vao su that nhung can benh tram kha cua giao duc Viet Nam noi tren. Va phai biet tri tan can, moi mong chat luong giao duc cua Viet Nam duoc cai thien.

Chat luong giao duc dai hoc tuy thuoc vao nhung yeu to, thu tu theo tinh trang thuc te yeu kem noi troi va trong tam tay kha thi ma chung ta can phai uu tien giai quyet nhu sau:

- Quan tri.

- Phuong phap day hoc va phuong tien day hoc.

- Thay.

- Tro.

- Chuong trinh.

- Co so vat chat cua truong.

Trong cac yeu to tren thi chi co yeu to cuoi cung: co so vat chat cua truong - o mot nuoc ngheo nhu Viet Nam con rat nhieu han che - phai giai quyet tung buoc, con lai deu nam trong tam tay, neu chung ta quyet tam, nhat la thuc hien mot cuoc cach mang giao duc thuc su, chung ta co kha nang giai quyet.

Dua vao thuc trang va yeu cau ve chat luong cua cac yeu to tren, dong thoi dua vao xu the thoi dai ngay cang chuyen mon hoa rat cao, chung ta xay dung chien luoc nang cao chat luong giao duc dai hoc phu hop va hieu qua.

Truoc het chung ta can co chien luoc dem “cuoc cach mang khoa hoc ky thuat giao duc” lam then chot. Tinh than khoa hoc cao nhat, the hien nhan cach giao duc, quan trong nhat la su chan xac, su trung thuc. Nhu the dong thoi, ta cung phai xay dung chien luoc dam bao su trung thuc, chan that gan nhu tuyet doi trong giao duc, tuyet doi khong gian doi de xay dung mot nen van hoa chat luong trong su nghiep nang cao chat luong giao duc dai hoc, gop phan vao su nghiep cong nghiep hoa, hien dai hoa dat nuoc!

Chien luoc nang cao chat luong phai gan lien voi tien do cua so luong khi hinh thanh va phat trien truong. Khi moi hinh thanh truong, si so sinh vien cang it cang de co chat luong (Truong ABAC o Thai Lan, nam 1969 chi co 30 sinh vien, tat ca deu duoc tuyen chon rat ky va huong hoc bong. Nam 1973, truong moi tuyen sinh va sinh vien moi phai dong hoc phi). Khi da hinh thanh van hoa chat luong, cac yeu to chat luong deu vung manh, moi bat dau phat trien so luong dan dan va tiep tuc sang loc rat ky (Truong ABAC hien gio da co 20.000 sinh vien ma ty le sang loc chi co 20% tot nghiep dot dau). Von la mot nha nghien cuu giao duc, su dung phuong phap nghien cuu giao duc mo ta, bang cach tham nhap thuc te vao nganh giao duc (voi tinh cach mot giang vien mon phuong phap hoc tap dai hoc, to truong mon giao hoc phap lich su, tro ly hieu truong mot truong dai hoc dan lap ve cong tac sinh vien va cong tac nghien cuu, ke hoach, phat trien truong), de thu thap mot so thong tin ve thuc trang va xu ly thong tin mot cach khach quan, xin duoc trinh bay ket qua nghien cuu cu the ve chat luong giao duc dai hoc o Viet Nam nhu sau:

1/ Thuc trang yeu kem ve quan ly giao duc dai hoc - Nguyen nhan chu yeu va nhung bien phap khac phuc

1.1/ Thoi dai hien nay, the ky XXI, khoa hoc quan tri, nhat la quan tri chat luong tro nen rat he trong cho su phat trien. Sau mot thoi gian doi moi, tu tuong bao cap, duy y chi, quan tri theo cam tinh van con tan du, khoa hoc quan tri chat luong chua that su di vao nen nep doi song quan tri giao duc tu cap Bo xuong den cap co so giao duc. Nep song van hoa chat luong chua duoc hinh thanh. Lanh dao Bo cung nhu cap truong van chua that su quan tam den khuyen cao cua cac chuyen gia va thuc su chua xay dung duoc mot doi ngu chuyen gia hung hau co chuyen mon cao, co kha nang thuyet phuc cao, nhat la thich ung voi hoan canh doi moi, van thuong quyet dinh theo cam tinh hoac do duy y chi, nhieu khi khong phu hop, tham chi trai nguoc voi chu truong doi moi, xa hoi hoa giao duc! Tinh trang ai cung co the quan ly duoc giao duc, bang kinh nghiem hay uy tin, the luc chinh tri chu khong phai do dao tao chuyen mon quan tri, nhat la chua duoc dao tao chuyen mon quan tri moi: quan tri chat luong. Nhung nguoi quan tri gioi cap Bo cung nhu cap truong thuc su van chua co dieu kien thi tho chuyen mon quan tri cua minh, do co che quan tri “bo tu” chua thich ung voi hoan canh doi moi.

1.2/ Su lan lon chuc nang hoac chua lam dung va lam tot chuc nang cua Bo Giao duc va Dao tao cung nhu cua moi truong hoc.

Bo Giao duc va Dao tao hien nay van con chua lam dung chuc nang quan ly nha nuoc giao duc dai hoc ma lan sang chuc nang thua hanh giao duc, cu the la hien dang can thiep qua sau vao viec tuyen sinh cua cac truong dai hoc, dang lam thay cho cac truong dai hoc cong lap cung nhu dan lap.

1.3/ Trong viec quan ly chat luong chuyen mon cai can quan ly lai buong long, khong chat che, khong quy dinh cu the, chua co cac bien phap cu the hieu qua, cai khong can lai troi buoc gay kho de cho chuyen mon cung nhu su phat trien cua cac truong dai hoc.

Nhu tai Thai Lan, doi voi cac truong cong lap thi lo quan ly chat che ve tai chanh, chuyen mon thi de truong hoan toan lo. Doi voi cac dai hoc tu, nha nuoc lai khong quan ly tai chanh, quan ly nhan su lanh dao, song lai quan ly rat chat che ve chuyen mon. Khi muon mo mot nganh moi, nha nuoc quy dinh cu 100 sinh vien thi phai co 3 tien si, 3 thac si, 1 cu nhan. Tat ca cac truong deu phai tuan thu, thuong ton luat phap!

1.4/ Cac khau dinh huong, muc tieu, ke hoach, thanh tra, su dung, quan ly nhan su ve chat luong dao tao con nhieu han che, bat cap, thieu nhat quan on dinh. Tieu chi chuyen mon, hieu qua chua that su duoc coi trong. Nhieu bien phap doi moi trong du an giao duc dai hoc cham trien khai trong do co kiem dinh chat luong giao duc dai hoc.

1.5/ Thuc trang yeu kem tren do dau? Do tan du cua co che quan ly bao cap, co cau nhan su bat cap, chua dap ung duoc yeu cau hieu qua cua thoi ky doi moi. Do chuc nang chong cheo, lan lon, trach nhiem khong ro rang. Do thieu chuyen mon, thieu dao tao, boi duong khoa hoc ky thuat quan tri moi tu cap Bo den cap truong dai hoc.

1.6/ Cac bien phap khac phuc ra sao?

- Doi moi tu tuong, co che, cung cach quan tri moi, chuyen mon hoa, lay hieu qua, dap ung yeu cau xa hoi la muc tieu, tieu chi hang dau.

- Co ke hoach cu the xay dung van hoa chat luong vao tung truong dai hoc. Moi truong dai hoc co mot hieu pho phu trach ve chat luong dao tao, ve kiem dinh chat luong dao tao.

- Bo cung nhu moi truong dai hoc nhanh chong xay dung doi ngu chuyen gia giao duc, voi hoc vi tien si ve quan tri giao duc dai hoc trong cac linh vuc quan tri hoc duong, soan chuong trinh, cong tac sinh vien, tu van sinh vien (counselling & guidance), phuong phap day hoc… Hoac gui nguoi di tu nghiep tai nuoc ngoai hoac chuan bi dao tao tai cac truong dai hoc trong nuoc. Truoc mat, moi cac chuyen gia nuoc ngoai hop tac.

2/ Thuc trang yeu kem ve phuong phap day hoc o cac dai hoc Viet Nam - Nguyen nhan va cac bien phap khac phuc

2.1/ Hau nhu cac giang vien chi quan tam den truyen dat kien thuc va kiem tra tri nho ma khong quan tam den ren luyen ky nang va nhan cach chuan bi vao doi, thuong dung phuong phap thuyet giang la chu yeu, truyen thu kien thuc mot cach thu dong, co noi con nan thay doc tro ghi, huong dan sinh vien tu hoc, tu nghien cuu hoac khong co bien phap cu the khuyen khich sinh vien tu hoc, tu nghien cuu.

Khong lay sinh vien lam trung tam trong qua trinh day hoc. Khi giang vien ap dung phuong phap chu dong, lai gap qua nhieu kho khan do han che phuong tien thiet bi giang day hay thu vien con rat han che hoac sinh vien lai rat thu dong, co thoi quen luoi suy nghi, khong lam theo huong dan cua giang vien.

2.2/ Cac truong dai hoc chua that su quan tam den hoac chua co quy che chuyen mon cu the, ro rang buoc giang vien phai tuan thu ap dung hoac lam lay le, chua that hieu qua, chua co duoc nen nep chuyen mon tot nhu cac giang vien dat nang tam quan trong cua buoi giang dau tien, pho bien ro rang, phat noi dung de cuong mon hoc (syllabus), ghi ro muc tieu mon hoc, lich giang cac noi dung, phuong phap giang day, phuong thuc luong gia, kiem tra giua hoc ky, cuoi hoc ky, ty le diem, cach tinh diem mon hoc, sach bao tham khao cua mon hoc va pho bien de cuong bai giang den tung sinh vien.

2.3/ Cac truong dai hoc van chua that su quan tam den thuc hanh, thuc tap. Nen nho mon nao cung phai co bai tap. Cac mon hoc van coi nhe bai tap. Bai tap cang nhieu, ky nang cang duoc ren luyen, tinh thuc hanh, thuc tien cang cao! Ngay giao trinh cung thieu vang cac bai tap. Cac giang vien rat ngai cho bai tap vi phai ban cham bai tap. Cau truc chuong trinh cung nhu thoi khoa bieu cung thieu bo tri nguoi va thoi gian lam bai tap cho sinh vien. Thieu han mot he thong tro giang (giang vien) hay tro giao, kem cap (tutoring, sinh vien gioi dan anh phu trach, duoc cap tien boi duong tuong trung tung gio hay tung buoi phu viec).

2.4/ Cac truong dai hoc o Viet Nam chua quan tam den phuong phap hoc nhom, cac thu vien chua bo tri nhung phong hoc nhom, chua co truong nao bo tri rat nhieu ban ghe de cho bat cu sinh vien luc chua den gio hoc hay gio trong den ngoi gap go nhau. Cac giang vien cung khong bat buoc nhung bai tap lam theo nhom, cham diem theo nhom.

2.5/ Cac phong hoc o cac dai hoc o Viet Nam chua trang bi san thiet bi giang day hien dai nhu may overhead hay may computer projector. Dau tu vao cac thiet bi tren khong nhieu so voi cac thiet bi thuc hanh hay co so truong hoc khac, khong ngoai kha nang cua cac truong dai hoc Viet Nam neu quyet tam thuc hien.

2.6/ Nguyen nhan cua thuc trang yeu kem tren: Do anh huong tu lau cua loi day hoc nang ly thuyet, mang tinh kinh vien. Do anh huong tu lau cach kiem tra, cach thi nang ve kien thuc, cach danh gia ve ket qua hon ve cach danh gia qua trinh hoc tap. Cach danh gia, cach thi nao se co cach hoc do. Do anh huong tu lau loi giao duc dat nang ve diem so, dat nang thanh tich, khong quan tam den su hung thu va thuc tien, tro lo hoc doi pho de kiem diem ke ca quay cop tran lan.

2.7/ Cac bien phap khac phuc:

- Doi moi tu tuong giao duc, lay sinh vien lam trung tam trong qua trinh day hoc, phat huy tinh tich cuc, tinh chu dong tu hoc trong hoc tap va nghien cuu hau dap ung nhu cau cua xa hoi.

- Cac truong dai hoc xay dung quy che chuyen mon cu the buoc cac giang vien phai doi moi phuong phap day hoc.

- Quy che chuyen mon, giang day duoc quy dinh rat cu the: buoc phai de cuong mon hoc rat ky cang va de cuong bai giang voi nhung yeu cau doi moi cu the, quy dinh rat ro rang cac bien phap quan ly, giam sat chuyen mon quy trinh trien khai cac de cuong mon hoc va de cuong bai giang den tung sinh vien ngay tu buoi giang dau tien. Xay dung nghiem tuc va co hieu qua che do tro giang, tro giao, kem cap (tutoring voi su cong tac cua cac sinh vien gioi dan anh). Cac giang vien tre buoc phai co chung chi ly luan day hoc dai hoc va ky nang su pham moi.

- Cau truc chuong trinh cua tung mon hoc va giao trinh, de cuong bai giang phai co cac bai tap. Mot buoi hoc ly thuyet phai duoc bo tri 1 buoi bai tap.

- Cac truong dai hoc phai day manh ke hoach hoc nhom, lao dong nhom nhu la bien phap quan ly chat luong dao tao tu duoi co so sinh vien len tren, the hien quan tri chat luong dong bo (TQM) de ren luyen sinh vien kha nang “leadership” va cach lam viec theo “teamwork” ma Nhat va cac nuoc phat trien dang ap dung co hieu qua trong san xuat, cung la cach lam cua mot nuoc ngheo nhu Viet Nam khien sinh vien tu lo, chu dong giai quyet nhung van de kho khan cua chat luong dao tao. Thieu phuong tien nhu sach bao, may moc nhu vi tinh, thieu co so nhu dia diem, thieu sinh hoat, tung nhom se chu dong giai quyet.

- Xay dung thu vien hien dai, dien tu, truy cap Internet, co ca phong hoc nhom va phong multimedia.

- Moi phong hoc deu duoc trang bi phuong tien giang day hien dai nhu may overhead, may computer projecor…

- Chuong trinh hoat dong ngoai khoa cung khong kem phan quan trong nhu chinh khoa, ngoai hoc tap van the my, con co cac hoat dong ngoai khoa khac nhu xe-mi-na, bao cao chuyen de, bai tap nghien cuu khoa hoc, tham quan, trai tap huan, thuc te bo mon, hoc viec he, ngay nghe nghiep, tu van nghe nghiep va viec lam…

- Doi moi cach danh gia, kiem tra, danh gia qua trinh hoc tap va danh gia ket qua hoc tap bang nhieu phuong phap khac nhau tu trac nghiem khach quan den luan de, lam bai tap nghien cuu… Tinh diem nen co diem cham kiem tra giua hoc ky, cuoi hoc ky va nhung bai tap nhat la nhung bai tap nghien cuu chuyen de. Cach tinh diem duoc thong bao trong de cuong mon hoc ngay tu buoi hoc dau tien.

- To chuc thuong xuyen hoi thao doi moi phuong phap day hoc.

- Day manh ke hoach cho di tu nghiep hay dao tao cac chuyen gia ve phuong phap day hoc hien dai. Truoc mat moi cac chuyen gia nuoc ngoai den tap huan hay boi duong ve doi moi phuong phap day hoc.

3/ Thuc trang yeu kem ve thay o Viet Nam - Nguyen nhan va cac bien phap khac phuc

3.1/ Hoc vi tien si la dieu kien chuan co kha nang day dai hoc. Hien nay so luong giang vien co hoc vi nay con qua thap so voi khu vuc ASEAN cung nhu cac nuoc phat trien tren the gioi.

Di nhien cung co cac truong hop ngoai le chi co bang cu nhan nhung van la nguoi giang vien dai hoc gioi, dau nganh, duoc phong ham giao su hay pho giao su. Doi voi cac nuoc tren the gioi, nguoi co hoc vi cu nhan chi co the lam tro giang ma khong duoc phep day ly thuyet. Dieu nay ta chua lam duoc, ro rang da phan anh chat luong yeu kem cua doi ngu giang vien dai hoc o Viet Nam. Do la chua ke trong thuc te, nhung nguoi co hoc vi tien si hay pho tien si van chua dat duoc trinh do day hoc o dai hoc, voi kien thuc uyen bac, co tinh than dai hoc, hoc vo bo ben va sang tao. Nhieu nguoi chi co the doc cho sinh vien ghi hay giang nhieu lo hong kien thuc hay sai kien thuc!

3.2/ Doi ngu giang vien dai hoc tai Viet Nam con rat yeu kem ve nghien cuu sang tao, hien chi mang tinh doi pho, mang tinh phong trao, lam lay le, rat it nguoi say me nghien cuu va gianh nhieu thoi gian cho cong tac nghien cuu ngay ca nhung nguoi co kha nang nghien cuu. Dai hoc o Viet Nam that su chua coi trong cong tac nghien cuu, thieu su khuyen khich ca vat chat lan tinh than, khien nhieu nguoi so cong tac nghien cuu, vi qua bac beo! Nhieu co quan ho tro tai chanh cho cong tac nghien cuu lai khong phai cho dai hoc va thuong thu tuc nhieu khe, phien ha, khien nhung nguoi co kha nang nghien cuu that su khong dam tiep can!

3.3/ Rat it nguoi co kha nang cap nhat nhung thong tin khoa hoc moi tren the gioi va co moi quan he, giao luu quoc te do rat nhieu han che ve mat ngoai ngu cung nhu kien thuc, nhu cau kien thuc va dac biet phuong tien tiep can bao chi nuoc ngoai!

3.4/ Cac giang vien phai lo kiem song, nen viec lo tron trach nhiem cua mot nguoi giang vien binh thuong da la dieu rat kho, chu chua the nghi toi trach nhiem nghien cuu hay di xa hon nua la hoan thanh nhiem vu xuat sac ngay nhu nhung nguoi co tinh than trach nhiem cao nhat.

3.5/ Chinh sach dai ngo, khuyen khich mang tinh phong trao, khong thiet thuc, thieu thuc chat cung nhu khong the lam nhuc nhich suc i ach hien nay cua doi ngu giang vien doi moi phuong phap hay chat luong dao tao!

3.6/ Hien tuong dau da khong nhung pho bien trong gioi lanh dao de tranh quyen luc ma ngay trong cac can bo giang vien binh thuong de tranh gianh cac danh hieu thi dua, da tao ra mot moi truong lam viec khong duoc lanh manh, lam sao cong tac giang day va nghien cuu co thuc chat. Do la chua ke dia vi cua nguoi thay chua that su duoc ton kinh duoi mat truoc het voi can bo cong nhan vien chu chua noi den sinh vien. Co hien tuong nguoi ta so lam nghe nao co ngay ky niem cua ngay do! Boi chi co mot ngay trong nam moi that su duoc coi trong!

3.7/ Nguyen nhan nao dan den thuc trang nhu tren? Do lich su thoi bao cap va thoi chien tranh de lai. Tinh trang thay khong ra thay, tro khong ra tro, truong khong ra truong, lop khong ra lop la chung ta hieu duoc va danh chap nhan trong hoan canh lich su do, vi yeu cau cua dau tranh, mot mat mot con, khong the nao khac! Ma hien nay trong thoi ky doi moi va hoi nhap voi khu vuc va the gioi, yeu cau hoan toan khac, cach lam phai theo quy luat hoan toan khac, neu ta muon ton tai va phat trien! Trong hoan canh do, yeu cau cua chuyen mon, yeu cau cao cua khoa hoc ky thuat giao duc chua phai la yeu cau hang dau!

Do tu tuong, con nguoi, cach lam cua thoi bao cap, thoi chien tranh khong de gi mot som mot chieu co the thay doi ngay duoc. Do doi song vat chat cua giang vien qua thap, khong ai song bang dong luong, khong ai co the toan tam toan y va du thoi gian hoan thanh trach nhiem chuyen mon cua ho. Khong the doi hoi nhieu hon nua noi ho vi ho da chiu dung nhu the la qua phi thuong, qua suc chiu dung cua ho roi, nhat la doi voi nhung nguoi co kha nang va trach nhiem cao!

3.8/ Cac bien phap khac phuc ra sao?

- Can phai lam mot cuoc doi moi tu duy triet de trong giao duc dac biet trong chien luoc xay dung doi ngu nguoi thay o dai hoc, can co nhung nguoi co hoc vi tien si buoc dau biet nghien cuu, sang tao va phat huy toi da mat manh nghien cuu cua ho de gop phan xay dung va phat trien dat nuoc.

- Cap bach co bien phap tuc thoi di tien phong trong cai tien tien luong, bang cach tang thu nhap bong, tan dung het tu quy hoc phi, hon ca cac co so doanh nghiep quoc doanh lam an co lai hay doanh thu dich vu cao nhu buu dien, dien luc, ngan hang. Vi khi ta da coi giao duc la quoc sach hang dau, san xuat nguon nhan luc, von quy de phat trien dat nuoc, thi chinh sach bong loc cung phai uu tien hang dau. Thu duoc bao nhieu tu nguon hoc phi, le phi hay tien ho tro nghien cuu, do cong suc giang day va nghien cuu ma co thi tra lai het cho cac giang vien, de hoc doc long giang day va nghien cuu. Truong nao chua lay thu bu chi cho bong cua giang vien thi nha nuoc se tro cap trong mot thoi gian. Neu muon ton tai thi quy dieu hanh cua truong phai do moi truong tu lo. Day la loai bong rat dac biet, duoc goi la “tien duong giao phat trien dat nuoc”.

Nha nuoc nen rong rai cho cac truong quyen an dinh hoc phi, tuong ung voi khoan chi cua truong. Nha nuoc nen co chinh sach ho tro hoc bong va quy vay cho sinh vien ngheo mot cach co hieu qua.

- Nhanh chong trien khai ke hoach xay dung doi ngu giang vien, moi truong it nhat 40% tien si, 45% thac si, 15% cu nhan. Phai de cho moi truong hay dung ra moi khoa chu dong xay dung doi ngu giang vien cua tung khoa hay cua truong do.

- Co ke hoach cho di du hoc hoac du hoc tai cho dao tao giang vien dai hoc.

- Moi truong hoc co ke hoach trao doi giang vien o trong va ngoai nuoc.

- Moi truong voi su ho tro cua nha nuoc moi cac chuyen gia nghien cuu, giang day den hop tac, tap huan cua cong tac doi moi phuong phap giang day va nghien cuu.

4/ Thuc trang yeu kem cua tro tai cac truong dai hoc - Nguyen nhan va nhung bien phap khac phuc

4.1/ Sinh vien trung tuyen vao dai hoc ke ca cac hoc sinh gioi o pho thong gan nhu bi vat gan kiet suc, bi hut hoi, muon nghi xa hoi, chu dung noi den hung thu, say me hoc tap.

4.2/ Rat it cac sinh vien chon hoc duoc nganh hoc va truong dai hoc thich hop voi so truong va so thich dich thuc cua minh va truong cung khong chon duoc sinh vien ma minh muon dao tao. Van co cai gi guong ep, mang tinh ap dat, may rui va khong khop nhau. Hoc sinh pho thong thuc su van chua duoc chuan bi tot cho su lua chon nganh nghe, chon truong dai hoc ma minh thich cung nhu chuan bi tot cach hoc o dai hoc. Chat luong dao tao o pho thong con nhieu bat cap.

4.3/ Sinh vien chi hoc doi pho, cot lay diem, hoc cho qua, tro thanh benh thanh tich, benh hinh thuc, thieu thuc chat, thieu thuc luc, thieu thuc hoc, thieu thuc tai, ngay ca sinh vien kha gioi cung san sang quay cop nhat la doi voi nhung mon hoc kho nho, lai qua nhieu gio hoc, ma khong phai nganh nao cung nhu nhau khien sinh vien khong thich hoc. Ngay ca nguoi lon cung the! Chuyen binh thuong!

4.4/ Sinh vien trong thoi ky doi moi, mo cua khac han voi sinh vien thoi bao cap, thoi ky dau tranh hay chien tranh co yeu cau giao duc khac moi dap ung nhu cau cua xa hoi, dieu khac co ban la nha nuoc khong duong nhien thau dung, ma hau het la do cac to chuc ngoai nha nuoc ke ca o nuoc ngoai thau dung ho.

So voi yeu cau hien nay cung nhu trong tuong lai cua cac to chuc ngoai nha nuoc, trinh do kien thuc chuyen mon, ky nang ky xao cung nhu nang luc, pham chat lao dong, tinh than trach nhiem, su trung thuc cua sinh vien con qua thap. Muon su dung that su can phai dao tao lai hoac phai chap nhan vay.

4.5/ Nguyen nhan tu dau? Do tu lau, quan niem, dinh huong giao duc, muc tieu giao duc rat mo ho, co thoi quen luong gia, danh gia, thi, kiem tra trong cac he thong giao duc rat sai lam, chi theo loi danh gia ket qua bang diem so ma chi ve kien thuc, khong danh gia theo qua trinh hoc tap, it quan tam de nhung muc tieu ve ky nang, thai do, nhan cach chuan bi vao doi, dap ung yeu cau cua xa hoi. Ngay cach danh gia dao duc cua sinh vien vua moi ban hanh cung nang ve diem so va khong giao trach nhiem cho cac giang vien danh gia nhan xet!

Dong thoi do nha nuoc ap dung mot he thong thi cu, thi dau, thi dua het suc nang ne khap cac cap, khap cac doi tuong, can bo, thay va tro cung mot so nguyen nhan khac tao ra tinh than khoa cu, thi dau rat nang ne trong xa hoi, tao ap luc hoc sinh phai hoc them, hoc tu de dat ket qua truoc mat voi bat cu gia nao ke ca kiet suc, quay cop… dua toi cach day doi pho, hoc doi pho.

Do giao duc pho thong chua chuan bi tot, huong dan ren luyen de hoc sinh lua chon nganh hoc, truong hoc phu hop va chuan bi cach hoc o dai hoc. Do trinh do nhan thuc va thong tin ve nganh hoc, truong hoc cua hoc sinh va phu huynh hoc sinh trong xa hoi con rat yeu kem. Do nghich ly lon lao giua dao tao va su dung! Trong thoi ky doi moi va xay dung, yeu cau rat cao cua nguoi su dung lao dong ve chuyen mon, khoa hoc ky thuat, tinh hieu qua cung rat can thiet de ton tai va phat trien ma trong dao tao chua that quan tam va chua lam tron!

4.6/ Cac bien phap khac phuc:

- Can van dong thay doi den goc re de xay dung quan diem, dinh huong, muc tieu giao duc mang tinh thuc tien va hieu qua cao, mot no luc day hoc va lam theo dinh huong, muc tieu giao duc toan dien, dac biet quan tam den viec ren luyen cac ky nang quan trong cua thoi dai kien thuc, thong tin bung no nhu neu va giai quyet van de, cach lam viec voi tap the, cach ung xu, cach giao tiep va pham chat lao dong, tinh than trach nhiem, nhan cach… chuan bi vao doi.

- Thay doi hoan toan cach danh gia theo qua trinh cong tac va hoc tap chu khong phai chi ket qua va khong chi bang diem so, co nhung nhan xet cua tung giang vien doi voi tung sinh vien cu the! Mon nao se phu trach tu a den z ke ca coi thi va cham diem.

- Cai to che do thi cu, kiem tra, bai bo bot, giam nhe cac ky thi tap trung nhat la khong to chuc tuyen sinh dai hoc theo ba chung. Cuc khao thi chi nen lo thi cu o pho thong. Chat luong dao tao ke ca dau ra deu giao cho tung truong dai hoc dam nhiem.

- Chong luyen thi, khong xue xoa, tri tan goc quoc nan quay cop, thieu trung thuc trong day va hoc, pho bien rong rai, ky luong nhac nho ran de. Loai bo ngay tuc khac, thong bao khap noi ve nhung nguoi vi pham, gian doi.

- Giam bot cac cuoc thi dau, luyen thi dau co tinh cach “ga choi”, kieu truong chuyen, lop chon!

- Doi moi triet de phuong phap day hoc o dai hoc cung nhu o pho thong.

- Lay thuc chat, thuc hoc, thuc tai lam tieu chi hang dau va tranh dieu toi ky doi tra, thieu trung thuc, thu doan trong moi truong giao duc. Xay dung moi truong giao duc that lanh manh, that khoa hoc, that chuyen mon… Loai tru triet de nhung nhan su thieu pham chat giao duc, thieu trung thuc. Dung moi bien phap de chong lai benh hinh thuc, cung cach doi pho!

- Phan hoa va tao su canh tranh lanh manh giua cac truong dai hoc. Dung chinh sach quan ly nha nuoc cho phep cac truong dai hoc tu quan cao, chu dong nang cao chat luong dao tao.

- Xay dung bo phan tu van hoc tap, tu van tam ly (guidance, counselling) tai truong hoc du moi cap va co che kiem dinh chat luong giao duc dai hoc.

5/ Thuc trang yeu kem ve chuong trinh dai hoc - Nguyen nhan va cac bien phap khac phuc

5.1/ Dinh huong, muc tieu, phuong phap day hoc va phuong thuc luong gia hau nhu khong thay ghi trong chuong trinh hoac rat so sai, phan anh su thieu chuyen mon trong viec soan cac chuong trinh day hoc va di nhien chat luong chuong trinh cung nhu su thuc hien chuong trinh con rat thap.

5.2/ Dinh huong, muc tieu chuong trinh dai hoc chua duoc thiet thuc, dap ung duoc nhu cau cua xa hoi trong thoi ky doi moi, hoi nhap vao the gioi con chiu anh huong cua thoi ky bao cap, duy y chi.

5.3/ Cau truc chuong trinh nhieu diem chua hop ly, chiem qua nhieu thoi gian len lop ve ly thuyet, rat it gio bai tap, rat it gio hoat dong ngoai khoa tu hoc, tu nghien cuu. Chuong trinh nien che qua cung nhac, khong con phu hop. Khong tao cho sinh vien lua chon de di sau vao chuyen mon hon. Phan chia thanh qua nhieu mon hoc, chiem nhieu thoi gian khong can thiet.

5.4/ Nhieu noi dung chuong trinh lac hau hay nang ne, khong con phu hop, tao su chan nan cho sinh vien, khien sinh vien khong di sau vao nganh hoc, nhat la nam dau tien co qua it mon cua nganh hoc.

5.5/ Nguyen nhan dan den thuc trang yeu kem: Do chua that manh dan doi moi, con anh huong tu duy giao duc thoi bao cap. Do nguoi soan chuong trinh chua duoc dao tao chinh quy tot ve soan chuong trinh hoc, chua dam bao nhung nguyen tac ve dinh huong va muc tieu, tu do, noi dung va phuong phap giang day va cach thuc luong gia phai the hien. Do Bo va cac truong dai hoc chua chuan bi tot, xay dung, dao tao doi ngu cac chuyen gia soan chuong trinh va trien khai tot ke hoach soan chuong trinh dao tao dai hoc.

5.6/ Bien phap khac phuc:

- Van dong su doi moi tu duy giao duc mot cach sau rong.

- Co ke hoach dao tao chuyen gia nghien cuu giao duc, soan chuong trinh den tung dai hoc trong nuoc va cho di du hoc hoac tu nghiep. Truoc mat moi cac chuyen gia quoc te soan chuong trinh, hop tac trong Du an cai cach giao duc dai hoc, ra soat lai chuong trinh dai hoc hien hanh.

- To chuc cac cuoc hoi thao ve soan chuong trinh dai hoc

- To chuc nghien cuu, khao sat, danh gia chuong trinh va viec thuc hien cac chuong trinh dai hoc hien hanh.

6/ Thuc trang yeu kem ve co so vat chat truong so - Nguyen nhan va cac bien phap khac phuc

6.1/ Co so vat chat dai hoc o Viet Nam ke ca cong lap va dan lap deu rat yeu kem, tu quy mo den chat luong, tinh hieu qua phuc vu su giang day cung nhu hoc tap, nghien cuu cung nhu sinh hoat cuoc song cua sinh vien cung nhu giang vien…, nhat la cac truong dai hoc dan lap thi hau nhu chua co, boi mot vai truong co roi chi la tam bo, chua co the la quy mo hay chat luong cua mot truong dai hoc, neu chua muon noi chua duoc la mot truong trung hoc pho thong trung binh. Cung co the chi o Viet Nam moi xay ra tinh trang co so vat chat truong dai hoc nhu vay!

6.2/ Viet Nam chua co mot truong dai hoc nao xay dung duoc co ngoi truong so cua mot campus ma hau het cac nuoc ASEAN da co. Co ngoi cua truong dai hoc Da Lat co the la mot campus vao loai trung binh ma van chua hoan chinh.

6.3/ Ngay ca co so hoc tap khong ton kem lam, trong kha nang tai chinh cua moi truong, song rat hieu qua cho cach giao duc moi nhu co so gianh cho hoc nhom, cung khong chiu xay dung.

6.4/ Nguyen nhan nao?

- Nha nuoc cung nhu xa hoi chua that su quan tam den viec xay dung cac truong hoc, tuong xung voi chu truong giao duc la quoc sach hang dau hay tinh than hieu hoc cua nguoi Viet Nam

- Co ve nhu da co thoi quen hoc o dau cung duoc, khong sao!

- Chua quan tam den co so vat chat phuc vu cho phuong cach hoc tap hien dai nhu hoc nhom, phuong phap day va hoc giao tiep…

6.5/ Cac bien phap khac phuc:

- Nha nuoc phai co ke hoach, gianh ngan sach lon lao, ke ca quy vay ho tro tien boi hoan dat cung nhu xay dung truong so bao gom ca cac dai hoc ngoai cong lap. Neu khong lam ngay thi khong con cac khu dat trong lon, cang ngay cang gay kho khan tro ngai, khong nhung cac truong kho phat trien ma con co nguy co tieu vong, de lai cho xa hoi nhieu di hai khong nho.

- Nha nuoc nen phan cap chinh quyen ho tro, ban hanh chinh sach mien giam thue doi voi cac doanh nghiep tham gia dong gop xay dung truong.

- Co ke hoach ngan han va dai han: moi nguoi dan va phu huynh ho tro mot vien gach, mot thuoc vuong dat hay thuoc vuong xay dung, moi doanh nghiep mot phong hoc, mot cong trinh xay dung truong so cho truong dai hoc, se duoc dung bia, dat ten ghi cong… Toan dan cung lam giao duc!

- To chuc cho can bo, cac doanh nghiep di tham quan hoc hoi cac truong so dai hoc nuoc ngoai, truoc het tai cac nuoc Asian de gay cam xuc, an tuong ve su nhuc nha ve truong so cua mot dat nuoc co tinh than hieu hoc, va co be day 4.000 nam van hien!

Trong thoi ky vong quoc, toan dan ta da thay duoc cai nhuc vong quoc, da no luc het minh du qua bao gian kho, hy sinh, cuoi cung da thanh cong, gianh lai doc lap cho dat nuoc!...

Trong thoi ky xay dung, phat trien dat nuoc, ta phai lam cho toan dan nhat la the he tre thay duoc cai nhuc cua ngheo nan, lac hau vao hang dau the gioi.

Hay nhin thang vao thuc trang yeu kem cua dai hoc Viet Nam, thuc hien nhung bien phap tren tung buoc khac phuc duoc nhung yeu kem cua dai hoc, tuc la da lam mot cuoc cach mang khoa hoc ky thuat giao duc, thuc hien chien luoc xay dung su trung thuc, chan that, nhan cach giao duc, chien luoc chuyen mon hoa giao duc, hien dai hoa giao duc dai hoc, xay dung nen van hoa giao duc dai hoc hau gop phan vao su nghiep cong nghiep hoa, hien dai hoa dat nuoc, hoi nhap vao the gioi, khien nuoc ta som tro thanh mot con rong chau A.

TS Nguyen Nha

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Viet Nam, bo giao duc va dao tao, giao duc dai hoc, co so vat chat, khoa hoc ky thuat, truong dai hoc, quan tam den, soan chuong trinh, co kha nang, sinh vien, xay dung, giang vien, chuyen mon, cung nhu, thieu

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Xây dựng giải pháp đưa giáo dục đại học Việt Nam hội nhập khu vực và thế giới

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Xây dựng giải pháp đưa giáo dục đại học Việt Nam hội nhập khu vực và thế giới bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Xay dung giai phap dua giao duc dai hoc Viet Nam hoi nhap khu vuc va the gioi

Nhan xet, hay lien he ve tin Xay dung giai phap dua giao duc dai hoc Viet Nam hoi nhap khu vuc va the gioi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Xay dung giai phap dua giao duc dai hoc Viet Nam hoi nhap khu vuc va the gioi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin giao duc trong chuyen muc Giao duc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin giao duc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0