Triet ly giao duc thoi ky doi moi

Tags: Viet Nam, Ho Chi Minh, Thoi ky doi moi, Phat trien ben vung, quan ly giao duc, hien dai hoa, thuong mai hoa, su phat trien, nguon nhan luc, dao tao, triet ly, duong loi, con nguoi, dai hoi, thuc hien, hoc


Hai muoi lam nam doi moi, giao duc va dao tao nuoc nha tung buoc phat trien vung chac, lam nen tang cho viec nang cao dan tri, dao tao nhan luc, boi duong nhan tai. De giao duc va dao tao phat trien chung ta da co triet ly giao duc o tang bac quoc gia, cac quan diem, tu tuong, duong loi phat trien giao duc va dao tao nham hoan thanh su menh dao tao nguon nhan luc, phat trien tu do va toan dien con nguoi, dua dat nuoc tung buoc phat trien ben vung theo dinh huong xa hoi chu nghia.

Nam nam dau sau Dai hoi VI (1986 - 1991)

Sau 30 nam chien tranh cuc ky khoc liet, dat nuoc lai lam vao tinh trang khung hoang kinh te - xa hoi, truong lop xuong cap, giao vien bo truong, hoc sinh bo lop. Dai hoi VI cua Dang (thang 12-1986) quyet dinh duong loi doi moi, bat dau bang doi moi tu duy, tu bo co che hanh chinh quan lieu, bao cap, chuyen sang nen kinh te nhieu thanh phan. Thang 7-1987 Hoi nghi giam doc so giao duc toan quoc hop o Vung Tau da thao luan soi noi Bao cao du thao do lanh dao Bo trinh bay. Hoi nghi nhat tri nhung tu tuong, quan diem sau day de chi dao giao duc nuoc nha:

Ve khau hieu hanh dong: Khoi phuc, giu vung, cung co, phat trien. Khoi phuc cac truong, lop bi tan vo. Giu vung (duy tri) cac truong lop da co va moi khoi phuc duoc. Cung co nhung thanh tuu da gianh duoc. Noi co dieu kien thi phat trien.

Triet ly giao duc thoi ky doi moi
Hoc sinh xa vung cao Phong Du - Tien Yen - Quang Ninh

Ve doi moi tu duy giao duc: Khac phuc nhung quan diem va cach lam cu thoi bao cap ve giao duc.

Thu nhat, khac phuc quan diem coi giao duc chi thuoc pham vi “cach mang tu tuong - van hoa”. Trong cong cuoc doi moi can dua vao cuoc song quan niem giao duc co vai tro trong yeu doi voi toan bo cong cuoc doi moi dat nuoc theo tinh than Dai hoi VI.

Thu hai, khac phuc cach dau tu cho giao duc nhu mot thu phuc loi, co den dau hay den do, can “cat xen” thi “cat xen” giao duc dau tien. Trong cong cuoc doi moi can phat trien giao duc theo quan diem dau tu cho giao duc la dau tu cho phat trien.

Thu ba, khac phuc cach chi dao giao duc cu, chi dung o duong loi qua chung chung, nhu thuc hien giao duc toan dien, nen chang may thanh cong. Khau dot pha doi moi giao duc phai bat dau tu truong hoc, phai doi moi tinh chat truong pho thong, tuc la doi moi hoat dong day va hoc trong nha truong. Khong phai chi day kien thuc pho thong, ma phai som huong nghiep, ky thuat tong hop va day nghe.

Thu tu, khac phuc cach day hoc don thuan (nay goi la “hanh chinh hoa” viec len lop, viec giao duc) chi cot truyen dat cho xong bai giang. Nha truong, nha giao, can bo quan ly giao duc cac cap luon luon phai bam sat muc tieu giao duc.

Ve 10 tu tuong chi dao:


Quan triet duong loi doi moi, van dung vao giao duc, truoc het la doi moi tu duy giao duc, cu the hoa thanh cac tu tuong chi dao sau day:

Mot la, xac dinh ro vai tro, vi tri cua giao duc trong cong cuoc doi moi; hai la, giao duc la su nghiep cua quan chung; ba la, ke hoach phat trien giao duc la bo phan cua ke hoach phat trien kinh te - xa hoi. Truoc mat, duy tri, cung co, on dinh truong, lop, day va hoc, nen nep, ky cuong; bon la, chat luong va hieu qua, truoc mat va lau dai, kip thoi va don dau; nam la, phat trien theo vung, pho cap va nang cao, dai tra va mui nhon; sau la, giao duc toan dien, tro ra tro, hoc ra hoc; bay la, he thong giao duc da dang, linh hoat; tam la, thay ra thay, day ra day, truong ra truong, lop ra lop; chin la, tang cuong nghien cuu khoa hoc, day manh ung dung tien bo khoa hoc - ky thuat va kinh nghiem giao duc tien tien; muoi la, doi moi quan ly giao duc.

Co the coi day la mot minh chung cho thay ca mot thoi ky dai giao duc nuoc ta chu yeu theo triet ly giao duc xa hoi, phuc vu nhiem vu chinh tri - xa hoi la muc tieu gan nhu duy nhat, van dung vao cac cong viec chuyen mon cua nganh, chang han nhu xac dinh noi dung, lam chuong trinh, hau nhu chi theo mot phuong phap tiep can muc tieu. Thuc hien nhiem vu do la su menh va chuc nang so mot cua giao duc trong moi thoi dai, nhat la trong thoi chien. Nhung khi chuyen sang hoa binh ma van the, nhu Dai hoi VI da nhan dinh, cu duy y chi mai, thi giao duc khong the phat trien duoc.

Den khi chuyen sang thoi doi moi, mau thuan va bat cap boc lo qua ro, doi hoi phai co duong loi thich hop voi tinh hinh moi. Nho vay, den cuoi ke hoach 5 nam (1986 - 1990) tinh hinh giao duc da dan dan on dinh, tro lai phat trien, trong mot chung muc nhat dinh, da bat nhip voi phat trien kinh te - xa hoi. Nhiem ky thu hai (1991 - 1996) cua thoi ky doi moi danh dau mot moc quan trong trong tien trinh cach mang Viet Nam - la thoi gian cham dut cuoc khung hoang kinh te - xa hoi, tao da moi cho su nghiep giao duc.

Den nay cong cuoc doi moi da duoc 25 nam (1986 - 2011), dua nen giao duc nuoc nha phat trien len mot giai doan moi, dat duoc nhieu thanh tuu co tac dung tich cuc cho cong cuoc doi moi kinh te - xa hoi, hoi nhap quoc te. Phai khang dinh, do la ket qua thuc hien duong loi giao duc ma Dang ta da dinh ra trong Cuong linh 1991, trong cac nghi quyet cac Dai hoi VI, VII, VIII, IX, X, cac nghi quyet cua mot so hoi nghi Ban Chap hanh Trung uong (goi tat la Nghi quyet Trung uong), nhu Nghi quyet Trung uong 4 khoa VII, Nghi quyet Trung uong 2 khoa VIII, Nghi quyet Trung uong 6 khoa IX, mot so nghi quyet cua Quoc hoi, cac chien luoc phat trien dat nuoc do Chinh phu ban hanh.

Duong loi, quan diem, chinh sach phat trien giao duc thoi doi moi da tiep thu tinh hoa cua triet ly giao duc the gioi, nhu giao duc nhan van (coi trong con nguoi, quan he nguoi - nguoi tot dep, giao duc vi su phat trien ben vung con nguoi); triet ly giao duc mac-xit: giao duc ky thuat tong hop; triet ly hoc suot doi, xay dung xa hoi hoc tap; 4 cot tru giao duc the ky XXI do To chuc Giao duc, Khoa hoc, Van hoa cua Lien hop quoc (UNESCO) de ra: hoc de biet, hoc de lam, hoc de chung song voi nguoi khac, hoc de ton tai; giao duc ky thuat - cong nghe: tay nghe va luong tam nghe, dao duc nghe. Nen giao duc cua chung ta phai ke thua va phat trien cac gia tri cua dan toc: tinh than yeu nuoc, tu hao dan toc, hieu hoc, can cu lao dong (cham hoc, cham lam), tinh than trach nhiem voi gia dinh, cong dong, To quoc. Dac biet, triet ly giao duc Viet Nam thoi doi moi phai dua triet ly giao duc Ho Chi Minh vao thoi ky phat trien moi.

Phat trien giao duc la quoc sach hang dau (1991 - 2010)

Duong loi, chinh sach phat trien giao duc va dao tao vach ra trong cac van kien vua neu noi len triet ly giao duc Viet Nam trong thoi ky doi moi co the tom tat vao may diem nhu sau:

Thu nhat, duong loi chung: coi giao duc va dao tao la quoc sach hang dau. Dang ta khang dinh: muon tien hanh cong nghiep hoa, hien dai hoa thang loi, phai phat trien manh giao duc va dao tao, phat huy nguon luc con nguoi, yeu to co ban cua su phat trien nhanh va ben vung. Trong thoi dai ngay nay dac biet nhan manh den “nguon luc con nguoi”.

Thu hai, su menh chung cua giao duc va dao tao: nang cao dan tri, dao tao nhan luc, boi duong nhan tai.

Thu ba, muc tieu tong quat: con nguoi la muc tieu va dong luc cua su phat trien kinh te - xa hoi. Tu day, quan tam nhieu den phuong phap tiep can phat trien (giao duc phat trien nguoi - su phat trien ben vung, lau dai), van dung vao giao duc va dao tao la day va hoc khong phai la nhoi nhet kien thuc.

Thu tu, dau tu cho giao duc va dao tao la dau tu cho phat trien, dau tu co ban, nhu la lam duong sa, dien, buu chinh...

Thu nam, phat huy anh huong tich cuc (van dung dung quy luat gia tri, quy luat loi ich, quy luat canh tranh, dao tao gan lien voi su dung theo yeu cau cua thi truong lao dong), han che anh huong tieu cuc cua co che thi truong doi voi giao duc va dao tao: chong khuynh huong thuong mai hoa.

Thu sau, hoc suot doi. Moi nguoi lam giao duc. Moi nguoi di hoc. Thuc hien cong bang trong giao duc, co chinh sach giup nguoi ngheo di hoc, nguoi hoc gioi phat trien tai nang.

Thu bay, phuong cham phat trien giao duc: chuan hoa (vi du: so hoc sinh/lop), xa hoi hoa (giao duc la su nghiep cua quan chung, co dong gop cua cac thanh phan kinh te), da dang hoa (truong cong, truong tu…), sau Dai hoi XI cua Dang, them dan chu hoa (pho cap giao duc, giao duc chinh quy va khong chinh quy, dan chu hoa quan ly giao duc, cong khai, minh bach tai chinh…).

Bay diem vua neu la tu tuong, quan diem, duong loi phat trien giao duc - triet ly giao duc cua quoc gia - dan toc Viet Nam trong thoi ky day manh cong nghiep hoa, hien dai hoa, hoi nhap quoc te. Nhin chung, triet ly giao duc chu yeu o tam vi mo, phan nhieu con noi chung chung, khong quan triet day du toi cac cap, chua thuc hien tot. Vi du, kiem diem 10 nam thuc hien Nghi quyet Trung uong 2 khoa VIII, ngay 15-4-2008, Bo Chinh tri da ket luan: chua noi nao thuc hien phat trien giao duc va dao tao nhu la quoc sach hang dau, thuc su chua uu tien cho giao duc ca ve chinh sach, can bo, cac nguon luc khac.

Tuy da tang ngan sach nha nuoc cho giao duc tu hon 5% (1987 - 1988) len 20% (nam 2008), nhung nhieu noi da su dung khong dung muc dich; nhieu nam da co chinh sach phu cap dung lop, khu vuc…, va nam nay co chinh sach tham nien cho nha giao, nhung noi chung doi song cua nha giao chua bao dam cho viec day hoc va giao duc that chu toan, chua coi dau tu cho giao duc la dau tu co ban. Day la chua noi toi chuyen doi song tinh than, dao duc, cong tac quan ly con nhieu tieu cuc, van hoa hoc duong rat phuc tap, bi xa hoi keu ca nhieu, nhieu cho de mat long tin vao nha truong.

Chung ta da xac dinh dung su menh cua giao duc (co ca dao tao), nhung nhin nhan lai, trinh do dan tri co phat trien (hoan thanh xoa mu chu va pho cap tieu hoc nam 2000, pho cap trung hoc co so nam 2010, dang pho cap trung hoc pho thong, chuyen nghiep, day nghe), nhung nhan luc nhin vao dau cung thieu, viec phat hien, dao tao, boi duong, su dung nhan tai con chua dat so voi yeu cau. Van de bao trum o day la muc tieu tong quat, la coi trong con nguoi, phat trien ben vung con nguoi, chua thanh mot quan diem can quan triet.

Mot nguy co lon doi voi giao duc va dao tao nuoc nha la nan thuong mai hoa boc lo ngay cang ro, nhat la trong mua tuyen sinh nam nay (nam 2011) tinh trang thuong mai hoa gan nhu da len dinh diem. Che do hoc phi luon la mot moi de doa, nhat la doi voi nguoi ngheo. May nam nay xuat hien nan “bang gia”, “mua bang (mua tan nuoc ngoai), ban diem”, “viet luan van, luan an thue”…

Nhin xa hon mot chut, tinh trang nay co phan bat nguon tu te “mua quan, ban chuc”, chinh sach can bo tu “ly lich chu nghia” sang “bang cap chu nghia”, da lam cho thuoc do gia tri khong con chuan muc, nhieu truong hop khong lay thuc tai va hieu qua lam tieu chuan chu dao, tinh toan ca nhan gay bao he luy, lam xao tron dao duc xa hoi. Tu do, phat trien giao duc khong theo dung cac phuong cham Dang da de ra. Co triet ly dung ma thuc hien khong tot thi triet ly ay cung chua dem lai nhung gia tri dich thuc cho xa hoi.

Dai hoi XI cua Dang Cong san Viet Nam (thang 1-2011)

Chi con 10 nam nua chung ta phai thuc hien muc tieu dua nuoc ta co ban tro thanh nuoc cong nghiep theo huong hien dai. Theo kinh nghiem the gioi, khong phat trien tuong ung giao duc va dao tao thi kho dat duoc muc tieu do. Vi vay, Dai hoi XI cua Dang da rat quan tam den su nghiep nay. Nghien cuu Nghi quyet Dai hoi, can chu y 3 menh de sau:

a - Doi moi can ban va toan dien giao duc, dao tao.

b - Mot trong cac quan diem phat trien: phat huy toi da nhan to con nguoi, con nguoi la trung tam cua chien luoc phat trien.


c - Lay dao tao nhan luc trinh do cao la mot khau dot pha chien luoc.

Dang ta kien tri duong loi phat trien giao duc theo triet ly giao duc Ho Chi Minh, tiep tuc phat huy truyen thong hieu hoc cua nhan dan ta, ve mat kinh te da dat duoc tien bo dang ke, Dang va Nha nuoc da de ra triet ly giao duc thoi ky doi moi. Chung ta da vuot qua bao kho khan, voi nong cot la doi ngu nha giao va can bo quan ly giao duc, ngay nay nhan dan ta co mot he thong giao duc kha hoan chinh, tu mam non den sau dai hoc, hien thuc hoa duoc cac tinh chat rat tien bo cua mot nen giao duc trong the gioi hien dai, truong mau giao, tieu hoc ve den thon ban, trung hoc co so va trung tam giao duc cong dong ve den tan xa, phuong, tu nam 1996, hang nam thu hut duoc tren 20 trieu nguoi hoc, co nam len toi 23 - 24 trieu (dan so trong nhung nam gan day tu 80 - 86 trieu). Day la thanh tuu to lon can duoc ghi nhan.

Tat nhien, ben canh do, su nghiep giao duc cua chung ta dang dung truoc nhung thu thach rat gay go trong boi canh kinh te kho khan, suy thoai, tinh hinh xa hoi rat phuc tap, nhat thiet chung ta phai khac phuc. Truoc mat phai chan chinh nhung thieu sot, lech lac, tieu cuc…, trong do co may thach thuc lon:

- Tam ly day va hoc tu chuong, sach vo, cot di thi, chay theo manh bang;

- Thuong mai hoa giao duc va dao tao;

- Chay theo so luong, benh thanh tich.

Day la 3 “chuong ngai vat” lon nhat can tro thuc hien duong loi giao duc cua Dang ta, lam meo mo he thong giao duc quoc dan, tham chi lam chech huong.

Tinh than cot loi cua triet ly giao duc o tam vi mo hien nay (thap nien thu 2 the ky XXI) la:

- Giu gin duoc nen doc lap, toan ven lanh tho (bao gom ca lanh hai, khong phan).

- Kien thiet duoc nuoc nha. Vao thap nien thu 2, muc tieu nay duoc Dai hoi XI quyet dinh la: “Dan giau, nuoc manh, dan chu, cong bang, van minh” - do la noi dung xa hoi xa hoi chu nghia ma Dang ta da xac dinh.

Muc tieu chung ay la tinh than cot loi xuyen suot triet ly giao duc hien nay cua nen giao duc nuoc nha.

Phuong huong phat trien cua giao duc, dao tao nuoc ta la:

Su nghiep giao duc va dao tao phuc vu dac luc cac phuong huong lon phat trien dat nuoc:

- Day manh cong nghiep hoa, hien dai hoa;

- Phat trien nen kinh te thi truong dinh huong xa hoi chu nghia;

- Hoi nhap quoc te.

Mot lan nua Dai hoi XI cua Dang khang dinh triet ly giao duc theo duong loi doi moi:

Thu nhat, su menh cua giao duc va dao tao la nang cao dan tri, phat trien nguon nhan luc, boi duong nhan tai, xay dung nen van hoa va con nguoi Viet Nam.

Thu hai, phat trien giao duc va dao tao la quoc sach hang dau.

Thu ba, dau tu cho giao duc va dao tao la dau tu phat trien.

Thu tu, phuong cham phat trien giao duc va dao tao la nang cao chat luong theo yeu cau chuan hoa, hien dai hoa, xa hoi hoa, dan chu hoa.

Thu nam, xay dung xa hoi hoc tap, tao co hoi va dieu kien cho moi cong dan duoc hoc suot doi.

Triet ly giao duc duoc xac dinh trong Cuong linh xay dung dat nuoc trong thoi ky qua do len chu nghia xa hoi (bo sung, phat trien nam 2011) va cac van kien khac cua Dai hoi XI ke thua la mot buoc phat trien moi triet ly giao duc Ho Chi Minh va cac dai hoi truoc cua Dang; dong thoi tiep thu tinh hoa cua triet ly giao duc the gioi, ca xua va nay. Noi chung, triet ly giao duc Viet Nam ngay nay mang dam triet ly giao duc nhan van - nhan ban va cong nghe, lay cac gia tri nhan van cua dan toc va nhan loai, cac gia tri cua nen cong nghiep hien dai vua lam xuat phat diem, vua lam muc tieu cua giao duc, de tao lap va phat trien, phat huy “gia tri ban than” o the he tre, luc luong quan trong thuc hien cong nghiep hoa, hien dai hoa va hoi nhap quoc te./.

GS,VS Pham Minh Hac/TCCS
Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Cảnh báo về bạo lực trong trường học

Theo khảo sát của Plan quốc tế tại Việt Nam đối với gần 3.000 học sinh ở 30 trường THCS và THPT ở Hà Nội, khoảng 80% học sinh báo cáo bị bạo lực giới trong trường học ít nhất một lần trong đời.

Tìm hiểu: Viet Nam, Ho Chi Minh, Thoi ky doi moi, Phat trien ben vung, quan ly giao duc, hien dai hoa, thuong mai hoa, su phat trien, nguon nhan luc, dao tao, triet ly, duong loi, con nguoi, dai hoi, thuc hien, hoc

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Triết lý giáo dục thời kỳ đổi mới

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Triết lý giáo dục thời kỳ đổi mới bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Triet ly giao duc thoi ky doi moi

Nhan xet, hay lien he ve tin Triet ly giao duc thoi ky doi moi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Triet ly giao duc thoi ky doi moi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin giao duc trong chuyen muc Giao duc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin giao duc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0