Tim mo hinh giao duc moi o Viet Nam

Tags: Lien Xo, Trung hoc pho thong, Giao duc Viet Nam, phu hop voi, truong tu thuc, sach giao khoa, co the noi, mo hinh, chung ta, gia dinh, hien nay, nuoc ta, hoc sinh, cap


TPCN - Chung ta da co gang doi moi, nhung ket qua chua duoc nhu mong doi. Theo chung toi, mot trong nhung nguyen nhan la chung ta chua tim ra mo hinh giao duc phu hop voi Viet Nam.

Giao duc dang duoc chu y dac biet, co 2 ly do. Thu nhat, tuy nen giao duc nuoc ta co su phat trien nhat dinh, nhung chat luong khong dap ung duoc doi hoi cua cuoc song, ban than nen giao duc boc lo nhieu tieu cuc, yeu kem

Tim mo hinh giao duc moi o Viet Nam
anh: Hong Vinh
Thu hai, cac nha giao lao thanh, cac chuyen gia giao duc, cac nha khoa hoc, nha van, nha bao... deu khang dinh rang, voi truyen thong hieu hoc, voi nang luc tri tue cua dan toc ta, chung ta co the, va can phai co mot nen giao duc phat trien can doi, lanh manh va hieu qua hon.

A. Nhan dien mo hinh giao duc hien nay

Nen giao duc Viet Nam hien nay theo mo hinh nao? Day la cau hoi khong de tra loi.

Nhin lai lich su phat trien giao duc cua nuoc ta thi thay, dau tien cha ong ta hoc chu Han; do do, muon hay khong thi chung ta cung anh huong mo hinh cua Trung Quoc tu xa xua. Dieu nay the hien ro o tu tuong “Ton su, trong dao”, hay “Tien hoc le, hau hoc van”.

Roi viec coi trong bang cap va ket qua thi cu mot cach thai qua cung la hoi huong cua Nho hoc. Chu Nom phat trien trong mot giai doan ngan va da co nhung thanh tuu nhat dinh.

O day da xuat hien nhung net rieng cua mot nen giao duc thuan Viet. Tuy nhien, nhung net rieng nay khong duoc pho bien rong rai, lau dai va khong co anh huong sau sac.

Chung ta cung da tiep can va linh hoi duoc nhieu net tinh tuy cua nen giao duc Phap. Co the noi tu khi tiep xuc voi nen van hoa, giao duc Phap, nguoi Viet Nam da co khai niem ro rang ve suc manh cua khoa hoc – ki thuat.

Tuy nhien, nen giao duc Phap ma nguoi Viet biet den la nen giao duc tinh hoa, no chi danh cho mot bo phan rat nho trong xa hoi. Truong Cao dang Dong Duong, mot thoi gian dai truoc Cach mang Thang Tam, moi nam chi tuyen co 14 sinh vien!

Viec con em chung ta vao dai hoc mot cach kho khan, hay nan “chay truong” ngay nay co le co moi lien he toi nhan thuc ve mot nen giao duc uu tu.

Chung ta den voi nen giao duc cua Lien Xo va Dong Au trong mot hoan canh lich su kha thuan loi. Day la giai doan chung ta nghien cuu, tiep thu kinh nghiem cua ho tren co so kha dan chu, binh dang.

Dat nuoc Lien Xo rong lon, co nen giao duc duoc to chuc chat che va dat duoc nhieu thanh tuu lon lao da lam cho phan lon nhung nguoi Viet Nam den day nghien cuu, hoc tap bi chinh phuc.

Mot nen giao duc toan dan, ai cung duoc di hoc va hoc khong mat tien! Dieu nay lam chung ta say sua va khong can nghi ngoi gi them nhieu, chung ta gan nhu be nguyen mo hinh cua Lien Xo ap dung vao Viet Nam.

Den khi nhan ra mo hinh nay khong hoan toan phu hop voi Viet Nam, chung ta lai den voi nen giao duc cua cac nuoc noi tieng Anh nhu My, Anh, Australia... Phai noi la chung ta rat cau thi va hoc hoi rat nhanh. Nhung cai hay cua nuoc ngoai chua thanh cai hay cua nuoc ta?

Vi sao vay? Vi dieu kien, hoan canh, tam li con nguoi, trinh do phat trien cua chung ta khong giong ho. Dai hoc dai cuong la cai hay, cai nen mong cua giao duc dai hoc hien dai, nhung dua vao nuoc ta lai bi phan doi.

Phan ban o Trung hoc pho thong dua vao nuoc ta hien nay cung gay nen nhung xao tron lon, chua tot vi chung ta chuan bi chua ki va chua linh hoat trong viec tien hanh thuc hien phan ban.

Khi hoc kinh nghiem cua nuoc ngoai, chung ta chi chu y toi cai lon (nhu chuong trinh, cach to chuc) ma quen nhung cai nho nhung lai rat hay (vi du o My cong nhan ket qua hoc tap tai gia dinh).

Co the noi mo hinh giao duc Viet Nam hien nay chap va, khap khieng, cung nhac, thieu linh hoat, thieu dong bo, chong cheo... Dua ra vi du de chung minh cho nhan dinh nay khong kho.

Vi du: Tong cuc day nghe khong thuoc Bo Giao duc va Dao tao ma lai thuoc Bo Lao dong - Thuong binh va Xa hoi; Chuc nang cua 2 cap dia phuong (so, phong) giong nhau nen can tro, “giam chan” nhau...

Dieu co ban nhat la mo hinh giao duc hien nay chua co ban sac, phong cach, cot cach, tam hon Viet. Den ten goi cac cap la Tieu hoc, Trung hoc co so, Trung hoc pho thong… kho hieu, kho nho.

Cho den bay gio nhieu nguoi van khong dam chac khi goi ten “Trung hoc Pho thong” hay la “Pho thong Trung hoc” la dung. Roi Trung hoc co so va Trung hoc pho thong thi cap nao cao hon. (Truoc day la cap I, cap II, cap III, don gian ro rang).

Giao duc hien nay chua danh gia dung vai tro cua gia dinh. Gia dinh chi duoc xem la noi cung cap nguon hoc sinh, dong gop nhung khoan tien can thiet. Hoi Phu huynh hoc sinh cung chi lam nhung viec nhu dong quy, quyet dinh tang qua thay co nhu the nao...

Trong khi do phan lon thoi gian hoc sinh song tai nha, gan bo voi gia dinh tu tinh cam den vat chat. Dieu quan trong la trong cac gia dinh Viet Nam hien nay, nhieu nha co the to chuc nhung “lop hoc mini”, ong ba day cho chau, bo me day cho con, anh chi day cho em.

Ho day va hoc thuc su, the ma mo hinh giao duc cua ta chua chu y toi dieu nay, chua khuyen khich de viec hoc tai nha phat huy duoc hieu qua lon hon.

B. Phac thao mo hinh giao duc Viet Nam cho tuong lai

Xay dung mo hinh giao duc cua Viet Nam trong tuong lai can thoa man 3 dieu kien:

1- Khong gay xao tron lon thuc trang nen giao duc dang ton tai.

2- Dap ung duoc nhung doi hoi cua thoi cuoc, tuong thich ve co ban voi cac nen giao duc tien tien trong khu vuc va tren the gioi. 3- Phu hop voi van hoa, tin nguong dac diem kinh te – xa hoi Viet Nam.

Thuc trang giao duc nuoc ta kha thu vi: day du ve cap hoc ( tu mau giao den sau dai hoc), phong phu, da dang ve so huu, loai hinh... Co the noi nuoc ta da co mot thi truong giao duc tuong doi soi dong va phuc tap voi su canh tranh kha quyet liet. Do vay can sap xep lai, goi ten ro rang, chi ra nhung chuc nang phu hop.

Ve cap hoc se nhu sau: Truoc pho thong ( nha tre va mau giao) – Pho thong ( nen tro lai ten cu cho ro rang, de hieu la cap I, cap II, cap III) – Trung hoc chuyen nghiep ( cong nhan ki thuat, day nghe) – Cao dang - Dai hoc – Sau dai hoc.

Nen ap dung co che lien thong mot cach thuc chat va thong suot, nghia la hoc sinh thuc su co quyen hoc het lop thap thi len lop cao; het cap thap thi len cap cao; co bang Trung hoc chuyen nghiep co the hoc tiep Cao dang; co bang Cao dang co the hoc tiep Dai hoc.

Neu thuc hien mo hinh nay thi Tong cuc day nghe (hien truc thuoc Bo Lao dong-Thuong binh va Xa hoi) nen duoc tra ve cho Bo Giao duc va Dao tao.

Ve so huu: Can ranh mach, ro rang; trong giao duc chi can 2 loai so huu: truong cong lap va truong tu thuc (truong 100% von nuoc ngoai duoc xem la truong tu thuc).

Nen giai quyet dut diem loai truong ban cong, hoac la tro lai thanh cong lap, hoac la bien thanh tu thuc. Ca truong cong lap lan truong tu thuc deu co quyen lien ket, lien doanh voi nuoc ngoai. Trong truong hop nay cac truong can co hop dong rieng va dieu le rieng.

Nhu vay se co nhung truong co quy mo rat lon, dong thoi se co truong quy mo rat nho, tham chi day khong phai la truong ma la viec to chuc hoc tai gia dinh.

Ve loai hinh dao tao: Doi voi cac cap pho thong co hinh thuc hoc Chinh quy (ban ngay) va Bo tuc van hoa (ban dem); Doi voi Trung hoc chuyen nghiep, Cao dang, Dai hoc va Sau dai hoc co Chinh quy, Tai chuc, Tu xa.

Ve quan li nha nuoc: Chi can 2 cap la trung uong va dia phuong. Cap trung uong de ra nhung chu truong, chinh sach va kiem tra, thanh tra; cap dia phuong co nghia vu don doc, thuc hien.

Do vay nen giai the cap so hoac cap phong dang ton tai hien nay. Theo cach quan li moi thi vai tro cua truong la rat quan trong, do do truong phai co quyen tu chu nhieu hon, nhat la ve mat tai chinh va nhan su. Nen bo bo chu quan doi voi cac truong dai hoc.

Can co co che de co the quan li theo mot tieu chuan thong nhat he thong truong Dang, truong Quan doi, Cong an. Cac truong nay co tinh dac thu rieng, nhung van phai dap ung nhu cau chung la chat luong.

Ve noi dung, chuong trinh: Noi dung va chuong trinh cua tat ca cac cap hoc phai tuong thich voi cac nen giao duc tien tien tren the gioi. Nghia la o pho thong cac mon hoc tu nhien nhu Toan, Li, Hoa, Sinh phai tuong duong voi cac nuoc khac.

Con cac mon nhu Lich su, Dia li... phai xay dung phu hop voi trinh do cua tung lop, tung cap dua lich su, dia li nuoc ta (phan lien quan den the gioi can khao sat, nghien cuu ki de lua chon cho dung).

Viet Nam tuy dien tich khong lon, nhung duoc chia thanh cac vung mien khac nhau, trinh do phat trien cung khac nhau, do do can co nhieu bo sach giao khoa khac nhau. Hien nay quy dinh chi co mot bo sach giao khoa cho ca nuoc la khong phu hop.

Can cho phep co nhieu bo sach giao khoa pho thong de cac vung, mien lua chon. Viec day ngoai ngu nao, tu lop may trong truong pho thong la mot van de lon can ban bac can than truoc khi quyet dinh. Ngoai tieng Anh ra, van can phai hoc tieng khac nua nhu tieng Nga, tieng Phap, tieng Trung...

Ve cac hinh thuc thi, cap bang: Thi (kiem tra, cham diem) la hinh thuc danh gia, phan loai, lua chon hoc sinh; dong thoi day cung la cong cu khuyen khich, bat buoc hoc sinh phai co y thuc hoc tap.

Do do hinh thuc nay van phai duoc duy tri, tuy nhien can ap dung mot cach linh hoat, tranh gay nang ne, cang thang, ton kem. Nen cong nhan trinh do cua hoc sinh thong qua thi va kiem tra, con hoc o dau, hoc voi ai khong quan trong.

Han che dan thi tu luan (thi viet), chuyen sang thi trac nghiem, thi van dap. Chi nen cap mot loai bang cho tat ca cac loai hinh dao tao. Bang khong phan biet thi trinh do cung khong phan biet, dau hoc tai chuc, hay tu xa cung phai dat trinh do nhat dinh moi duoc cap bang. Can phai chuan hoa va thuc hien nghiem tuc viec cham thi tot nghiep dai hoc, sau dai hoc.

C. Diem tua cua mo hinh giao duc moi

Gia dinh Viet Nam khong chi co vai tro to lon trong doi song tinh cam, dao duc, kinh te ma con co vai tro vo cung quan trong trong giao duc. Dieu nay da co tu xa xua va van tiep tuc phat huy trong thoi dai ngay nay.

Chung ta deu biet, ngay xua chi co moi Van Mieu - Quoc Tu Giam duoc xem la truong cong va duoc xay dung biet lap. Cac noi hoc tap khac con lai co the coi la cac truong tu va dai da so lay nha cua cac gia dinh lam truong hoc.

Cac gia chu moi thay do ve an o trong nha minh de day do con cai minh, con cai cua ho hang, lang xom. Voi cung cach to chuc truong nhu the, quan li rat don gian, nhe nhang va khong kem phan hieu qua. Bang chung la ong cha ta hoc hanh thanh tai va thi cu do dat.

Duong nhien, ngay nay moi thu da khac, nhung dau sao chung ta phai xay dung mot nen giao duc day va hoc thuc chat, tranh hinh thuc nhung ruom ra, nhung thu tuc phien toai.

Truyen thong hieu hoc cua dan toc ta duoc ap u, luu giu va truyen thu chu yeu trong gia dinh, dong ho nen co the coi gia dinh la noi “giu lua” cho long dam me hoc tap.

Vai tro quan trong dau tien cua gia dinh la chuan bi va cung cap cho nha truong nhung hoc sinh khoe manh, co nang luc tiep thu kien thuc va co khat vong hoc tap.

Voi quy mo gia dinh hien nay (it con), cha me rat co dieu kien quan tam, cham soc con cai ca ve mat the chat, lan tinh than. Hon nua, phan lon ong ba, cha me ngay nay co trinh do hoc van du de theo doi, tham gia vao viec hoc cua con chau trong nhung nam dau cua cuoc doi di hoc.

Trong mo hinh giao duc moi, vi tri cua cac truong dan lap se duoc cai thien dang ke, do do gia dinh co vi the lon hon khong chi trong viec dinh huong, lua chon cho con em hoc tap, ma con trong viec dau tu, to chuc, dieu hanh hoat dong cua nha truong.

Mot nen giao duc cong nhan ket qua hoc tap tai nha thi moi gia dinh co the tro thanh “nha truong sieu nho”. Khi viec hoc va qua trinh hoc dien tai gia dinh thi nguoi ta co the su dung nhung khoang thoi gian rat ngan cho viec hoc tap. Theo giao su Nguyen Canh Toan, chi can 2 phut cung co the thuc hien duoc mot thao tac hoc tap: hoi va tra loi.

Trong mo hinh giao duc moi, viec tu hoc co tam quan trong dac biet. Phai co tinh than tu giac cao thi viec tu hoc moi dien ra thuong xuyen va co hieu qua.

Ma viec tu hoc chu yeu dien ra trong gia dinh, do do vai tro giam sat va dong vien cua cha me vo cung lon. Chinh gia dinh la co so quan trong dau tien de chung ta xay dung mot xa hoi hoc tap suot doi.

Hien nay Dang va Nha nuoc dang rat chu y toi viec xay dung gia dinh hanh phuc, ben vung. Dieu nay tao dieu kien thuan loi de gia dinh tham gia nhieu hon, sau hon, hieu qua hon vao viec xay dung mo hinh giao duc moi cua Viet Nam. Mong rang cac nha hoach dinh chinh sach giao duc chu y hon toi dac diem quan trong nay.

TS Ho Bat Khuat

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Tuyển sinh ĐH, CĐ từ 2015: Dạng thức bài thi mới sẽ thế nào?

Ngay khi ĐH Quốc gia Hà Nội (ĐHQG HN) tung ra phương án 1 bài thi đánh giá năng lực xét tuyển vào đại học (ĐH) thực hiện từ năm 2015, dư luận cha mẹ học sinh và thí sinh rất nóng lòng muốn biết thông tin về bài thi này.

Tìm hiểu: Lien Xo, Trung hoc pho thong, Giao duc Viet Nam, phu hop voi, truong tu thuc, sach giao khoa, co the noi, mo hinh, chung ta, gia dinh, hien nay, nuoc ta, hoc sinh, cap

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Tìm mô hình giáo dục mới ở Việt Nam

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Tìm mô hình giáo dục mới ở Việt Nam bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Tim mo hinh giao duc moi o Viet Nam

Nhan xet, hay lien he ve tin Tim mo hinh giao duc moi o Viet Nam co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Tim mo hinh giao duc moi o Viet Nam de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin giao duc trong chuyen muc Giao duc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin giao duc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0