Nhung nguyen tac khi viet ten rieng nuoc ngoai

Tags: Hoa Ky, Mac Tu Khoa, Phuong Tien Thong Tin Dai Chung, bang chu cai, ten rieng, phien am, nuoc ngoai, nguyen tac, theo cach, chu viet, nguoi, thanh, hien, goi, doc


LTS. Theo cach goi ten rieng nuoc ngoai tren cac phuong tien thong tin dai chung hien nay thi nuoc Nga co den bon thu do, nuoc My co den ba ten chinh thuc! Tinh trang nay keo dai kha lau, nhung den nay van chua co dau hieu cham dut bang mot quy chuan thong nhat trong viet va phien am ten nuoc ngoai.

Trong bai viet duoi day, nha ngon ngu hoc Nguyen Duc Dan de ra nhung nguyen tac chung nhat cho ban quy tac thong nhat ay.

Nhung nguyen tac khi viet ten rieng nuoc ngoai
Tu nhu cau giao tiep, doc van ban cua nhung dan toc khac, xuat hien nhu cau chuyen tu tieng nuoc ngoai. Anh: mot truong quoc te tai TP.HCM. Anh: L.H.T

Tren the gioi hien co khoang 50 bang chu cai khac nhau. Co he chu viet ghi am, co he ghi y. Moi dan toc ghi ten rieng theo he chu viet cua minh. Trong qua trinh giao tiep, chung ta co nhu cau doc van ban cua nhung dan toc khac, ay the la co nhu cau phien am thu tieng nay sang thu tieng khac hoac chuyen tu chu viet nay sang chu viet khac.

Ten rieng nuoc ngoai nhap vao tieng Viet the nao?

Truoc het qua tieng Trung Quoc, sau do la tieng Phap va nay la tieng Anh. Chiu tac dong cua nhung quy luat ngon ngu, nhung ten rieng nay thay doi dan.

Nhap qua tieng Trung Quoc, chung ta co nhung ten duoc viet co dau noi: Nuoc Anh-Cat-Loi, Uc-Dai-Loi, Y-Dai-Loi… Roi nhung ten thanh pho, ten nguoi: Ba-Le, Luan-Don, Bac-Kinh… Sau do nhung dau noi duoc bo di.


Chiu anh huong cua tieng Phap, tieng Anh, nhieu ten duoc chuyen lai theo cach doc Phap, roi cach doc Anh: Ai Nhi Lan → Iec-lang → Ai len, Me Tay Co → Mech-xich, Hung Gia Loi → Hung ga ri… Ba Le → Pa ri, Hoa Thinh Don→ Oa sinh ton, Huong Cang → Hong Kong,…

Ten rieng duoc hinh thanh theo cach phien am (kha tuy y): Bec-na So, Sech-xpia, Gio-ne-vo…

Do nguyen ly tiet kiem trong ngon ngu, nhieu ten rieng tu dong duoc rut gon thanh nhung ten rat Viet: Anh Cat Loi → Anh, Uc Dai Loi → Uc, A My Loi Gia →My… Qua trinh nay van dang xay ra: bao chi thuong viet “HLV nguoi Bo Calisto”.

Co vai ten goi tro lai nguyen goc mot cach khong thoa dang: Y → Italia; Uc→ Australia.

Cac nguyen tac viet ten rieng nuoc ngoai

Ten rieng cot de phan biet nguoi nay voi nguoi khac, dia danh nay voi dia danh khac, nuoc nay voi nuoc khac. Nen nguyen tac dau tien cua viec viet ten rieng la phai viet dung theo mat chu nhu no von co.

Moi ngon ngu deu co nhung dac trung ngu am rieng, co bang chu cai rieng nen co nhung hien tuong ngu am va chinh ta trong thu tieng nay lai khong co am va chu viet tuong duong trong thu tieng khac. Hon nua, do nang luc tham am moi nguoi moi khac, tat yeu xay ra hien tuong moi nguoi phien am mot kieu va phien am khong luon luon dat duoc am giong het am goc. Va chung ta khong hy vong co duoc sach cong cu tra cuu chuan khi phien am tieng nuoc ngoai sang tieng Viet.

Vi du 1: Tieng Viet co thanh dieu nen khi phien am lien xay ra nhung cach phien khac nhau lien quan toi thanh dieu. Nhung am cuoi la am khep -p, -t , -k (­-c, -ch) tao ra van “trac”. Van nay voi thanh sac van phai bo dau sac (quan diem cua sach giao khoa vat ly), nhung cung co the theo quan diem cua sach giao khoa hoa hoc va sinh hoc khong co dau sac thi van la thanh sac (axit, cacbonat, gluxit, lipit).

Vi du 2: Bang chu cai tieng Viet khong co cac chu F, J, W, Z. Vay la gap rac roi khi phien cac tu bat dau bang nhung chu cai do, nhat la khi nhung chu dau nay thanh nhung don vi do luong: J, W, F (chu dau cua cac nha vat ly J.P. Joule, J. Watt, M. Faraday, G. Fahrenheit). Noi “don vi cua cong la Giun” nhung bat buoc viet “don vi cua cong la J”. Noi “cong suat bong den nay la 45 oat”, nhung bat buoc viet “cong suat bong den nay la 45W”. Co nghia la khong the phien am Joule, Watt ma phai viet theo nguyen dang.

Ten thu do nuoc Nga la Mockba, mot tu kha de phien am cung duoc nguoi Anh phien thanh Moscow, nguoi Phap phien thanh Moscou, nguoi Trung Hoa lai phien theo cach rieng va duoc nguoi Viet doc theo am Han Viet thanh Mac Tu Khoa.

He qua tat yeu la nhieu khi doc cac tu phien am kho ma tai hien duoc chu goc. Khi doc Nooc-man May-lo, Uy-li-am Phon-cno… may ban co the tai hien ngay ten goc cac nha van nay? (Norman Miller, William Faulkner…). Ten thu do nuoc Nga la Mockba, mot tu kha de phien am cung duoc nguoi Anh phien thanh Moscow, nguoi Phap phien thanh Moscou, nguoi Trung Hoa lai phien theo cach rieng va duoc nguoi Viet doc theo am Han Viet thanh Mac Tu Khoa. Thu do Nga con duoc viet theo cach doc Nga thanh Mat-xco-va. Thu hoi, nhung cach viet Moscow, Moscou, Mac Tu Khoa, Mat-xco-va (tham chi con duoc viet la Mat-xi-co-va) dau co duoc nguoi Anh, nguoi Phap, nguoi Viet doc dung nhu am Nga cua tu Mockba? Vi vay, khong nen phien am ma nen chuyen tu. Cac nha ngon ngu hoc tren the gioi da xay dung nhung quy tac chuyen tu tu he chu viet nay sang he chu viet khac, trong do co chuyen chu Nga sang chu Latinh. Theo do Mockba, ПУШКИН… duoc chuyen thanh Moskva, Pushkin

Tom lai: nhung nuoc theo he chu Latinh thi ten rieng duoc giu nguyen dang; voi nhung nuoc co he chu khong phai Latinh, ho phien ten rieng sang chu Latinh the nao thi chung ta theo dung nhu vay. Vi du: nguoi Han viet Seoul thi ta cung viet Seoul chu khong goi la Han Thanh; nguoi An viet Mumbai (con goi la Bombay) thi ta cung viet vay. Ta cung theo nguoi Nhat goi Tokyo chu khong goi Dong Kinh nua.

Mot nguyen tac khac nua la ton trong nhung ten goi truyen thong, quen thuoc – co tu truoc 1945 va nay van dung – nhat la nhung ten goi phu hop voi nguyen ly tiet kiem trong ngon ngu. Nhung ten rieng goc Han da vao tieng Viet lau doi thi giu nguyen: Phap, Anh, Duc, Nhat, Bi, Y…; Luan Don, Bac Kinh, Hong Kong

Cuoi cung, phai ton trong cach viet cua mot quoc gia ve ten rieng cua ho. Chang han, ve nuoc My, Dai su quan My su dung hai cach viet Hop chung quoc Hoa Ky, Hop chung quoc Hoa Ky (quoc gia co nhieu chung toc), nhung Hiep chung quoc Hoa Ky la ten xuat hien tren trang web (ngay 23.6.2010) cua tong lanh su quan Hoa Ky o TP.HCM. Chung ta chap nhan ca ba cach viet do.

Cac nha tin hoc de dang viet mot phan mem cho phep nhan dien duoc mot ten rieng qua nhung bien the khac nhau cua no.

 GS.TS Nguyen Duc Dan

 Viet Bao (Theo SGTT)

Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Hoa Ky, Mac Tu Khoa, Phuong Tien Thong Tin Dai Chung, bang chu cai, ten rieng, phien am, nuoc ngoai, nguyen tac, theo cach, chu viet, nguoi, thanh, hien, goi, doc

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Những nguyên tắc khi viết tên riêng nước ngoài

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Những nguyên tắc khi viết tên riêng nước ngoài bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nhung nguyen tac khi viet ten rieng nuoc ngoai

Nhan xet, hay lien he ve tin Nhung nguyen tac khi viet ten rieng nuoc ngoai co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nhung nguyen tac khi viet ten rieng nuoc ngoai de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin giao duc trong chuyen muc Giao duc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin giao duc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0