Kien nghi ve chan hung giao duc cua GS Hoang Tuy



De rong duong du luan chung toi xin gui toi ban doc nguyen van ban kien nghi cua GS Hoang Tuy ve chan hung GD.

Chan hung, cai cach, hien dai hoa giao duc

Ban kien nghi nay gom ba phan. Phan dau phan tich thuc trang cua giao duc de tim ra cai goc cac kho khan va bat cap hien nay. Phan thu hai de xuat phuong huong hien dai hoa giao duc de khac phuc cac kho khan va bat cap mot cach co ban. Phan thu ba trinh bay mot so giai phap cap bach can thuc hien de tra lai moi truong hoat dong binh thuong cho giao duc, va mo duong chuyen dan sang cai cach, hien dai hoa toan he thong.

I. Thuc trang giao duc

Ai cung biet vai tro quan trong then chot cua giao duc doi voi tien do dan toc. The nhung, tu nhieu nam, chung ta da de cho giao duc VN tut hau kha xa so voi cac nuoc trong khu vuc va tren the gioi. Chua bao gio tinh hinh giao duc tro nen buc xuc nhu hien nay. Nhin chung ca nuoc, he thong giao duc chua ra khoi trang thai lon xon bat binh thuong, hoat dong khong theo quy luat khoa hoc, hieu qua kem, chat luong thap, dang co nguy co bi thuong mai hoa theo xu huong nguoc voi ly tuong cong bang va dan chu cua xa hoi. Ve ca ba phuong dien dan tri, nhan luc va nhan tai, nhung bat cap deu qua ro:

  • Dan tri thap, bieu hien tren loi song va suy nghi, tap quan, tac phong, tu tuong, y thuc... Dao duc bi xoi mon, thoi gian doi, thieu trung thuc dang tac dong nang ne den moi mat cua doi song xa hoi.

  • Nhan luc khong dap ung yeu cau phat trien kinh te. Yeu kien thuc, kem ky nang thuc hanh, it kha nang xoay xo, thieu dau oc tuong tuong va nang luc sang tao, do la nhung dac trung chat luong lao dong khien suc canh tranh rat thap.

  • Nhan tai tuy khong den noi qua thieu nhung phat hien va boi duong kem, thieu co hoi va dieu kien phat trien. Chat xam bi lang phi nghiem trong duoi nhieu hinh thuc khac nhau.

Duong nhien, day khong chi la van de cua giao duc, ma la van de cua toan xa hoi, nhung trong do trach nhiem va vai tro cua giao duc rat lon.

Tinh trang sa sut cua giao duc la mot thuc te kho chap nhan, nhung can duoc nhin thang moi co the thay duoc duong ra. Hoan toan khong nen so sanh voi thoi bao cap hay may nam dau doi moi de de dang bang long voi buoc tien cham chap da co, ma can mo tam mat ra the gioi ben ngoai, de cam nhan ro hon su tut hau ngay cang xa cua chung ta. Cach so sanh voi qua khu day kho khan truoc day la lieu thuoc an than nhung thieu trach nhiem, vi that ra su sut kem cua giao duc hoan toan khong xung voi tiem nang cua dan toc, ca ve tinh than, tri tue, vat chat cung nhu van hoi.

Tu 1966 den nay, TU da co nhieu nghi quyet dung dan ma chua duoc thuc hien nghiem tuc, cho nen tuy chung ta da co nhieu co gang de vuc giao duc len, song nhung can benh chinh cua no khong he giam, trai lai ngay cang tram trong va keo dai chua biet den bao gio. Dieu do cho thay nguyen nhan tri tre khong phai chi do nhung sai lam cuc bo ve dieu hanh quan ly (tuy phan trach nhiem cua bo may quan ly khong nho), ma chu yeu la sai lam tu goc, sai lam tu nhan thuc, quan niem, tu duy co ban. Noi van tat, la sai lam co tinh chat he thong, sai lam thiet ke, khong the khac phuc bang nhung bien phap dieu chinh chap va, sai dau sua do, cang sua cang roi, ma can phai cuong quyet xay dung lai tu goc. Do la menh lenh cuoc song, neu chung ta khong muon tut hau them nua.

II. Con duong ra: cai cach, hien dai hoa giao duc

Muon cong nghiep hoa, hien dai hoa dat nuoc tat yeu phai bat dau bang viec hien dai hoa giao duc, ma su lac hau cua nen giao duc cua chung ta chung qui la o cho no rat xa la voi kinh nghiem lich su cua chung ta va kinh nghiem giao duc tren the gioi, trong luc chung ta dang can hoi nhap de phat trien. Vi vay con duong ra khoi nhung kho khan la xay dung lai giao duc tu goc de tien toi mot nen giao duc phu hop voi truyen thong van hoa cua dan toc va xu the chung cua the gioi, tao dieu kien cho cuoc hoi nhap thanh cong. Do chinh la nhiem vu hien dai hoa giao duc, voi noi dung va phuong huong nhu sau.

1. De xay dung lai giao duc tu goc, truoc het can thay doi tu duy giao duc, xac dinh lai quan niem ve muc tieu, yeu cau dao tao va chuc nang cua nha truong, tu do moi thay ro can thay doi cung cach day va hoc, thay doi noi dung, phuong phap, to chuc quan ly giao duc, nhu the nao de dat duoc muc tieu do. Nen ra soat lai de dut khoat tu bo dao tao nhung mau nguoi chi biet ngoan ngoan chap hanh, quen duoc dan dat, bao cap ca ve tu duy va hanh dong, hon la biet suy nghi doc lap va tu chiu trach nhiem. Can coi trong ren luyen cac pham chat dao duc co ban cua con nguoi hien dai co ca tinh nhung bao dung, biet giao tiep va hop tac, biet lam viec co hieu qua, co tu duy coi mo voi cai moi, thich dan than, khong ngai duong dau voi thach thuc, kho khan, san sang chap nhan mao hiem vi muc dich lon, va nhat la trung thuc va co dau oc sang tao, la nhung duc tinh toi can thiet trong doi song xa hoi hien dai. Dong thoi can quan tam den giao duc tham my, giao duc cam xuc, dao tao toan dien con nguoi co tam hon va the chat khoe manh.

2. Tu quan niem bao quat noi tren phai xem xet lai toan bo to chuc qua trinh giao duc, bao gom ca noi dung chuong trinh, phuong phap tung cap hoc, sao cho phu hop voi muc tieu chung. Chang han phai giam bot dang ke gio len lop nghe giang, tang gio thuc hanh, gio hoc theo phuong phap tuong tac, danh thi gio cho viec tu hoc, tuy lua tuoi tap tham khao sach bao, tu lieu, thao luan xemina, thuyet trinh, tham luan, viet tieu luan, lam du an, ... Ngay tu nho hoc sinh can tap dan de biet suy nghi, ham thich tim toi, ham thich kham pha, sang tao tu de den kho, tap phat hien va giai quyet van de, han che hoc thuoc long, chong nhoi nhet kien thuc may moc tuy khong xem nhe ren luyen tri nho. Giam, bo, hoac thay doi han noi dung va phuong phap day nhung dieu co tinh chat kinh ke, de tang cac kien thuc thiet thuc, hoac doi hoi van dung tu duy nhieu hon. Doi voi nuoc ta, dieu nay cang quan trong vi tan tich loi hoc tu chuong khoa cu, tinh than hu hoc co lo cho den bay gio van con rat nang trong xa hoi ta va ngay ca trong gioi tri thuc ta. Dac biet dai hoc cang phai coi trong dau oc, phong cach va ky nang nghien cuu khoa hoc.

3. Cong bang, dan chu la xu huong cua xa hoi tien bo hien dai, tuy cach hieu va thuc thi con nhieu diem khac nhau tuy moi nuoc. Trong giao duc cong bang, dan chu co nghia la bao dam cho moi cong dan quyen binh dang ve co hoi hoc tap va co hoi thanh dat trong hoc van. Ngay nay, do khong chi la mot nguyen tac dao duc ma con la dieu kien de bao dam su phat trien cua xa hoi. Chi khi co cong bang, dan chu trong giao duc, chi khi moi nguoi, du giau ngheo, sang hen, deu co co hoi hoc tap va thanh dat ngang nhau thi tiem nang tri tue cua xa hoi moi duoc khai thac het. Hien nay o nuoc ta con em cac tinh mien nui, cac vung nong thon, hay con em nha ngheo o thanh thi, di hoc da kho ma hoc len cao cang kho hon. Voi che do hoc tap buoc phai hoc them ngoai gio rat nhieu, phai dong gop vo van khoan ton kem ngoai hoc phi, hang nam phai mua sam sach giao khoa moi, voi che do danh gia va thi cu ton kem nhu hien nay, nha truong cua ta da vo tinh gat ra ngoai ca mot lop tre thieu may man vi trot sinh ra trong nhung gia dinh ngheo hoac khong o thanh pho.

4. Tuy theo ca tinh, moi con nguoi co nhung so thich, so truong, so doan rieng, su da dang ay lam nen cuoc song phong phu trong xa hoi hien dai va la manh dat de nay no tai nang sang tao. Cho nen giao duc phai phong khoang, khong han che, hay kim ham ma trai lai phai ton trong, phat trien ca tinh, va muon the khong nen go bo moi nguoi trong mot kieu dao tao nhu nhau, mot huong hoc van nhu nhau, ma phai mo ra nhieu con duong, nhieu huong, tao nhieu co hoi lua chon cho the he tre phat trien tai nang, dong thoi cho phep ho de dang chuyen sang con duong khac khi thay su lua chon cua minh chua phu hop. Do la tu tuong chi dao de giai quyet van de phan ban o cac nam cuoi trung hoc pho thong, phat trien nhieu loai hinh dai hoc va cao dang dap ung nhu cau da dang cua tuoi tre, dong thoi bao dam su lien thong toi da giua cac cap hoc va cac loai truong hoc khac nhau de khong ai bi lam vao ngo cut tren con duong hoc van.

5. Do buoc tien nhanh cua khoa hoc va cong nghe, cac nganh hoat dong kinh te ngay cang yeu cau luc luong lao dong phai co trinh do hieu biet cao moi dam bao hieu qua va nang suat. Hon nua trinh do van minh hien dai cung doi hoi moi thanh vien trong xa hoi phai co hoc thuc cao moi huong thu duoc day du cuoc song cua ban than va dong gop vao su phat trien cua cong dong. Truoc tinh hinh do, xa hoi van minh dang tien den cho trinh do hoc thuc hai nam dau cua dai hoc tro thanh can thiet cho moi nguoi, giong nhu trinh do tieu hoc cach day mot the ky. Vi vay, xu the tat yeu la phai tien toi mo cua dai hoc cho so dong, roi cho dai bo phan dan chung. Dieu nay doi hoi nhung thay doi lon trong quan niem ve su mang, nhiem vu cung nhu to chuc, quan ly giao duc dai hoc. Dac biet, voi trinh do phat trien hien nay va voi co cau nhu cau lao dong trong thoi gian toi, can chu y phat trien loai hinh dai hoc ngan han 2 nam (ve ky thuat hay cac nghiep vu du lich, ke toan, ngoai ngu, ...).

6. Trong khi nang cao dan tri, mo rong cua nha truong, ke ca dai hoc, cho dong dao nguoi dan, thi giao duc khong the coi nhe nhiem vu dao tao, boi duong nhan tai. Trai lai, phai rat chu trong tai nang, khac phuc binh quan va trung binh chu nghia von la nhuoc diem thuong thay o cac nuoc ngheo nhu ta. Trong thoi dai ky thuat so hon bao gio het, su hung thinh cua cac quoc gia mot phan rat quan trong, neu khong noi quyet dinh, la do boi co nhieu tai nang xuat chung duoc nang niu, nuoi duong va duoc tao dieu kien phat trien tot do. Tai nang quan trong cho xa hoi hien dai den muc so luong va chat luong nguoi tai duoc dao tao la tieu chuan hang dau de danh gia hieu qua giao duc. Cho nen, he thong giao duc, dac biet la dai hoc, phai co bien phap huu hieu de dao tao nhieu nguoi tai, hon nua xa hoi phai duoc to chuc nhu the nao de tai nang khong tan lui som ma duoc khuyen khich phat trien ngay cang cao. Kinh nghiem cac nuoc phat trien cho thay giao duc cang cong bang, dan chu, so nguoi duoc hoc cang dong, thi trong so dong do cang xuat hien nhieu nguoi tai xuat sac. Vi vay cong bang, dan chu trong giao duc khong nhung khong mau thuan voi viec chu trong tai nang, ma con la co so de dao tao duoc nhieu nhan tai cho dat nuoc.

7. Trong thoi dai khoa hoc va cong nghe tien nhanh nhu vu bao, khong ai co the thoa man voi von kien thuc da co cua minh. Moi nguoi deu can hoc tap, hoc thuong xuyen, hoc suot doi, cho nen giao duc thuong xuyen phai khong ngung mo rong ca ve pham vi, quy mo, hinh thuc, doi tuong, va su dung nhung phuong tien ky thuat tan tien nhat: may tinh, Internet, da truyen thong khong day, ..., de cho ai, o dau va bat cu luc nao cung co the hoc duoc de dang va co hieu qua. Vai tro cua giao duc thuong xuyen trong xa hoi hien dai ngay cang tang len den muc o mot so nuoc tong chi phi cua xa hoi cho giao duc thuong xuyen vuot ca tong chi phi cho giao duc theo truong lop truyen thong.

De thuc hien xa hoi hoc tap theo quan niem do, can gay dung va duy tri trong moi tang lop va o moi moi truong xa hoi mot tinh than hieu hoc moi, long ham chuong tri thuc, thoi quen tu hoc, tu hoan thien hieu biet va nhan cach de song va lam viec tot hon. Voi cach nhin ay, can khuyen khich phat trien cac trung tam hoc tap cong dong nhu da hinh thanh gan day trong khuon kho Hoi Khuyen hoc.

8. Dac diem quan trong cua giao duc hien dai la su dung rong rai Internet, cong nghe thong tin trong moi khau giao duc, tu noi dung cho den phuong phap, to chuc. Ly do de hieu la vi mot mat cong nghe thong tin da len loi vao moi hoat dong kinh te va doi song trong xa hoi hien dai, khien cho hieu biet toi thieu ve tin hoc tro nen can thiet cho moi nguoi, va mat khac, may tinh, Internet, vien thong, truyen thong khong day, da tro thanh nhung cong cu co the ho tro dac luc viec giang day va hoc tap theo cac yeu cau neu tren. Dac biet phai biet tan dung kha nang cong nghe thong tin, phat trien manh giao duc tu xa de dap ung mot cach tiet kiem, linh hoat va huu hieu nhu cau hoc tap ngay tai noi lao dong va sinh hoat cua dong dao nguoi dan.

9. Dua tren cac nguyen tac vua neu can cai to toan bo he thong giao duc. Ve bac tieu hoc va THCS, trong nuoc da co he thong thuc nghiem giao duc duoc nghien cuu tu hon hai muoi nam nay va da duoc ap dung tren nhieu vung dat nuoc, can co su tham dinh va danh gia khach quan, nghiem tuc, de neu co ban no dap ung cac yeu cau neu tren thi co the mo rong thuc hien trong ca nuoc, coi do cung la mot net dac thu cua giao duc VN. Ve bac THPT can nghien cuu lai viec phan ban theo tinh than tien toi tao nhieu co hoi lua chon cho the he tre tren co so bao dam mot mat bang van hoa chung thich hop, dong thoi to chuc du mem deo de cho phep dieu chinh nhung su lua chon chua phu hop. Ve dai hoc va ky thuat trung cap, hien nay ca the gioi deu huong toi xay dung mot he thong giao duc tuong dong voi nhau ve cau truc va ca noi dung dao tao de thuan tien cho viec hop tac va trao doi quoc te (nhu tu tai +3 nam cho chuong trinh cu nhan, tu tai +5 nam cho chuong trinh thac si, ky su, tu tai +8 nam cho chuong trinh tien si). Ta can som chu dong hoi nhap vao xu the chung do.

10. Cuoi cung, muon cai cach thanh cong phai cai to quan ly giao duc. Truoc het can co su chuyen bien manh me ngay trong bo may lanh dao va quan ly ve quan diem giao duc nhu da neu tren, tren co so do thay doi, cai tien to chuc, phuong phap quan ly, nham phat huy sang kien chu dong cua cac cap, tung buoc khac phuc benh tap trung quan lieu. Can cai to Hoi dong giao duc quoc gia thanh mot hoi dong that su co nang luc tu van cao o tam chien luoc, tang cuong bo may thanh tra di doi voi mo rong quyen tu chu, trong khuon kho quy dinh, cho cac co so giao duc, dac biet la cac dai hoc lon, ve moi van de thuoc pham vi chuong trinh, to chuc, ke hoach giang day, nghien cuu khoa hoc va cac hoat dong khac. Quan ly giao duc cung tuc la quan ly cac hoat dong lam nen tang phat trien tri tue, phat trien nang luc sang tao cua xa hoi, cho nen lien quan khang khit voi quan ly cac hoat dong khoa hoc, cong nghe. Tien toi cham dut tinh trang ngan cach giua cac dai hoc va cac co so nghien cuu khoa hoc, cong nghe. He thong quan ly giao duc can duoc cai to thanh mang luoi, van hanh theo co che mang, tan dung cac tri thuc khoa hoc va phuong tien ky thuat ve quan ly mang, de tang hieu qua quan ly, phu hop voi xu huong va yeu cau phat trien cua xa hoi hien dai.

III. May van de cap bach

Cai cach giao duc theo phuong huong hien dai hoa nhu tren la viec lon, co anh huong sau sac den toan bo xa hoi nen can co ke hoach chu dao, duoc nghien cuu va chuan bi ky de thuc hien tung buoc, tung bo phan, trong mot lo trinh thong nhat do Quoc hoi thong qua, tranh dot ngot va xao tron gay cang thang trong xa hoi. Nhung trong thoi gian chuan bi (vai ba nam), phai giai quyet ngay mot so van de cap bach de tao co so va mo duong chuyen dan sang cai cach.

Ve giao duc pho thong:

Mau thuan lon trong giao duc pho thong hien nay la mot mat ta len an benh hoc vet, hoc vi manh bang, va luon ho hao cai tien phuong phap day hoc, phat huy tinh tich cuc, chu dong cua hoc sinh, hoc di doi voi hanh, v.v..., nhung mat khac van duy tri cach thi cu co lo, van dung tung, tham chi khuyen khich (vo tinh, bang che do luong phi ly) day them, hoc them tran lan, ma khong thay rang chinh nhung viec do, cong them chuong trinh va sach giao khoa bat cap, la nguyen nhan truc tiep tao ra nep day va hoc lac hau trong nha truong, cung la nguyen nhan gay ra mat cong bang, dan chu, lam cho moi truong hoc duong ngay cang bi o nhiem, giao duc lun sau vao xu huong hu hoc, di nguoc han cac phuong cham giao duc tien bo. Vi vay phai kien quyet xoa bo tinh trang tieu cuc, lac hau trong cac khau thi cu, day them, va sach giao khoa.

1. Cai cach thi cu va danh gia. Nen bo cac ky thi tot nghiep tung cap hoc (tieu hoc, THCS, tu tai) ma thay vao do, thuc hien thi, kiem tra nghiem tuc thuong xuyen, deu dan, tung chang, tung phan cua tung mon hoc, den cuoi cap xet cac ket qua hoc tap de danh gia tong hop va cho tot nghiep. Chi giu hinh thuc thi tot nghiep cuoi cap THPT cho nhung nguoi vi ly do nay khac khong co dieu kien theo hoc binh thuong o nha truong. Can hieu day khong phai la bo thi nhu mot so nguoi hieu nham, ma thi nhu the nao de dat hieu qua thuc chat, nghiem tuc va tranh ap luc nang ne khong can thiet, lai ton kem va co hai doi voi tam ly hoc sinh.

2. Xoa bo day them, hoc them tran lan. Day la te nan keo dai qua lau, da den luc khong the nhan nhuong them nua, ma can dut khoat xoa bo. Can xem day la trach nhiem cua chinh quyen va di doi voi giam nhe ap luc thi cu, phai co giai phap tien luong thoa dang, de bao dam cho giao vien co the tap trung lam tot nhiem vu giang day chinh, khoi lo kiem song hoac tang thu nhap bang viec day them, dan toi nhu cau gia tao buoc hoc sinh phai hoc them lu bu. Can cuong quyet cam tang tiet, tang gio len lop nghe giang, ra soat lai chuong trinh theo huong giam tai, doi moi phuong phap giang day, khong chi bang cach cai tien cach giang bai, ma con cai tien ca to chuc qua trinh giang day: tang so gio thuc hanh, danh thoi gian huong dan hoc sinh tu hoc, tu doc sach, tham khao tai lieu, tap thuyet trinh, thao luan, tham gia cac hoat dong vui choi, the thao, van nghe, v.v. Mat khac, phai bao dam cho ban than giao vien co thoi gian va dieu kien tu hoc va thuc hien cac ke hoach dinh ky boi duong chuyen mon, nghiep vu giao duc.

3. Chinh don viec bien soan, xuat ban va su dung sach giao khoa. Tu nhieu nam nay sach giao khoa cham duoc cai tien ve chat luong noi dung, hinh thuc trinh bay, ma gia van cao doi voi phan lon gia dinh co con em di hoc, lai duoc su dung rat lang phi (hang nam in sach moi). Nen hoc tap kinh nghiem cac nuoc ve ca to chuc, phuong phap va ky thuat, doi moi quan niem ve bien soan sach giao khoa theo nhung quan diem giao duc hien dai, doi moi quan niem ve xuat ban, su dung sach giao khoa, tien den sach giao khoa khong chi bao dam ve chat luong, noi dung, ma con phai ben, chac, hap dan, hop voi lua tuoi va on dinh trong nhieu nam de co the su dung sach cu va chu yeu cho hoc sinh thue sach de hoc. Nha nuoc khong thu lai tren sach giao khoa, khong coi viec xuat ban sach giao khoa la nganh kinh doanh, nhung can tao ra co che khuyen khich cac nha giao duc, nha khoa hoc tich cuc tham gia vao cong tac bien soan.

Ve giao duc dai hoc:

Trong thoi dai cach mang cong nghe, dai hoc co vai tro chu dao trong toan bo he thong giao duc cua mot nuoc. Nhung so voi the gioi va khu vuc, giao duc dai hoc cua ta con qua yeu kem, tut hau con xa hon giao duc pho thong. Truoc day ta xay dung dai hoc theo mo hinh Lien xo cu, nay nen dai hoc do khong con thich hop voi giai doan phat trien moi cua dat nuoc, song nhung bien phap sua doi chap va thoi gian qua da pha vo tinh he thong cua no, rot cuoc tao ra canh tuong lon xon, khong con chuan muc, khong theo quy cu, tuy tien, va kem hieu qua. Muon thoat ra khoi tinh trang nay, can co thoi gian va mot lo trinh hien dai hoa thich hop. Truoc mat, de tao dieu kien thuan loi cho toan bo cong cuoc hien dai hoa, nen tap trung chinh don mot so khau then chot dang tac dong tieu cuc den su phat trien binh thuong cua dai hoc. Dong thoi xay dung moi mot dai hoc that su hien dai, lam hoa tieu huong dan va thuc day su doi moi trong toan nganh.

1. Truoc het, can cai cach manh me viec thi cu va danh gia, chuyen toan bo viec hoc theo he thong tin chi; thi, kiem tra nghiem tuc tung chang trong suot khoa hoc, thay vi don het vao mot ky thi tot nghiep nang ne ma it tac dung. Ve tuyen sinh dai hoc va cao dang, nen bo ky thi hien nay, nang ne, cang thang, ton kem , ma hieu qua thap, de thay vao do mot ky thi nhe nhang chi nham muc dich so tuyen, de loai nhung hoc sinh chua du trinh do toi thieu can thiet theo hoc dai hoc. Sau do, viec tuyen chon vao dai hoc nao do dai hoc ay tu lam, chu yeu dua tren ho so hoc THPT va tham van hoac thi neu can thiet.

2. Chan chinh viec dao tao thac si, tien si. Bang thac si va tien si phai theo chuan muc quoc te, khong the tuy tien, dao tao cau tha, chay theo so luong, ma phai lay chat luong, trinh do, lam tieu chi hang dau. Thac si va tien si la luc luong lao dong khoa hoc cot can, neu trinh do qua thap, dao tao doi tra, thi khong chi tai hai cho giao duc, khoa hoc, ma con anh huong tieu cuc lau dai den nhieu linh vuc hoat dong quan trong khac, nhat la trong mot xa hoi con qua chuong bang cap nhu chung ta. Vi vay can chinh don tu goc, ra soat lai de han che chat che so don vi, nganh duoc phep dao tao, don vi nao, nganh nao con yeu thi cuong quyet dung lai viec dao tao trong nuoc de gui ra dao tao o nuoc ngoai va chuan bi them dieu kien. Tang cuong thanh tra, kiem tra, lap lai trat tu, ky cuong, chong gian doi va cau tha trong viec dao tao va cap bang. Dong thoi nhung co so dai hoc nao duoc phep dao tao can co du quyen chu dong tu viec tuyen nghien cuu sinh, lua chon chuong trinh, cu nguoi huong dan cho den to chuc phan bien, bao ve va cap bang, de co the tu chiu trach nhiem hoan toan truoc xa hoi ve chat luong dao tao.

3. Chan chinh cong tac chuc danh GS, PGS. Day la mot trong nhung khau then chot de bao dam chat luong cho dai hoc, nhung trong mot thoi gian dai cho den hien nay, o nuoc ta da thuc hien kha tuy tien va con qua nhieu bat cap. Mot trong nhung nguyen nhan dong gop vao su tri tre keo dai cua dai hoc chinh la o cong tac nay, the hien kha tap trung nhung khuyet diem ve chinh sach nhan tai. Do do de mo duong hien dai hoa dai hoc, can som chan chinh cong tac chuc danh GS, PGS, truoc het cai to “Hoi dong chuc danh GS” thanh mot hoi dong khong truc tiep cong nhan cac chuc danh ma chi xet duyet hang nam, dinh ky, de cong nhan nhung nguoi du tu cach ung cu vao cac chuc danh GS, PGS o cac dai hoc va vien nghien cuu. Hang nam cac dai hoc va vien nghien cuu cong bo nhu cau tuyen GS, PGS [voi su chap thuan cua cap co tham quyen] de cho bat cu ai da duoc cong nhan “du tu cach” deu co the du tuyen. Con viec xet tuyen duoc tra lai cho cac hoi dong tuyen chon cua tung dai hoc va vien nghien cuu, hoi dong nay gom mot so chuyen gia thuoc bien che don vi do va co the them mot so chuyen gia o ngoai. Quyet dinh cua Hoi dong duoc trinh len cap tren co tham quyen thong qua truoc khi thuc hien.

4. Cai thien chinh sach su dung giang vien dai hoc. Tinh trang pho bien hien nay o cac dai hoc la giang vien day qua nhieu gio (25-30 gio moi tuan khong phai la hiem), ke ca gio day trong truong, ngoai truong, duoi nhieu hinh thuc khac nhau, day “lien ket” o cac dia phuong, day tu, luyen thi, “day xo”, v.v.), do do, ngay o cac dai hoc lon, cung rat it nghien cuu khoa hoc, va nhieu nguoi da lau khong co thoi quen cap nhat kien thuc, nang cao trinh do nhung lai san xuat deu deu cu nhan, thac si, tham chi ca tien si. Trinh do GS, PGS cua ta noi chung kha thap so voi quoc te, ca nuoc so GS da duoc cong nhan moi chiem ti le chua toi 0,1%, so PGS chua toi 5%, trong toan bo so giang vien dai hoc. Neu ke ca nhung nguoi thuc te co nang luc nhung chua duoc cong nhan GS, PGS do cach tuyen chon chua hop ly, doi ngu giang vien dai hoc van rat yeu ve trinh do va so luong, ma tuoi tac lai kha cao, do la tinh trang khong the chap nhan duoc, can co bien phap cai thien nhanh, neu khong se di hai qua nhieu the he.

5. Doi moi cac truong su pham va chinh sach dao tao giao vien pho thong. Can nghien cuu lai chu truong xay dung nhung truong su pham trong diem, vi theo kinh nghiem cac nuoc, chi giao vien mau giao, tieu hoc moi can duoc dao tao ky ve nghiep vu su pham, con giao vien THCS va THPT tro len thi truoc het phai duoc dao tao vung vang ve chuyen mon khoa hoc roi moi bo tuc kien thuc va ky nang su pham. Do do phai thay doi cach dao tao o cac truong su pham, chu trong nhieu hon phan chuyen mon khoa hoc, dong thoi phai mo rong doi tuong tuyen dung giao vien pho thong tu cac cu nhan hay thac si, sau mot khoa bo tuc ngan han ve nghiep vu su pham. Cac dai hoc su pham nen dan dan chuyen thanh dai hoc da nganh, trong do co khoa su pham (giao duc) chuyen lo ve nghiep vu giang day va khoa hoc su pham.

6. Xay dung “moi” mot dai hoc da nganh hien dai, lam “hoa tieu” cho cai cach dai hoc sau nay. Song song voi nhung bien phap cap bach ke tren, can bat tay xay dung ngay mot dai hoc da nganh that hien dai, theo chuan muc quoc te va sanh kip cac dai hoc tien tien nhat trong khu vuc, de lam hoa tieu cho toan bo cong cuoc hien dai hoa dai hoc. Can xay dung hoan toan “moi” dai hoc nay, nghia la khong phai ghep chung lai mot so dai hoc da co san (theo kinh nghiem khong thanh cong nhu da lam cho toi nay), ma toan bo giang vien va sinh vien tuyen vao deu la “moi”. Luc dau khong nhat thiet du het moi nganh, va quy mo co the han che trong so may tram sinh vien, nhung dai hoc moi nay phai duoc xay dung theo dung cac chuan muc quoc te ve moi mat: co so vat chat thiet bi, dieu kien an o, hoc tap cua sinh vien, phuong phap, noi dung chuong trinh, trinh do giang vien (luc dau mot so nganh co the moi giang vien nuoc ngoai hoac Viet kieu), sinh vien lay vao, v.v. Dai hoc moi nay se dao tao theo ba cap hoc: cu nhan (tu tai+3-4 nam), thac si, ky su (tu tai + 5nam), tien si (tu tai+8 nam).

7. Tang dau tu cho dai hoc, di doi voi chan chinh viec su dung dau tu. Can cai cach che do luong va phu cap, bao dam cho giang vien dai hoc mot muc thu nhap phu hop voi nang suat va trinh do tung nguoi de ho co the don tam luc vao nhiem vu chinh trong giang day va nghien cuu khoa hoc ma khong phai lo toan, xoay xo cho doi song qua nhieu, tao moi dieu kien cho ho co the cap nhat tri thuc theo kip khoa hoc cong nghe the gioi va khu vuc. Tang hoc phi hop ly phai di doi voi tang tich cuc chat luong dao tao, dong thoi co chinh sach hoc bong ro rang, thiet thuc, de giup do co hieu qua nguoi ngheo va nhung nguoi trong dien can nang do.

*
* *

Tren day la mot so van de cap bach ve giao duc pho thong va dai hoc. That ra, con mot van de rat cap bach nua chua duoc de cap den trong ban kien nghi nay la giao duc trung cap chuyen nghiep, ma su yeu kem do thieu quan tam cua chung ta trong thoi gian dai la mot trong cac nguyen nhan chu yeu khien thanh nien khong con con duong nao khac, phai do xo vao dai hoc, lam tram trong them cac van de pho thong va dai hoc. Linh vuc nay cung can dau tu thich dang de hien dai hoa thi moi dap ung duoc cac yeu cau phat trien cua dat nuoc trong nhung nam toi. Dac biet, song song voi mo rong he thong cac truong day nghe, truong trung cap ky thuat, can tich cuc phat trien loai hinh dai hoc 2 nam nhu da noi o muc II.5.

Bao trum tren het la chinh sach phat trien nguon nhan luc va tai nang de phuc vu cong cuoc phat trien cua dat nuoc, the hien trong viec hieu va thuc thi chu truong coi phat trien giao duc va khoa hoc, cong nghe la quoc sach hang dau. Khau yeu nhat van la chinh sach doi voi lao dong trong giao duc va khoa hoc, hai nganh hoat dong lien quan khang khit voi nhau, ma su tut hau cua mot nganh luon gan lien voi su tut hau cua nganh kia. Nhung bat cap trong chinh sach nay da duoc neu len tu lau, den nay van con cho su quan tam va giai quyet cua Nha nuoc va xa hoi.

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Học sinh tiểu học đóng băng vì cái rét -5độ C khi tới trường

Hình ảnh những em học sinh tiểu học ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc với gương mặt đỏ ửng, mái tóc đóng băng trên đường tới trường trong giá rét với nhiệt độ5 độ C đang thu hút sự chú ý cực lớn trên các trang mạng xã hội.

Kỳ thi THPT quốc gia 2015: Đề thi phải phân hóa và bao quát

Năm 2015, nhiều đối tượng dự thi (thí sinh hệ bổ túc văn hóa, thí sinh tốt nghiệp năm trước và thí sinh lớp 12 năm nay) nên đề phải thể hiện rõ độ phân hóa để các đối tượng khác nhau đều có “cửa” và thang điểm phải có sự phân định hợp lý.

Đăng ký trường ĐH sau khi có điểm thi tốt nghiệp

Nhiều thông tin mới về một kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia được công bố tại hội thảo về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục - đào tạo do Bộ GD-ĐT tổ chức ở TP.Đà Lạt ngày 10.12.

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Kiến nghị về chấn hưng giáo dục của GS Hoàng Tuỵ

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Kiến nghị về chấn hưng giáo dục của GS Hoàng Tuỵ bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Kien nghi ve chan hung giao duc cua GS Hoang Tuy

Nhan xet, hay lien he ve tin Kien nghi ve chan hung giao duc cua GS Hoang Tuy co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Kien nghi ve chan hung giao duc cua GS Hoang Tuy de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin giao duc trong chuyen muc Giao duc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin giao duc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0