Hoc su qua cau do dan gian

Tags: su kien lich su, nhan vat lich su, su hieu biet, cau do, dan gian, dan toc, tac gia, hinh anh, cha ong, nguoi, hoc, doi, long, nuoc


Mot tiet hoc su cua lop 9, Truong THCS Le Loi, TPHCM. (Anh: Nguoi lao dong)

Dua vao nhung su kien lich su tieu bieu, nhat la cac nhan vat lich su, tac gia dan gian da khai quat bang nhung cau do tho voi hinh anh sinh dong, “thach do” nhau su hieu biet ve lich su cha ong de lai.

Cau do dan gian co tu ngan xua, do tac gia dan gian sang tac va luu truyen rong rai tu doi nay qua doi khac. Neu ca dao la nhung bai tho dan gian giau tinh cam thi cau do la nhung bai tho dan gian giau tri tue. The luc bat trong cau do dan gian da giup cho viec luu truyen duoc de dang, thuan tien vi no mang hoi tho cua loi an tieng noi hang ngay cua nhan dan.

Nhung bai hoc lich su bang cau do dan gian khong bien soan ruom ra, dai dong ma khac ghi vao long nguoi nghe, nguoi doc! Chi can hai cau, bon cau luc bat thoi, ma nguoi xua da “nam bat duoc than thai cau chuyen lich su cong voi cam hung thoi thuc, nhung cau do lich su da ra doi.

Nguoc dong thoi gian, chung ta thay ro hon nhung tam tinh, nhung noi long va ca niem tu hao ve lich su dan toc qua tung cau do dan gian…

Khi noi ve Ngo Quyen, nguoi mo dau cho nen doc lap dan toc (nam 939), dan gian co cau: “Ai nguoi tren Bach Dang Giang/ Dung muon coc nhon, doc ngang sang ngoi/ Pha quan Nam Han toi boi/ Guom than doc lap giua troi vung len?”.

Do ve Ly Thuong Kiet, hinh anh vi anh hung dan toc hien len qua tung cau chu: “Ai nguoi pha Tong binh Chiem/ Ba ngay pha vo Kham, Liem hai thanh/ Ung Chau do nat tan tanh/ Mo dau Bac phat, uy danh lay lung?” va Tuoi gia nhung suc khong gia/ Vung guom Bac phat: quan nha Tong tan/ Xuoi Nam: Chiem quoc kinh hoang/ Tho Than mot ang loi vang con luu?”.

Hinh anh vi tuong doi Tran tu hoi long No nuoc chua xong, dau da bac/ May do mai guom bong nguyet ta (Thuat hoai - Dang Dung) cung duoc khac hoa sau sac: Ai mai guom duoi trang ta/ Quoc thu chua tra, toc da diem suong/ Mot lan giet hut giac Truong/ Chang may bi bat, nua duong quyen sinh?”.

Cau do ve Nguyen Trai, vi anh hung dan toc da nem mat nam gai hon muoi nam, dem het tai nang giup Le Loi lanh dao cuoc khang chien chong quan Minh, gianh lai nen doc lap dan toc. Ang thien co hung van Binh Ngo dai cao mai mai luu danh cung lich su, cung ten tuoi Nguyen Trai: Nam quan bai biet cha gia/ Tro ve no nuoc, thu nha lo toan/ Lam Son gop luoi guom vang/ “Binh Ngo dai cao” giang son thu ve?”.

Cau do ve To Hien Thanh, mot vi quan thanh liem; giau long yeu nuoc, cam ghet bon ninh than… Tam guong trung nghia cua ong muon doi con sang to, la bai hoc cho bao ke ngay nay dua uy quyen de tham nhung hai dan: Mot long giu dung chieu vua/ Tien muon bac trieu cung thua gan vang/ Giu tron trung chinh, trung can/ Pho vua giup nuoc, chieu an trong ngoai?”.

Cau do ve Nguyen Cong Tru, mot vi quan thanh liem, chim noi bao phen giua chon quan truong va giau long yeu nuoc (ngoai tam muoi tuoi van xin vua cho di danh giac). Lich su muon doi ghi danh, ton vinh ong boi ong la mot con nguoi “van vo song toan”; song ngang cao dau, khong chiu luon cui: “Cuoc doi nhu dam phu van/ Biet bao vinh nhuc cung ngan ay thoi/ Thang thang, giang giang may hoi/ May vung Son Hai doi loi thi ca?”.

Cau do ve Quang Trung - Nguyen Hue, nguoi “anh hung ao vai” da lam nen dau an lich su qua tran dai pha quan Thanh, thu giang son ve mot moi. Nhung dia danh: Dong Da, Ngoc Hoi van con mai mai nhu chung tich cua mot chien cong oanh liet cua cha ong ta: “Thang gieng, Ky Dau, mung nam/ Tran nao lu giac xam lang toi boi/ Mot vung khoi lua ngut troi/ Quan ta dai thang muon nguoi mung vui?” va “Ai nguoi giai phong Thang Long/ Nua dem tru tich quyet long tien binh/ Dong Da, song Nhi vuon minh/ Giac Thanh vo mong cuong chinh, nho doi?”.

Hoac cau do ve Nguyen Truong To, mot vi quan nhin xa trong rong nhung khong gap thoi, danh ngam ngui truoc su u me, thu cuu cua trieu dinh nha Nguyen: “Dang vua nhung ban dieu tran/ Mong cho nuoc manh, muon dan duoc giau/ Trieu dinh thu cuu hay dau/ Lam cho dieu dung, tham sau nuoc non?”.

Moi cau do la mot bai hoc lich su sinh dong boi no duoc sang tac theo cach noi cua dan gian. Mot khi duoc luu truyen, cau do tro thanh tai san chung cua cong dong, cua dan toc. Co rat nhieu cach hoc su ma cau do la mot cach hoc doc dao nhat, sau sac nhat cua tac gia dan gian. Phai chang nguoi xua luon co y thuc vun boi long yeu que huong, dat nuoc ma cau do dan gian la mot bang chung ro rang?

Hay hoc su theo cach hoc, cach truyen thu cua nhan dan, vi chung ta deu nhan thuc rang: chinh nhan dan chu khong ai khac la nguoi sang tao ra lich su, nguoi lam nen lich su, nguoi viet nen nhung trang su dan toc tu xua den nay va muon doi sau.

Theo Le Duc Dong
Giao duc TP.HCM
Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Thêm môn Văn để tăng tính nhân văn ngành y - dược

Ngày 15/10/2014 là hạn chót cho các trường đại học, cao đẳng (ĐH, CĐ) trên cả nước nộp phương án tuyển sinh tới Bộ GD&ĐT. Nhiều trường đã trình phương án tuyển sinh riêng khá đặc biệt.

Tìm hiểu: su kien lich su, nhan vat lich su, su hieu biet, cau do, dan gian, dan toc, tac gia, hinh anh, cha ong, nguoi, hoc, doi, long, nuoc

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Học sử qua câu đố dân gian

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Học sử qua câu đố dân gian bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Hoc su qua cau do dan gian

Nhan xet, hay lien he ve tin Hoc su qua cau do dan gian co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Hoc su qua cau do dan gian de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin giao duc trong chuyen muc Giao duc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin giao duc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0