Giao su va Pho giao su la mot chuc vu khong phai mot danh hieu

Tags: Bo Giao, GS Bui Trong Lieu, Viet Nam, truong dai hoc, nha khoa hoc, chu khong phai, mot chuc vu, danh hieu, giang day, chuc danh, trinh do, bo nhiem, nha nuoc, PGS, lam


Cac chuc danh GS va PGS la mot chuc vu giang day o dai hoc chu khong phai la mot danh hieu de ton vinh, cong nhan trinh do va thanh tich.

Giao su va Pho giao su la mot chuc vu khong phai mot danh hieu

Muoi nam gan day, tren bao chi thuong co y kien lo lang, buc xuc ve thuc chat cua mot ty le dang ke (co nguoi cho la tren 30%) trong doi ngu GS va PGS nuoc ta. Nhung nen sua doi cach bau cu, lua chon cac chuc danh do nhu the nao thi chi moi co vai nha khoa hoc de xuat, trong do mot nha toan hoc Viet kieu giao su tai Dai hoc Paris, ong Bui Trong Lieu co nhung kien nghi ro rang va cu the nhat (1).

Toi co tim hieu them mot so tai lieu nuoc ngoai ve van de noi tren va thay co nhung y kien cua GS Bui Trong Lieu la rat xac dang, can duoc tiep thu. Nhung hinh nhu du luan o nuoc ta, nhat la trong cac co quan co trach nhiem, chua chu y dung muc den thuc chat cac y kien do nen toi xin nhac lai duoi day van tat noi dung chinh cac kien nghi cua GS Bui Trong Lieu (theo toi hieu duoc) va nhan manh them vai diem de mong cac kien nghi cua GS Bui Trong Lieu duoc tham khao day du trong viec cai cach can thiet ve bau cu cac chuc danh GS va PGS, coi nhu do la mot trong cac bien phap lon de nang cao chat luong dai hoc cua chung ta.

1. Truoc het va co ban nhat, can quan niem ro rang cac chuc danh GS va PGS la mot chuc vu giang day o dai hoc chu khong phai la mot danh hieu de ton vinh, cong nhan trinh do va thanh tich cua nha khoa hoc noi chung hay nha giao o dai hoc noi rieng.

a. Vay chuc vu khac danh hieu ra sao?

Nguoi duoc bo nhiem vao mot chuc vu thi bao gio cung lam mot cong viec moi ma truoc khi duoc bo nhiem ho chua lam (tru khi duoc tai bo nhiem), thi du bo nhiem lam Bo truong, lam Vu truong, lam Chu tich...

Nguoi duoc cong nhan mot danh hieu de ton vinh thi khong nhat thiet se thay doi cong viec dang lam: thi du cac danh hieu Tien si, Nha giao Nhan dan, Nha giao Uu tu, Anh hung Lao dong...

Vi the, chuc vu bao gio cung gan voi mot to chuc, mot nhiem so xac dinh nhu Bo truong la Bo truong Bo Giao duc hay Bo Thuy san...; Chu tich thi la Chu tich tinh X hay quan Y... Khong co chuc vu Bo truong hay Chu tich chung chung. Cung vi the, o moi chuc vu cu the, chi co the bo nhiem mot nguoi; khi vi ly do nao do phai thay thi moi bo nhiem nguoi khac (khong ke chuc vu pho). Mot danh hieu thi co the phong, tang, cong nhan cho nhieu nguoi co du tieu chuan nhu tien si, nha giao nhan dan...

Cung vi vay, chuc vu khong phai la suot doi, nguoi nao khi nao lam chuc vu Bo truong thi moi goi la Bo truong, thoi khong lam nua thi thoi khong goi nhu vay (tru khi can thi goi la nguyen Bo truong neu con song, co Bo truong neu da chet)... Trai lai, danh hieu khi duoc phong, duoc cong nhan thi la suot doi, tru nhung truong hop qua dang moi bi tuoc bo (cac danh hieu con co the duoc truy tang cho nhung nguoi da chet, khong co chuyen truy tang chuc vu!).

b. Can cu vao nhung khac nhau do, ro rang la lau nay ta luon luon coi GS va PGS la cac danh hieu danh du, chu khong phai la mot chuc vu (du ta goi do la phong hoc ham hay la cong nhan chuc danh, thuc chat van la danh hieu danh du). Nhu vay ta da hoan toan lam khac tap quan cac truong dai hoc tren the gioi, vi ta da hieu sai va lam sai, chu khong phai do la mot sang kien doc dao cua Viet Nam ta.

c. Vay noi dung cua chuc vu GS va PGS la gi?

Moi truong dai hoc co mot so nganh hoc. Sinh vien moi ngay phai hoc mot so mon hoc (khoang mot chuc mon). Trong cac mon do, co cac mon chu dao va cac mon phu tro; mon chu dao o nganh nay lai co the la mon phu tro o nganh khac; thi du mon thuc vat hoc la mot mon chu dao o nganh trong trot nhung lai la mon phu tro o nganh chan nuoi...
O cac truong dai hoc, cac mon chu dao - de co chat luong giang day cao - doi hoi phai ket hop voi nghien cuu khoa hoc va thuong la co to chuc bac nghien cuu sinh. Vi the moi mon chu dao phai co mot nguoi du trinh do dam duong chuc vu giang day (ket hop viec nghien cuu): do chinh la chuc vu GS va PGS (coi nhu hai bac ve trinh do trong mot chuc vu, chu khong phai PGS la lam pho cho GS).

d. O bai viet nay, de khoi qua dai, toi khong noi ve ly do tai sao chung ta da hieu sai, lam sai ve chuc vu GS va PGS. Toi chi muon noi ve hai cai hai lon cua viec hieu sai va lam sai do.

Mot la: cach bau cu va cong nhan GS va PGS nhu lau nay ta van lam la khong co tac dung nang cao chat luong giang day va nghien cuu o cac truong dai hoc, vi nguoi duoc phong, duoc cong nhan cac danh hieu GS hay PGS truoc do lam gi va lam nhu the nao, thi sau van tiep tuc lam cac cong viec do nhu cu (co khi con thoi khong lam gi nua lien quan den giang day dai hoc) do viec bau cu khong dat ra cho ho mot nhiem vu gi moi nao doi voi giang day o dai hoc.

Hai la: Coi GS va PGS la cac danh hieu danh du lam tang len khong can thiet cac danh hieu danh du da co. Khong nuoc nao tren the gioi da lam phat danh hieu GS va PGS coi nhu mot danh hieu danh du nhu o ta, tao ra mot su chen dua tim kiem cac danh hieu ay (2), trong khi cac chuc vu GS va PGS dung voi nghia do lai rat thieu.

2. Tu viec quan niem khac nhau ve co ban giua chuc danh GS va PGS la cac chuc vu giang day o dai hoc (day la quan niem dung) voi coi cai chuc danh do la danh hieu danh du (dang la quan niem sai ma ta da va dang thuc hien), se keo theo mot su thay doi lon trong cach bau cu va cong nhan GS va PGS.

a. Da la chuc vu phai gan voi mot nhiem so xac dinh, cho nen khong the co GS, PGS chung chung ma phai la GS, PGS ve mot bo mon khoa hoc chu dao o mot truong dai hoc cu the, xac dinh (ve cac vien nghien cuu, toi se noi o duoi). Va theo tap quan quoc te, cac chuc vu giang day dai hoc (cung nhu hoc vi) khoa hoc cao deu phai do mot tap the cac nha khoa hoc co trinh do tuong duong hay cao hon lam viec o bo mon do tai truong dai hoc do bau ra (neu bo mon do tai truong do khong co du nguoi co trinh do can thiet thi se moi them cac nguoi co trinh do nhu vay o ngoai truong tham gia vao hoi dong bau chon). Nhu vay, khong co GS hay PGS ma lai khong do mot truong dai hoc nao do bau ra. Day la khau khong the thieu trong viec bau cu GS va PGS.

b. Con co cac khau khac nua khong?

O Hoa Ky, noi Nha nuoc tham gia rat it vao viec quan ly cac truong dai hoc, hau nhu moi viec trong truong deu do truong do tu giai quyet (vi vay cac truong dai hoc o Hoa Ky rat khac nhau ve trinh do, khong thanh mot he thong co nhung quy che giong nhau), khau bau cu GS va PGS la khau duy nhat trong viec bo nhiem cac chuc vu do tai truong do. Con o hau het cac nuoc khac tren the gioi, Nha nuoc deu co trach nhiem quan ly cac truong dai hoc, voi mot su phan cap nao do cho cac truong, phan cap khac nhau tuy tung nuoc, nhung van duoi su quan ly cua nha nuoc. Nhu o Phap, Nha nuoc hien giu them 3 khau duoi day trong viec bau cu va bo nhiem GS va PGS (3):

- Nha nuoc (thong qua Bo Giao duc co cac hoi dong khoa hoc lam tu van) xac dinh moi nam, truong dai hoc nao duoc bau GS va PGS ve nhung mon nao.

- Nha nuoc (cung thong qua Bo Giao duc) can cu vao don xin ung cu, moi nam xac dinh danh sach nhung nguoi du tieu chuan duoc ung cu vao chuc vu GS, PGS ve nhung mon nhat dinh. Nhung nguoi nay se co quyen duoc ung cu vao bat cu truong dai hoc nao co yeu cau chon GS hay PGS ve nhung mon do (neu duoc bau o nhieu truong, nguoi do phai chon nhan chuc vu chi o mot truong).

- Ket qua bau cu cua cac truong dai hoc phai duoc Nha nuoc (thong qua Bo Giao duc) chap nhan va do Nha nuoc ra van ban chinh thuc bo nhiem (o Phap la do Tong thong bo nhiem).

Cach lam nhu tren cua Phap vua bao dam quyen cua cac truong dai hoc duoc bau ra GS va PGS cua truong minh, vua bao dam chat luong va trinh do tuong duong cua cac chuc vu do giua cac truong dai hoc trong ca nuoc.

Ve tieu chuan ung cu va lua chon, nen chu y la khong dat van de phai co tham nien giang day o dai hoc, cung nhu khong doi hoi phai la nguoi thuoc bien che cac truong dai hoc (nhung neu duoc bau thi se thuoc bien che cua truong).

Nen tham khao kinh nghiem cua Phap vi rat phu hop voi thuc te cua ta. Phap da ban hanh rat day du cac van ban nha nuoc ve van de nay; do deu la nhung tai lieu cong khai nen ta co the de dang tim hieu (qua Su quan Phap o Ha Noi, hoac Su quan Viet Nam o Paris, co the co ca tren Internet, khong can phai cu doan sang Phap khao sat).

3. Cuoi cung co mot thuc te cua ta can lam ro:

Lau nay ta van phong chuc danh GS, PGS cho nhung nha khoa hoc cong tac trong cac vien nghien cuu. Neu vien do dong thoi la mot co so dao tao nghien cuu sinh thi o co so do cung dat ra chuc vu GS va PGS va viec ung cu, bau cu cung theo quy che chung voi cac truong dai hoc. Neu vien do khong co dao tao nghien cuu sinh thi khong thuoc dien duoc bau cu chuc vu GS, PGS: truong hop nay cung giong nhu truong hop cac co quan va to chuc co nhieu tinh chat khoa hoc nhu Bo Giao duc, Bo Khoa hoc, Tong Cty Dien luc, Tong Cty Buu chinh vien thong…Khong nen tiep tuc “phong hoc ham” hay “cong nhan chuc danh” GS va PGS cho nhung nha khoa hoc o cac noi do, du do la nhung nha khoa hoc rat gioi, rat uy tin (tru khi cac nha khoa hoc do muon doi cong tac de ung cu vao chuc vu GS, PGS o mot truong dai hoc nao do).

Ly do don gian la, nhu o diem 1 va 2 da noi, GS va PGS la nhung chuc vu giang day o dai hoc chu khong phai la nhung danh hieu danh du ve khoa hoc. Neu o cac noi do co nhung chuc vu khoa hoc ma cac chuc vu hien co chua du de xac dinh thi nen de nghi dat them, thi du o cac Tong Cty ky thuat co the co them cac chuc vu Tong cong trinh su, Ky su truong… O Phap, tai cac vien nghien cuu lon, tam co quoc gia, co dat ra chuc vu “directeur de recherche” (4), ve vi tri tuong duong voi chuc vu giao su trong ngach luong”.

Chu y la che do chuc vu GS, PGS nhu da noi o tren khong anh huong gi den che do giang vien thinh giang o cac truong dai hoc vi giang vien duoc moi de giang day mot so gio nao do trong mot thoi gian nao do thoi.

4. Vi chung ta dang co hang ngan nguoi co hoc ham (tuc la hoc vi danh du) GS va PGS lau nay khong duoc hieu theo nghia noi o tren, nen de tranh viec xao tron khong can thiet, de nghi:

- Nhung nguoi da co hoc ham GS, PGS van giu nguyen cac hoc ham do nhu cu.

- Tu nay tro di thoi khong phong them GS va PGS theo kieu cu nua.

Le Van Giang

(1) GS Bui Trong Lieu da phat bieu nhieu lan va tu lau ve van de nay. Moi day, NXB Thanh nien Ha Noi da tap hop va xuat ban cac bai bao tam huyet cua ong ve giao duc dai hoc Viet Nam duoi nhan de “Chung quanh viec hoc” (2004)

(2) Chung ta thuong nghe va thay co nha khoa hoc hang xoang co gang “xin” mot truong dai hoc nao do mot so gio day de co du tieu chuan xin phong PGS, GS!

(3) O Phap, tu lau cho den hien nay, van co tap quan dung thuat ngu giao su (professeur) theo nghia rong, bao gom ca giao su trung hoc, nhung khong co su hieu lam, vi bao gio cung di kem voi ten truong (tru trong giao tiep, nguoi ta van noi van tat: “Thua Giao su” de xung ho voi cac giao su dai hoc).

(4) O ta, thay co nguoi dich la “giam doc nghien cuu”. Co nguoi dich la “chu nhiem nghien cuu”, co le dung nghia hon?

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Bo Giao, GS Bui Trong Lieu, Viet Nam, truong dai hoc, nha khoa hoc, chu khong phai, mot chuc vu, danh hieu, giang day, chuc danh, trinh do, bo nhiem, nha nuoc, PGS, lam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Giáo sư và Phó giáo sư là một “chức vụ”không phải một danh hiệu

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Giáo sư và Phó giáo sư là một “chức vụ”không phải một danh hiệu bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Giao su va Pho giao su la mot chuc vu khong phai mot danh hieu

Nhan xet, hay lien he ve tin Giao su va Pho giao su la mot chuc vu khong phai mot danh hieu co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Giao su va Pho giao su la mot chuc vu khong phai mot danh hieu de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin giao duc trong chuyen muc Giao duc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin giao duc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0