Doi moi de Van va nhung ngo nhan cuc doan

Tags: Tam Cam, SGK Ngu, su doi moi, Mon ngu van, thi tot nghiep, luan van hoc, cuc doan, kiem tra, yeu cau, danh gia, bai van, quan niem, HS, neu, nguoi


- "Qua yeu men qua khu, mot muc khu khu om lay cac quan niem va nep nghi cu han la mot thai do cuc doan. Nhung qua non nong, thieu mot su binh tinh can thiet de suy xet, lua chon, hang hai di tim nhung gi that la, that khac, moi coi la that su doi moi cung lai la mot cuc doan khong kem...".

Do la y kien ve doi moi cach ra de mon van ma PGS.TS Do Ngoc Thong gui den TS. De them mot goc nhin cua nguoi truc tiep bien soan chuong trinh va sach giao khoa mon hoc nay, TS gioi thieu la bai viet cua ong.

De "mo"- Tu tuong tuong qua da den trui tran su that

Thi sinh xem lai bai sau mot buoi thi tot nghiep THPT. Anh: Hoang Le
Thi sinh xem lai bai sau mot buoi thi tot nghiep THPT. Anh: Hoang Le
Mot trong nhung yeu cau doi moi chuong trinh (CT) va sach giao khoa (SGK) da va dang thuc hien la can tien hanh mot cach dong bo giua muc tieu, noi dung, phuong phap va kiem tra - danh gia. Neu khong doi moi kiem tra - danh gia thi tat ca deu tro nen vo nghia.

Doi moi danh gia ket qua hoc tap cua hoc sinh (HS) can dua tren nhieu phuong dien, bai kiem tra thuong ky cung nhu cuoi nam, cuoi khoa, chuyen cap chi la mot trong cac hinh thuc danh gia... nhung o Viet Nam hien nay do van la hinh thuc danh gia quan trong nhat.

Chinh vi the viec ra de kiem tra can suy nghi, nghien cuu va trao doi ky hon de tranh nhung quan niem thien lech, cuc doan, thieu mot cai nhin binh tinh, toan dien...

De mo: Het "dat" cho van mau

Co mot thoi, truoc cai cach giao duc (CCGD) de kiem tra mon van nghieng han ve nghi luan xa hoi (NLXH). Trong giai doan CCGD cac de thi lai nghieng han ve nghi luan van hoc (NLVH).

Co the noi, tu sau khi tien hanh CCGD, viec ra de van o cac ki thi thuong chi chu y ra de nghi luan van hoc ma khong yeu cau viet bai nghi luan xa hoi. Ngay ca ki thi tot nghiep THPT gan nhat (2005-2006), ca he chuyen ban lan dai tra (CCGD) cach ra de van y nguyen nhu cu, van chi ra de nghi luan van hoc, trong khi chuong trinh va SGK deu co yeu cau chu trong van NLXH (nhat la chuong trinh va SGK chuyen ban moi, nghi luan xa hoi chiem khoang 50%).

Mot khi khong thi tuc la khong ai day va khong ai hoc. Co nghia la suot mot thoi gian dai, NLXH duong nhu bi bo quen, khong ai nhin ngo toi.

Mot hinh thuc de ren luyen rat tot kha nang doc lap suy nghi cua HS truoc mot van de cua xa hoi, cuoc song; mot hinh thuc giao duc tu tuong, tinh cam truc tiep kha huu hieu; mot hinh thuc tuyet voi de chong sao chep va chong hoc thuoc van mau...

Voi rat nhieu uu diem nhu da neu the ma gan nhu bi bo qua trong day, hoc va kiem tra danh gia suot mot thoi gian dai. Do chang phai la mot khiem khuyet, mot quan niem cuc doan trong day va hoc lam van?

Ngo nhan cuc doan

Chuong trinh va SGK Ngu van moi o tat ca cac cap hoc vua qua co nhieu diem thay doi nham dieu chinh lai thuc tien day hoc, dieu chinh lai cac quan niem cuc doan.

Mot trong nhung thay doi do la can doi lai ti le giua NLVH va NLXH. Tu sach Ngu van Trung hoc co so (THCS) den THPT, so bai viet ve NLXH va NLVH khong con thien lech nua.

Tu nam 2000, voi CT va SGK Ngu van moi, NLXH bat dau duoc quan tam va chu y nhieu hon.

Hinh thuc ra de cung da co nhieu thay doi. Ben canh nhung dang de truyen thong, nhieu de Van duoc ra theo kieu “de mo” gay duoc nhieu hung thu cho HS kha, gioi, kich thich duoc su say me sang tao cua cac em. Trong sach Ngu van THCS ma chung toi vua neu tren co hang loat cac de van theo tinh than “mo” nhu the.

Loai de van “mo” nhu the khong con xa la voi nhung HS hoc theo sach Ngu van moi nua. Gan day, nhan bai van cua cac em Ha Minh Ngoc (Ha Noi), Nguyen Thi Hau (thanh pho Vinh), Nguyen Doan Minh Duc (Tien Giang), hang loat to bao da len tieng.

Nhieu bai viet mot mat ca ngoi cac HS tren, mat khac phe phan CT va SGK mon Ngu van khong chiu doi moi cach ra de, voi loi chat van kha nang ne: sao khong neu dang de nhu thay co giao da ra cho ba HS tren de cac em sang tao?

Thuc ra, nhung nguoi phe phan ay, co le da khong xem ki SGK Ngu van moi.

Nhu chung toi neu o tren, tu nam 2000 cac de van nhu the da xuat hien trong sach Ngu van THCS chu dau phai den nam 2006, co giao cua ba HS tren moi neu len cac de van moi nhu the.

Khong phai ngau nhien ma ba HS co cac bai van duoc ca ngoi o tren deu la nhung HS lop 10. HS lop 10 nam 2005 - 2006 chinh la the he HS da duoc hoc qua 4 nam cap THCS voi SGK Ngu van moi.

Nhung dieu dang noi la, sau khi xuat hien cac bai van NLXH viet theo dang “de mo” da neu, mot so y kien duong nhu coi do la loi thoat cho cach day lam van, hoc van moi, mang lai mot sinh khi moi cho viec hoc van, lam van...

Tiep theo do la hien tuong hang loat cac thay co giao, o nhieu noi tap trung het vao dang de ay, thi dua sang tac ra nhung de van mo nham khuyen khich nhung sang tao den “mu mit”,“vo bo” cua HS. Nhieu bai van “cuoi ra nuoc mat” bat dau xuat hien; nhieu loi cham bai tuy tien, tuy hung, day chu quan da bat dau xuat hien... The chang phai lai them mot hien tuong xuat phat tu quan niem cuc doan dang bao dong u?

Nhu tren chung toi da neu, chu y dung muc den NLXH la dung dan va can thiet, nhung khong phai vi the ma de cao mot cach thai qua, thieu mot su than trong can thiet den muc chinh nguoi muon de cao lai dang ha thap no.

Trong viec doi moi ra de van, chung toi cung khuyen khich GV ket hop dang de thong thuong va dang de “mo” chu khong phai chi ra moi loai de mo. De mo se rat phu hop khi can co su phan hoa cao de chon cho dung chat luong HS kha gioi. Trong cac ki thi va kiem tra thong thuong thi can ket hop duoi dang nhieu cau, trong do co 1 cau theo “huong mo”, chiem mot ti le diem thich hop nao do de khuyen khich nhung HS kha gioi. Dieu nay cung giong nhu trong de thi mon toan thuong co mot cau rat kho de phan loai HS.

Trac nghiem khach quan va tranh... menh lenh

Mot trong nhung yeu cau cua doi moi danh gia la can kiem tra kien thuc va ki nang mot cach toan dien hon, han che duoc cam tinh, chu quan. Giai phap de dat duoc yeu cau do la:

a) Chu y ca NLVH va NLXH
b) Ket hop hinh thuc trac nghiem va tu luan.

Nhu tren da neu, CT va SGK Ngu van moi chu y can doi lai ti le giua hai loai nghi luan nham khac phuc tinh trang thien lech trong day hoc lam van. Nhung chu y va de cao NLXH khong co nghia la ha thap vai tro cua NLVH.

Noi cach khac, NLVH van chiem mot vi tri rat quan trong trong CT cung nhu yeu cau ve chuan danh gia ket qua hoc tap mon Ngu van.

Nhung hieu biet ve tac gia, tac pham van hoc, nang luc cam thu, tiep nhan van hoc; ki nang phan tich, binh gia van chuong; ki nang dien dat, trinh bay cua nguoi viet van can duoc chu y trong kiem tra danh gia... Chi chu y den mot trong hai loai bai NLVH hoac NLXH deu la nhung bieu hien cua nhan thuc va quan niem cuc doan, nen tranh.

Hinh thuc trac nghiem khach quan (TNKQ) se giup tra HS nguoi danh gia kiem duoc nhieu don vi kien thuc hon (moi cau TNKQ quet duoc 1 don vi kien thuc) va ket qua cung bao dam khach quan, chinh xac hon. Ngoai ra, hinh thuc nay con co nhieu uu diem khac (neu bao dam du cac dieu kien toi thieu, su dung va thuc hien dung yeu cau). Tuy nhien, khong phai vi the ma coi TNKQ la tat ca, nhat la doi voi mon Ngu van. Thuc ra, rat it nguoi cho rang mon Ngu van chi nen dung TNKQ, tham chi nhieu nguoi con lon tieng phan doi hinh thuc danh gia nay, nhat la khi gap nhung cau TNKQ, o do nguoi neu cau hoi va cac phuong an tra loi khong hay, sai sot, vung ve, tham chi ngo ngan... nhu co truong hop bao chi da neu.

Chi coi trong hinh thuc tu luan nhu cach ra de truyen thong lau nay, khong thay het mat tich cuc cua kiem tra TNKQ; hoac nguoc lai, qua de cao va chi dua vao TNKQ doi voi viec kiem tra, danh gia ket qua cua mon hoc nay deu la nhung xu huong cuc doan, thien lech. Dinh huong chung la phai tuy vao tinh chat, yeu cau cua tung bai kiem tra ma xac dinh cau truc cua de van cung nhu ti le diem giua TNKQ va tu luan nhu the nao cho phu hop .

Cach ra de truyen thong thuong neu yeu cau ve “kieu bai” voi menh lenh: hay giai thich, chung minh, phan tich, binh giang... Neu nhu the de dan den cach hieu cuc doan, thieu co so khoa hoc va thuc tien rang trong moi bai van nghi luan chi dung mot vai kieu bai nhat dinh.

Nhu moi nguoi deu biet, trong thuc te khong co bai van nao chi dung minh giai thich, chung minh hoac mot thao tac nghi luan nao do. Cung khong co bai van nao chi dung mot phuong thuc ta, ke, bieu cam hoac nghi luan. Bat ky bai van hay nao cung la su van dung tong hop cac phuong thuc va cac thao tac. Voi quan niem do, bai van tu su co the ket hop ca voi mieu ta, bieu cam va nghi luan. Cung nhu vay, trong bai van nghi luan co the ke hoac ta va dac biet can ket hop voi bieu cam... Tat nhien bao gio cung co mot phuong thuc bieu dat chinh dong vai tro chu dao. Cac phuong thuc bieu dat khac chi la ho tro va deu phai huong den muc dich phuc vu cho yeu cau cua phuong thuc chinh .

Khong thay su ket hop linh hoat va hai hoa nay trong khi viet hoac doc - hieu mot bai van cung la mot quan niem va bieu hien cuc doan nen tranh.

Tu luan: Nhieu huong mo!

Lau nay khi ra cac de van tu luan, nguoi ra de thuong tuan thu mot vai “mau” rat quen thuoc, voi tam ly de “chac an”, mien la yen on, em tham, khong gay ra nhung phien toai, tranh duoc du luan khen che, on ao...

Ket qua la ky thi nao cung vay (Tu thi tot nghiep, thi dai hoc, cao dang va ca thi HS gioi quoc gia cung the), quanh di quan lai chi mot so tac pham quen thuoc, mot vai kieu de na na nhu nhau, nam sau chi thay doi di vai chu so voi nam truoc. Chi can de y mot vai nam la co the doan dung de, dung tac pham se ra... thanh thu duong nhu mon Van nam nao cung nhu biet truoc, nhu “ lo de” thi phai.

Doi moi ra de Van, nhieu nguoi chi nghi den viec co them NLXH va kiem tra bang TNKQ. Duong nhien dieu do la can nhung chua du. Nhu tren da neu, de tu luan doi voi mon Ngu van van chiem mot vi tri het suc quan trong va vi the can tap trung suy nghi de doi moi cach ra de tu luan. De doi moi, mot trong nhung diem can chu y la can thay doi cach hoi, cach neu van de. Cung mot tac pham, cho du la tac pham da hoc, nhung co nhieu cach hoi, cach khai thac duoi nhieu goc do va yeu cau khac nhau khien cho van de neu len moi me, buoc HS phai suy nghi, tim toi va sang tao. Cung hoi ve truyen Tam Cam, co the ra nhieu de voi nhung yeu cau rat khac nhau, chang han:

De 1: Co Tam tu ke chuyen minh.
De 2: Bai hoc dao li tu cuoc doi co Tam (hoac me con Cam)
De 3: Neu anh (chi) la co Tam…
De 4: Viet lai truyen Tam Cam voi mot ket thuc theo suy nghi va uoc vong cua ban than
De 5: Tinh than lac quan va nhan dao cua nhan dan qua truyen Tam Cam.
De 6: Cac cach ket thuc truyen Tam Cam khac nhau (di ban) va quan niem cua anh
(chi) ve nhung cach ket thuc do.
De 7: Co Tam trong suy nghi va tinh cam cua anh (chi).
De 8: Vai tro cua cac yeu to sieu nhien trong truyen Tam Cam.
De 9: Chuyen ve nhung co Tam ngay nay.
De 10: Co nguoi che viec Tam tra thu Cam o cuoi truyen. Hay viet loi bao chua cho
hanh dong ay cua Tam.
De 11: "O hien gap lanh"; "Thien thang ac"; "ac gia ac bao"; "Tham thi tham"; "Gieo gio gat bao"; hay la mot triet li khac? Triet li nao dung nhat voi truyen Tam Cam? Viet bai van bien luan cho triet ly ma minh lua chon.
De 12: Y nghia cua cac su vat ma dan gian da lua chon de cho Tam hoa than (chim vang anh; cay xoan dao; khung cui va qua thi)
De 13: Tam Cam - mot tac pham tieu bieu cho the loai truyen co tich than ky.
De 14: Truyen Tam Cam - mot minh chung ve niem tin bat diet cua nhan dan.

Doi moi mot cach toan dien va dong bo la mot yeu cau het suc can thiet. Nhung doi moi khong co nghia la lam lai tu dau, pha bo tat ca, do ra lam lai. Can suy nghi, tim hieu ki cang de lua chon va ke thua nhung gi dung va hay tu trong truyen thong. Qua yeu men qua khu, mot muc khu khu om lay cac quan niem va nep nghi cu han la mot thai do cuc doan. Nhung qua non nong, thieu mot su binh tinh can thiet de suy xet, lua chon, hang hai di tim nhung gi that la, that khac, moi coi la that su doi moi cung lai la mot cuc doan khong kem. Dieu nay ve ly thuyet, khong co gi moi, nhung khi van dung trong thuc te that kho khan va phuc tap thay.

  • PGS.TS Do Ngoc Thong

***************

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Năm 2015: Nhiều trường đại học muốn tăng học phí

 Việc tự chủ mức thu học phí đang được thí điểm tại 4 trường đại học đầu tiên trên cả nước. Mức học phí dự kiến phải đủ chi phí đào tạo cho các trường đại học công lập vào năm 2018.

Tìm hiểu: Tam Cam, SGK Ngu, su doi moi, Mon ngu van, thi tot nghiep, luan van hoc, cuc doan, kiem tra, yeu cau, danh gia, bai van, quan niem, HS, neu, nguoi

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Đổi mới đề Văn và những ngộ nhận cực đoan

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Đổi mới đề Văn và những ngộ nhận cực đoan bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Doi moi de Van va nhung ngo nhan cuc doan

Nhan xet, hay lien he ve tin Doi moi de Van va nhung ngo nhan cuc doan co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Doi moi de Van va nhung ngo nhan cuc doan de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Van de trong chuyen muc Giao duc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Van de
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0