Dai hoc Quoc gia Ha Noi thanh lap cach day 100 nam

Tags: Le Van Giang, DHQG Ha Noi, Viet Nam, Truong DHQGVN, Paul Beau, Y Duoc, dai hoc quoc gia ha noi, bo quoc gia giao duc, hoi dong quan tri, toan quyen dong duong, thoi gian gan day, truong dai hoc, ngay thanh lap, ngay ra doi, ra nghi dinh, 100 nam, dieu


LTS: Thoi gian gan day co hien tuong mot so to chuc, co quan vi muon tang be day thanh tich nen tim nhung thoi diem cang xa cang tot de xac dinh nam thang ky niem ngay thanh lap hoac ngay truyen thong.

Dai hoc Quoc gia Ha Noi thanh lap cach day 100 nam
Hinh anh cua Dai hoc Y Duoc Ha Noi thua moi duoc thanh lap nam 1902.
Chinh vi vay ma bai viet “Co phai Dai hoc Quoc gia Ha Noi da duoc thanh lap tu cach day 100 nam?” cua nha giao lao thanh Le Van Giang,nguyen Thu truong Bo dai hoc va Trung hoc chuyen nghiep - cu (TPCN so 22) da thu hut duoc su quan tam cua dong dao nguoi doc.

Voi mong muon tiep can su that va de rong duong du luan, tren so bao nay chung toi xin trich gioi thieu 2 y kien cua ban doc dang cong tac trong nganh giao duc.

...Dai hoc Dong Duong: dinh kien, ngo nhan va su thuc lich su

Trong mot bai gan day dang tren bao dien tu VietNamNet duoi nhan de “100 hay 60 nam?”, nha su hoc Duong Trung Quoc co chia se voi ban doc rang: “Chung toi la nhung lop sinh vien cua nha truong the he lon len cung “mai truong xa hoi chu nghia” va hoc dai hoc tren nhung vung so tan, gop phan “chong My cuu nuoc” chang may ai nghi den cai can cuoc cua nha truong cua minh co day mo re ma gi voi cai truong thoi thuoc dia”.

Ong cung chi ra nguyen nhan cua tinh hinh tren la “Chung ta tung au tri khuoc tu ca mot kho tang di san cua qua khu khi gan cho no cai ban chat giai cap xau xa cua che do phong kien va thuc dan”.

Do thieu dieu kien khai thac day du cac nguon su lieu, chung ta chua hieu dung ve quyet dinh thanh lap Dai hoc Dong Duong (DHDD) cua chinh quyen thuoc dia vao ngay 16/5/1906, va cung chua nghien cuu day du noi dung, chuong trinh, ket qua dao tao cua ngoi truong nay trong che do thuc dan.

Vi vay ma co the co nhung ngo nhan ve lich su va vai tro, y nghia cua DHDD trong lich su giao duc dai hoc Viet Nam.

Noi ve su thanh lap DHDD, ong Le Van Giang cho rang nam 1902 nguoi Phap lap ra truong Y Duoc tai Ha Noi, va “... nam 1906 vi ly do chinh tri (...) Toan quyen Dong Duong la Beau ra nghi dinh goi truong Y Duoc do la Universite”.

Chung toi da suu tam duoc van ban Nghi dinh so 1514a do Toan quyen Dong Duong Paul Beau ky ngay 16/5/1906 tai Trung tam Luu tru hai ngoai tai Aix-en Provence (Phap), trong do, Dieu 1 ghi ro: “Nay thanh lap o Dong Duong, voi ten goi Truong Dai hoc (Universite) mot tap hop cac khoa dao tao bac dai hoc cho cac sinh vien xu thuoc dia va cac nuoc lang gieng” (1).

Dieu 7 cua ban Nghi dinh nay cung ghi ro DHDD gom 5 truong thanh vien (Ecole superieure) (2) la Truong Luat va Hanh chinh (Ecole superieure de Droit et Administration), Truong Khoa hoc (Ecole superieure des Sciences), Truong Y khoa (Ecole superieure de Medecine), Truong Xay dung dan dung (Ecole superieure du Genie Civil) va Truong Van khoa (Ecole superieure des Lettres).

Nhu vay hoan toan khong co chuyen DHDD chi la su doi ten goi cua Truong Y Duoc - nhu ong Le Van Giang da thong tin toi doc gia.

DHDD da khai giang nam hoc dau tien vao thang 11 nam 1907, voi tong so sinh vien duoc tuyen moi la 193, trong do co 94 sinh vien chinh thuc, bao gom ca 37 sinh vien nam thu nhat cua Truong Cao dang Y khoa.

Sau mot nam hoat dong, DHDD gap nhieu kho khan, dang ke nhat la suc ep tu phai thuc dan bao thu, trong do co nguoi ke nhiem Paul Beau la Toan quyen Klobukowski, va buoc phai tam ngung hoat dong.

Trong thoi gian 9 nam tiep theo, chi co cac truong thanh vien nhu Truong Y khoa, Truong Luat va Hanh chinh, Truong Xay dung dan dung vv... van tiep tuc dao tao. Du vay, DHDD khong he bi dong cua boi bat cu mot quyet dinh chinh thuc nao cua chinh quyen thuoc dia.

Cang khong co chuyen Toan quyen Paul Beau, vi “goi truong Y Duoc noi tren la Universite la qua lo” nen “phai huy bo nghi dinh tren”, nhu ong Le Van Giang viet trong bai bao cua minh.

Sau chien tranh The gioi I, Toan quyen Albert Sarraut tai khang dinh lai mo hinh DHDD va lap them nhieu truong cao dang moi, deu dat vao trong DHDD voi tu cach la truong thanh vien.

Dung nhu ong Le Van Giang viet, co cau to chuc cua DHDD khong giong nhu phan lon cac truong dai hoc o Phap luc do. Trong khi cac truong dai hoc o Phap thi duoi cap truong (Universite) la cac Faculte, trong khi DHDD, duoi cap Truong Dai hoc (Universite), lai la cac Truong dai hoc/cao dang chuyen nganh (Ecole superieure).

Day la mot co cau to chuc dac biet, va dieu do da duoc Giam doc Tong Hoc chinh Dong Duong noi ro tu nam 1906, rang DHDD “Khong muon sao chep the che va chuong trinh cua cac truong dai hoc tai Phap” (3) ma se duoc to chuc theo cach rieng, phu hop dieu kien o thuoc dia.

Tuy nhien, khong phai vi vay ma “khong co mot to chuc nao de dai dien cho DHDD” nhu ong Le Van Giang khang dinh. Khi moi thanh lap (1906) DHDD do Hoi dong Quan tri (Conseil d’Administration) dieu hanh.

Hoi dong nay do Tong Giam doc Nha Hoc chinh chu toa. Den ngay 8/5/1907 Paul Beau ky mot nghi dinh lap ra Hoi dong Phat trien Truong Dai hoc (Conseil de Perfectionement de l’Universite) thay the cho Hoi dong Quan tri, dung dau van la Tong giam doc Nha Hoc chinh.

Co cau nay duoc duy tri cho toi sau The chien I. Trong thoi ky 1923-1938 chinh quyen thuoc dia da lap ra Van phong DHDD (1938). Truoc do, ngay 21/2/1936, Toan quyen Dong Duong da ky Nghi dinh thanh lap Hoi dong ky luat cua DHDD. Ngay 9/9/1938, Toan quyen Dong Duong da ra Nghi dinh thanh lap Hoi dong Quan tri Dai hoc Dong Duong, tuy van truc thuoc Nha Hoc chinh nhung co quyen tu chu trong dieu hanh truong dai hoc.

DHDD co ngan sach chung cho tat ca cac truong thanh vien, duoc cap tu ngan sach cua Lien bang Dong Duong. Nhu vay, khong the coi “DHDD la mot ten goi huu danh vo thuc” nhu ong Le Van Giang quan niem, ma thuc su do la mot thiet che giao duc hien huu, mot mo hinh to chuc truong dai hoc dac biet.

Truong Dai hoc Quoc gia Viet Nam ke thua DHDD tren tam cao moi

Trong buc thu gui cho DHQGHN ngay 20/2/2002 ong Le Van Giang viet: “Ngay 15/11/1945 la moc mo dau mot thoi ky moi rat quan trong cua nen giao duc dai hoc Viet Nam noi chung, cua Univesite Hanoi noi rieng” va “Chung ta cung co the coi ngay 15/11/1945 la ngay ra doi (ngay thanh lap) cua Dai hoc Quoc gia Ha Noi”.

Nhung trong bai viet dang tren Tien phong Chu nhat vua qua thi ong lai cho rang “... ro rang la DHDD (1906-1945) cung nhu DHQG (12/1945) voi DHQGHN (1993-nay) khong co lien quan gi truc tiep voi nhau ve to chuc, nhiem vu va ve truyen thong can ke thua de co the coi DHQGHN da duoc thanh lap cach day 100 nam hay 60 nam”.

Nhung nhan dinh tren day cua ong o hai thoi diem da co su khac nhau...

Bien ban phien hop ngay 4/10/1945 cua Hoi dong Chinh phu ghi rang: “Cu Ho noi: Nen thong cao rang Chinh phu sap mo cua lai Truong Dai hoc.” Va: “Hoi dong quyet nghi: den 15/11/1945, Truong Dai hoc se mo cua.” (4)...

De chuan bi cho viec mo cua lai nha truong, Chinh phu va Ho Chu tich da chi dao tien hanh nhieu viec, trong do co viec lap ra Nha Dai hoc vu thuoc Bo Quoc gia Giao duc va Quy tu tri cho Truong Dai hoc Viet Nam (Sac lenh so 43/SL ngay 10/10/1945).

Ngay 23/10/1945 Bo truong Bo Quoc gia Giao duc ra Nghi dinh thanh lap Hoi dong quan tri dai hoc co nhiem vu to chuc viec hoc o cac ban Dai hoc, xep dat va kiem soat sinh hoat vat chat va tinh than o truong Dai hoc va Viet Nam hoc xa, quan tri ngan sach va quy tu tri truong Dai hoc. (5)

Ngay 15/11/1945, Le khai giang da duoc to chuc long trong voi su tham gia chu toa cua Chu tich Ho Chi Minh. Tai buoi le nay Ho Chu tich da phat bang tot nghiep cho sinh vien Truong Y Duoc, nhung nguoi vua hoan thanh not chuong trinh hoc tap bi gian doan boi cuoc dao chinh Nhat-Phap (9/3/1945)...

Tinh ke thua the hien ro o mo hinh va co cau to chuc cua nha truong. Truong Dai hoc dat truc tiep duoi su chi dao cua Nha Dai hoc vu do TS. Nguyen Van Huyen lam Giam doc, dong thoi do Hoi dong quan tri dai hoc truc tiep quan ly.

Truong DHQGVN luc khai giang cung co 5 Ban la: Y khoa, Khoa hoc, Van khoa, Chinh tri xa hoi va My thuat. Nhu vay, ca mo hinh to chuc dai hoc da nganh, da linh vuc cua DHDD cung tiep tuc duoc ke thua tai Truong DHQGVN.

Thu hai, dieu can nhan manh la Truong DHQGVN khong chi ke thua ma con phat trien DHDD tren tam cao moi, o cho xac dinh su menh cua nha truong tren cac nguyen tac van hoa cua che do moi la: dan toc, khoa hoc va dai chung.

Dieu nay the hien rat ro trong bai dien van noi tieng cua TS. Nguyen Van Huyen doc tai buoi le khai giang ngay 15/11/1945, va trong chu truong thanh lap Ban Van khoa va Ban Chinh tri xa hoi dat trong Truong DHQGVN.

Theo bao cao cua Bo truong Bo Quoc gia Giao duc thi trong nam hoc moi, Truong DHQGVN co 1.149 sinh vien dang ky chinh thuc va 270 sinh vien du thinh.

Tu nhung gi da trinh bay o tren thi nhat dinh khong the cho rang Truong DHQGVN va DHDD khong co lien quan gi truc tiep voi nhau ve to chuc, nhiem vu va ve truyen thong can ke thua - nhu ong Le Van Giang nhan dinh.

Can noi them rang Truong Dai hoc Tong hop Ha Noi (DHTHHN) duoc thanh lap vao nam 1956 chinh la thuc the ke thua truc tiep cua Truong DHQGVN, ca ve co so vat chat, doi ngu cac nha khoa hoc va noi dung, phuong thuc dao tao. Dieu nay ong Le Van Giang va tat ca nhung ai quan tam toi lich su giao duc dai hoc Viet Nam hien dai thua nhan...

TS. Pham Hong Tung
Ban Khoa hoc Cong nghe, DHQGHN

––––

(1) Centre des Archives d’Outre-Mer a Aix-en Provence (CAOM), fonds du Gouvernement gonoral de l’Indochine - GGI, ho so: 48.042.

(2) Trong tieng Phap chu Ecole suporieure thuong duoc su dung de chi cac dai hoc chuyen nganh.

(3) Journal officiel de l’Indochine franoaise (JOIF) , 11/6/1906, tr. 807.

(4) Bien ban Hoi dong Chinh phu 1945. Trung tam Luu tru Quoc gia III.

(5) Viet Nam dan quoc cong bao, so 7, ngay 3/11/1945, tr. 88.

Day khong con la su nham lan…

Toi thuc su tam dac khi doc bai “Co phai DHQG Ha Noi da duoc thanh lap tu cach day 100 nam?” cua ong Le Van Giang, tren bao Tien phong Chu nhat so 22, ngay 28/5.

Khi nghe tin DHQG Ha Noi ky niem 100 nam ngay thanh lap, nhieu nguoi trong chung toi thay that sung sot. Chang le moi tu nam 1993 den nay, DHQG Ha Noi da co lich su 100 nam?

Tuy nhien chung toi lai tu bao chua, cho rang: Co le day la 100 nam ngay truyen thong ma lau nay nguoi ta hay dung nham lan la ngay thanh lap.

The nhung khi doc cac moc lich su gan voi cac truong, lop co tu dau the ky XX o Ha Noi trong bai viet cua ong Le Van Giang, toi that su ngo ngang: DHQG Ha Noi khong dinh dang gi den cac nam 1902, 1906… va chi co the noi truyen thong do la cua cac truong DH Y, Duoc.

Mac du vay toi van nghi ngo chinh minh va mo Tu dien tieng Viet de tra cuu, xem nguoi ta giai thich ngay thanh lap va ngay truyen thong la nhu the nao?

Mot cau hoi dat ra: Chang le cac nha giao duc, cac nha nghien cuu lich su, cac nha quan ly khong hieu ro su khac nhau giua ngay thanh lap va ngay truyen thong? Chung ta co quyen tu hao ve qua khu nhung cung that dang buon khi chung ta co mot “tham nien” dai den the lai khong bang ai?

Day khong con la su nham lan, vi co nhieu co quan, don vi, nha truong deu dang co gang tim cho minh mot dau moc lich su “vang son”. Thiet nghi ngay thanh lap cua cac to chuc co quan, don vi, nha truong deu gan lien voi cac giai doan phat trien cach mang nuoc ta.

Nen chang niem tu hao truyen thong cua DHQG Ha Noi co the la ngay ra doi cua truong DH Tong hop (thuoc DHQG Ha Noi) hoac xa hon la ngay ra doi Van Mieu Quoc Tu Giam?

Con ngay thanh lap DHQG Ha Noi chi co the la ngay 10/12/1993 hoac sau do it ngay khi chinh thuc cong bo Nghi dinh cua Chinh phu ve thanh lap DHQG Ha Noi.

Xin dung lam dieu gi guong ep va khien cuong.

Le Doan Thuat (Bo Giao duc va Dao tao)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Học sinh tiểu học đóng băng vì cái rét -5độ C khi tới trường

Hình ảnh những em học sinh tiểu học ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc với gương mặt đỏ ửng, mái tóc đóng băng trên đường tới trường trong giá rét với nhiệt độ5 độ C đang thu hút sự chú ý cực lớn trên các trang mạng xã hội.

Kỳ thi THPT quốc gia 2015: Đề thi phải phân hóa và bao quát

Năm 2015, nhiều đối tượng dự thi (thí sinh hệ bổ túc văn hóa, thí sinh tốt nghiệp năm trước và thí sinh lớp 12 năm nay) nên đề phải thể hiện rõ độ phân hóa để các đối tượng khác nhau đều có “cửa” và thang điểm phải có sự phân định hợp lý.

Đăng ký trường ĐH sau khi có điểm thi tốt nghiệp

Nhiều thông tin mới về một kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia được công bố tại hội thảo về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục - đào tạo do Bộ GD-ĐT tổ chức ở TP.Đà Lạt ngày 10.12.

Tìm hiểu: Le Van Giang, DHQG Ha Noi, Viet Nam, Truong DHQGVN, Paul Beau, Y Duoc, dai hoc quoc gia ha noi, bo quoc gia giao duc, hoi dong quan tri, toan quyen dong duong, thoi gian gan day, truong dai hoc, ngay thanh lap, ngay ra doi, ra nghi dinh, 100 nam, dieu

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Đại học Quốc gia Hà Nội thành lập cách đây 100 năm?

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Đại học Quốc gia Hà Nội thành lập cách đây 100 năm? bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Dai hoc Quoc gia Ha Noi thanh lap cach day 100 nam

Nhan xet, hay lien he ve tin Dai hoc Quoc gia Ha Noi thanh lap cach day 100 nam co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Dai hoc Quoc gia Ha Noi thanh lap cach day 100 nam de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin giao duc trong chuyen muc Giao duc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin giao duc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0