Dai hoc Quoc gia Ha Noi thanh lap cach day 100 nam

Tags: Dong Duong, Y Duoc, Vien Dai, Tong Nha Giao, Nguyen Van Huyen, Nha Dai, dai hoc quoc gia ha noi, Dai hoc Tong hop Ha Noi, Cao dang va Dai hoc, truong dai hoc tong hop, lam le ky niem, van ban chinh thuc, truong cao dang, tong giam doc, ngay thanh lap, ke thua, DHQGHN


Truoc va sau ngay 15/5/06, hau nhu tat ca cac bao, dai va mang cua ta, nhat la o Ha Noi, deu trang trong dang tin DHQGHN lam le ky niem 100 nam ngay thanh lap (1906 – 2006).

Dai hoc Quoc gia Ha Noi thanh lap cach day 100 nam
Sinh vien DHQGHN trong ngay Le ky niem 100 nam
I. Mot cau hoi la nhung co that va can duoc giai dap co can cu ro rang, xac thuc

Cung qua cac phuong tien thong tin noi tren, dan chung neu chu y nghe hay doc, lai phat hien ra rang DHQGHN duoc thanh lap ra theo Nghi dinh ngay 10/12/1993 cua Thu tuong Chinh phu, tu de nghi cua Bo Giao duc va dao tao, tren co so sap nhap 3 truong Dai hoc Tong hop Ha Noi, Dai hoc Su pham Ha Noi va Dai hoc Ngoai ngu Ha Noi (tac gia gach duoi).

Nen hieu nhu the nao hai thong tin tren day, vi ro rang la chung mau thuan voi nhau? Thoi diem nao, 1906 hay 1993, moi dich xac la nam thang thanh lap DHQGHN?

Chac la doan duoc thac mac noi tren nen nha Su hoc Duong Trung Quoc (DTQ) da viet mot bai dang tren mang Vietnamnet voi nhan de “100 nam hay 60 nam?” trong do ong DTQ co neu them mot thoi diem nua la 15/12/1945, ngay khai giang cac truong cao dang va dai hoc o Ha Noi, sau Cach mang thang Tam (tai le khai giang do, ong Tong giam doc Nha Dai hoc vu, luc do la nha tri thuc Nguyen Van Huyen, trong dien van cua minh co hai lan noi den cum tu Dai hoc Quoc gia va cung la lan dau tien cum tu do xuat hien trong van ban chinh thuc cua nuoc ta).

Tu 1945 den nay dung la hon 60 nam. Tuy neu them ra nhu vay nhung nguoi doc hieu la ong DTQ tan thanh coi DHQGHN duoc thanh lap vao nam 1906.

Li do cua ong DTQ la can ke thua truyen thong cua qua khu (ong DTQ con viet la vi khong biet ke thua truyen thong noi tren nen DHQGHN da bi tut hau so voi khu vuc; do la mot y kien cung can duoc trao doi nhung toi khong ban den o day de khoi qua dai). Xin tro lai cau hoi da neu ra o tren.

Tat nhien la phai ke thua qua khu. Nhung chi nhu the thoi thi khong du de giai thich tai sao lai cho la DHQGHN da duoc thanh lap cach day 100 nam trong khi van ban cua Nha nuoc ta giay trang muc den ro rang DHQGHN da duoc thanh lap vao nam 1993!

Cha le vi phai ke thua qua khu rat dang tu hao cua cac vua Hung va Nha nuoc Van Lang ma chung ta lai nen (phai) cho la Nha nuoc xa hoi chu nghia Viet Nam da duoc thanh lap cach day tren duoi 3 ngan nam! Hoac Vien Su hoc cua ta hien nay lai da duoc thanh lap tu the ky 19 khi trieu Nguyen dat ra Quoc su quan?!

Neu khong ro rang trong van de nay thi chung ta se gap nhieu viec rac roi: Lau nay nhieu truong cua ta vi muon co mot qua khu lau dai nen thuong co gang tim mot thoi diem cang xua cang tot de xac dinh do la nam thang thanh lap truong minh va vo tinh da lam thay doi trat tu thuc su trong lich su giao duc nuoc ta. Va cach lam do rat de lan rong sang cac loai to chuc khac khi viet ve lich su (gia pha) cua minh.

Doi voi van de nay, nen khang dinh nguyen tac la phai can cu vao cac van ban chinh thuc da co xac dinh ro rang thoi diem thanh lap truong, roi neu can, tren co so do se neu len nhung moi lien he ke thua, it hay nhieu, chat che, sau sac hay chi co muc do, cua truong minh voi cac truong truoc do. Chi nen thay doi thoi diem thanh lap trong 2 truong hop dac biet sau day:

a) khong co van ban chinh thuc thanh lap truong,

b) hoac co nhung van ban da nham lan vi truong da ton tai truoc do tu lau.

DHQGHN khong thuoc truong hop a) vay co thuoc truong hop b) khong? De tra loi cau hoi nay can lam ro moi quan he giua DHQGHN voi Dai hoc Dong Duong (DHDD) thanh lap nam 1906 va ton tai den mai 9/3/1945, roi voi Dai hoc Quoc gia (DHQG) duoc nhac den trong dien van khai giang cac truong cao dang va dai hoc ngay 15/12/1945.

II. -Vay DHDD la gi?

DHQG noi den ngay 15/12/1945 la gi? Hai su viec do lien quan den DHQGHN nhu the nao?

Nam 1902, tai Ha Noi, chinh quyen Phap lap ra truong Y Duoc (ecole de medecine et de pharmacie) de dao tao y si va duoc si phu ta (auxiliaires) do BS Yersin lam hieu truong (truong nay cung kiem them nhiem vu dao tao thu y si phu ta va co do de).

Voi muc tieu dao tao nhu vay va xet them thoi gian dao tao cung nhu trinh do tuyen sinh, co the khang dinh do la mot truong trung cap chuyen nghiep. Tuy vay, nam 1906 vi ly do chinh tri (ma toi khong nhac lai cu the de khoi dai dong), Toan quyen Dong Duong la Beau ra nghi dinh goi truong Y Duoc do la Universite (ma tu 1906 den 1945, tieng Viet ta dich la Dai hoc de phan biet voi ecole superieure dich la Cao dang).

Ro rang la du voi bat cu li do gi, goi truong Y Duoc noi tren la Universite la qua lo nen ngay luc ay du luan nguoi Viet cung nhu nguoi Phap deu phan doi, vi vay nam sau, vien Toan quyen Beau phai huy bo nghi dinh tren.

Nam 1912, vien Toan quyen khac la A.Sarraut nang truong Y Duoc tren thanh truong cao dang va cho mo lan luot them o Ha Noi mot so truong cao dang khac nhu Su pham, Canh nong, Thu y v.v... roi cho dung ten goi Universite indochinoise (Dai hoc Dong Duong) de chi chung tap hop tat ca cac truong cao dang noi tren o Ha Noi (nhung chung cho ca Dong Duong thuoc Phap).

Nhu vay la tu 1912 den 9/3/1945, xuat hien ten goi DHDD (o day toi khong nhac lai cu the qua trinh thay doi hay phat trien cua cac truong cao dang noi tren tu 1912 cho den 1945 vi khong can thiet cho viec chung ta dang ban, toi chi noi them la trong cac truong do chi co 2 truong Y Duoc va Luat khoa la tu khoang 1940 duoc nang len thanh truong dai hoc, tieng Phap goi la faculte de phan biet voi truong cao dang, chu yeu o cho co them bac dao tao tien si, theo quy che to chuc cua giao duc nuoc Phap thoi do).

Toi muon luu y mot dieu quan trong la cach dung ten goi Universite nhu tren la mot su “sang tao”cua thuc dan Phap o Dong Duong khac voi cach dung chinh thuc ten goi do o nuoc Phap cung nhu khac voi the gioi, tren 2 diem sau day:

a) de chi tap hop tat ca cac truong cao dang va dai hoc co o Ha Noi (con o Phap chi co cac faculte moi duoc nam trong Universite),

b) khong co mot nguoi dung dau DHDD (o Phap va mot so nuoc khac, nguoi dung dau nay thuong goi la recteur hay president ma ta goi la giam doc) va khong co mot to chuc hay bo may nao de dai dien cho DHDD.

Cac truong cao dang va dai hoc o Ha Noi truc tiep chiu su quan ly cua Tong Nha Giao duc Dong Duong, mot kieu nhu Bo Giao duc cho toan Dong Duong.

Vao khoang gan 1940, nuoc Phap cu mot nguoi von dang la recteur o Phap sang lam Tong giam doc Nha Giao duc Dong Duong nen ong ay van giu danh hieu recteur, nhung ong nay chi o Dong Duong mot thoi gian ngan roi tro ve Phap. Con tat ca nhung nguoi khac (tat nhien deu la nguoi Phap) dung dau Tong Nha Giao duc Dong Duong deu khong co ai co chuc vu recteur.

Qua do thay ro DHDD la mot ten goi huu danh vo thuc, hay dung hon no chi co nghia la nen (hay he thong) giao duc cao dang va dai hoc o Dong Duong (ma cu the la mot so truong o Ha Noi).

Trong dien van khai giang ngay 15/12/1945 cua ong Tong giam doc Nha Dai hoc vu Nguyen Van Huyen, cum tu Dai hoc Quoc gia duoc nhac den hai lan cung van duoc dung voi nghia noi tren, tuc la de noi ve tap hop cac truong cao dang va dai hoc luc do co o Ha Noi va rong hon la noi ve nen giao duc cao dang va dai hoc Viet Nam (luc do cung chi co o Ha Noi).

Va luc do Nha Dai hoc vu va ong Tong giam doc Nguyen Van Huyen cung dong thoi la co quan va thu truong truc tiep dai dien cho DHQG de quan ly cac truong.

Nhu vay ro rang la DHDD (1906-1945) cung nhu DHQG (12/1945) voi DHQGHN(1993-nay) khong co lien quan gi truc tiep voi nhau ve to chuc, ve nhiem vu va ve truyen thong can ke thua de co the coi DHQGHN da duoc thanh lap cach day 100 nam hay 60 nam.

DHQGHN truc tiep ke thua 2 truong da tao thanh no la Dai hoc Tong hop Ha Noi va Dai hoc Ngoai ngu Ha Noi (truong Dai hoc Su pham Ha Noi da duoc tach ra khoi DHQGHN).

Truong Dai hoc Ngoai ngu Ha Noi khong ke thua bat cu mot truong nao co truoc 1945 nen chung ta khong can xet den o day. Chi truong Dai hoc Tong hop Ha Noi (1956-1993) la co ke thua mot phan truong Cao dang Khoa hoc co o Ha Noi tu 1941 den 1945 va nam trong DHDD (theo nghia da noi o tren).

Truong cao dang nay chi ve khoa hoc tu nhien chu khong co ve khoa hoc xa hoi va de lai cho Dai hoc Tong hop mot so nha cua va phong thi nghiem; mot so tro giang luc dau cua Dai hoc Tong hop la sinh vien da tot nghiep o truong Cao dang Khoa hoc nay, con cac can bo giang day chinh ve khoa hoc tu nhien cua Dai hoc Tong hop hoi dau la nhung tri thuc du hoc o Phap ve.

Do la tat ca nhung gi ma DHQGHN ke thua cua DHDD, tu truong Cao dang Khoa hoc Ha Noi, thong qua truong Dai hoc Tong hop. Cung can noi them la ngay 15/12/1945, truong Cao dang Khoa hoc duoc khai giang lai va chi hoat dong den 19/12/1946 luc no ra toan quoc khang chien.

(Nam 1947 tai Ha Noi tam bi chiem, Phap khai giang lai mot so truong cao dang va dai hoc co truoc 1945 nhung khong dung lai ten goi DHDD va bo Tong Nha Giao duc Dong Duong vi tinh hinh chinh tri sau 1946 khong cho phep duy tri hinh thuc Dong Duong thuoc Phap nua.

Den nam 1950, Phap giao mot so truong cao dang cho chinh quyen Bao Dai quan ly, con may truong dai hoc thi gop lai thanh Universite, ma trong vung tam bi chiem tu 1950 den 1975 tieng Viet ta dich rat dung la Vien Dai Hoc, do Phap truc tiep quan ly tuy co ten la Vien Dai hoc Phap Viet Ha Noi nhung Vien Dai hoc nay khong giong nhu DHDD vi co nguoi dung dau va co bo may giup viec, den 9/1954 thi di chuyen vao Sai Gon.

Tat nhien DHQGHN khong co ke thua va co lien quan gi voi Vien Dai hoc nay, nhung toi phai nhac van tat de khoi co them mot hieu lam ve nam 1950).

Qua nhung dieu trinh bay tren day, chung ta thay hoan toan khong co can cu gi de khang dinh rang DHQGHN da duoc thanh lap tu 15/12/1945, hay vo ly hon nua la tu 1906!

Se co can cu hon neu cho rang DHQGHN da duoc thanh lap tu 1956, nam thanh lap Dai hoc Tong hop Ha Noi, vi phan chu yeu cua DHQGHN la Dai hoc Tong hop va vi Dai hoc Tong hop khi duoc xay dung nam 1956 la mot Universite theo mo hinh cua Lien Xo, trong khi thanh lap DHQGHN nam 1993 cung la mot Universite chi co khac la theo mo hinh cua Hoa Ky.

Con neu vi ly do ke thua mot cach chung chung thi phai chang nen noi rang chung ta da co DHQGHN ngay tu 1076, khi Nha nuoc Dai Viet thanh lap Quoc Tu Giam o Ha Noi?

III.-Khong nen vi ly do ke thua mot cach chung chung ma thay doi nam thang thanh lap mot truong hoc hay bat ky mot to chuc nao khac, neu khong co them nhung can cu lich su ro rang, cu the

o muc II. Tren day, toi da neu ra nhung can cu de de nghi nen xem xet lai truong hop cua DHQGHN.Toi xin neu them van tat mot truong hop nua ma toi nghi co tinh chat tieu bieu cho cach lam cua nhieu truong dai hoc chung ta hien nay.

Cung trong thang 5/2006, nguoi doc thay tren mot so phuong tien thong tin dai chung dua tin truong Dai hoc Cong doan (DHCD) lam le ky niem 60 nam thanh lap. Cung chinh qua cac thong tin do, nguoi doc duoc biet Chinh phu ra Nghi dinh thanh lap DHCD nam 1993.

Vi nam 1946, to chuc cong hoi co mo mot lop huan luyen ngan ngay can bo cong doan o ngoai thanh Ha Noi va tu lop huan luyen do phat trien dan dan thanh truong trung cap, roi cao dang de den nam 1993 duoc nang len thanh DHCD.

Nhung co the vi nhung ly do ma cho rang DHCD da duoc thanh lap nam 1946 chu khong phai 1993?

Tat nhien o day co su ke thua lien tuc tu mot lop huan luyen ngan ngay cho den khi phat trien thanh mot truong dai hoc (day la truong hop cua khong it truong cao dang hay dai hoc cua chung ta va vi the lai cang can lam ro cach xac dinh thoi diem thanh lap nhu vay la hop ly hay khong).

Theo y toi, hop ly la ket hop ky niem 60 nam ngay truyen thong dao tao can bo cong doan va ky niem 13 nam (1993-2006) ngay thanh lap DHCD voi tu cach la noi ke thua truyen thong do. Ket hop chu khong the coi lop huan luyen ngan ngay nam1946 la nam thanh lap DHCD.

Xin dua ra 2 so sanh sau day de minh hoa cu the cho dieu noi o tren:

- Khi viet gia pha la ghi ong (ba) A sinh ra ong(ba) B, roi ong B sinh ra ong C... de ghi nho va ke thua truyen thong gia dinh, nhung khong the vi the ma lai lay ngay sinh cua ong (ba) A lam ngay sinh cua ong (ba) C! (con neu lai nhan nham mot ong ba X nao do lam cu to cua minh thi la toi ky)

- Khi ke khai ly lich ghi ong (ba) N luc 12 tuoi co bang tieu hoc, 18 co bang tu tai, 28 co hoc vi tien si va den 35 tuoi co chuc vu giao su dai hoc. Ro rang co mot su phat trien va ke thua lien tuc ve trinh do hoc van cua ong (ba) N, nhung chac ong ba N khong bao gio lai ghi trong ly lich minh la da co chuc vu giao su dai hoc luc 12 tuoi! (chang le de an khao ky niem 60 nam co chuc vu giao su khi ong hay ba N 72 tuoi?).

Le Van Giang
(Nguyen Thu truong Bo Dai hoc va Trung hoc chuyen nghiep-cu)

Viet Bao

Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Học sinh tiểu học đóng băng vì cái rét -5độ C khi tới trường

Hình ảnh những em học sinh tiểu học ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc với gương mặt đỏ ửng, mái tóc đóng băng trên đường tới trường trong giá rét với nhiệt độ5 độ C đang thu hút sự chú ý cực lớn trên các trang mạng xã hội.

Kỳ thi THPT quốc gia 2015: Đề thi phải phân hóa và bao quát

Năm 2015, nhiều đối tượng dự thi (thí sinh hệ bổ túc văn hóa, thí sinh tốt nghiệp năm trước và thí sinh lớp 12 năm nay) nên đề phải thể hiện rõ độ phân hóa để các đối tượng khác nhau đều có “cửa” và thang điểm phải có sự phân định hợp lý.

Đăng ký trường ĐH sau khi có điểm thi tốt nghiệp

Nhiều thông tin mới về một kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia được công bố tại hội thảo về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục - đào tạo do Bộ GD-ĐT tổ chức ở TP.Đà Lạt ngày 10.12.

Tìm hiểu: Dong Duong, Y Duoc, Vien Dai, Tong Nha Giao, Nguyen Van Huyen, Nha Dai, dai hoc quoc gia ha noi, Dai hoc Tong hop Ha Noi, Cao dang va Dai hoc, truong dai hoc tong hop, lam le ky niem, van ban chinh thuc, truong cao dang, tong giam doc, ngay thanh lap, ke thua, DHQGHN

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Đại học Quốc gia Hà Nội thành lập cách đây 100 năm?

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Đại học Quốc gia Hà Nội thành lập cách đây 100 năm? bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Dai hoc Quoc gia Ha Noi thanh lap cach day 100 nam

Nhan xet, hay lien he ve tin Dai hoc Quoc gia Ha Noi thanh lap cach day 100 nam co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Dai hoc Quoc gia Ha Noi thanh lap cach day 100 nam de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin giao duc trong chuyen muc Giao duc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin giao duc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0