Bac kim thang hay Bat kim than

Tags: Nam Bo, NXB Giao, Hoang Long, Nguyen Thi Nhung, cua tre em, bai hat, khong the, bim bip, tro choi, le le, ngua o, kim, thang, bac, than


Bac kim thang hay Bat kim than
Cac em hoc sinh sinh hoat tap the.
Tinh co toi bat gap trong tap sach Hat nhac lop 2 (do Nguyen Thi Nhung va Hoang Long bien soan, NXB Giao duc 1997 - in lan thu nam), o cac bai 26, 27 va 28 co day: “Hoc bai hat: Bac kim thang”, dan ca Nam bo, ghi la mot bai hat vui cua tre em nong thon Nam Bo, cac em hat khi choi tro “khoeo chan”.

Nguyen van:

"Bac kim thang ca lang bi ro

Cot ben keo la keo ben cot

Chu ban dau qua cau ma te

Chu ban ech o lai lam chi

Con le le danh trong thoi ken

Con bim bip thoi ti to te".

La nguoi An Giang – Nam Bo “chinh cong”, ngay tu tuoi au tho toi da tung hat va choi tro dan gian nay nen xin duoc phep phat bieu vai y kien.

Truoc het, ve nhan de bai hat, theo toi nghi, viet “Bac kim thang” la khong dung, ma phai viet “Bat kim than”. Vi sao, rat don gian, vi con ngua kim mau nau sam. “Bat kim than” la bat con ngua ay (xin xem Huynh Tinh Paulus Cua, Dai Nam quoc am tu vi, in nam 1895).

Voi loi bai hat, theo nhu sach Hat nhac thi ca ve loi va y nghia chung nhu khong hop ly. Chang nhung no hoan toan xa la voi nhung gi chung toi – nguoi trong cuoc – da biet ma con vo ly khong muon noi la co ac y, va khong mach lac. Xin neu ra may nhan xet:

- O cau 1: Co le nhung nguoi bien soan hieu “Bac kim thang” la bac cai thang mau vang (hoac cai thang nho – kim) len dua gion tren dong bi, tat nhien phai do choai xuong, lan vang tung toe! Choi nhu vay vua nghich ngom vua rat nguy hiem khong the chap nhan duoc!

- O cau 2: Ket cau khung suon nha, nguoi ta xe ngoam (ngam) dau tren cua cay cot de no doi chiu cay keo, chu khong the roi nhau kieu cot mot ben keo mot ben. Doi voi nha la cot tre hoac “nha da nha dap”, cot cung do keo bang “con se” xo ngang qua, tuc no co su lien ket chac cung chu khong the “keo ben cot, cot ben keo” (hay “keo qua cot, cot qua keo) nhu co mot di ban ma toi da bat gap trong mot sach khac. Tuy co loi lap lay – dung y nhan manh chung khong lien quan gi nhau, nhung xet ra cau nay cung khong den noi qua vo ly.

- O nhung cau con lai: Khong chi qua guong ep ma con “nhan tam”! Thay chu ban dau te cau (roi xuong nuoc, co kha nang bi chet duoi) da khong tim cach cuu ma con che nhao chu ban ech sao khong te theo! Noi “o lai lam chi” la muon cho “chu ban ech” phai te luon dang cung nhau “chet chum”, dang cung nhau cuoi cho thoa thich. Tuy nhien, chi chu ban dau te thoi, lu le le va bim bip cung da “noi trong thoi ken” len cuoi cho vang ran. Chung kien, cac em cung da to ra rat khoai chi (khong mot tieng ray la phe phan bon ay, cung khong tim cach cuu giup chu ban dau, khong thuong xot, khong giup do nguoi lam nan)!

De cap den 2 loai chim, tuong khong the khong noi qua vai net dac trung cua chung:

- Chim le le la loai vit chuyen song duoi nuoc, san bat tep, ca, he gap nguoi thi lan tron rat tai tinh. Neu khong nho bay luoi giang ngam duoi nuoc thi khong ai de gi bat duoc chung, do do le le tro nen quy hiem. Hiem thi da ro, nhung vi sao quy? Ta da biet, thit chim le le khong ngon tham chi hoi, song dan gian cho rang rat bo duong, dac biet la cuong duong, co tac dung giai quyet benh yeu sinh ly, vi vay ca dao co cau:

"Thuong chong nau chao le le

Nau canh bong bi nau che hot sen"

- Con bim bip cung goi chim bip, sach viet la bao trieu dieu (khi nuoc len thi no keu, nen goi bao trieu – Gia Dinh thanh thong chi) to hon, hinh dang xau xi, trong rat buon ba, duoc cai la co “duoc tinh”, song “dan so” bim bip rat it nen cung thuoc loai quy hiem. Dan gian cho rang, thit bim bip la vi thuoc, ngam ruou uong (ruou bim bip) tri duoc chung ton thuong xuong (gay, trat khop), dac biet la giai quyet duoc chung nhuc moi. Ca dao:

"Bim bip keu nuoc lon anh oi,

Buon ban khong loi cheo chong moi me"

Nhu vay, ca hai loai chim nay khong he tieu bieu cho vui mua lang xang (lai luon luon tranh xa con nguoi) nen dac trung cua no la khong the “danh trong thoi ken” vui nhon!

Con tro choi voi bai hat nay cung khong phai la tro “khoeo” chan voi “bo dang chet cung” nhu trong sach mo ta. Kieu tro choi nhu vay la hoan toan xa la voi lua tuoi ham vui, hieu dong cua cac em thieu nhi.

La nguoi da tung me thich tro choi nay thoi tho au, va khi da het tuoi thieu nhi, van duoc nghe “dan em” trong xom dien di dien lai nen cho den nay toi van con nho rat ro dich thuc bai hat va tro choi ay nhu sau:

"Bat kim than

Ca lang bi ro

Cot quai cheo

Cheo qua cheo lai

Bat ngua o

Chay vo vuon mit

Hai la mit

Chui dit ngua o"

Bai hat duoc ket hop voi tro choi vui nhon thuong duoc dien ra luc troi chap choang toi, gom 4 em nam tay nhau, bung ra thanh vong tron, em nao cung chan trai dung, chan phai dua thang ra phia truoc, gac len cho tay cua 2 em doi dien dang nam chat, 4 chan ay cua cac em dan luon vao nhau “xoan xuyt” nhu day quai cheo. Tuy moi em chi dung co mot chan nhung nho duoc chiu vao nhau nen chac, vung. Vi the cac em khong can nam tay nhau nua ma buong ra roi cung nhau hat bai nay. Vua hat vua vo tay nghieng minh qua, nghieng minh lai an rap theo nhip dieu, hinh dung tu the nguoi cheo mai dai: mot chan tru chac con chan kia “tha” de can bang khi than minh chom toi hay nga lui, nhip nhang theo dong tac. Song do chi dung mot chan lau nen khong the khong te moi, vi vay thinh thoang co em phai nhay khung khung de lay lai the can bang. Mot em “dieu chinh” tat nhien ba em kia cung phai nuong theo y nhu may con ngua bi thang day cuong nhay dung dung tai mot cho, nen goi “bat kim than”.

Bat xong con ngua im mau nau sam (kim than) o ca lang bi ro (san rong chat toan trai bi ro – nong pham moi vua thu hoach o ray, cho chuyen xuong ghe dem di tieu thu), cac em tiep tuc “bat ngua o” – ngua o la ngua co sac long mau den. Khi hat den cau cuoi (chui dit ngua o) thi cac em dong loat ngung vo tay, dang em nay vo dit em kia va cung pha len cuoi ngat ngheo. Luc nay ca bon em deu khong the khong te nghieng te ngua. Roi manh ai nay lom com ngoi day, tiep tuc choi.

Boi nhung le ay, ten bai hat khong the “Bac kim thang” ma la “Bat kim than”. Can hieu lai cho dung.

Dong thoi xin kien nghi voi nhung nguoi co trach nhiem huu quan nen nghien cuu bo ngay toan bo bai hat “Bac kim thang” doc hai ay, thay vao la bai (va tro choi) “Bat kim than” chinh xac vua neu.

Nguyen Huu Thiep
(An Giang)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Bộ GD sẽ thay đổi quy định về miễn thi môn Ngoại ngữ

Thông tin từ Bộ GD-ĐT cho biết, hiện Bộ đang nghiên cứu điều chỉnh lại một số quy định miễn thi môn ngoại ngữ THPT quốc gia 2015 vừa công bố để phù hợp với thực tế.

Tìm hiểu: Nam Bo, NXB Giao, Hoang Long, Nguyen Thi Nhung, cua tre em, bai hat, khong the, bim bip, tro choi, le le, ngua o, kim, thang, bac, than

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: "Bắc kim thang" hay "Bắt kim than"?

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet "Bắc kim thang" hay "Bắt kim than"? bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Bac kim thang hay Bat kim than

Nhan xet, hay lien he ve tin Bac kim thang hay Bat kim than co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Bac kim thang hay Bat kim than de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin giao duc trong chuyen muc Giao duc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin giao duc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0