Nho nha tho chan que

Tags: Nguyen Binh, Truc Duong, Tan Thanh, Viet Nam, Tho Moi, Yen Lan, ra di dot ngot, su ra di, ngay cuoi cung, chet dot ngot, nha tho, bai tho, cua nha, benh vien, tam hon, nguoi


- Xuan ve, nho ngay ra di cach day da 38 nam cua nha tho Nguyen Binh, TS xin gioi thieu them thong tin sau su ra di dot ngot cua nha tho Nguyen Binh qua hoi uc cua ong Tan Thanh...

Nho nha tho "chan que"
Nha tho Nguyen Binh.

1. Vai net ve tieu su:

Nguyen Binh ten that la Nguyen Binh Thuyet, sinh nam 1918 tai lang Thieu Vinh, huyen Vu Ban, tinh Nam Dinh. Thuo nho, Nguyen Binh hoc o que nha voi cha va cau. Ong biet lam tho tu nam 13 tuoi. Nam 1937, tap tho Tam hon toi duoc Tu luc Van doan trao giai. Nam 1945, Nguyen Binh vao Nam bo. Cach mang thang Tam bung no roi khang chien chong Phap, ong o lai tham gia khang chien o Nam bo. Phu trach Doan Van hoa Cuu quoc tinh Rach Gia. Sau do, ong chuyen sang cong tac o Ban Van nghe khu Tam, sang tac tho, viet truyen ky va tuy but. Nam 1954, Nguyen Binh tap ket ra Bac, tiep tuc sang tac. Nam 1956, ong chu truong bao Tram hoa. Cuoi doi, ong song o Nam Dinh.

2. Di san van hoc:

Nho nha tho "chan que"
But tich ve bai tho Bach Dao cua nha tho Nguyen Binh.

Tac pham: Tam hon toi, 1940; Lo buoc sang ngang, 1940; Huong co nhan,1941; Mot nghin cua so, 1941; Nguoi con gai o lau hoa, 1942; Muoi hai ben nuoc, 1942; May Tan, 1942; Kich tho Bong giai nhan (soan chung voi Yen Lan, 1942); Tap tho yeu nuoc, 1946; Song bien co; Ong lao mai guom, 1947; Dong Thap Muoi, 1955; Tra ta ve, 1955; Gui nguoi vo mien Nam, 1955; Trong bong co bay, 1957; Tieng trong dem xuan, 1958; Tinh nghia doi ta, 1960; Dem sao sang, 1962… Tuyen tap Tho Nguyen Binh.

Thoi gian o R (Trung uong Cuc mien Nam) Nguyen Binh da sang tac bai tho Tieu doan 307 duoc nhac si Nguyen Huu Tri pho nhac va lap tuc gay tieng vang lon khap mien Nam va lan rong ra ca nuoc…

3. Tu trong van hoc ra voi doi thuong qua cac trang viet nhan dinh:

Kich tho Bong giai nhan (soan chung voi Yen Lan, 1942) noi ve nguoi trang si trong kich tho it nhieu mang dang dap cai toi cua Nguyen Binh: “Trang si duoc nguoi tho ren duc cho mot thanh guom bau, nhung buoc phai hua rang se thu guom bang cach chem dau nguoi nao minh gap dau tien. Nhung eo le thay, nguoi ma trang si gap lai la… mot giai nhan! Trang si co chem khong! Nguoi da tung viet cau Toi ron ron lam giai nhan a, chi co the tra loi cau nay bang cach buong man kich”. (theo loi Hoai Anh).

“Bang cai nhin tinh te, say dam, ong nhan ra cai hon que sau dam an chua trong thien nhien canh vat. Nhung hinh anh lang que trong tho Nguyen Binh khong chi o muc ta ma cung co hon, co kha nang lam rung dong nguoi doc… Tam hon dan toc, giong dieu dan toc la chat men de tho ong tham sau vao tri nho nguoi doc… Ong co so truong ve luc bat va dua them vao luc bat co truyen cai ban sac cua Tho Moi: nhung hinh anh la, nhung tu ngu moi va mot noi buon man mac cua tam hon lop nguoi tieu tu san nhung nam truoc cach mang… Doc tho Nguyen Binh, khong it chung ta duoc song lai voi nhung canh sac mo mong cua mot thoi, bay gio da tro thanh ky niem, voi nhung so phan ngang trai, bi tham, xot xa. Chung ta cang tiec thuong mot tai nang ma luon phai lan dan voi nhung nghiet nga… Dang sau nhung cau tho “nat long” ay la mot tinh than nhan van dang tran trong...” (Loi gioi thieu, Tap tho Nguyen Binh, NXB Giao duc, H.1992).

Le Dinh Ky trong “Tho Moi – Nhung buoc thang tram”, NXB TP. Ho Chi Minh, 1993 danh gia: “So voi cac nha tho lang man truoc cach mang, Nguyen Binh dung rieng mot coi. Neu co lan lon thi chi lan lon voi cac tac gia vo danh tu bao doi da chung suc lam nen kho tang vo gia cua ca dao dan toc. That vay, noi bat len o tho Nguyen Binh la phong cach ca dao, o ca tu duy lan cam xuc, o ca y, tinh, dieu… nhung tinh cam gan bo nhung nguoi trong cong xa tu bao doi nay duoc thuc day tham thi trong ta moi khi doc tho Nguyen Binh… Tho Nguyen Binh ngay tu dau da co mot cong chung rong rai vi anh vua la nguoi cua truyen thong, vua la cua the he minh. Phai chang phan truyen thong chi thay o tho luc bat, con phan hien dai la nam trong nhung bai thuoc the tho moi? Khong han the. Chat ca dao de thay trong tho luc bat, nhung lai duoc viet ra trong khong khi lang man cua tho ca duong thoi…

… Co le trong tho ca Viet Nam khong co bai tho Nom nao hay hon, dung hon ve Long me… Cuoc doi phong tran, phieu bat, khong nghe nghiep, khong gia cu khong khoi de lai it nhieu du vi dang cay, khinh bac, co luc bi tham, nhu o bai Hanh phuong Nam… Nhung do khong phai la phan chinh trong tho Nguyen Binh… Tho Nguyen Binh len loi vao tan nong thon, di vao loi ru tieng hat cua nhung tam hon binh di la dieu ma tho moi, tuy tu tho, hinh anh, ngon ngu co the tai tinh, dot xuat hon, nhung hiem hoi lam moi dat toi duoc”.

Trong phong trao Tho Moi, nhieu nha tho “coi troi” phong vi tho Duong thi Nguyen Binh lai giu “que nha” voi hang ngan bai tho duoc sang tac trong khoi lua chien tranh, dam da huong vi dan da cua lang que Bac bo lan vao Nam bo nhung van giu dam ban sac rat rieng Viet Nam. Va do cung la than but cua Nguyen Binh da tao nhieu dong cam nhieu nguoi doc nhat la cac nhac si da pho tho thanh cong cac bai nhu: Co hai mo, Co lai do, Nguoi hang xom… cung chinh la vi vay.

Nha van Son Nam da ke lai ky niem cung nha tho Nguyen Binh trong mot lan tro chuyen (luoc trich trong Tap san Van, so ra ngay 14/6/1966, Sai Gon) nhu sau: "Ve nhung bai tho do anh sang tac thoi tien chien, anh bao: "Vai bai tho… tuyet dieu, the thoi. Chang co bai nao toan bich". "Anh cho thi du thu coi". "Toi thich nhat hai cau, trong bai Buon Ngu vien: Som Dao, trua Ly, dem Hong phan/Tuyet Hanh, suong Quynh, mau Do Quyen. Lam van nghe kho lam". "Tai sao kho?". "Co nhieu y, nhieu chu qua tuyet dieu ma nguoi khac da cuop mat nuoc minh. Minh chi nhac lai ma thoi".

Hoai Thanh trong Thi nhan Viet Nam nhan dinh ve Nguyen Binh co le tu truoc den nay chua mot ngoi but nao vuot qua, ong vi “que mua nhu Nguyen Binh” la hoan toan chinh xac.

Trong tap Chan dung van hoc, nha tho Hoai Anh da nhan dinh Nguyen Binh la “Nguoi trang si cuoi cung cua tho Viet”, vi “neu chi coi cai chan que, cai tam hon binh di chat phac cua nguoi nong dan la dac trung cua hon tho Nguyen Binh thi chua du. Tam hon ong rac roi, phien toai hon nhieu. Ong sinh trong gia dinh nha nho lo thoi, ban than lai mang cot cach lac phach giang ho kieu Do Muc, tac gia cau tho Thap nien hot giac Duong chau mong, Doanh dac thanh lau bac hanh danh ma Chu Manh Trinh da dich rat dat ra tieng Viet Muoi nam tinh mong chau Doanh, Hoi them mot tieng lau xanh phu phang. Nhung song trong hoan canh mat nuoc, ong cung om ap trang chi nhu ke si thoi Chien Quoc, khong noi thi tho nen danh bat dac chi thuoc lao hut mai nguoi ra khoi, tho doc suong tinh het ca hay, net chu dao trong tho ong truoc 1945 la thuoc dong tho bi trang cua Tham Tam, Tran Huyen Tran, chu khong phai dong tho dien vien cua Doan Van Cu, Bang Ba Lan”.

4. Mot vai giai thoai ve Nguyen Binh:

Nguyen Binh tuy lam tho mang chat “chan que” nhung con nguoi lai rat hien dai va nhan hau. Nhieu giai thoai ve ong da duoc nhieu van nghe si ghi lai, nhat la ong lam tho co tien nhuan but de “doi am”. Trong do, co giai thoai noi ong da tung nam duoi chan Cau Bong, Da Kao nam 1943 (nay toa lac tai duong Dinh Tien Hoang, quan Binh Thanh, thanh pho Ho Chi Minh) cung voi mot so van nghe si khac, nam ngam trang sao thien nhien ma cam cai canh tha huong qua bai tho Hanh phuong Nam:

Ta di nhung biet ve dau nhi

Da day phong yen long bon troi

Tha cu o day ngoi giua cho

Uong say ma goi the nhan oi!

…Nguoi sang ben ay sao ma lanh

Nhip phach ta ve lanh may muoi!

Theo nha tho Hoai Anh cho biet: Vo kich Co Son duoc Nguyen Binh viet khi ong ve que nha cong tac, doi song luc do co nhieu kho khan, nen ong va anh Viet Dung ban nhau moi Nguyen Binh viet mot vo kich de nha tho co tien nhuan but chi dung trong gia dinh. Ong doc cuon Co tich va thang canh Thu do cua cu Doan Ke Thien va rut tu do ra chuyen Co Son de viet thanh mot vo kich tho. Dang tiec da bi that lac, neu con chung ta co them mot di san cua Nguyen Binh.

5. Xung quanh su ra di dot ngot cua nha tho Nguyen Binh:

Ngay xuan ve, nho ngay ra di cach day da 38 nam cua nha tho Nguyen Binh, TS xin gioi thieu them thong tin sau su ra di dot ngot cua nha tho Nguyen Binh qua hoi uc cua ong Tan Thanh cung voi nhung ky niem ve nha tho Nguyen Binh qua bai viet “Nhung thang ngay cuoi cung cua Nguyen Binh” (Phu ban Tho bao Van Nghe quy I/2003) ve cai chet dot ngot cua nha tho tai hoa Nguyen Binh nhu sau:

“Hom ay la dem 30 Tet Binh Ngo, toi dinh di lam thit chung. (O que toi nhung nha kha gia an Tet la chung lon moi nha mot dui). Bac Binh bao “Chu o nha an voi anh bat com da”. Ne anh toi o lai an bat com voi ca kho (chu co ruou che gi dau). An xong Nguyen Binh rut rut cai khan mat vat len vai lo do ra san roi buoc xuong cau ao rua tay. Toi dang ngoi trong nha bong nghe tieng goi: “Tan Thanh oi!” Toi chay voi ra ngo thi nhin thay Nguyen Binh guc xuong canh ho voi duoi goc cay mit. Toi voi vang be thoc bac len, thay mom bac day mau. So qua toi lien chay sang hang xom goi hai nguoi la anh Hue va anh Dap thue ho dua bac di benh vien gap. Tu nha toi toi benh vien mat khoang 2 cay so nen khieng mot tieng moi ra den noi. Thay khieng Nguyen Binh den, moi nguoi truc o benh vien don tiep ngay. Vi bac da tung nam o do mat 3 ngay cho nen ho quen ca, nhat la cac y si, y ta vi ai cung thuoc tho Nguyen Binh – may hom truoc ho da phuc vu bac va bac viet vao so nhat ky benh vien may dong “ba cam”: Cam on, cam ta, cam tinh.

Bay gio ca benh vien khong co bac si ma chi co mot y si la chi Nguyen Thi Nu, chi nay rat thich tho cua Nguyen Binh. Kham cho Nguyen Binh, chi Nu bao toi: “Anh ay chet roi, cau tim co quan va gia dinh anh ay len day nhan xac”. Nghe chi Nu, toi xuong buu dien huyen goi dien ve Ty Van hoa va huyen Vu Ban bao tin cho Truc Duong – anh trai Nguyen Binh, sau do toi tim vao UBND huyen Ly Nhan gap duoc anh Nguyen Van Huong - Uy vien Uy ban, anh Huong bao toi ve bao voi Uy ban xa. Theo loi anh Huong, toi ra nha anh Tu Chu tich xa bao tu.

Thay bac Binh chet dot ngot toi so lam, may ma may hom truoc Binh da nam benh vien cho nen ho da biet duoc tinh hinh suc khoe cua bac roi. Bac duoc nam o day toi yen tam lam vi khong so bi vu oan, vi hoi cai cach, lang toi co nguoi chet dot ngot va da bi vu oan la giet can bo bi tu day. Ngay ay vo toi om nang, thuong ban, thuong vo toi phai thay toi di chia thit Tet cho loi xom. Mang thit lon ve thi bac Binh mat roi lam gi duoc an, the ma co ke bao bac say ruou long lon tiet canh chet, that oan cho bac Binh. Bac da trong thay mieng thit nao dau ma da chet, con toi mot hop ruou cung khong uong duoc.

Nguyen Binh mat tai benh vien Ly Nhan ma chi co thay thuoc nhan vien benh vien o ben thi hai bac. Sau nay toi moi biet benh vien Uy ban xa toi mua vai va ao quan kham liem cho Nguyen Binh. Mai toi ngay mong 2 Tet toi moi thay ong Truc Duong va con gai dap xe vao nha toi, nguoi nao cung lam nhu ma lem vua ret run cam cap… Truc Duong hoi toi ve cai chet cua Nguyen Binh, toi tuong thuat va noi cho ong biet thi hai bac Binh hien o ngoai benh vien. Truc Duong bao, "co le ho dua no di roi, vua roi bo con toi thay co mot cai xe o to co nguoi lo nho re xuoi ve duong Nam Dinh luc toi re vao nha chu"…. Sau gan mot tuan Truc Duong lai dap xe len nha toi thong bao: “Minh ve nghia trang Cau Ho thi Ty Van hoa an tang no o day roi. Hoi Nha van co To Hoai va Yen Lan xuong. Minh cho ho anh va bai tho Que huong cua Binh de bao Van nghe cao pho. Sau day mot tuan, buu dien xa dua bao thang cho toi, toi nhan bao Van nghe, gio xem thay cao pho in anh va bai tho Que huong noi la bai tho cuoi cung cua Nguyen Binh toi moi lai cang hoi han vi khong kip chep bai tho ma bac sang tac truoc khi chet.

Mot chieu Mac Ha gio hiu hiu

Toi den noi day mot buoi chieu…

Khong biet con nhung gi nua nhung Nguyen Binh bao day la bai tho hay cua minh, no nhu cai than da am anh suot dem minh khong ngu de lam no. Nguyen Binh mat roi nhung hinh anh bac luc rut chiec khan mat vat len vai, lung gu gu, dau hui cua cui xuong cau ao nha toi rua tay toi con nho ro…”.

  • Nguyen Ty
Viet Bao

Tìm hiểu: Nguyen Binh, Truc Duong, Tan Thanh, Viet Nam, Tho Moi, Yen Lan, ra di dot ngot, su ra di, ngay cuoi cung, chet dot ngot, nha tho, bai tho, cua nha, benh vien, tam hon, nguoi
The gioi sao
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0