Canh chim dau dan cua nui rung Tay Bac

Tags: Nong Quoc Chan, Tay Bac, Viet Nam, Hoi Van, Hoi Nha, Viet Bac, dan toc thieu so, nguoi cam but, nha tho, dau dan, bai tho, nui rung, van hoc, nhung nguoi, con


Canh chim dau dan cua nui rung Tay Bac
Nha tho Nong Quoc Chan va chan dung qua net ky hoa cua Trinh Tu.
Nha tho Nong Quoc Chan la nguoi dan toc thieu so dau tien mang hoi tho nui rung Tay Bac vao tho ca. Ong duoc xem la canh chim dau dan cua nhung nguoi cam but cac dan toc thieu so. Nhan ky niem 2 nam ngay nha tho Nong Quoc Chan qua doi, TS xin gioi thieu doi net ve su nghiep tho ca cua ong...

Tieu su:

Don ve lang

Me! Cao Lang hoan toan giai phong
Tay bi chet bi bat song hang dan
Ve quoc quan chiem lai cac don
Nguoi dong nhu kien, sung day nhu cui.

Sang mai ve lang sua nha phat co
Cay ruong vuon, trong lua ngo khoai
May nam qua quen Tet thang Gieng, quen ram thang bay
Chay het nui lai khe, cay dang du mui
Nho mot hom mu mit mua roi
Con gio bao tren rung cay do
Con sam set lan sup xuong nat cua
Ðuong di lai vat bam day chan.

Sung no kia! Giac Tay lai den lung
Tung cai lan, no dot di tro trui
No vo het ao quan trong tui
Me diu em chay tot len rung
Lan di truoc, me vay goi con sau lung
Tay dat ba, vai deo day nai
Ba loa mat khong biet loi buoc di.

Lam sao bay gio: ta phai chong!
Giac da bat cha con di, no danh,
Cha chui Viet gian, cha danh lai Tay
Sung no ngay di dung mot loat
Cha nga xuong nam lan tren mat dat
Cha oi: cha khong biet noi roi...
Chung con con tho, ai nuoi ai day?
Khong ai chong gay khi ba cu qua doi!
Me ngoi khoc, con cui dau cung khoc
So Tay nghe, me do "nin" con im.
Lan anh em rai rac khong biet noi tim
Khong van, khong nguoi dua cha di cat
Me thao khan phu mat cho chong
Con coi ao liem than cho bo!
Me con dua cha di nam mot cho
Mau day tay, tren mat nuoc tran...
May se chet! thang giac Phap hung tan
Bam xuong thit may, tao moi ha!

Hom nay Cao - Bac - Lang cuoi vang
Don lang, roi rung, nguoi xuong lang
Nguoi noi co lay trong ruong ram
Con cay me phat ruong ta quang.
Ðuong cai keu vang tieng o to
Trong truong riu rit tieng cuoi con tre.
Mo mo khoi bep bay tren mai nha la.
Mac ga gay cho sua khong lo
Ngay hai bua rau ta co muoi
Ngay hai buoi, khong tim cu pau, cu nau
Co bap xay don gao no lau,
Ðuong ngo tu nay khong co ram
Trong vuon chuoi, ho khong dam den de con
Qua tren canh khong lo tu chin tu rung
Ruong se khong thanh noi mau chay tung vung.
Bo doi do phai di thung lung nui rung
Ra duong xe, hat noi ung dung
Tung doan nguoi dat la cay tien buoc
Sung ben vai, bao gao buoc ben vai,
Chan di co giay khong so ne
Tren dau co mu che nang mua

Mat troi len sang ro roi me a!
Con di bo doi, me o lai nha,
Giac Phap, My con giet nguoi cuop cua tren dat nuoc ta.
Ðuoi het no di, con se ve trong me

Mua dong 1950

Nha tho Nong Quoc Chan ten that la Nong Van Quynh, sinh ngay 18 thang 11 nam 1923, que goc xa Coc Dan, huyen Ngan Son, tinh Cao Bang. Dan toc Tay. Hoi vien Hoi Nha van Viet Nam (1958).

Som giac ngo cach mang, ong hoat dong trong Mat tran Viet Minh, tham gia du kich va giai phong quan truoc thang 8 nam 1945. Sau Cach mang thang Tam van tiep tuc hoat dong trong Mat tran Viet Minh, tham gia tinh uy tinh Bac Can, phuc vu chien dich va bat dau hoat dong van hoa van nghe. Sau 1945 nha tho Nong Quoc Chan tham gia khu uy Viet Bac, la dai bieu Quoc hoi khoa I, Chu tich Hoi Van hoc – Nghe thuat khu Viet Bac, uy vien Ban chap hanh Hoi Nha van, uy vien roi Pho Chu tich Hoi Lien hiep Van hoc Nghe thuat toan quoc. Tu nam 1964 den nay, nha tho Nong Quoc Chan tiep tuc dam nhan nhung trong trach cua Dang va Nha nuoc: Dai bieu Quoc hoi, Thu truong Bo Van hoa kiem Hieu truong Dai hoc Van hoa, Hieu truong truong Viet van Nguyen Du, Chu tich Hoi Van hoa van nghe cac dan toc, Pho Chu tich Uy ban Lien hiep cac Hoi Van hoc Nghe thuat, uy vien Doan Chu tich Mat tran To quoc Viet Nam, Tong Bien tap Tap chi Toan canh su kien va du luan.

Tac pham da xuat ban:

Tap tho: Tieng ca nguoi Viet Bac, 1959; Nguoi nui Hoa, 1961; Deo gio, 1968; Buoc chan Pac Bo, 1971; Suoi va bien, 1984.

Tieu luan: Mot vuon hoa nhieu huong sac, 1977; Duong ta di, 1970.

Giai thuong Van hoc: Bai tho Don ve lang, Giai thuong o Dai hoi Thanh nien, Sinh vien the gioi hop o Beclin 1951; Mot so bai tho cach mang va khang chien duoc Hoi Van nghe Viet Nam trao giai thuong 1954, Hoi Nha van Viet Nam trao giai thuong 1958. Giai thuong Ho Chi Minh ve Van hoc nghe thuat. Va dac biet la bai Nho, da duoc pho nhac va duoc cong chung yeu thich.

Tu su:

Van de viet bang chu dan toc roi dich ra tieng pho thong duoc dong bao dan toc hoan nghenh nhung gap kho khan trong khau in va phat hanh. Boi hien chua co nha in rieng. Neu co gang in duoc ca chu dan toc va chu quoc ngu, thi tac pham se nhieu trang, gia cao, kho ban.

Nhung van de hoc thuat, nhu ban sac dan toc trong tho van, viet song ngu, viec boi duong dao tao doi ngu nha van cac dan toc, Hoi Nha van phai lam gi de phat trien van hoc cac dan toc v.v…, do la nhung dieu ma theo toi, can giai quyet tung buoc”.

Nha tho Nong Quoc Chan qua nhung trang viet:

Nha nghien cuu, nha bao Y Trang: Vinh biet nha tho Nong Quoc Chan: "Nho nguoi mai "don ve lang":

“Nha tho Nong Quoc Chan, dan toc Tay, canh chim dau dan cua nhung nguoi cam but cac dan toc thieu so Viet Nam vua ra di luc 1 gio ngay 4.2. Nhac den nha tho Nong Quoc Chan, nguoi ta thuong nho den hai bai: "Bo doi Ong Cu" va "Don ve lang". Toi ngo rang sau nay khi mot so nguoi viet - do khong am hieu nguoi dan toc thieu so - cai gi cung "a lui" la bat nguon tu "Bo doi Ong Cu". Bai tho gian di ma nong am - ma hay:

Bo doi da den kia
A lui
Nhung nguoi la nguoi
Ðeo sung ngan, sung dai, sung dop...
Hoan ho! Hoan ho!
Nhin khong chop mat
".

Cai tieng tram tro cua nguoi Tay trong bai tho viet nam 1948 cua Nong Quoc Chan sao ma moc mac, than thuong den the. Roi nua, bai "Don ve lang" duoc giai thuong o Ðai hoi Thanh nien, sinh vien the gioi Berlin 1951 cung voi tam cam nhu the:

Hom nay Cao Bac Lang cuoi vang
Don lan, roi rung, nguoi xuong lang
Nguoi noi co lay trong ruong ram
Con cay me phat ruong ta quang...".

Khong hieu sao, toi lai nho them, va tham chi nho rat nhieu ve Nong Quoc Chan voi bai tho "Nho", da duoc pho nhac - tat nhien, truong hop nay hoi bi "dac biet", bai hat khong that hay so voi bai tho nguyen ban. Ong Nong Quoc Chan da lay cau "... Ðen thuong nho ai/Ma den khong tat" (ca dao cua nguoi Viet) lam de tu cho bai tho. Ong cu giai bay tam su ve cai su nho cua con suoi, con chim, cai non, cai khan, chiec cay, chiec quat, ngon den... Cai la, cai nho cai thuong den that ruot, den nao long la o kho cuoi, nhu mot loi chap nhan, khang dinh va tin tuong rat la "dan toc": "Ai nho cu nho/Ai di cu di/Chien truong sung no/Het giac lai ve" (1967).

Khi viet va dan cau tho cua Nong Quoc Chan lam tua de - "Khi nghe gio thoi qua Phja Bjooc", To Hoai tung noi: "Cuoc song lon lao va nhung ngay dung di da boi dap nen tho Nong Quoc Chan. Va chinh ong - noi khong van ve gi ca - la canh chim dau dan cua nhung nguoi lam van hoc cach mang cua cac dan toc thieu so. Ong la nguoi mo duong, la nguoi de lai dau an sau dam kho the quen, khong chi voi van hoc cac dan toc thieu so hien dai noi rieng ma co vi tri vung chac trong tien trinh van hoc cach mang Viet Nam nua cuoi the ky XX".

Nha tho Vu Quan Phuong: “Su xuat hien cac nha tho nguoi dan toc la mot bieu hien tot dep cua duong loi van nghe cach mang. Trong khang chien chong Phap, nhung bai tho cua Nong Quoc Chan, Ban Tai Doan (dan toc Dao Tien) da duoc ban doc va ban be trong gioi nong nhiet chao don. Mot trong nhung bai tho dau tay cua Nong Quoc Chan Don ve lang viet nam 1950 da duoc dua vao sach giao khoa trung hoc tu rat som.

Tho Nong Quoc Chan thoi ky Viet Bac, tinh tu bai Bo doi Ong Cu (1948) la thu tho manh ve tu su, chat tru tinh nam ngay trong cac chi tiet cua cau chuyen tho. Do la cai nhin ngac nhien truoc nhung su viec da quen mat. Chinh cai nhin ay da phat hien nhung yeu to moi la an giau trong nhung su viec ngo nhu quen roi, biet roi, duong nhien roi. Cai nhin la hoa mang day ve hon nhien la chat tru tinh doc dao cua cac nha tho dan toc.

Ve quoc quan chiem lai cac don
Nguoi dong nhu kien, sung day nhu cui.

Canh chim dau dan cua nui rung Tay Bac

Song song voi viec phat huy ban sac dan toc, Nong Quoc Chan hoc tap, cang ngay cang thong thao, cach dien dat, roi ca cach lap y cua tho vung xuoi. Ve huong tim toi nay cung co y kien lo au so tho ong bi "Kinh hoa". Nhieu bai tho sau nay, tu nhung nam 60 tro di, but phap ong qua co nhieu net lan vao tho vung xuoi. … La nha tho, dong thoi, trong nhieu nam, la thu truong, song o thu do, chi dao van hoa khap nuoc, cung kho ma giu mai duoc cach nghi, cach noi mang bieu trung dan toc, Nong Quoc Chan khac phuc bang nhung chuyen di ve nguon, bang de tai, va mot phan bang ngon ngu, cach noi:

Tieng dong am am rung goc cay
Trau duc huc nhau? Hay ho de?
Vao xem moi biet may dang cay.

Thuo moi viet, ong lam tho bang tieng Tay roi dich ra tieng Kinh. Bay gio, co khi lam nguoc lai lai thuan voi ong hon. Dieu do, neu co thuc, cung binh thuong. Dieu quan trong la tho Nong Quoc Chan ngay cang mo rong de tai, chu de, thu phap dien dat... Dieu quan trong nua la tu nguoi viet phong slu (tho tinh) phuc vu ba con trong ban, Nong Quoc Chan da thanh nha tho co doc gia trong ca nuoc va duoc dich ra nhieu ngon ngu ban be”.

  • Nguyen Ty

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Thế Giới Giải Trí NỔI BẬT

Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng,...

Tìm hiểu: Nong Quoc Chan, Tay Bac, Viet Nam, Hoi Van, Hoi Nha, Viet Bac, dan toc thieu so, nguoi cam but, nha tho, dau dan, bai tho, nui rung, van hoc, nhung nguoi, con
The gioi sao
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0