Kim tu thap Giza Ky quan cua the gioi co dai

Tags: Ai Cap, Kim tu thap Giza, dia diem xay dung, Kim tu thap Khufu, da voi trang, duoc xay dung, khi bat dau, da su dung, tang da, duong doc, nguoi ta, lop da, thang hang, ben trong, canh


Kim tu thap Giza Ky quan cua the gioi co dai

Khi den gan nhung cong trinh do so nay, hinh dang goc canh va do nghieng cua chung lam tan bien dang ve ve do cao va danh lua doi mat… nhung ngay khi bat dau do nhung san pham my thuat khong lo bang thuoc ty le quen thuoc, chung lai phuc hoi tat ca ve bao la cua minh.

Trong so Bay ky quan the gioi co dai, chi co cac Kim tu thap Giza la con ton tai. Mac du da bi mat di rat nhieu lop vo boc bang da voi trang, cung cac den tho bao quanh da bi do nat, nhung chinh kich thuoc cua nhung cong trinh hung vi nay van khien du khach phai sung sot. Cong trinh vuon len nhu mot trong so nhung thanh tuu dang ngac nhien nhat trong lich su, nhung tham chi ngay ca hien nay cac phuong phap duoc nhung tho xay co dai ap dung van con la van de nhieu tranh cai.

Thuc te co hon 80 Kim tu thap o Ai Cap, duoc xay dung trong khoang thoi gian hon 100 nam, nhung cac Kim tu thap o Giza la lon nhat va duoc bao quan tot nhat nho vao tinh chac chan cua cong trinh. Kim tu thap Giza do ba vi vua thuoc vuong trieu thu tu xay dung: Khufu (con goi la Cheops), Khafre (Chephren) va Menkaure (Mycerinus). Kim tu thap Khufu (khoang 2551-228 tr.CN) lon nhat va con duoc goi la Kim tu thap lon. Voi hon 4.000 nam tuoi, day la cong trinh duoc xay dung cao nhat tren the gioi.

Y nghia

Cac kim tu thap Ai Cap thuoc Co hay Trung vuong trieu deu la thuong tang kien truc cua cac lang mo hoang gia. Su chac chan va do so cua cong trinh nham muc dich bao ve thi hai cua nha vua, nhung viec chon lua hinh dang kim tu thap phai co su nghien cuu bieu tuong dang ke. Kim tu thap nham muc dich giup nha vua thang thien, hinh dang thuong duoc giai thich nhu mot doan duong doc huong len bau troi. Kim tu thap cung lien ket voi cac go dat nguyen thuy hinh thanh do su xao tron cac khoi nuoc vao thoi diem xay dung. Ngoai ra, hinh dang kim tu thap co the la bieu tuong mat troi, tuong trung cho cac tia nang mat troi chieu chech o dang ran noi len, doi khi nhin thay tia nang chieu xuyen qua may. Du su giai thich hinh dang nhu the nao, dieu ro rang la nguoi Ai Cap da co gang xay dung cong trinh cao nhat co the, mot khoi luong lon gom cong trinh bang da xay dung theo hinh kim tu thap co le la phuong phap thanh cong nhat de dat den uoc vong nay.

Kim tu thap Giza Ky quan cua the gioi co dai

Kim tu thap Giza.

Ban than kim tu thap chi la mot bo phan trong to hop chon cat hoang gia. Moi kim tu thap deu toa lac trong mot vung dat, bao quanh la khu den tang le nam o canh phia Tay, cung co mot ngoi den trong thung lung gan con song noi lien voi ngoi den phia thuong luu bang bo dat dap cao chay dai trang tri bang nhung tac pham cham noi. Bo dat dap cao o kim tu thap Khufu van con khi Herodotus tham quan Giza vao the ky 5 tr.CN. Theo ong quan sat, hau het cac trang tri cham tro tren cac vach deu gay an tuong cung nhu chinh ban than kim tu thap.

Mat bang bo cuc va chuan bi dia diem xay dung

Dieu quan trong la phai chon dia diem xay dung thich hop. Vung cao nguyen Giza duoc chon do vi tri tam nhin bao quat huong ve thung lung song Nile va nam o bo Tay - phia Tay thuong di doi voi mat troi lan va cai chet. Ngoai ra, day da voi trang tao ra mot nen mong vung chac chiu dung trong luong do so cua cong trinh va cung la nguon nguyen lieu thua thai trong viec xay dung cac phan loi ran chac.

Ke den la chuan bi dia diem xay dung. Cong viec bat dau bang viec phac thao so bo, san lap mat bang, hinh thanh mot chan dung chac chan, chang han nhu san lap theo goc vuong va day doi, nhung co the dat den muc do chinh xac dang ngac nhien: mat bang loi di quanh kim tu thap Khufu chi dao dong 2 cm (khoang 0,78 inch). Mac du khu vuc quanh vung canh day kim tu thap duoc giam xuong de tao ra mot nen mong bang phang, nhung da tu nhien ben trong thong so van giu nguyen de hinh thanh mot phan loi ran trong cong trinh xay dung bang da o lop phia duoi.

Khi chuan bi xong dia diem, cac nha khao sat bat dau bo tri mot goc vuong chinh xac de lam canh day kim tu thap. Moi kim tu thap duoc sap thang hang sao cho cac canh huong ve bon phuong chinh. Dau tien, hoac la canh huong Dong hay canh huong Tay duoc sap thang hang voi huong Bac bang cach quan sat cac vi sao o duong chan troi. Them mot lan nua, nhung nguoi tho xay Ai Cap rat chinh xac: cac canh cua kim tu thap lon chi lech khoi huong chinh Bac trung binh khoang 3 phut trong mot do. Khi mot canh duoc sap thang hang, cac canh khac duoc xay dung can cu theo canh vua sap thang hang ve mat hinh hoc va duoc danh dau tren loi di.

Trong nhung nam gan day, co nhieu no luc co y nghia trong viec nghien cuu mat bang bo cuc theo duong cheo cua ba kim tu thap quan trong Giza. Dieu khong chac chan rang, co bat cu quy hoach tong the co ban nao trong viec xay dung, vi cac kim tu thap xay dung o nhung thoi gian khac nhau va du an rieng biet. Va lai, cac vung dat bao quanh kim tu thap khong lien ket voi nhau nhu nguoi ta van tuong da co quy hoach tong the. Mat bang bo cuc theo duong cheo goc la ket qua truc tiep trong tien trinh xay dung, cac kim tu thap duoc giong thang hang theo huong chinh Bac, vi the moi kim tu thap duoc xay dung chech theo ria cao nguyen va bi cong trinh co truoc can lai nham giu cho ngay hang, khong can tam quan sat cac ngoi sao phuong Bac de giong hang cho chinh xac.

Khai thac, van chuyen da

Da tang su dung lam loi trong Kim tu thap lon duoc khai thac tu mo da nam o phia Nam kim tu thap, cung cung phuong phap ap dung de dao duong hao quanh tuong Nhan su. The nhung, nhung nguoi tho xay xac dinh chat luong da voi trang o dia phuong qua kem den muc khong the lam lop vo boc ngoai, vi the phai van chuyen da voi trang min vuot song o Tura den cang nam o ven cao nguyen. Binh quan moi tang da su dung trong kim tu thap can nang 2,5 tan, mac du nguoi ta da lam giam kich thuoc huong ve phan dinh cua tang da. Ngoai ra, da granite duoc van chuyen tu Aswan, cach dia diem xay dung 935 km (580 dam) ve phia Nam. De giong thang hang voi phong chon cat va tao ra cac nut chan khong the xam nhap vao cac hanh lang ben trong de lam nan chi nhung ten an trom mo. Da granite cung duoc su dung o lop da thap nhat trong lop vo boc kim tu thap Khafre, va it nhat co trong 16 lop da duoi day kim tu thap Menkaure.

Kim tu thap Giza Ky quan cua the gioi co dai

Da tang duoc dung lam loi trong thap.

Khi den cang, cac tang da duoc chat len cac thanh truot bang go, keo bang day thung den canh day kim tu thap. So luong cac toan nhan cong keo mot tang da thay doi tuy theo trong luong cua tang da. Mot trong nhung tuyen duong van chuyen dan den kim tu thap thuoc thoi trung vuong trieu nam o Lisht da duoc khai quat. Nguoi ta phat hien co nhieu thanh go phang dat tren duong lan go nam tren lop dat bun cung: mot con duong nhu the se giam luc ma sat dang ke va tang khoi luong chat hang len cac thanh truot.

Trai voi suy nghi cua nhieu nguoi, cac kim tu thap khong phai do no le, ma do lao dong den tuoi di linh, tham du. It nhat mot so trong luc luong lao dong nay thuong truc, nhung phan nhieu la lao dong thoi vu: co le mua he so nhan cong tap trung dong nhat vi lu song Nile hang nam can tro viec thi cong. Ngoai nhung nguoi truc tiep xay dung kim tu thap, con co mot he thong cung ung khong lo khac de tiep luong thuc cho cong nhan. Theo cac huong tinh gan day, kim tu thap Khufu da su dung mot luc luong 20.000-30.000 lao dong, va so nay lam nha o gan cong truong.

Duong doc va xay dung

Mot trong nhung khia canh thuong gay tranh cai trong viec xay dung kim tu thap la cach dua cac tang da len cao trong cong trinh. Nhieu so do khac nhau dien ta viec dung, bay va keo cac tang da da duoc nghien cuu, va hien nay hau het cac hoc gia deu nhat tri rang nguoi ta da su dung mot so loai duong doc, sau khi kim tu thap hoan tat, so duong doc nay duoc thao do. O Giza, mac du khong co chung cu nao ro ret cho thay duong doc duoc bao quan, nhung so da vun va da nho rai tren mat duong lap day cac khu mo da o Khufu co the xem la phan con lai. Chung cu tu nhung dia diem khac dua ra gia thuyet nguoi ta da su dung nhieu loai duong doc khac nhau. Co the gat bo mot so vi ly do thuc tien: khong du khong gian de lam mot con duong doc thang dan den dinh kim tu thap trong khi duong doc hinh xoan oc co le se che khuat cac goc ben trong kim tu thap, dan den viec sai lech trong khi thi cong.

Duong nhu co nhung giai phap khac nhau de dung cac tang da tren cao duoc ap dung khi viec thi cong dang tien trien. Co khoang 96% the tich cua mot kim tu thap nam duoi 2/3 phan day, trong khi thi cong cac lop da phia duoi, nguoi ta tao ra nhieu duong doc nho de dam bao mang duoc nhieu da len cac tang dang thi cong. Doi voi phan dinh kim tu thap, so luong da se cham hon vi viec dua da len cao cang kho hon, va ngay tai dinh, phai co nhieu cai tieng dang ke moi dung va dinh vi duoc cac tang da.

Kim tu thap Giza Ky quan cua the gioi co dai

Moi tang da duoc tao hinh de vua khit cac tang ben canh.

Moi tang da duoc tao hinh khi di chuyen den vi tri sau cung sao cho chung vua khit voi cac tang da ben canh: cac tang da lam vo boc cua kim tu thap lon duoc lap khit khao den muc khong the de lot luoi dao vao khe ho. Nguoi ta dung chat vua thach cao de tram bat cu khe ho nao va cung su dung nhu dau boi tron giup cho viec dinh vi cac tang da duoc thuan tien. Duong nhu cac tang da dat o goc deu duoc lap va deo got khi bat dau thi cong moi lop da de bao dam moi lop da deu giong thang hang.

Nguoi ta do cac duong cheo goc de kiem tra cong trinh co vuong goc hay khong, trong khi ngam cac goc de tranh bi xoan goc.

Bo cuc ben trong kim tu thap

Kim tu thap cua Khufu mang net doc dao ve tinh phuc tap trong viec sap xep ben trong. Co ba phong trong: phong thap nhat duoc tao thanh tu lop da ben duoi kim tu thap trong khi hai phong phia tren duoc xay dung ben trong kim tu thap. Phong cua nha vua hoan toan nam thang hang voi da granite do o Aswan, ben trong co ca quan tai da cung bang cung loai da nay. Phia tren phong cua nha vua la nam phong giai tri, ben tren lop mai voi cac dam granite rat to, thiet ke de lam chech trong luong cua kim tu thap ra khoi tran nha cua phong chon cat, trong Hanh lang lon dan den Phong cua nha vua, dau cuoi cung duoc do bang ram chia. Nhung than cot hep khoang 20 cm (8 inch) vuong dan tu hai phong phia tren va sap thang hang duoi ve chom sao Orion, va cac ngoi sao o duong chan troi, giup cho “linh hon cua nha vua bang ha di den cac vi sao nay. Gioi kien truc su cung nghi ra khung luoi sat cong phu va co che nut chan de bit kin cac hanh lang vao, nhung sau nay cac ten trom da dao duong ham quanh he thong.

Cac phong ben trong kim tu thap Khafre va Menkaure nam phia duoi mat dat, duoc dao tu lop da nen. Kim tu thap Khafre chi co hai phong don gian voi tran nha dong kin, trong khi kim tu thap Menkaure co mot day cac phong va loi di tuy nho nhung phuc tap hon, mot trong so nay co trang tri.

Hoan tat kim tu thap

Trong khi cac canh cua nhung tang da bao duoc deo got tao hinh khi lap dat, thi mat ngoai cua tang da van chua trau chuot cho den khi hoan tat kim tu thap: da du bao ve lop boc trong khi thi cong cac tang phia tren. Cong viec trau chuot sau cung dien ra theo trinh tu tu tren dinh xuong. Luc nhan cong di chuyen tu cac canh cua kim tu thap xuong, thi cac duong doc xay dung duoc thao gian dan. Phan lon lop vo bao bang da granite thuoc lop da phia duoi kim tu thap Menkaure khong duoc trau chuot trong khi thi cong deu bi huy bo, van con nhin thay nhieu phan loi tren cac tang da.

Ngoai duong ham kim tu thap Giza, phan lon van con nguyen ven cho den thoi Trung co, luc ay viec khai thac da deu theo he thong. Yeu cau can phai co da voi trang min cho cac cong trinh o Cairo, nguoi ta nhan thay viec di chuyen cac tang da lam lop vo tu kim tu thap con de hon viec khai thac nguyen lieu moi nhieu. May thay, mot phan nho cac lop da bao tren dinh kim tu thap Khafre van con, tao ra su thoang hien treu nguoi so voi dien mao nguyen thuy.

Viec tham hiem va ve ban do cao nguyen Giza da duoc tien hanh tu the ky 17 va hien nay van dang tiep tuc. Nguoi ta tien hanh nhieu cuoc quan sat va khai quat ti mi nham tim kiem thong tin ve cach xay dung va con nguoi da tham gia xay dung cac cong trinh phi thuong nay.

(Theo 70 ky quan the gioi co dai, Vnexpress)
Viet Bao

TIN Du Lịch NỔI BẬT

Kinh nghiệm hay khi cho con nhỏ đi DL cuối tuần

Bạn đang có kế hoạch cho bé đi du lịch cuối tuần cùng gia đình? Du lịch Việt Nam xin chia sẻ những kinh nghiệm hữu ích để gia đình bạn có được một chuyến đi thú vị nhé!

Tìm hiểu: Ai Cap, Kim tu thap Giza, dia diem xay dung, Kim tu thap Khufu, da voi trang, duoc xay dung, khi bat dau, da su dung, tang da, duong doc, nguoi ta, lop da, thang hang, ben trong, canh

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Kim tự tháp Giza - Kỳ quan của thế giới cổ đại

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Kim tự tháp Giza - Kỳ quan của thế giới cổ đại bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Kim tu thap Giza Ky quan cua the gioi co dai

Nhan xet, hay lien he ve tin Kim tu thap Giza Ky quan cua the gioi co dai co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Kim tu thap Giza Ky quan cua the gioi co dai de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Diem den thu vi trong chuyen muc Du lich.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Diem den thu vi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0