Huyen bi chau Phi

Tags: Sierra Leone, duoc ap dung, nguoi tham gia, bau khong khi, chau Phi, phu nu, bo toc, the gioi, gia dinh, le hoi, than, den, tieng, noi, Ghana


Huyen bi chau Phi

Nhung vu dieu cuong loan quanh dong lua bap bung. Tieng trong va nhieu nhac cu ky la khac xen lan voi nhung tieng hu, tieng het lien hoi cua nhung nguoi tham gia khien bau khong khi vua mang ve than bi vua dam net tran tuc.

Tu sa mac Sahara nong nhu thieu dot, nhung khu vuon ram toi mu o Congo den cac hoang mac nong hoi lua o Kenya, dau dau cung ton tai su ky bi cua thien nhien vua do con nguoi tao ra.

Nha sinh vat hoc xem chau Phi la moi truong nghien cuu thu vi. Nha xa hoi hoc xem luc dia den la cai noi cua...virus Ebola, noi phat sinh virus HIV, noi co ti le doi ngheo cao nhat the gioi va noi hoi tu cua nhung cuoc chien tranh sac toc dam mau.

Doi voi gioi nghien cuu van hoa, chau Phi la luc dia ton tai nhieu sac dan ky bi, noi co den 1.300 ngon ngu ma moi ngon ngu dai dien cho mot sac dan voi niem tin ton giao khac biet, phong tuc khac biet va le hoi cung khac biet.

Trong vai thap nien qua, nhieu net truyen thong chau Phi da bien mat hoac thay doi it nhieu. Tai cac quoc gia chau Phi cac bo toc nho bi dong hoa boi bo toc lon hon dang giu vi tri thong tri.

Huyen bi chau Phi

Ethiopie

Tai Ethiopie vao moi mua gat, dan ong thuoc bo toc Surma bo ra hang gio de ve mat va than the truoc khi tham gia mot loat cuoc tranh tai de chung to long can dam va gianh cac co gai. Ke thang tran hanh dien dung ra hoi cuoi co gai minh thich va truoc khi nang ve nha, chang phai dang le cuoi cho gia dinh co dau mot so suc vat, duoc dinh doat bang khoi dat set va cai dia don duoi ham duoi cua nang.

O Kenya va Tanzania, cu 7 nam mot lan, khoang 700 chien binh Maasai tap trung lai, tham gia le hoi keo dai mot tuan, danh dau giai doan buoc sang tuoi gia - thoi ky xep giao cat cung de chuan bi huong an nhan. Trong suot ky le, ho nhay nhot dien dai nhu len con dong kinh. Sau le cao dau hang loat, nhung ke duoc thu phong - mac ao chang do va cam dao - se duoc cac truong lao chuc phuc.

Huyen bi chau Phi

"Cu dan" hoang da o Chau Phi

Tai Namibia, tuc chua benh phep thuat van con duoc ap dung. Ca benh duoc chua tri trong khong khac mot buoi len dong. Mot so phu nu thuoc sac dan Himba mac benh gi do, gao thet ren ri dien loan, mom sui day bot va duoc cho rang bi hon “su tu” nhap.

Nguoi ta tin rang hon su tu duoc gui den boi mot ga ma truoc kia bi su tu giet chet. Bay gio, ga lai tro ve, nhap vao dam phu nu de loi keo ho - bay gio la vo han - di theo ve the gioi ben kia. Muon “truc” hon su tu khoi than xac dam phu nu dang bi day vo, phai can den mot mu phu thuy cao tay an co Katjambia.

Mat khoang 12 gio nhay mua va la het nhung cau than chu, Katjambia moi “chua “ xong ca benh. Khi hon su tu thoat khoi than xac, dam benh nhan phu nu cho rang ho thay mot tia chop loe bi hiem.

O Mali, khi co nguoi trong bo toc Dogon cua minh chet, cac thanh vien trong bo toc quan thi the bang nhieu lop vai roi cot vao day thung, roi sau do keo len vach nui da cao hon 90 met de den hang chon tap the, 12 nam mot lan, dan Dogon to chuc le hoi Dama keo dai 6 tuan de dua nhung vong hon con vat vuong quanh lang tro ve the gioi ben kia...

Huyen bi chau Phi

Sahara

Tai Ghana, Ashanti la bo toc lon nhat va manh nhat, hinh thanh nhu mot Vuong quoc thong tri tai nuoc nay cach day 300 nam. Den nay bo toc Ashanti van duy tri ngoi vua va moi 10 nam lai to chuc mot le hoi linh dinh de tai khang dinh suc manh cua bo toc minh.

Tai le hoi nay, vua Ghana deo vang khap nguoi. Chi rieng hai canh thoi cung da phai can bon tuy tung nang ho boi canh tay nang triu toan vang...nhung neu chi co moi le hoi nay thi van chua co gi dac biet, boi Ghana con la su so cua mot phong tuc ky la khac; trokosi (no le te than) la phong tuc dang nop gai trinh dep phuc vu cho tu truong hoac giao si.

Do la cai gia phai tra cho nhung gia dinh mang cac toi nhu: trom cap, ngo sat...boi nguoi ta tin rang chi khi cong nap the xac mot co gai trinh nguyen trong gia dinh cho than linh thi toi loi moi co the duoc got rua, tranh khoi su trung phat cua cac loi nguyen bi hiem. Phong tuc nay hien nay van duoc ap dung tai it nhat 12 ngoi den o Ghana va hang chuc ngoi den khac tai Togo tong cong khoang 10.000 co gai.

Phong tuc nay co vai net khac biet o tung noi, nhung cac trokosi deu chiu noi thong kho nhu nhau. Vai be gai chi duoc dang than linh chi moi hai tuoi, den ky kinh nguyet dau tien thi thuc su tro thanh no le te than dung nghia voi buoi le cong nhan chinh thuc roi sau do - nhu tap tuc lau doi - vi giao si (duoc xem la hien than cua than) bat dau co quyen an nam voi nan nhan bat cu luc nao ong ta muon.

Tai ngoi den cua giao si, cac trokosi - tham chi luc mang thai - van lam lung nhoc nhan, nai lung duoi cai nong kinh khung tren nhung nuong ray nhung khong duoc huong chut thanh qua lao dong nao. Gia dinh trokosi phai mang thuc an den cho ho va ca con cai cua ho ma thuc te chinh la con cua giao si.

Khi trokosi chet, than nhan phai tu lo ma chay chon cat va trong nhieu truong hop con phai dang nop mot co gai trinh khac trong gia dinh minh de thay the cho trokosi vua chet. Vai phu nu te than trong mot so ngoi den o Ghana hien nay da la the he trokosi thu nam, van cam lang lam lung va cong nap than xac de “tra gia” cho mot sai lam hay toi loi gi do ma gia dinh da pham phai. Bat cu trokosi nao bi bat lai khi bo tron deu hung chiu tran don kinh hoang.

Huyen bi chau Phi

Hien nay tai vai noi o Ghana, ma tap tuc trokosi dang bi phan ung gay gat. Nhung chien dich chong doi duoc phat dong va nhieu truong hoc danh rieng cho trokosi duoc lap ra. Nhung khuon mat nhung co gai no le cua than linh da hang sau su bi ai va thong kho tot cung ma khong lieu phap tinh than nao co the xoa di duoc...

Trong khi o Ghana va mot so noi khac, trokosi chua bi xoa sach thi o Sierra Leone, Kenya, Liberia... phu nu lai chiu tap tuc tefoos (cat bo am vat). Tap tuc nay bam re rat lau doi o nhieu nuoc chau Phi va dac biet duoc ap dung tai Sierra Leone, noi dang ton tai Bundo - mot hoi toan nu gioi chiem den 90% phu nu xu nay.

Bundo cuong quyet chong lai mot so it phu nu co hoc da dam chung minh rang tefoos dem lai nhieu benh tat cho phu nu. Doi voi cac thanh vien Bundo, tre gai phai duoc thuc hien tefoos, neu khong ho chi la nhung nguoi thuoc loai o’gborrka - ban thiu va chang xung dang la con chau cua than linh.

Theo ghi nhan cua cac to chuc Y te the gioi, hien co khoang 130 trieu phu nu o it nhat 22 nuoc chau Phi da duoc cat am vat va moi nam chung 2 trieu tre gai phai chiu hinh thuc “phau thuat da man nay”.

Huyen bi chau Phi

Tefoos dem lai vo so benh tat nhu nhiem trung mau, uon van, hoai thu...Phu nu bi tefoos thuong gap nhieu kho khan khac nhu tieu kho, nhiem trung kinh nien bo phan sinh duc ngoai, dau nhuc xuong chau, mat chuc nang hoat dong tinh duc va dau don khi sinh de.

To chuc Y te the gioi (WHO) da chinh thuc xem tefoos la hanh dong nhan quyen. Tuy nhien cho den nay, Bundo o Sierra Leone va nhieu to chuc phu nu khac tai chau Phi van chong doi quyet liet truoc su can thiep nham xoa bo tap tuc tefoos do phuong Tay da va dang khoi xuong manh tu dau thap nien 1990.

(Theo Di san the gioi)
Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Du Lịch NỔI BẬT

Đặc sản từ côn trùng ở Tây Nguyên

Không chỉ nổi tiếng bởi các món cơm lam, gà nướng Bản Đôn… Tây Nguyên còn có nhiều đặc sản độc đáo khác như sâu muồng, nhộng hay ve sầu chiên.

Tìm hiểu: Sierra Leone, duoc ap dung, nguoi tham gia, bau khong khi, chau Phi, phu nu, bo toc, the gioi, gia dinh, le hoi, than, den, tieng, noi, Ghana

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Huyền bí châu Phi

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Huyền bí châu Phi bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Huyen bi chau Phi

Nhan xet, hay lien he ve tin Huyen bi chau Phi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Huyen bi chau Phi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Diem den thu vi trong chuyen muc Du lich.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Diem den thu vi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0