Doc dao nhung net van hoa Cham

Tags: Tay Nam Bo, Thai Lan, Nam Trung Bo, An Giang, Ninh Thuan, Binh Thuan, dan toc thieu so, cac san pham, Nguoi Cham, van hoa, cua nguoi, doc dao, toc nguoi, phong phu, mua


Doc dao nhung net van hoa Cham

Dan toc thieu so Cham co khoang 100.000 dan, xep thu 17 trong 54 thanh phan toc nguoi nuoc ta; song tap trung dong nhat o 3 tinh Binh Thuan, Ninh Thuan va An Giang. Ngoai ra ho con cu tru mot phan o cac tinh tu Nam Trung Bo den Ðong va Tay Nam Bo. Hien nay nguoi Cham con song rai rac o nhieu nuoc khac nhu Campuchia, Thai Lan, Malaysia…

Nhung net dac sac cua van hoa Cham the hien tu tieng noi, chu viet, tu nghe thuat va ky thuat tao dang cua cac ngoi thap bang dat, cac pho tuong bang da, den cac san pham vai theu, det hoa van, det tho cam hoac do gom va cac vat dung phuc vu cho cuoc song hang ngay.

Nguoi Cham co tieng noi va chu viet rieng cua minh. Cham Tay cung voi su duy tri phat trien Hoi giao trong viec hoc tap gioi luat va tim hieu kinh thanh Koran nen da dung chu A Rap va chu Ma Lai. Cho den bay gio Cham Tay su dung loai chu Ma Lai kha thanh thao trong viec ghi chep va thu tu… Cham Ðong thi su dung chu Thrah va xem do la loai chu truyen thong.

Nguoi Cham luon tu hao ve nhung ngoi thap Cham-pa co kinh xay dung bang dat nung doc dao. Hinh anh vu nu Cham-pa co xua da duoc cham khac vao cac den thap, trong do buc phu dieu Vu nu Tra Kieu la mot trong nhung tuyet tac. La mot bo phan cua nen van hoa dan toc, kien truc dan gian cua nguoi Cham cung co mot lich su va truyen thong lau doi. Ban tay va khoi oc sang tao cua dan toc Cham lam sang to tinh phong phu, da dang, giup chung ta thay duoc su giao luu van hoa, qua trinh phat trien cua toc nguoi.

Nguoi ta con thay nhieu net tram tro va cac buc tuong bang da the hien nep sinh hoat ca mua va choi nhac dan gian rat sinh dong. Nguoi Cham luon mang trong mau cua minh mot tam hon van nghe dan toc dac biet. Nghe thuat truyen thong luon duoc nguoi Cham nuoi duong, tran trong va lien tuc truyen cho nhau tu bao doi nay.

Mua Cham phong phu va doc dao. Hau nhu moi lang Cham co mot doi mua rieng. Nhung dieu mua co xua nhat thuong duoc trinh dien trong cac le hoi. Cac nghe nhan Cham da sang tac them nhung dieu mua dac sac nhu mua cham rong, mua doa pu (doi binh nuoc tren dau). Mua quat la dieu mua pho thong cua nguoi Cham. Khi mua, cac vu nu dung quat lam dao cu de bieu dien nhung loai mua khac nhau. Mua bong mang tinh ton giao va cung rat pho bien cua nguoi Cham. Trong nhung net dac trung cua mua Cham la mua on dinh theo nhac. Dan nhac dem cho mua thuong gom hai trong ba-ra-nung va mot ken sa-ra-nai. Nhin chung, vu dieu Cham-pa nham pho dien ve dep cua con nguoi.

Nguoi Cham co nhieu le hoi trong nam, nhu hoi Rija, Roya, Ramadan, le Pok Bang Yang, le Kate… Trong do, le hoi Kate la mot trong nhung le hoi lon nhat cua nguoi Cham duoc to chuc thuong xuyen vao dau thang 7 (lich am) tuc la vao trung tuan thang 9 (am lich) va thang 10 (duong lich) de tuong nho cac vi anh hung dan toc va ong ba to tien.

Tho cam la nghe truyen thong cua nguoi Cham. Thieu nu den tuoi lay chong, ai cung biet det vai. Nhung tam khan, cai ao lam ra duoc coi la thuoc do cua su dam dang thao vat cua cac co gai Cham. Nghe det tho cam doi hoi su ti mi va kheo leo. Ðe co mot tam chan, cac co gai phai can man ngoi ben khung cui tu sang den chieu toi voi su nhip nhang, chuan xac trong tung thao tac. Chi can mot moi chi bi roi, mat vai se khong con min nua. Cac san pham det cua nguoi Cham kha phong phu, dap ung rong rai cho nhu cau trang phuc, trang suc cua nguoi Cham.

Vao dip hoi he, le lac, trai gai Cham con trang suc bang cac that lung do nguoi Cham tu det. Hau nhu phan lon cac san pham vai cua nguoi Cham khong the thieu cac loai hoa van trang tri, nhat la tren cac y phuc co truyen cua cac thieu nu.

Nghe truyen thong khac cua nguoi Cham la nghe lam do gom. Lang Cham Bau Truc duy nhat co nghe lam do gom tu lau doi. Hau nhu gia dinh nao cung lam, phan lon do phu nu dam dang. Tu chiec lu dung nuoc, chiec noi dat, bo khuon do banh xeo den sieu sac thuoc, chiec ca om deu rat dung cong voi nhung hoa van doc dao cua dan toc. San pham gom Cham con duoc trao doi rong rai voi nhieu vung va nhieu toc nguoi khac nua. Trong qua trinh nghien cuu, chung ta thay rang nguoi Cham da co mot nen van hoa that phong phu ve noi dung, da dang ve dien mao. Nen van hoa ay da duoc the hien trong nhieu linh vuc, nhat la linh vuc kien truc; do la ket qua cua qua trinh hoat dong co dinh huong trong mot thoi gian lich su lau dai.

(Theo muineonlines)

Viet Bao

Tìm hiểu: Tay Nam Bo, Thai Lan, Nam Trung Bo, An Giang, Ninh Thuan, Binh Thuan, dan toc thieu so, cac san pham, Nguoi Cham, van hoa, cua nguoi, doc dao, toc nguoi, phong phu, mua

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Độc đáo những nét văn hoá Chăm

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Độc đáo những nét văn hoá Chăm bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Doc dao nhung net van hoa Cham

Nhan xet, hay lien he ve tin Doc dao nhung net van hoa Cham co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Doc dao nhung net van hoa Cham de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin du lich trong chuyen muc Du lich.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin du lich
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0