Cau The Huc den Ngoc Son

Tags: Ngoc Son, Ha Noi, Tien Thanh, Cau The Huc, The Huc, Den Ngoc Son, thay da doi thit, tran ba dinh, The ky 21, Nguyen Van Sieu, van hoa, thap but, co mot, di tich, quan the, tho


Cau The Huc, den Ngoc Son
Mat nuoc ho Guom tram nam soi bong dat Ha thanh Anh: Tien Thanh
O the ky 21, co mot Ha Noi dang thay da doi thit tung ngay. Nao nhiet, nhon nhip va phat trien. Va cung co mot Ha Noi van can man bao ton nhung tinh hoa van hoa cua dan toc. Day la quan the di tich “Den Ngoc Son - cau The Huc - thap But - dai Nghien”, mot bieu tuong van hoa cua Ha Noi xua.

Da may tram nam, nguoi Ha Noi van tu nhan nhu nhau va nhan nhu voi du khach bon phuong ve tu hoi tren manh dat kinh ky:

"Ru nhau xem canh Kiem ho
Xem cau The Huc, xem chua Ngoc Son
Dai Nghien, thap But chua mon
Hoi ai gay dung nen non nuoc nay"
(Ca dao co)

Cau The Huc, chua Ngoc Son van con day. Diu dang va dam tham giua menh mong song nuoc xanh nhu muc cua ho Guom. Dai Nghien, thap But dung sung sung, uy nghiem, tua ngan ngon but long tua tua viet len troi xanh.

Cau The Huc, den Ngoc Son, Tin tuc trong ngay,

Thap But nam tang dung sung sung giua troi xanh - Anh: Tien Thanh

Gan mot ngan nam truoc, nhung quan the di tich nay con nam tren mot con cat hoang so cua khuc song Nhi Ha (song Hong). Sang doi Tran, tren con cat ay co ngoi den tho cac anh hung liet si da hi sinh trong cuoc chien chong giac Nguyen - Mong. Nhung trai qua bien co binh lua, den bi do nat. Mai den thoi chua Trinh Giang, da dung cung Khanh Thuy tren dao Ngoc lam noi vui choi, tieu khien. Nam 1786, cung Khanh Thuy bi Le Chieu Thong dot. Nhung ke si dat Bac lai tim ve nen dat bi tan pha, gay dung len nhung lau dai van hoa.

Su sach chep lai: mot tu nhan la Tin Trai da dung ngoi den nho tren nen cung Khanh Thuy, den tho Quan de thanh nhan (tuc Quan Cong doi Han), sau them ban tho Tran Hung Dao (vi tong chi huy trong cuoc chien chong giac Nguyen - Mong). Nam 1842, den co them ban tho Van Xuong de quan, vi than chu tri van hoc, sau con them ban tho tuong La Te (La Dong Tam), vi tien co tai tim thuoc chua benh. Nam 1843, den moi chinh thuc co ten goi la Ngoc Son.

Cau The Huc, den Ngoc Son, Tin tuc trong ngay,

Cong ngoai cua den Ngoc Son - Anh: Tien Thanh

Ve kien truc, den Ngoc Son la mot day nha hinh chu Tam gom toa tien bai, toa chinh dien va hau cung. Toa tien bai tho Quan Cong, toa chinh dien tho Van Xuong de quan va toa hau cung tho Tran Hung Dao. Ngoai ra trong den con tho Phat A Di Da. Dieu nay da the hien ro quan niem tam giao dong nguyen cua nguoi Viet xua.

Dung 22 nam sau, phuong dinh Nguyen Van Sieu da dung ra van dong xay dung va tu bo den Ngoc Son thanh mot bieu tuong van hoa cua ke si Bac Ha voi mot cong trinh lien hoan gom “den Ngoc Son - cau The Huc - thap But - dai Nghien”.

Cau The Huc, den Ngoc Son, Tin tuc trong ngay,

Tu cong ngoai di vao co hai buc tuong hai ben, mot ben la bang rong, mot ben la bang ho, tuong trung cho hai bang cao quy neu ten nhung nguoi thi do nam xua - Anh: Tien Thanh

Nguyen Van Sieu, nha tri thuc loi lac cua dat Thang Long xua, da “mua but” viet nen nhung hoanh phi cau doi tuyet my cho nhung lau dai van hoa duong thoi. Nay day la thap But voi ba chu “Ta Thien Thanh” (Viet len troi xanh) to ro khi phach cua ke si Bac Ha. Rang kiep si phu dau phai chi gac but nghien di o an, ma ho dang xong pha ngoi but de cham lo dan, tri nuoc, hoa nhap voi vu tru, voi nhung doi thay tien bo cua hoan cau.

Nay day la dai Nghien voi doi cau doi viet len uoc nguyen day ap ve chon van chuong tri tue cua doi nguoi:

"Nuoc ho day bong nghien vuot dao
Nui da cao the but chong troi".

Cau The Huc, den Ngoc Son, Tin tuc trong ngay,

Cau The Huc, den Ngoc Son, Tin tuc trong ngay,

Cau The Huc ngay va dem - Anh: Tien Thanh

Ngay nay, tam niem cua Nguyen Van Sieu ve cay cau The Huc “hoi tu anh sang dep cua mat troi” van con nguyen gia tri. Su tich ghi lai cau duoc xay dung nam 1865, gom 15 nhip, 32 chan cot tron xep thanh 16 doi. Tren cau lat van go va son mau do sam, chu mau vang. Cau The Huc dan den cong den Ngoc Son, con goi la Dac Nguyet lau (lau duoc trang) nam an nup duoi bong cay da co thu.

Dac Nguyet lau la mot gac chuong hai tang, kien truc tua nhu Khue Van Cac o Van Mieu - Quoc Tu Giam. Lau co dap hinh long ma va rua than doi do thu va guom bau hai ben, kem doi cau doi tuong trung cho tam long thanh bach cua si phu Bac Ha: “Cau go nhu chiec cau vong dua len ho dao. Lau cao soi trang sang nam giua long ho”.

Cau The Huc, den Ngoc Son, Tin tuc trong ngay,

Dac Nguyet lau (lau duoc trang) - Anh: Tien Thanh

Phia Nam den Ngoc Son la tran Ba Dinh (dinh chan song). Xet ngu y sau sa, ten goi ay mang nghia la chan nhung lan song van hoa doc hai xo bo. Bia den Ngoc Son viet: “Den tho moi da hoan thanh, phia truoc la dinh Tran Ba ngu y la tru cot dung vung giua lan song van hoa”. Tran Ba Dinh hinh vuong, duoc xay dung theo loi kien truc hai tang, co 8 cot chong do, bon cot ngoai bang da, bon cot trong bang go. Cot trong dinh con co doi cau doi ngu y vua ca tung vua ran day nguoi doi:

"Kiem huu du linh quang nhuoc thuy
Van tong dai khoi tho nhu son".

Nghia la:

"Guom co khi thieng sang mau nuoc
Van theo troi dat tho nhu non".

Cau The Huc, den Ngoc Son, Tin tuc trong ngay,

Den Ngoc Son - Anh: Tien Thanh

Ngay lai ngay, nhip song pho phuong Ha Noi lai quay tit mu cung banh xe thoi gian. Ban ron va met moi. Nhung dong nguoi do ve quan the di tich “den Ngoc Son - cau The Huc - thap But - dai Nghien” van chang co gi thay doi. Dong duc, nhon nhip nhu tu hoi.

Co nguoi den day chi de vui choi giai sau, co nguoi hoa minh vao khong gian tram mac huong khoi de tinh tam, thu thai… Va toi den day chi de thoa man mot dieu la hieu duoc tac long thanh bach, day khi phach cua "ke si Bac Ha" xua.

Cau The Huc, den Ngoc Son, Tin tuc trong ngay,

Tran Ba Dinh - Anh: Tien Thanh

(Theo Tuoi tre)
Viet Bao

Tìm hiểu: Ngoc Son, Ha Noi, Tien Thanh, Cau The Huc, The Huc, Den Ngoc Son, thay da doi thit, tran ba dinh, The ky 21, Nguyen Van Sieu, van hoa, thap but, co mot, di tich, quan the, tho
Tin du lich
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0