Tuoi vi thanh nien khong the tu minh vuot qua nhung roi nhieu dau doi

Tags: TS Dinh Phuong Duy, Nguyen Minh Tien, Le Thi Linh Trang, S Le Minh Tien, Duong Le Quyen, nguoi vi thanh nien, nhu the nao, khong phai la, su phat trien, su truong thanh, tam ly, chung ta, co don, than tuong, cha me, viec


Tuoi vi thanh nien khong the tu minh vuot qua nhung roi nhieu dau doi

Khoang cach the he lam nen nhung sang chan tam ly o tuoi moi lon? Xa hoi cang hien dai, nguoi tre cang cam thay co don va tu do de dan den nhung hien tuong roi nhieu tam ly?...

Phai chang, cac ban tre dau the don than tu vuot qua nhung bien dong ay!

Do la nhung dieu ma cac khach moi tham gia ban tron truc tuyen: Tuoi vi thanh nien va nhung chan thuong tam ly, do bao TS to chuc sang 25-4-2007 cung voi ban doc thao luan. Nhung hoi chuong da giong, song, khong phai ai cung da san sang bat tay vao thuc hien va y thuc ro vai tro cua minh voi su phat trien cua cac ban tre dang chap chung vao doi...

+ Co cam giac la tre em bay gio "lon" nhanh hon so voi cac the he truoc, viec nay tao nen "khoang cach the he" rat lon va cung cho thay co mot cuoc khung hoang trong nhan thuc va giao duc tu phia gia dinh. Lieu phap nao de "giam chan" can benh nay? (Manh Vu, 37 tuoi, nguyen@ya )

Ban tron truc tuyen co su tham gia cua TS tam ly hoc Dinh Phuong Duy, Chu tich Hoi tam ly GD TP.HCM; bac si Nguyen Minh Tien, giang vien bo mon Tam ly tri lieu DH Van Hien; thac si tam ly Le Thi Linh Trang, giang vien Truong can bo thanh pho va thac si Xa hoi hoc Le Minh Tien, giang vien mon Xa hoi hoc toi pham cua DH Mo TP.HCM.

- TS Dinh Phuong Duy: Viec phat trien tam ly som o tre hien nay cung la dieu binh thuong, vi co nhung dieu kien phu hop nhu ve mat dinh duong, cham soc the chat... Tuy nhien, gia dinh (GD) va xa hoi (XH) phai biet ho tro cho cac em de co the thich ung phu hop.

Nhung vi sao moi nguoi lo lang ve chuyen tre em phat trien som? Thuc te, chuan muc XH cung nhu ve gia dinh van chua hoan toan on dinh trong mot thoi dai moi. Lam sao de nhanh chong hoan thanh mot dinh hinh moi cho mot chuan muc XH (trong do gom cac gia tri gia dinh, quan he cong dong...) de cac phu huynh hoac du luan khong lo lang, do la dieu can thiet.

Lau nay cha me noi rieng, nguoi lon noi chung quan tam den tre theo mot nhu cau "tu phat", ma chua chuan bi tam the de don nhan nhung phat trien cua cac em, doi luc co ca tinh boc phat.

Su phat trien nhanh o tuoi vi thanh nien co tinh tich cuc, vi co the gioi hon, lon manh hon ve the chat, nhung cai chinh la phai co su dinh huong cua gia dinh va XH.

Voi ban than toi thay, cung co mot so tre vi thanh nien ngo ngao lam, khong biet nghe loi... Vay tai sao ngay xua TS cung muon khang dinh minh nhung ngoan ngoan, khong chung to cai toi manh me qua nhu hom nay, trong khi do tai sao ngay nay chung lai ngo ngao, lai hanh xu nhu vay? Day la dieu ma toi nghi chung ta co the tranh luan them.

- ThS. Le Minh Tien: Day khong phai la can benh ma la hien tuong tu xua toi nay, tuy nhien hien nay the he tre tiep nhan nhieu kenh hon, don nhan nhieu luong van hoa moi, coi mo hon nen tao nen khoang cach the he nhanh hon. Do la hien tuong binh thuong, nen phai co loi giao duc dan chu trong gia dinh, phai co su truyen thong giua cha me va con cai de hieu nhau hon de co nhung dinh huong giao duc tich cuc.

- Thac si tam ly Le Thi Linh Trang: Viec giao duc con khong con de nhu ngay xua. Ve mat tam ly dac trung bay gio co nhieu mau thuan: tre em lon ve mat the xac nhung ve mat dinh huong tam ly chua truong thanh. Trong khi do, nguoi lon se lam gi? Nhieu khi chinh trong gia dinh lai lam cho tre khong tu tin vao ban than cua chinh minh, khong biet minh lon hay la con be. Doi khi gia dinh lay chuan muc tre con de cu xu, doi khi lai xem tre nhu mot nguoi lon.

- TS Dinh Phuong Duy: Nhung cung co nhung truong hop phu huynh giong nhu tu ve dan den nhung bien phap giao duc khong phu hop, cang lam cho tre tro nen xa cach!

- Bac si Nguyen Minh Tien: Tre em, nhat la tuoi vi thanh nien, la giai doan tre co nhung chuyen bien lon doi hoi phai co nhung thich nghi doi voi ben ngoai. Giai doan nay tre chua thoat khoi gia dinh de hoan toan doc lap nhung van "di di ve ve", tiep nhan nhung thong tin va xu huong tu the gioi ben ngoai. Tuy nhien theo toi, tu truoc toi nay luon co khoang cach giua bo me va con cai chu khong phai hien nay moi co, co dieu hien nay chung ta co cam giac tre lon nhanh hon the he truoc.

XH bay gio khong con "dong" nhu ngay xua, ma hau nhu la mot the gioi phang, the gioi "mo", do do chung ta phai lien tuc thich nghi.

Chung ta cung khong nen nhan manh do la 1 can benh, ma la 1 thuc trang dang dien bien, khong phai la can benh de dieu tri va dua ve cai cu. Theo toi yeu to thich nghi quan trong hon, trong do co cau gia dinh phai tim cach thich nghi trong doi song XH moi.

Doi voi van de tre hay co thai do phan ung voi nguoi lon, theo toi co le nen so sanh cau truc XH - GD ngay xua va nay. Cau truc XH - GD ngay xua kha chat che, tre em bao gio cung duoc nguoi lon quyet dinh. Nhung "nguoi be tren" duoc ca XH chap nhan nen co cau XH do duy tri ca 1 thoi gian dai. Hien nay tre con duoc cham lo nhieu hon. Doi thoai giua nguoi lon va tre em co nhieu truong hop tro nen danh dong, mot trong 2 phia khong biet minh dang dung o dau: nen dung o "be tren" hay la 1 nguoi ban voi tre.

Co mot van de la nguoi lon doi luc lung tung khi noi chuyen voi tre em. Chung ta co the la mot nguoi lon lam ban voi tre hon la danh dong nhu 1 nguoi ban ngang hang voi tre.

- Thac si tam ly Le Thi Linh Trang: Phu huynh luon muon dua con vo khuon mau. Nhung can phan biet ky luat voi ky cuong. Ky cuong chinh la nam o cach hanh xu, loi song cua bo me. Tre em se dua tren ky cuong do. Gia dinh co ky cuong se tao ra mot bau khong khi tam ly tot cho tre phat trien, neu tre co vap chuyen gi: tiep can voi cai moi hoac gap kho khan tre se huong ve chia se voi gia dinh ma khong tim kiem nhung moi quan he khong phu hop o ben ngoai.

+ Doi song cong nghiep co phai la mot nguyen nhan tao nen hoi chung co don cua gioi tre (do khong duoc thu huong thoi gian quan tam tu cha me)? Cach nao de chua tri can benh nay? (Le Kiet, 38 tuoi, nguyen@ya )

Tuoi vi thanh nien khong the tu minh vuot qua nhung roi nhieu dau doi
TS Dinh Phuong Duy - Anh: N.C.T.
- TS Dinh Phuong Duy: Co don la mot hien tuong khong phai do khach quan khong, ma con do chu quan nua. Co don cung khong han la hoi chung ma la mot hien tuong co that, nhat la nhieu ban tre khi buoc vao tuoi day thi ma khong duoc nhan su quan tam day du cua cha me.

Tuy nhien, khong phai do XH cong nghiep cuon nguoi ta vao cong viec lam nguoi ta cam giac co don, ma chinh la tam ly muon chung to minh som, muon doc lap som khien cac ban tre tach khoi gia dinh va su quan tam cua XH som, dan den nguoi lon khong co thong tin de quan tam va chia se! Vay la cac ban tre cam thay co don...

Va khong chi o tuoi teen cam thay co don, ma con co ca nhung nguoi lon cam thay co don trong mot XH qua nhieu thiet bi hien dai, dan den su giao tiep truc tiep giua con nguoi voi con nguoi cang ngay cang thu hep di, ma thay qua cau noi la cong nghe. Do cung la dieu lam ho cam thay co don...

- Thac si tam ly Le Thi Linh Trang: Doi song hien dai phat sinh 1 hinh thuc, goi la "gia dinh dien tu", cac loai truyen thong chi thong qua cac phuong tien hien dai, kieu truyen thong nay it mang cam xuc nhu kieu truyen thong. Ban than thanh nien cung nen tu nhin nhan: ky nang giao tiep cung kem do quen giao tiep tren mang, it tham gia vao cac hoat dong xa hoi... nen khi "dung tran" thi kho thanh cong. Mot so nguoi tre qua le thuoc vao cac phuong tien giai tri hien dai ma khong chu trong mo rong cac quan he xa hoi.

Gioi tre luon co nhu cau chia se, boc bach ve ban than minh, nhung lai it duoc moi quan tam tu gia dinh. Nhung gia dinh hay nhung nguoi than xung quanh lai it tao duoc niem tin cho chinh ban than nguoi tre. Vi vay, phai nhin nhan van de tu nhieu phia.

Viec canh tranh thi tot, van de la dinh huong cho tre trong viec canh tranh do nhu the nao. Tac dong giao duc phai thien chi va toan dien: nhin nhan tre o ca mat tot, mat xau nhu the nao...dieu nay giup cho tre boc lo the manh cua chinh ban than. Vi vay, gia dinh, nha truong khi tac dong, danh gia tre phai tao cho tre that su co su canh tranh tot de phat trien nhan cach tot.

Tuoi vi thanh nien khong the tu minh vuot qua nhung roi nhieu dau doi
Bac si Nguyen Minh Tien
- Bac si Nguyen Minh Tien: Lien quan den doi song tre vi thanh nien khi buoc vao doi cam thay kho khan va co don, toi cung dong y rang co don khong phai don thuan do cac yeu to ben ngoai ma con do yeu to ben trong, yeu to chu dong.

Toi nghi tre co don la do tre kem thich nghi voi moi truong song ben ngoai, va dieu nay co the do GD truoc do co nhung chuc nang khong phat trien day du. De giup nguoi tre vao doi tot hon, thoai mai hon, ho can co tuoi tho phat trien lanh manh, co su quan tam day du cua GD, bo me. Noi nhu BS Winnicott thi cha me nen tot nhung tot vua du. Dieu nay lam cho tre co the tu luc duoc. Doi khi nhung tu choi cua bo me co the khien tre hut hang nhung do la su hut hang can thiet cho su phat trien cua tre.

Mot van de nua la khi lon len, nguoi tre nen duy tri quan he voi nhung nguoi xung quanh, nhat la nhung nguoi than thiet. Toi nghi ngay trong thoi dai cong nghiep cung nen duy tri moi giao tiep giua nguoi va nguoi, dac biet la voi nguoi than trong GD va ban be. Co nhung nguoi chi co 1 nguoi ban, 1 nguoi than nhung ho van khong he cam thay co don, boi do la nguoi co y nghia doi voi ho. Vi vay de khong co don, nguoi tre can co mot ai co du y nghia doi voi ho.

Chung ta nen phat trien cai hay cua XH cong nghiep va duy tri nhung cai tot cua XH xua, dieu nay giup giam ganh nang ve mat tinh than. Rat can tranh viec ca the hoa cao trong XH cong nghiep. Nen cung co va duy tri cac moi quan he. Nen phat trien quan he theo loi canh tranh va ca ho tro. Vi du mot HS hoc kem, chung ta dung danh gia HS ay kem qua vi nhu vay co the khien HS ay co cam giac "bi day" sang mot ben va rat de roi vao cam giac co don. Cung khong nen so sanh 1 nguoi co kha nang rat tot voi 1 nguoi kha nang kem, ma can can doi theo kha nang tung nguoi.

- TS Dinh Phuong Duy: Toi xin tiep loi BS Nguyen Minh Tien ve van de XH canh tranh co nhung ap luc lon, lam cho cac ban tre co the co nhieu ban, nhung van co don. Co nhung ban khong du tu tin cua minh vao minh, tu do khong khang dinh duoc gia tri cua minh, se de dan den tam ly co don vi khong dam ket noi voi ai...

Tuoi vi thanh nien khong the tu minh vuot qua nhung roi nhieu dau doi
Th.S Le Minh Tien
- Th.S Le Minh Tien: Thu nhat doi song cong nghiep tang lien ket cong dong ao lai lam giam tinh lien ket cong dong that. Thu hai mot bo phan gioi tre ngay nay co don chu yeu do khung hoang muc tieu song, cac muc tieu de phan dau giam di, song khong co ly tuong, tao nen su co don, day chinh la co don ve mat tinh than khong phai la co don ve mat the ly dan den nhung hanh dong lech lac.

- Thac si tam ly Le Thi Linh Trang: Toi quan tam de 1 van de: nguoi ta thuong hay de nen cam xuc voi nhau, dieu nay cung la nguyen nhan dan den co don. De giam thieu tinh trang co don khi o tuoi vi thanh nien, gia dinh nen giup tre ngay tu nho co ky nang, biet cach chia se cam xuc voi moi nguoi mot cach tu nhien nhat. Nguoi lon dung voi phe phan khi tre chia se moi cam xuc, moi suy nghi.

- TS Dinh Phuong Duy: Nhung chia se voi nhau cung khong phai la dieu don gian, vi neu khong biet cach thi co the dan den ket qua nguoc chieu. Cha me phai biet giup con tim hieu cac gia tri cua minh, thay vi gat bo di nhung loi tam su cua tre.

Tuoi vi thanh nien khong the tu minh vuot qua nhung roi nhieu dau doi
Thac si tam ly Le Thi Linh Trang
+ Tre em thoi nay bi anh huong tam ly lon tu chuyen hoc hanh, chung thuong phai chiu ap luc rat lon tu phia gia dinh, nen viec roi loan tam ly la chuyen thuong xay ra. Vay co cach nao de giai quyet chuyen nay, va lam sao de cac bac phu huynh hieu duoc tam ly con tre? (Nguyen The Huy, 20 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Thac si tam ly Le Thi Linh Trang: Ap luc gay ra thuong do: xa hoi canh tranh, cai gi cung phai co chat luong cao, co day du ky nang trong cong viec, cuoc song.

Mot so phu huynh con gui gam nhung gi minh chua lam duoc cho con minh, ky vong vao con. Do xa hoi moi phat trien nen chu trong vao cac hinh thuc danh gia nen bo me thuong dem con ra de "ghi diem" cho ban than minh.

Benh thanh tich tu ap luc nay ra. Gay ra ap luc xa hoi cho tre. Trong khi do, kha nang cua moi tre moi khac, doi voi 1 so tre se co ap luc nhieu ve tam ly. Bieu hien cua tre: nan, khong muon hoc, doi bo nha di...tu tu...

De giai quyet: phai hieu tam ly con. Ma bo me lai hay chu quan cho la minh hieu con minh nhieu nhat, that ra do la bo me hieu voi cai nhin ap dat. Tot hon het, phai chinh bo me co ky nang lam bo me, ky nang day con, co cach thuc cham soc con tot hon, day con tot hon, dieu nay se giam ap luc cho con cai. Xa hoi nen co cac lop hoc danh cho bo me, de trang bi them thong tin, kien thuc va nhung ky nang giup bo me hieu con hon.

- Th.S Le Minh Tien: Day la hien tuong da so trong xa hoi hien nay, nguoi Viet Nam quan diem hoc van la cach thoat khoi tinh trang thap kem ve mat kinh te xa hoi nen ho thuong gay ap luc rat manh doi voi viec hoc tap cua con cai. Tuy nhien dieu dang quan tam thuong cac bac cha me doi hoi qua kha nang cua con cai va dieu nay dan toi nhung roi loan ve mat tam ly. Vi vay de khac phuc dieu nay cha me phai thuong xuyen co su trao doi lang nghe giua cha me va con cai de nhan ra dau la kha nang dau la gioi han cua con cai, de co cac dinh huong phu hop voi kha nang cung nhu mong doi cua con cai minh.

- TS Dinh Phuong Duy: Ngoai nhung y ma thay co vua trao doi, XH cung co tac dong den suy nghi cua cac bac cha me ve ky vong voi cac em. Phai chang XH dang gay ra nhung ky vong ao khi dua ra nhung dinh chuan ve bang cap, hoc vi...?

Ben canh do, ngay ca noi dung giao duc trong hoc duong cung con nhung han che. Tuy nhien, gan day, viec Bo Giao duc phan bo thoi gian nghi rai deu hon la mot quyet dinh hop ly vi co the giup cac em giam tai. Song, cha me nhieu nguoi khong dong tinh vi khong the bo tri thoi gian phu hop cho viec dua don con cai. Tai sao minh se khong uu tien sap xep cho con truoc khi nghi den su chu toan cho con.

O cuong vi cha me, cha me can hieu rang vi tri cua cha me doi voi su phat trien cua tre vi thanh nien. Dieu nay, co the thuc hien qua cac lop day lam cha me hoac cac lop tien hon nhan, qua cac to chuc Hoi... Dac biet, la vai tro cua chuyen nganh tam ly va Xa hoi hoc, lam sao de nhung nguoi cong tac trong linh vuc nay phai gop phan nhieu hon nua trong viec tham gia xay dung cac chuong trinh dao tao nhu the...

- Bac si Nguyen Minh Tien: Viec mo cac lop ky nang lam bo me, chung ta hoan toan co the nhung nen tham khao chuong trinh cua cac nuoc chau A gan voi VN, dac biet tham khao viec cham soc dau doi cho tre cua phuong Tay; tham khao ky noi dung, phuong phap cua ho, tham chi khong can mo lop ma long ghep vao cac hoat dong co san nhu chuong trinh cham soc suc khoe ba me va tre em (dac biet tre nho), cac lop ve suc khoe sinh san, truyen thong qua sach vo, bao chi...

Nhin chung, cac khach moi deu nhat tri: Cong tac truyen thong de co nhung gia dinh tre hay nhung bac phu huynh tiep can cac lop hoc nay can phai duoc chung tay tu nhieu phia: nhu cac to chuc XH, cac cong ty don vi... nhung phai co su dinh huong, xay dung o cap vi mo. Chung ta (VN) hien tai da co nhung hien tuong cuong sat, tu van o tre, nghia la viec chan thuong tam ly da khong con la van de "nho", do vay, khong con chan chu nua cho mot ke hoach hanh dong chung ma nhac truong phai la cap co tham quyen.

Tuoi vi thanh nien khong the tu minh vuot qua nhung roi nhieu dau doi

Toan canh buoi giao luu - Anh: N.C.T.

+ Xin cho biet mot so roi nhieu tam ly thuong gap o tuoi vi thanh nien?

- Bac si Nguyen Minh Tien: Co the tam xep mot so roi nhieu tam ly o tuoi vi thanh nien theo 3 nhom:

Nhom 1: Nhung roi loan (tam ly hoac tam than) cua tuoi truong thanh bat dau tu tuoi vi thanh nien, trong do co tam than phan liet.

Nhom 2: Nhung roi loan bat dau tu tuoi nho van duy tri cho den tuoi vi thanh nien nhu nhung roi loan ve phat trien (cham phat trien, tu ky...)

Nhom 3: Nhung roi nhieu tam ly co tinh dac thu o tuoi vi thanh nien, dac thu nhat la nhung khung hoang ve tam ly do tuoi vi thanh nien la lua tuoi dang dinh hinh ban sac cua minh va phai thich nghi voi cac thay doi trong doi song. Khi co nhung doi hoi dat ra trong doi song, hoc tap, phat trien, nguoi vi thanh nien rat de mat thang bang trong hoat dong tam ly, vi du kho kiem che cam xuc, kho su dung tot ly tri mot cach hieu qua, de co nhung xung dot giua nguoi vi thanh nien va nguoi than trong gia dinh (GD) va nhung nguoi khac trong XH.

Mot so roi loan khac cung co the gap o lua tuoi vi thanh nien nhu roi loan ve nhan cach, roi loan ve hanh vi ung xu (co nhung ung xu khong phu hop), nhung roi loan lo au, tram cam...

Thong thuong, khi GD nhan thay nhung bat thuong o tre vi thanh nien, nen co nhung ung xu phu hop. Neu do nhung kho khan nhat thoi, nhung van de moi xay ra, GD hoac ban than nguoi vi thanh nien co the tim den cac chuyen vien tam ly de duoc giup do ve mat tinh than. Neu do la 1 roi loan nghiem trong anh huong den chuc nang hoat dong, song, hoc tap cua nguoi vi thanh nien hoac nguoi vi thanh nien co nhung ung xu vuot qua chuan muc, GD nen dua duong su den kham o 1 BS chuyen khoa tam than.

+ Toi rat quan tam va lo lang khi chung kien thuc trang bao hanh voi tre em dien ra gan day va gay nen nhung hau qua nghiem trong. Toi khong biet lieu co phai: - Chung ta dang doi mat voi hien tuong "khoang cach ve the he-Generation Gap" hay khong va phai giai quyet nhu the nao? - Lieu cac bien phap duoc goi la "Giao duc tich cuc thay the trung phat" co duoc nghien cuu va ap dung trong cong tac giao duc va giang day hay khong? (Nguyen Van Thuan, 30 tuoi, thuan172002@ )

- TS Dinh Phuong Duy: Theo toi van de nay xuat phat tu ba phia: Tam huyet cua nguoi lon doi voi su phat trien khong la nhieu lam, thay co chi lo cho cong viec cua minh ma chua long vao tam huyet, tam long cua nguoi thay; ben canh do, khong it nguoi lam cong tac giao duc thieu thong tin, khong am hieu luat phap, hieu biet xa hoi it...; cung nhu cach ung xu kem, vi du nhu truong hop mot nguoi thay nam toc hoc sinh lam cho em bi te xuong chan thuong so nao, co phai chang nguyen nhan dau tien la xuat phat tu tam ly thieu kiem che khi nong gian... nhu nguoi thay ay tu nhan?!

- Th.S Le Minh Tien: Hien tuong bao hanh ngoai nhung nguyen nhan khac con co nguyen nhan ve mat Xa hoi hoc la hau qua cua suy nghi "chuot chay cung sao moi vao su pham", tuc la nganh su pham khong phai la su lua chon chu dong cua ho do vay tam huyet giao duc con nguoi khong co, ho khong phai la nha giao duc that su, dan toi nhung hanh dong bao hanh trong hoc duong.

- Bac si Nguyen Minh Tien: Co mot su khac biet dang ke giua bao hanh cua thay co voi tre va cua nguoi than trong GD voi tre. Bao hanh cua thay co nhan manh vao ky nang su pham, con bao hanh cua nguoi than trong GD tre mang mam mong cua su phat trien: nguoi lon bao hanh voi tre thuong do ho thieu cac kieu hanh vi ung xu thich hop trong nhung truong hop nhat dinh.

Theo cac nghien cuu tam ly, hau het nhung ong bo ba me bao hanh voi tre thuong tung bi bao hanh khi con nho, va 50% ong bo ba me nay lai ung xu voi con theo cach ma ho da tung trai qua thoi nho. Co nhung truong hop cung duoc xem la hanh vi xam hai tre em nhu khong cham soc tre day du.

Muon giup cho 1 GD thoat khoi nan bao hanh, chung ta can xac dinh nhung nguoi can duoc giup do khong nhung chi la nan nhan cua bao hanh ma con la tac gia cua bao hanh.

- TS Dinh Phuong Duy: Theo toi, nhung gia dinh xay ra tinh trang bao hanh thi thuong roi vao nhung gia dinh co hoc van khong cao. Do vay, toi nghi, XH can quan tam den de ho tro cho nhung ong bo, ba me ay co the nang cao nhan thuc va van hoa, de nhung hanh vi bao hanh do khong the tiep noi, tu cha sang con...

Ben canh do, cac moi truong su pham giao duc, dao tao nen nhung nguoi thay co tuong lai can phai quan tam hon nua, lam sao boi dap cho nhung thay co tuong lai ay phai co nhung loi the nhu nhung nguoi lam cong tac y te voi loi the Hypocrate, chu khong the chi coi do la mot nghe muu sinh!

- Thac si tam ly Le Thi Linh Trang: Toi co nhieu buc xuc ve chuyen bao luc cua thay co voi hoc sinh. Viec ung xu su pham qua kem va the hien nhan thuc cua giao vien rat hoi hot. Ho khong hinh dung duoc hau qua cho dua tre, nhat la anh huong ve tam ly co the tro thanh noi am anh suot cuoc doi cac em. Van de ve dao tao su pham nen chu trong la: nang cao chat luong ve nhieu mat: nang cao chat luong, ren luyen pham chat cho sinh vien su pham. Ve mat quan ly xa co can co nhung quy dinh ro rang hon ve moi quan he trong moi truong nhay cam.

Ben nganh giao duc can co nhung nghien cuu khoa hoc that su de van dung vao viec giang day cho phu hop voi thoi dai.

Ban cung khong nen bi quan toan bo giao duc xa hoi nhu vay. Thuc te, co 1 bo phan nao day con chua co y thuc. Hien tai, nhieu nha truong, nhieu giao vien cung ap dung giao duc tich cuc thay cho trung phat. Toi nghi rang qua dien dan nay se co mot su thay doi nao day tu nhieu phia.

- TS Dinh Phuong Duy: O day chung ta da hoi nghiem trong van de khi dung hai chu trung phat. Ma thuc te, trach phat la mot trong nhung bien phap giao duc, vi khong the luc nao cung ngot ngao, nan ni tre hoc hanh, ma cung can nhung bien phap ran de. Song, phai trach phat nhu the nao cho dung!

Hien tai, do co hinh thuc "cham diem giao vien" nen khong it thay co to ra qua "mem mong", lai gay nen nhung hau qua khac.

+ Toi y thuc rat ro nhung noi dau ma mot nguoi phai ganh chiu boi mot nen giao duc sai lech mang lai, toi cung la mot trong so cac nan nhan. Hon 3 nam qua toi tim doc rat nhieu sach tam ly, mot vai lan den trung tam tu van. Nhung toi thay minh chua the thoat ra duoc. Xin cho hoi mot nguoi nhu toi co the lam gi de thoat khoi mac cam Oedipe, nhut nhat, suy nhuoc than kinh. Toi nghi xa hoi minh qua dung tung cho nhung nguoi tra tan con nguoi ve mat tinh than? (Hai, 23 tuoi, dauhai2004@ )

- Bac si Nguyen Minh Tien: Mac cam Oedipe la mac cam gap o be trai 3-6t, la giai doan be trai gan bo voi nguoi me va phat sinh mau thuan, xung dot voi bo. Mac cam nay hien dien trong vo thuc. Neu 1 dua be phat trien tot, sau giai doan nay se hoa giai mac cam Oedipe va tien sang giai doan xa hoi hoa. Trong mot so truong hop, neu mac cam nay khong duoc giai toa hoan toan, dua tre se khong dong nhat hoa voi hinh anh nguoi bo.

Mac cam Oedipe chi la 1 khai niem theo phan tam hoc. Khong phai tat ca cac chuyen vien tam ly nao cung cong nhan dieu nay la dung.

Van de ban neu ra qua chung chung, thieu nhung chi tiet ve cuoc song va kho khan cua ban, vi vay chung toi de nghi ban nen tiep xuc truc tiep voi cac chuyen vien tam ly de trinh bay ro hon. Mot van de kho khan tam ly keo dai qua lau nam khong the tu van tren bao duoc, va co nhieu truong hop phai tien hanh tri lieu lau dai.

+ La giao vien, toi xin hoi TS Dinh Phuong Duy: Cac em lop 8 da biet yeu, cac bac lam cha me cung "bo tay", co bien phap nao huu hieu giup cac em dinh huong dung trong viec hoc tap? (Nguyen Thong Dinh, 38 tuoi, lavang57@)

- TS Dinh Phuong Duy: Thoi dai hom nay, lop 8 biet yeu thi khong phai la dieu gi qua bat thuong, vi cam xuc gioi tinh xuat hien khi o tuoi day thi. Tuy nhien, co the cac ban tre ngo nhan minh da yeu vi nhung rung dong den tu nguoi ban khac gioi. Toi nghi rang, khong ai co the can duoc tinh yeu khi no da toi, van de la chung ta phai co phuong phap nhu the nao de tinh yeu phat trien dung huong va phu hop voi chuan muc XH, nhung cung can xac dinh la lop 8 da biet yeu thi hoi som va co the anh huong khong tich cuc den qua trinh hoc tap cua cac em.

De giup cac ban tre nhan dang duoc muc do tinh cam cua minh thi thay co va cac bac cha me khong nen qua cang thang va quan trong hoa van de. Mot moi truong sinh hoat lanh manh, da dang voi cac hoat dong phu hop dac diem, tam ly lua tuoi co the giup cac ban huong quan he cua minh toi viec khang dinh gia tri ban than thong qua cac hinh thuc thi dua trong hoc tap va sinh hoat cong dong. Mat khac, cac cam xuc gioi tinh co the se duoc chuyen huong khi chung ta tim cach de cac em "di chuyen" cam xuc.

Con thay co, neu biet trong lop co mot doi ban nao co tinh cam voi nhau thi co the dinh huong tich cuc bang cach cong khai moi quan he cua cac em nhu la mot doi ban hoc tap voi nhung chi tieu cu the de duoc khuyen khich va khen thuong. Mat khac, viec giao duc gioi tinh cho cac ban la mot dieu can thiet, can cung cap thong tin ve gioi tinh de cac em tham khao, hoac qua cac chuyen de ve tinh ban, tinh yeu, giup cac ban co nhan thuc ro rang hon, minh bach hon... ve tinh ban khac gioi va tinh yeu doi lua.

+ Bo qua nhung nguyen nhan chinh tri neu co dang sau vu tham sat hoc duong do Cho Seung Hui gay ra, xin quy vi cho biet, su thieu hut quan tam tu gia dinh va cong dong co the lam ton thuong mot nguoi tre co hoc thuc den the? (M.T.)

- Th.S Le Minh Tien: Day la mot vu giet nguoi hang loat lon nhat trong lich su hoc duong cua My, o My cung la nuoc nghien cuu rat sau ve van de nay. Theo cac nha nghien cuu, ke giet nguoi hang loat thuong co nhung dac trung ve mat tam ly xa hoi nhu: Bi mac chung tram cam, bi chung loan than kinh, la nhung nguoi de bi kich dong va cuong loan, bi lam dung the xac va tinh than, bi loai tru, hoi nhap xa hoi kem va o trong tinh tang kinh te -xa hoi thap kem. Truong hop nay gan nhu mang day du nhung dac trung vua neu: anh ta thuong bi treu choc o truong vi noi tieng Anh kem, luon luon co cai nhin tieu cuc doi voi cac ban dong hoc co dieu kien kinh te cao hon. Do vay co hoc thuc nhung anh ta van thuc hien nhung hanh vi man ro nhu vay.

+ Co phai cach quan ly tot nhat cua phu huynh doi voi chung em la phai theo doi, giam sat... chat che? Lam sao de chia se voi phu huynh cua minh? (Vo Duy Hao, 19 tuoi, duyhaovo@ )

- Thac si tam ly Le Thi Linh Trang: Cach quan ly con em cua moi gia dinh la tuy thuoc vao ca 2 phia: tu phia nguoi lon, do nhung thoi quen, kinh nghiem, nhan thuc cua ca nhan, truyen thong gia dinh... co the phu huynh cho do la cach tot nhat. Thu hai, tuy thuoc vao ban than con em cua ho ma ho huong den cach nao phu hop nhat.

Vay, theo doi giam sat... nhu ban noi co the cung la cach tot nhat doi voi mot ai do nhung khong co nghia la voi tat ca moi nguoi.

O lua tuoi cua cac ban, da co mot su truong thanh nhat dinh, nhung hieu biet nhat dinh nen luon co nhu cau the hien su truong thanh, doc lap va thuong khong thich bi quan ly. Nhung cung nen hieu nguoi lon trong gia dinh chi luon muon cho con em minh tot hon va deu xuat phat tu tinh thuong yeu.

Trong gia dinh khong chi nen de cap den vai tro cua nguoi lon doi voi con em ma con nen nhac den vai tro cua con em doi voi gia dinh. Neu nhan thuc dung duoc dieu nay han cac ban se tim ra cach giao tiep phu hop hon khi muon trinh bay dieu gi do voi nguoi lon. Va nen nho, neu muon nguoi khac cu xu voi minh nhu the nao thi ta nen doi xu voi ho dung nhu vay.

+ Con trai toi nam nay 13 tuoi dang hoc lop 7. Truoc day chau rat thong minh, hieu dong (dat giai nhi hoc sinh gioi tinh nam lop 5). Tu he nam lop 6 den nay chau co nhung bieu hien tam ly giong nhu chung benh tu ky (khong muon tiep xuc ai, ke ca nguoi than, lam li, hay vo dau, but tai...), hoc luc cua chau sut han. Xin duoc hoi chau bi benh gi, chua tri the nao, o dau? Xin cam on! (Hoang Viet, 46 tuoi, hnhoangviet@ )

- Bac si Nguyen Minh Tien: Tu ky la loai roi loan phat trien o tre em, khoi phat tu trong 3 nam dau doi. Bieu hien: tre co roi loan ky nang quan he XH, giam kha nang giao tiep ca bang ngon ngu lan phi ngon ngu, va co nhung hanh vi rap khuon, lap di lap lai. Tre kho tiep xuc voi nguoi khac, thuong cham biet noi. Mot so dong co tri tue kem phat trien. Do vay tre kho co the theo hoc o nhung truong pho thong, tru mot so truong hop rat it tre co tri tue phat trien binh thuong va duoc su phat hien som va cham soc dung cach.

Truong hop con ban, van phat trien tu nho binh thuong, cac bieu hien cua con ban moi xuat hien thoi gian gan day, do vay ta phai nghi den 1 nguyen nhan khac, co the la 1 phan ung nhat thoi khi gap kho khan ve hoc tap hoac sinh hoat trong gia dinh, hoac cung co the la 1 roi loan phuc tap hon, can phai o cac bac si chuyen khoa tam than de duoc chua tri thich hop.

+ Hien nay lua tuoi hoc sinh rat it chiu lam theo loi nguoi khac mac du van biet loi khuyen do la dung. Vay xin cho biet nguyen nhan va cach chua tri. (Diep Thao, 37 tuoi, dtdiepthao@ )

- Th.S Le Minh Tien: Mot trong nhung khat khao cua lua tuoi vi thanh nien la khao khat duoc khang dinh su truong thanh. Ngay xua trong xa hoi co truyen co nhung nghi le, le thuc de danh dau su truong thanh cua ca nhan nhu san ban duoc con thu rung mang ve... con trong xa hoi hien dai nay thanh thieu nien co nhieu cach, nhieu phuong thuc de khang dinh su truong thanh cua minh. Do do lam nguoc lai y cua nguoi lon thi nhu la mot cach thuc de chung to su doc lap cua minh. No co the la nguyen nhan lon nhat ly giai vi sao lua tuoi hoc sinh khong nghe loi phu huynh.

Lam sao de han che tinh trang nay? Khong con cach nao khac, cha me phai ton trong con cai, dung bao gio xem con cai nhu la dua tre vi cang xem chung la tre thi chung cang phan ung nguoc tro lai.

+ Quy vi nghi nhu the nao ve van de than tuong, lam sao de van de nay khong gay ra nhung du chan ve tam ly cho cac em mot cach qua khich, nhu su cuong mo - ma vua qua bao chi kha chan dong voi su kien co gai Duong Le Quyen o Trung Quoc vi than tuong dien vien Luu Duc Hoa da dan den cai chet cua cha co? (Hong Hoa)

- Bac si Nguyen Minh Tien: Chuyen nay khong the muon khong la khong, co la co. Than tuong di vao tam hon tre mot cach tu nhien, hau nhu ai cung tung trai qua giai doan co than tuong. Khi noi nen hay khong nen co than tuong thi chung ta da xem than tuong la cai gi do khong hay. Paven la mot than tuong tot qua di chu!

- TS Dinh Phuong Duy: Than tuong la mot nhu cau, khong chi o tuoi teen ma ngay ca o tuoi truong thanh. Than tuong la dich de chung ta huong den, giup chung ta hoan thien minh. Van de la su dinh huong - nhat la o tuoi teen.

Co ban tre da cao troc dau khi than tuong sup do. Cung co truong hop ban tre than tuong cha me minh, nhung khi phat hien cha me minh co dieu gi sai trai... Vay, chung ta can phai ung xu nhu the nao voi cac ban tre truoc dinh huong than tuong cho ho.

Chung ta phai co nhung bien phap tao ra nhung hinh mau than tuong cho cac ban tre, khong de cac ban tre chi tap trung vao gioi van hoa nghe thuat khong. Dieu nay cung de hieu boi gioi van nghe duoc cong chung quan tam nhieu qua su xuat hien thuong xuyen tren truyen thong. Tro lai ve viec xay dung than tuong thuc su, toi nghi, chung ta co the tap trung vao hinh anh cua nhung vi nhan lich su va nhung mau hinh thanh dat trong XH.

Tuy nhien, trong viec xay dung hinh anh than tuong, chung ta cung phai co lieu luong nhat dinh, neu dinh huong thai qua thi lai gay hau qua khac.

Va chung ta cung thay rang, trong su viec co gai Duong Le Quyen thi vai tro cua gia dinh rat lon, vi cha me khong the qua khuyen khich con cai than tuong mot cach mu quang.

Nhung tai sao cha me lai khong xay dung mot hinh anh than tuong cho chinh con cai minh bang mot loi song guong mau, mot nhan cach tuyet voi...

Cung can noi them ve viec dinh huong thi hieu, giup cho gioi tre xac dinh gia tri va hinh mau minh theo duoi. Chung ta - nguoi lon cung can phai chu dong dinh huong cho gioi tre, dung de ho tu boi de nhieu khi ho khong xac dinh duoc dau la huong di...

- Thac si tam ly Le Thi Linh Trang: Co than tuong hay khong co la tu qua trinh truong thanh cua ca nhan trong cuoc song, khong ai co the ap dat duoc.

Cung voi viec dap ung nhung nhu cau cua con cai de the hien tinh yeu thuong, bo me con can phai dinh huong nhung nhu cau, hung thu, dam me cua con cai cho phu hop voi ban than, voi gia dinh, va voi ca su phat trien cua xa hoi.

Gia dinh co the dinh huong cho con thong qua viec to chuc nhung sinh hoat trong gia dinh, cac linh vuc vui choi giai tri ma gia dinh hay tham gia; cac loai sach bao ma gia dinh hay doc; cac linh vuc doi song khoa hoc van hoa, nghe thuat ma gia dinh quan tam.

Viec bo me nhin nhan dung dan ve than tuong cua con, khong qua cuong nhiet 1 cach thieu co so, cung khong nen de biu, che bai, da kich... la cung gop phan lam cho con co thai do dung dan, tich cuc hon doi voi than tuong. Cung phai thay rang co nhieu than tuong da mang lai cho mot ca nhan them suc manh ve tinh than va co su no luc vuon len trong cuoc song.

Vay, tren het van la su dinh huong tu dau cua gia dinh, cong voi viec quan tam ve nhieu mat doi voi con cai de bo me kip thoi nhan ra nhung chuyen bien, thay doi cua con ma co su cham soc va tac dong cho phu hop.

- Bac si Nguyen Minh Tien: So di co hien tuong than tuong ram ro la do ap luc cua thuong mai hoa. Toi cho rang ben canh nhung than tuong da duoc thuong mai hoa, van co nhung hinh anh than tuong trong doi song thuong ngay nhu 1 nguoi cha, 1 nguoi ban hay mot ai do... co cung 1 co che xay dung than tuong nhu nhau, tuc ban than 1 nguoi nhap tam nhung hinh anh, gia tri cua doi tuong do vao trong nguoi minh (tam ly hoc goi la su dong nhat hoa). Va nhung su nhap tam do van co nhung tac dong tich cuc.

Van de co Duong Le Quyen, toi nghi ca ong bo cua co cung rat bat thuong, ca ba me cung vay. Bao chi cung co vai tro trong vu viec nay. Chung ta cung luu y la vu viec nay co tac dong lan truyen, co the gay tac dong den nhung nguoi tre khac. Vi vay can co su dong bo trong thai do, nhung thong tin nay nen dung lai o muc vua phai. Chung ta khong the kiem ham thong tin nhung co the khong che bot thong tin.

NHOM PV TS

Viet Bao
Tìm hiểu: TS Dinh Phuong Duy, Nguyen Minh Tien, Le Thi Linh Trang, S Le Minh Tien, Duong Le Quyen, nguoi vi thanh nien, nhu the nao, khong phai la, su phat trien, su truong thanh, tam ly, chung ta, co don, than tuong, cha me, viec

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Tuổi vị thành niên - không thể tự mình vượt qua những "rối nhiễu" đầu đời

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Tuổi vị thành niên - không thể tự mình vượt qua những "rối nhiễu" đầu đời bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Tuoi vi thanh nien khong the tu minh vuot qua nhung roi nhieu dau doi

Nhan xet, hay lien he ve tin Tuoi vi thanh nien khong the tu minh vuot qua nhung roi nhieu dau doi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Tuoi vi thanh nien khong the tu minh vuot qua nhung roi nhieu dau doi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tinh yeu Hon nhan trong chuyen muc Doi song Gia dinh.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tinh yeu Hon nhan
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0