Rung minh chat luong rau xanh

Nuoc tu con muong bi o nhiem tram trong thuong xuyen tran vao khu vuc trong rau ben canh (anh chup tai phuong Binh Tri Dong A, Q.Binh Tan) - Anh: L.Tam

Rau trong trong nuoc thai

Chung toi tim den phuong Binh Tri Dong A (Q.Binh Tan, TP.HCM). Tu duong Ma Lo, chung toi re vao Huong lo 2, khu pho 6, noi tap trung trong rau muong nuoc kha nhieu. Cac thua rau muong nam lot thom giua mot ben la con muong den kit va cac nha dan, co so tieu thu cong nghiep xung quanh. Nguon nuoc tu con muong canh cac thua ruong trong rau o nhiem nghiem trong. Nuoc den kit, dac sanh voi du loai rac thai troi lenh benh, mui hoi thoi boc len nong nac.

Tu quoc lo 1A tiep tuc vao khu pho 7, con duong vao day lay loi, loang lo cac vung nuoc boc mui hoi thoi, nhung ruong rau gan do nhin rat tuoi tot, xanh ngat nhung lai nam duoi khu phe thai tu viec tai che cac loai bao bi. Nhin cong rau muong that xanh, it ai biet no duoc trong, thu hoach trong moi truong o nhiem nhu the nao.

Mot nguoi dan o khu pho 8, phuong Binh Tri Dong A cho biet nguon nuoc trong cac thua ruong trong rau bi o nhiem nang chu yeu do cac co so nay thai ra. Tai mot co so san xuat rau o phuong Tam Binh, Q.Thu Duc (chu yeu trong rau cai cac loai), mot nong dan o day cho biet: "Dang mua mua nhieu nen sau cuon la va cac benh nam phat trien manh. Chung toi thuong su dung thuoc Ba-dang va cac loai thuoc tri nam de phun. Vi sau nhieu nen phai phun nhieu lan moi het". Nhung thoi gian cach ly (tu luc phun den luc thu hoach, ban rau) thi rat ngan, chi khoang 7 - 8 ngay. Voi thoi gian ngan ngui ay, luong thuoc phun con bam tren la chua the sach. Nguoi nong dan nay that tha noi: "An rau, nhung nguoi "bung tot" chac… khong sao" (?).

Biet nhung khong lam gi duoc

Trong lan kiem tra gan nhat vao cuoi thang 7, dau thang 8.2007, Cong ty TNHH Quan ly va kinh doanh cho nong san Thu Duc da kiem nghiem gan 300 mau rau cac loai, phat hien 6 mau co du luong chat bao ve thuc vat tren muc cho phep. Tinh trang nay cang dang lo ngai khi ngay ca voi rau do cac doanh nghiep san xuat cung co 69/981 mau duoc kiem nghiem co du luong thuoc bao ve thuc vat...

Ket qua dieu tra gan day nhat cua Chi cuc Bao ve thuc vat TP.HCM cho thay rat nhieu dien tich trong rau muong nuoc tren dia ban TP.HCM su dung nguon nuoc kenh rach o nhiem; con 30% nong dan su dung dau nhot de phong tru ray mem o giai doan 2 - 3 ngay sau thu hoach tren rau muong nuoc...

Trao doi voi Thanh Nien, ong Nguyen Van Thieu - Pho chanh thanh tra Cuc Bao ve thuc vat cho biet: "Tu thang 5 den nay, chung toi lien tiep lay mau rau tai TP.HCM de xet nghiem, so mau khong co du luong luon chiem mot ty le thap, con lai da so mau deu co ton du thuoc bao ve thuc vat, du van con o muc cho phep". Theo ket qua dieu tra cua Cuc Bao ve thuc vat, da so nguoi trong rau hien nay o TP.HCM chua qua lop tap huan, khong co thiet bi bao ho de bao dam an toan ve sinh.

Ong Thieu tam su: "Nguon rau cung cap cho nguoi tieu dung moi ngay van chua duoc kiem soat mot cach tuyet doi, boi cac dieu kien ve may moc, thiet bi va ca nhan luc co trinh do cung thieu thon. Voi cac thiet bi hien nay, de co duoc ket qua phan tich chinh xac thi phai mat 3-4 gio, trong thoi gian do thi luong rau duoc lay mau da tieu thu het roi. Dieu toi lo lang la thoi gian qua chung toi chi kiem tra duoc du luong thuoc tru sau tren rau, nhung voi tinh hinh nhiem kim loai nang do chat thai tu cac khu cong nghiep chung toi van chua phan tich duoc, trong khi day la moi de doa an toan thuc pham nguy hiem hien nay".

Mo hinh san xuat rau an toan cua Trung tam Sao Viet da ngung hoat dong do thua lo - Anh: Q.T "Rau an toan" chet yeu Theo ke hoach cua Bo Nong nghiep va Phat trien nong thon, den nam 2010 cac thanh pho lon ca nuoc se phai su dung 100% rau an toan, tuy nhien voi thuc trang hien nay thi ke hoach tren xem ra rat kho kha thi. Ket qua kiem tra tai cac cua hang rau an toan, sieu thi, co so che bien cung dang lo ngai khi co 65/905 mau duoc kiem tra co du luong chat doc hai vuot muc cho phep. Dieu dang noi la hien cac dia phuong chu yeu van con su dung phuong phap test nhanh, chi phat hien 2 nhom carbamate va lan huu co, con nhieu nhom doc hai khac goc thuy ngan, clo... khong phat hien duoc. Moi day, mot trong nhung mo hinh san xuat rau an toan tien tien nhat tai Viet Nam do Trung tam Sao Viet (Cong ty co phan bao ve thuc vat An Giang) trien khai da phai chinh thuc cham dut hoat dong do thua lo. Ong Nguyen Quy Hung - Chu nhiem du an tren - cho biet: "Day la mot mo hinh san xuat an toan khep kin tu khau san xuat den tieu thu, nhung chung toi quyet dinh ngung du an tren boi chi phi qua cao, khong canh tranh duoc voi cac loai rau "khong an toan" va nhat la y thuc bao ve suc khoe cua nguoi tieu dung chua duoc nang cao. Chung toi san sang chuyen giao mo hinh nay cho cac cong ty khac co nhu cau nhung cung chua ai dam nhan vi loi nhuan thap, rui ro cao, trach nhiem lai nang ne". (Q.Thuan)

Quang Thuan - Luu Tam